I SA/Po 650/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi spółki P. W. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości (działka nr [...]) w celu umożliwienia spółce przejścia i przejazdu przez tę działkę, która miała stanowić drogę dojazdową do inwestycji celu publicznego (budowa obiektu radiokomunikacyjnego). Starosta wydał zgodę, uznając, że spełnione zostały przesłanki z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), w tym obowiązek przeprowadzenia rokowań z użytkownikami wieczystymi nieruchomości. Wojewoda, rozpatrując odwołanie użytkowników wieczystych, uchylił decyzję Starosty, stwierdzając, że na działce nr [...] nie jest planowana żadna inwestycja celu publicznego, a zatem przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. ma zastosowanie wyłącznie do nieruchomości, na których planuje się realizację inwestycji, a nie do nieruchomości sąsiednich wykorzystywanych jedynie jako droga dojazdowa. Wojewoda uznał również, że rokowania nie zostały skutecznie przeprowadzone. Spółka P. W. zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i u.g.n., w tym błędne uznanie, że droga dojazdowa nie stanowi urządzenia niezbędnego do korzystania z urządzeń łączności publicznej oraz brak przeprowadzenia rokowań. WSA w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że stanowisko Wojewody jest prawidłowe, a przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. wymaga ścisłej wykładni i ma zastosowanie tylko do nieruchomości, na których planowana jest inwestycja celu publicznego. Droga dojazdowa na sąsiedniej działce nie spełnia tej przesłanki. Sąd podzielił również stanowisko organu odwoławczego co do braku skutecznego przeprowadzenia rokowań, choć uznał tę kwestię za drugorzędną wobec braku podstaw do zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n. Sąd podkreślił, że uzyskanie tytułu do nieruchomości stanowiącej drogę dojazdową, na której nie jest realizowana inwestycja, powinno być załatwiane w trybie cywilnym (służebność drogi koniecznej).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście nieruchomości stanowiących drogi dojazdowe do inwestycji celu publicznego, a nie będących miejscem realizacji samej inwestycji. Rozróżnienie między ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie u.g.n. a ustanowieniem służebności drogi koniecznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której droga dojazdowa znajduje się na działce sąsiedniej, a nie na działce objętej inwestycją celu publicznego. Interpretacja może być odmienna w przypadku, gdy droga dojazdowa jest integralną częścią planowanej inwestycji celu publicznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zezwalający na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia urządzeń niezbędnych do korzystania z urządzeń łączności publicznej, ma zastosowanie do nieruchomości stanowiącej drogę dojazdową do inwestycji celu publicznego, na której sama inwestycja nie jest realizowana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do nieruchomości, na których planuje się realizację inwestycji celu publicznego, a nie do nieruchomości sąsiednich wykorzystywanych jedynie jako droga dojazdowa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 124 ust. 1 u.g.n. wymaga ścisłej wykładni i dotyczy nieruchomości, na której ma być zlokalizowana inwestycja celu publicznego. Droga dojazdowa na sąsiedniej działce, na której nie ma planowanej inwestycji, nie spełnia tej przesłanki. Kwestia uzyskania prawa do korzystania z takiej drogi powinna być rozstrzygana w trybie cywilnym.
Czy droga dojazdowa (gruntowa) może być uznana za urządzenie lub obiekt naziemny niezbędny do korzystania z urządzeń łączności publicznej w rozumieniu art. 124 ust. 1 u.g.n.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, droga gruntowa sama w sobie nie stanowi urządzenia lub obiektu w rozumieniu tego przepisu, a przepis ten dotyczy urządzeń i obiektów usytuowanych na nieruchomości, na której planowany jest cel publiczny.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że droga gruntowa nie jest budowlą ani urządzeniem w rozumieniu przepisów prawa budowlanego czy dróg publicznych, a art. 124 ust. 1 u.g.n. odnosi się do urządzeń i obiektów niezbędnych do korzystania z infrastruktury, ale zlokalizowanych na nieruchomości objętej inwestycją celu publicznego.
Czy w przypadku braku zgody właściciela lub użytkownika wieczystego na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, rokowania poprzedzające wydanie decyzji są skuteczne, jeśli nie brały w nich udział wszystkie uprawnione osoby lub osoby nie posiadały odpowiednich pełnomocnictw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rokowania muszą być przeprowadzone z udziałem wszystkich uprawnionych osób, a osoby prowadzące rokowania muszą posiadać odpowiednie umocowanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rokowania nie zostały przeprowadzone skutecznie, ponieważ nie brały w nich udział wszystkie uprawnione osoby (np. A. S.) lub osoby te nie legitymowały się stosownym pełnomocnictwem do prowadzenia rokowań w imieniu przedsiębiorcy.
Przepisy (17)
Główne
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 124 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
u.g.n. art. 124 § 5-7
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 124b § 1-3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 145
Kodeks cywilny
u.d.p. art. 4 § pkt 2
Ustawa o drogach publicznych
p.b. art. 47 § 1-3
Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. ma zastosowanie tylko do nieruchomości, na których planowana jest inwestycja celu publicznego, a nie do nieruchomości sąsiednich służących jedynie jako droga dojazdowa. • Droga gruntowa sama w sobie nie stanowi urządzenia lub obiektu w rozumieniu art. 124 ust. 1 u.g.n. • Rokowania nie zostały przeprowadzone skutecznie z uwagi na brak udziału wszystkich uprawnionych stron lub brak pełnomocnictw. • Kwestia uzyskania prawa do korzystania z drogi dojazdowej na sąsiedniej działce powinna być rozstrzygana w trybie cywilnym (służebność drogi koniecznej).
Odrzucone argumenty
Droga dojazdowa (gruntowa) stanowi urządzenie lub obiekt naziemny niezbędny do korzystania z urządzeń łączności publicznej. • Przeprowadzone rokowania były skuteczne, mimo braku udziału wszystkich stron lub braku pełnomocnictw. • Organ odwoławczy naruszył przepisy k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego. • Organ odwoławczy naruszył art. 124 ust. 1b u.g.n. poprzez brak uzgodnienia z Prezesem U. K. E. • Organ odwoławczy pominął interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Godne uwagi sformułowania
Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do nowych inwestycji, które planuje się zrealizować na konkretnej nieruchomości, która właśnie z uwagi na planowaną lokalizację na jej terenie nowych obiektów i urządzeń zostaje ograniczona w sposobie korzystania. • Z tego powodu nie jest dopuszczalne w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...] w celu jej wykorzystania wyłącznie jako drogi dojazdowej do inwestycji, która jest realizowana na sąsiednich nieruchomościach. • Sąd w pełni podziela stanowisko organu II instancji, że skoro na działce nr [...] nie jest planowana inwestycja celu publicznego, to nie może zostać ograniczony sposób korzystania z niej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. • W ocenie Sądu taki sposób wykładni art. 124 ust. 1 u.g.n. uznać należy za niedopuszczalny, a kwestia uzyskania przez skarżącą tytułu do nieruchomości, na której nie jest realizowana inwestycja celu publicznego, powinna być załatwiona w innym trybie (ustanowienie służebności drogi koniecznej przez czynność prawną lub na drodze sądowej przed sądem powszechnym).
Skład orzekający
Waldemar Inerowicz
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Wolna-Kubicka
sędzia
Katarzyna Nikodem
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście nieruchomości stanowiących drogi dojazdowe do inwestycji celu publicznego, a nie będących miejscem realizacji samej inwestycji. Rozróżnienie między ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie u.g.n. a ustanowieniem służebności drogi koniecznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której droga dojazdowa znajduje się na działce sąsiedniej, a nie na działce objętej inwestycją celu publicznego. Interpretacja może być odmienna w przypadku, gdy droga dojazdowa jest integralną częścią planowanej inwestycji celu publicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu dostępu do nieruchomości dla inwestycji celu publicznego i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozróżnienie między postępowaniem administracyjnym a cywilnym w kwestiach związanych z prawami do nieruchomości.
“Droga dojazdowa do inwestycji celu publicznego – czy zawsze można ją zająć na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.