I SA/Po 601/26

I SA/Po 601/26 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-05-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Kucznerowicz
Szymon Widłak /sprawozdawca/
Waldemar Inerowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1075
art. 1 pkt 1 lit. h
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt
Dz.U. 2026 poz 143
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2025 poz 1363
art. 10 ust. 1a
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Sentencja
Dnia 26 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2026 roku ze skargi E. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia wsparcia finansowego z tytułu niepodejmowania produkcji w gospodarstwie oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej: "ARMiR"), decyzją z 28 stycznia 2026 r. nr [...] udzielił E. C. (dalej: "skarżąca", "strona") wsparcia finansowego z tytułu niepodejmowania produkcji w gospodarstwie na skutek zastosowania przepisów weterynaryjnych w związku z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków (dalej: "[...]") w latach 2021 – 2023, w łącznej kwocie 182.607,60 PLN.
Wskazana decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Strona jest producentem rolnym, prowadzi gospodarstwo rolne pod adresem [...], G., w powiecie [...].
W wyniku przeprowadzonych badań, w przedmiotowym gospodarstwie, Państwowy Instytut Weterynaryjny potwierdził zakażenie wirusem [...] w zakładzie skarżącej, co PLW urzędowo potwierdził w decyzji z 19 lipca 2022 r. Jednocześnie na mocy ww. decyzji PLW wprowadził na terenie zakładu skarżącej określone nakazy i zakazy w tym niezwłoczne uśmiercenie wszystkich ptaków.
Rozporządzeniem z 22 lipca 2022 r. Wojewoda W. (Dz. Urz. Woj. [...]. 2022 r. poz. 5550, dalej "rozporządzenie wprowadzające") ustanowił na terenie m.in. powiatu [...] obszar objęty ograniczeniami składający się z: obszaru zapowietrzonego i obszaru zagrożonego, w związku ze zwalczaniem [...]. W rozporządzeniu wprowadzono określone nakazy i zakazy na terenie powiatu [...] w tym m.in. zakaz wprowadzenia do gospodarstwa drobiu lub innych ptaków.
Decyzją z 4 sierpnia 2022 r. PLW przyznał stronie odszkodowanie ze środków budżetu państwa, w łącznej kwocie 3.681.603,20 zł, w związku z wydaniem decyzji PLW z 19 lipca 2022 r. nakazującej uśmiercenie drobiu.
Decyzją z dnia 7 sierpnia 2022 r. PLW przyznał zapomogę dla 2388 szt. padłych ptaków.
W dniu 24 sierpnia 2022 r. weszło w życie rozporządzenie Wojewody W., w którym uchylił rozporządzenie własne z 22 lipca 2022 r. (Dz. Urz. Woj. [...] 2022 r. poz. 6024 dalej "rozporządzenie uchylające").
W dniu 30 października 2025 r. strona złożyła do ARMiR wniosek o udzielenie wsparcia finansowego z tytułu niepodejmowania produkcji w gospodarstwie na skutek zastosowania przepisów weterynaryjnych w związku z wystąpieniem [...] w latach 2021 – 2023.
Decyzją z 23 listopada 2022 r. PZW stwierdził wygaśnięcie decyzji własnej z 19 lipca 2022 r.
Decyzją z 28 stycznia 2026 r. ARMiR, udzielił stronie wsparcia finansowego w łącznej kwocie 182.607,60 zł PLN tj. 43.044,48 EUR. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie dokumentów oraz kontroli administracyjnej wniosku ustalił, iż w związku z wystąpieniem [...], strona w okresie od 20 lipca 2022 r. do 24 sierpnia 2022 r. tj. łącznie przez 36 dni, stosowała w gospodarstwie, środki w zakresie zdrowia zwierząt. W ocenie organu pierwszym dniem okresu stosowania środków, zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 października 2025 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem nadzwyczajnych środków wspierania rynku w sektorach jaj i mięsa drobiowego w kraju (Dz. U. z 2025 r. poz. 1359 dalej "rozporządzenie"), był dzień następujący po dniu wydania decyzji PLW z 19 lipca.2022 r., w której wprowadzono nakaz zabicia zwierząt tj. 20 lipca 2022 r. Jako ostatni dzień okresu stosowania środków ustalono, zgodnie z § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, ostatni dzień obowiązywania w gospodarstwie wskazanych środków tj. 24 sierpnia 2022 r. jako dzień poprzedzający dzień wejścia w życie rozporządzenia uchylającego.
W skardze wniesionej do tut. Sądu pełnomocnik skarżącej zaskarżył ww. decyzję w całości wnosząc o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r poz. 1691 dalej: "k.p.a.") przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, przez błędne ustalenie okresu niepodejmowania produkcji rolnej oraz nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego tj. decyzji PLW z 19 lipca 2022 r. oraz z 23 listopada 2022 r. Jednocześnie pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodów z ww. decyzji.
Nadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego § 4 ust. 2 pkt 1 oraz § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia przez ich niezastosowanie i określenie w dowolny sposób okresu niepodejmowania produkcji rolnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. zwanej p.p.s.a.), skutkującego koniecznością wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. W ocenie Sądu, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami postępowania przed ARMiR, jak również organ nie naruszył przepisów prawa materialnego.
Podstawą materialnoprawną wydanej decyzji był przepis § 3 rozporządzenia (Dz.U. j.w.) zgodnie z którym wsparcie jest udzielane producentowi rolnemu w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2025 r. poz. 865), który:
1) wyraził zgodę, o której mowa w art. 10c ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;
2) w okresie od dnia 9 sierpnia 2021 r. do dnia 3 sierpnia 2023 r. prowadził gospodarstwo drobiarskie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia 2025/1485, zwane dalej "gospodarstwem", w zakresie działalności, o której mowa w art. 1 pkt 1 lit. h lub n ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1075), które znajdowało się na obszarze:
a) ustanowionym na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 lub art. 46 ust. 3 pkt 1 ustawy,
b) w którym zastosowano w tym okresie środki ustanowione na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 lub art. 46 ust. 3 ustawy, w tym co najmniej środek, o którym mowa w art. 45 ust. 1 pkt 4 lub art. 46 ust. 3 pkt 4 ustawy
- w związku wystąpieniem ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków, o której mowa w art. 1 rozporządzenia 2025/1485.
Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez ARMiR stanu faktycznego w sprawie skarżąca jest producentem rolnym, wpisanym do rejestru Powiatowego Inspektoratu Weterynaryjnego, prowadzącym działalność nadzorowaną o której mowa w art. 1 pkt 1 lit. h lub lit. n ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1075). Nadto organ poczynił prawidłowe ustalenia dotyczące tego, że gospodarstwo skarżącej, jako znajdujące się na terenie powiatu [...], zostało objęte obszarem zapowietrzonym i ograniczeniami wynikającymi z rozporządzenia wprowadzającego Wojewody (Dz. Urz. j.w.), w tym zakazem produkcji rolnej w zakresie drobiu.
Kwestią sporną w sprawie był okres niepodejmowania w gospodarstwie skarżącej, produkcji zwierząt który zdaniem skarżącej, powinien wynosić łącznie 126 dni, a w ocenie organu 36 dni.
Odnosząc się do wskazanej kwestii należy wskazać, że rozpoczęcie okresu niepodejmowania w gospodarstwie produkcji zwierząt, wyznacza przepis § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia (Dz.U. j.w.) zgodnie z którym niepodejmowanie produkcji rozpoczyna się w dniu następującym po dniu wydania przez powiatowego lekarza weterynarii decyzji, w której został wprowadzony nakaz m.in. zabicia zwierząt.
Strony były zgodne co do tego, że rozpoczęcie okresu niepodejmowania produkcji nastąpiło z dniem 20 lipca 2022 r. (tj. w dniu następującym po dniu wydania decyzji z 19 lipca 2022 r. przez PLW o nakazie uśmiercenia zwierząt). Także w ocenie Sądu organ poczynił prawidłowe ustalenia i wydał prawidłowe rozstrzygnięcie w tym zakresie.
Pomiędzy stronami postępowania spornym był natomiast termin zakończenia okresu niepodejmowania produkcji zwierząt. Zdaniem skarżącej zakończenie niepodejmowania produkcji nastąpiło z dniem wydania przez PLW decyzji z 23 listopada 2022 r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji PLW z 19 lipca 2022 r. W ocenie natomiast organu zakończenie niepodejmowania produkcji nastąpiło z dniem 25 sierpnia 2022 r. tj. z momentem wydania przez Wojewodę W. rozporządzenia uchylającego objęcie powiatu [...] obszarem ograniczonym. W ocenie Sądu rację należało przyznać w tym zakresie organowi.
Zakończenie okresu niepodejmowania produkcji w gospodarstwie wyznacza przepis § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia zgodnie z którym niepodejmowanie w gospodarstwie produkcji kończy się ostatniego dnia stosowania w gospodarstwie środków w zakresie zdrowia zwierząt. Do czasu stosowania tych środków producent rolny nie mógł podejmować produkcji w swoim gospodarstwie.
Analizując tę kwestię należało mieć przede wszystkim na względzie, że przyznanie dofinansowania w niniejszej sprawie nastąpiło nie ze środków krajowych, w związku z wydaniem indywidualnej decyzji administracyjnej, lecz ze środków unijnych, w związku z objęciem gospodarstwa rolnego na mocy aktu prawa krajowego, obszarem zapowietrzonym, dotkniętym ograniczeniami w zakresie produkcji rolnej. Rekompensata ta stanowi środek unijnego wsparcia rynku producentów rolnych, przyznawany jako wyrównanie strat związanych z niemożnością prowadzenia produkcji rolnej. W przeciwieństwie do odszkodowania, uzyskanego ze środków z budżetu Państwa, które miało na celu zrekompensowanie wartości uśmierconych ptaków.
Kwestie związane z przedmiotowym dofinansowaniem podlegały zatem nie tylko przepisom krajowym tj. rozporządzeniu ARMiR, ale przede wszystkim przepisom unijnym, w tym rozporządzeniu wykonawczemu Komisji (UE) 2025/1485 z dnia 24 lipca 2025 r. w sprawie nadzwyczajnych środków rynkowych w sektorach jaj i mięsa drobiowego w kraju (Dz. Urz. UE L 2025/1485 z 25.07.2025 zwanego dalej "rozporządzeniem 2025/1485"). Przy czym w procesie wykładni przepisu § 4 ust. 3 rozporządzenia, należało przyznać pierwszeństwo regulacjom wspólnotowym.
Zgodnie z preambułą rozporządzenia Komisji (UE) 2025/1485 z dnia 24 lipca 2025 r. w sprawie nadzwyczajnych środków rynkowych w sektorach jaj i mięsa drobiowego w kraju (Dz.U.UE.L.2025.1485 dalej "rozporządzenie nr 2025/1485") nadzwyczajne środki wspierania rynku powinny mieć zastosowanie wyłącznie do produkcji jaj i mięsa drobiowego w gospodarstwach położonych w obszarach objętych ograniczeniami i w okresie obowiązywania środków w zakresie zdrowia zwierząt i środków weterynaryjnych ustanowionych w przepisach Unii i Polski w odniesieniu do 193 ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków, potwierdzonych w okresie od 9 sierpnia 2021 r. do 3 sierpnia 2023 r.
Z art. 2 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 2025/1485 wynika natomiast, że uruchomienie pomocy następuje po ustanowieniu w kraju obszarów, o których mowa w przepisach Unii i Polski, wymienionych w załączniku do tego rozporządzenia tj. w decyzjach wykonawczych (UE), przepisach prawa krajowego o stwierdzeniu infekcji, potwierdzające wystąpienie ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków pomiędzy dniem 9 sierpnia 2021 r. a dniem 3 sierpnia 2023 r., przepisach prawa krajowego o zniesieniu stwierdzenia infekcji w związku z ogniskami wysoce zjadliwej grypy ptaków potwierdzonymi między dniem 9 sierpnia 2021 r. a dniem 3 sierpnia 2023 r.
Z przepisu tego wprost wynika, że wskazane dofinansowanie unijne odnosi się jedynie do wydatków poniesionych przez [...] w okresie stosowania środków ochrony zwierząt, w odniesieniu do tych gospodarstw drobiarskich, które znajdowały się na obszarach objętych ograniczeniami na podstawie przepisów prawa krajowego, w stosunku do których wdrożono nakazy i zakazy obowiązujące na tym obszarze.
Na terenie powiatu [...] takim aktem prawa miejscowego, na mocy którego zniesiono ograniczenia w produkcji rolnej było rozporządzenie Wojewody W. z 24 sierpnia 2022 r. uchylające wprowadzenie obszaru objętego ograniczeniami, z którego wejściem w życie należało łączyć zakończenie okresu niepodejmowania w gospodarstwie skarżącej produkcji, do tego bowiem czasu skarżąca był zobowiązana stosować środki ochrony zwierząt określone rozporządzeniem Wojewody. Decyzja PLW nie stanowiła natomiast warunku materialnego przyznania rekompensaty unijnej (por. wyrok NSA z 6 lutego 2025 r. I GSK 1407/21, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dalej "CBOSA").
Prawidłowo zatem w ocenie Sądu ARMiR, zgodnie z przepisem § 4 ust. 3 rozporządzenia, ustalił termin zakończenia okresu niepodejmowania produkcji w gospodarstwie skarżącej na 25 sierpnia 2022 r. tj. dzień wydania przez Wojewodę W. rozporządzenia uchylającego rozporządzenie własne z 22 lipca 2022 r.
Nadto dokonując analizy akt administracyjnych sprawy Sąd stwierdził, że organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy w sprawie, którego prawidłową ocenę zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2025 r. poz. 1363 dalej "ustawa o ARMiR") jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81 k.p.a. Z kolei przepis art. 10 ust. 1a ustawy o ARMiR przewiduje, że w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednocześnie z przepisu art. 10 ust. 1b ustawy o ARMiR wynika, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Z powyższych przepisów wynika, że obowiązek ARMIR, w przypadku przyznawania przedmiotowej pomocy został ograniczony do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
W ocenie Sądu organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący, nie naruszając przepisów art. 8 i art. 80 k.p.a., rozpatrzył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przeprowadzając w sposób należyty postępowanie wyjaśniające. Nie doszło również, w ocenie Sądu, do naruszenia przepisu art. 107 § 3 p.p.s.a. uzasadnienie bowiem decyzji w sposób zrozumiały i logiczny wyjaśnia sposób ustalenia przez organ okresu niepodejmowania w gospodarstwie skarżącej produkcji rolnej, jak również podstawę przyznanego dofinansowania.
Organ w zaskarżonej decyzji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, przytoczył prawidłowe przepisy prawa materialnego dokonując właściwej ich interpretacji z uwzględnieniem charakteru prowadzonej działalności rolniczej, jak i przepisów unijnych.
Wobec powyższego Sąd oddalił skargę zgodnie z art. 151 p.p.s.a.