I SA/Lu 840/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2017-01-31
NSApodatkoweŚredniawsa
egzekucja administracyjnarachunek bankowyzajęciedoręczenietytuł wykonawczypodatek dochodowyskarga na czynności egzekucyjnepostępowanie egzekucyjne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy zajęcie rachunku bankowego, uznając czynności egzekucyjne za prawidłowe.

Skarga dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy zajęcie rachunku bankowego skarżącego w celu egzekucji zaliczek na podatek dochodowy. Skarżący zarzucał m.in. nieprawidłowe doręczenie tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu. Sąd uznał, że czynności egzekucyjne zostały przeprowadzone prawidłowo, a doręczenie, nawet zastępcze do rąk domownika, było skuteczne. Egzekucja została wszczęta w momencie doręczenia zawiadomienia bankowi, co nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oddalające skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu rachunku bankowego. Sprawa dotyczyła egzekucji zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za lata 2011-2012. Skarżący podnosił szereg zarzutów, w tym dotyczących nieprawidłowego doręczenia tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu, a także przeprowadzenia egzekucji przed doręczeniem. Sąd analizując stan faktyczny i prawny uznał, że czynności egzekucyjne zostały dokonane prawidłowo. Wskazał, że wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, jeśli nastąpiło to przed doręczeniem zobowiązanemu. W tej sprawie oba zawiadomienia nadano tego samego dnia, a bank odebrał je wcześniej niż zobowiązany. Sąd podkreślił, że doręczenie zastępcze do rąk pełnoletniego domownika (matki skarżącego) jest skuteczne i zgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a skarżący faktycznie zapoznał się z korespondencją. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie zastępcze do rąk dorosłego domownika, który podjął się oddania pisma adresatowi, jest skuteczne i zgodne z przepisami prawa, nawet jeśli nie nastąpiło bezpośrednio do rąk zobowiązanego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy K.p.a. dotyczące doręczeń zastępczych (art. 43 K.p.a.) oraz orzecznictwo, wskazując, że przyjęcie pisma przez dorosłego domownika, który nie odmawia jego przyjęcia, jest równoznaczne z podjęciem się jego doręczenia adresatowi. Podkreślono, że skarżący faktycznie zapoznał się z korespondencją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.e.a. art. 26 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § § 4-6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § § 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § § 1-2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 80 § § 1-3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § pkt 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

K.p.a. art. 39

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 43

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

O.p. art. 56 § § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczność doręczenia zastępczego odpisu tytułu wykonawczego pełnoletniemu domownikowi. Wszczęcie egzekucji nastąpiło prawidłowo w momencie doręczenia zawiadomienia bankowi. Skarga na czynności egzekucyjne nie może obejmować kwestii podlegających zarzutom w sprawie prowadzenia egzekucji.

Odrzucone argumenty

Nieprawidłowe doręczenie tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu. Egzekucja przeprowadzona przed doręczeniem zobowiązanemu. Brak określenia dłużnika zajętej wierzytelności w zawiadomieniu.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie zastępcze w rozumieniu art. 43 K.p.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą [...] doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności [...] jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego skarga na czynności egzekucyjne nie może dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zarzutów

Skład orzekający

Grzegorz Wałejko

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Fita

członek

Monika Kazubińska-Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowość doręczeń zastępczych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz moment wszczęcia egzekucji z rachunku bankowego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w egzekucji administracyjnej, takich jak skutki doręczenia zastępczego i moment wszczęcia egzekucji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Skuteczne doręczenie zastępcze w egzekucji administracyjnej – co musisz wiedzieć?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Lu 840/16 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2017-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Wałejko /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Fita
Monika Kazubińska-Kręcisz
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 599
art. 18, art. 26 § 1, art. 26 §  4-6, art. 33 §  1, art. 54 §  1, art. 67 §  1-2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca) Sędziowie WSA Małgorzata Fita WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej (organ odwoławczy) po rozpatrzeniu zażalenia P. P. (zobowiązany, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (organ I instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...] maja 2016 r. oddalające skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy.
Organ I instancji decyzjami z dnia [...] października 2016 r. określił skarżącemu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2011 i 2012 roku. Organ odwoławczy decyzjami z dnia [...] lutego 2016 r. utrzymał decyzje organu I instancji w mocy.
Na podstawie wyżej wymienionych ostatecznych decyzji organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2016 r. wystawił tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...], [...], [...] i [...], którymi objęto niezapłacony podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od [...] stycznia 2011 r. do [...] grudnia 2011 r., od [...] lutego 2012 r. do [...] maja 2012 r. oraz od lipca 2012 r. do [...] września 2012 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł oraz odsetki za zwłokę.
Następnie w celu wyegzekwowania należności objętych wyżej wymienionymi tytułami wykonawczymi Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając jako organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego firma A. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego do banku jak i do zobowiązanego wraz z odpisami tytułów wykonawczych nadano na poczcie przesyłką poleconą dniu [...] kwietnia 2016 r. Bank zawiadomienie odebrał w dniu [...] kwietnia 2016 r., a zobowiązany w dniu [...] kwietnia 2016 r. (po dwukrotnym awizowaniu przesyłki w dniach [...] i [...] kwietnia 2016 r. przesyłkę odebrał pełnoletni domownik – matka skarżącego K. P.).
W wyniku zajęcia w dniach [...] i [...] kwietnia 2016 r. wyegzekwowano w całości należności objęte tytułami wykonawczymi.
Wcześniej, jeszcze przed doręczeniem skarżącemu zawiadomienia o zajęciu i odpisów tytułów wykonawczych, pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. zobowiązany złożył "Skargę na zajęcie egzekucyjne oraz Wezwanie do naprawienia szkody", zarzucając niedopuszczalność egzekucji, przeprowadzenie czynności egzekucyjnych bez powiadomienia o nich zobowiązanego; przedwczesne i nieuzasadnione wszczęcie egzekucji; brak pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych; przeprowadzenie egzekucji ze wszystkich kont bankowych w firma A, wskutek czego łączna kwota pieniędzy wielokrotnie przewyższa sumę wymaganą zajęciem. Ponadto podatnik wezwał organ do naprawienia szkody poprzez m.in. uchylenie dokonanych czynności i zwrot zajętych środków na konta bankowe, wstrzymanie wykonania zajęcia egzekucyjnego lub jego zawieszenie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez właściwy sąd; przywrócenie terminu od wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie po otrzymaniu prawidłowo sporządzonego dokumentu; zwrot pobranych przez bank prowizji za czynności egzekucyjne oraz odsetek od tych kwot; zamówienie na koszt organu egzekucyjnego opinii bankowej o rachunkach bankowych w firma A celem wykazania możliwości starania się o kredyt w tym banku; zapłatę odszkodowania. Z treści tego pisma wynika, że zobowiązany dowiedział się o zajęciu rachunków w firma A w dniu [...] kwietnia 2016 r. usiłując nieskutecznie dokonać operacji na tych rachunkach.
Z kolei, po otrzymaniu tytułów wykonawczych w dniu [...] kwietnia 2016 r., zobowiązany pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r., na podstawie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) – u.p.e.a., wniósł w terminie zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W dniu [...] maja 2016 r. podatnik ponownie złożył pismo - "Skarga na zajęcie egzekucyjne oraz Wezwanie do naprawienia szkody", zarzucając zasadniczo jak w skardze z dnia [...] kwietnia 2016 r. Wskazując także art. 33 u.p.e.a. zobowiązany zarzucił między innymi brak wymagalności obowiązku, brak doręczenia upomnienia, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, niespełnienie przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, brak wymaganych przepisami prawa elementów zawiadomienia o zajęciu oraz niedopuszczalność egzekucji z powodu braku doręczenia odpisów tytułów wykonawczych bezpośrednio do rąk zobowiązanego (odpisy tytułów wykonawczych doręczono matce zobowiązanego, a nie zobowiązanemu).
Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. organ I instancji oddalił skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu rachunku bankowego i wyjaśnił, że w tym postępowaniu, prowadzonym w trybie skargi na czynności egzekucyjne na podstawie art. 54 u.p.e.a., tylko ten zakres żądania mógł być przez organ egzekucyjny badany.
Po rozpatrzeniu zażalenia organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Wskazał na wstępie, że niezależnie od postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne toczyło się postępowanie dotyczące zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w którym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. organ egzekucyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione.
Dodać należy, że postępowanie w sprawie zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej zostało zakończone postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r., zaskarżonym przez zobowiązanego do sądu administracyjnego w sprawie sygn. akt I SA/Lu [...].
Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą:
1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub
2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Natomiast stosownie do art. 39 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) – K.p.a., który na podstawie art. 18 u.p.e.a. ma odpowiednie zastosowanie w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W myśl zaś art. 43 K.p.a, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (...).
Zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a., podstawę zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Organ odwołał się do regulacji art. 67 § 2 u.p.e.a., która określa wymogi formalne jakie powinno zawierać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego.
W kontekście powyższego organ wywodził, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2016 r. o zajęciu rachunku bankowego, które zostało nadane na poczcie w tym samym dniu, a odebrane przez bank w dniu [...] kwietnia 2016 r. Natomiast w stosunku do zobowiązanego odpis zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych został również nadany przesyłką poleconą w dniu [...] kwietnia 2016 r., ale, po dwukrotnym awizowaniu przesyłki w dniach [...] i [...] kwietnia 2016 r., został doręczony pełnoletniemu domownikowi dopiero w dniu [...] kwietnia 2016 r.
W tych okolicznościach, mając przy tym na uwadze regulację art. 80 § 3 u.p.e.a. organ uznał, że zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych nastąpiło skutecznie i prawidłowo. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa nie gwarantują, że zobowiązany, w stosunku do którego prowadzona jest egzekucja administracyjna z rachunku bankowego, będzie jednocześnie z bankiem, prowadzącym ten rachunek, poinformowany o przystąpienia organu egzekucyjnego do czynności egzekucyjnych.
W tej sprawie egzekucja administracyjna zgodnie z art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. została wszczęta w dniu [...] kwietnia 2016 r., to jest w dniu doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, a przed doręczeniem jego odpisu zobowiązanemu. Również - zgodnie z przepisami K.p.a. dotyczącymi doręczania pism - doręczenie pisma zobowiązanemu nie zawsze w praktyce oznacza, że on sam osobiście pokwituje jego odbiór - może to zrobić pełnoletni domownik i takie doręczenie jest skuteczne i zgodne z przepisami prawa.
W ocenie organu odwoławczego zawiadomienie o zajęciu spełnia ustawowe wymogi formalne, o których mowa w art. 67 § 2 ustawy egzekucyjnej.
Dodatkowo natomiast odnosząc się do zarzutów zażalenia dotyczących zastosowania w zawiadomieniu o zajęciu zbyt wysokiej stawki odsetek za zwłokę organ odwoławczy wyjaśnił, że druk zawiadomienia o zajęciu nie służy, co do istoty, kontroli prawidłowości ustalenia wysokości wskazanych w nim odsetek, ale wskazuje dłużnikowi zajętej wierzytelności sposób, w jaki ma naliczyć i przekazać kwotę należną na konto organu egzekucyjnego. Zastosowana 8,00 % stawka odsetek za zwłokę wynika z art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej, a ponadto, w zawiadomieniu o zajęciu jest wskazywana kwota odsetek należna na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu. Dłużnik zajętej wierzytelności ma zaś obowiązek przekazać kwotę odsetek należną na dzień realizacji zajęcia.
W skardze na postanowienie organu odwoławczego zobowiązany wniósł o: 1/ uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji;
2/ orzeczenie, że czynności egzekucyjne polegające na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, dokonane zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. zostały dokonane niezgodnie z prawem;
3/ uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych i zwrot kosztów postępowania,
W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, że nie doszło do doręczenia podatnikowi odpisów tytułów wykonawczych. Organ nie wykazał, że korespondencja została odebrana przez pełnoletniego domownika, ani że podjął się on oddania pisma adresatowi (w aktach nie ma dokumentu stwierdzającego, kim jest K. P. i czy jest ona pełnoletnia oraz czy zobowiązała się do przekazania adresatowi przedmiotowego pisma). Skarżący odwołał się wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II FSK 2818/12 oraz do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 marca 2011 r., sygn. I SA/Op 3/11.
Ponadto zauważył, że nawet gdyby doręczenie w dniu [...] kwietnia 2016 r. było prawidłowe, to i tak nastąpiłoby po przeprowadzeniu egzekucji, która miała miejsce w dniach [...] i [...] kwietnia 2016 r. Zarzucił również, że zawiadomienie o zajęciu nie zostało doręczone dłużnikowi, a podmiot zwany "dłużnikiem" nie został w ogóle określony ani w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, ani też nie został określony w żadnym z tytułów wykonawczych. Zdaniem skarżącego brak słowa "dłużnik" na wyżej wymienionych pismach oznacza, że podmiot będący dłużnikiem nie został określony w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
Zgodzić się należy z organem, że po pierwsze skarga na czynności egzekucyjne nie może dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zarzutów na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., a po drugie, że analiza przebiegu i formy zaskarżonych w sprawie czynności egzekucyjnych polegających na zajęciu wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wskazuje, że zostały one dokonane prawidłowo. Organ egzekucyjny, rozpoznając skargę na czynności egzekucyjne, prawidłowo nie analizował tych okoliczności, które mogły być i były podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Okoliczności istotne dla skargi na czynności egzekucyjne i istotne dla zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mogą być skutecznie powoływane wymiennie w każdym z tych środków obrony zobowiązanego.
Przypomnieć należy, że stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. W myśl § 4 tej przepisu jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje natomiast z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub, 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego - 26 § 5 u.p.e.a.
Patrząc na treść tych regulacji nie można wyciągać wniosków co do tego, w jakiej kolejności organ egzekucyjny powinien doręczać zobowiązanemu i dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Wydaje się, że zawiadomienia powinny wysłane równocześnie i od sprawności doręczającego (operatora pocztowego) zależy, w jakiej kolejności zostaną one doręczone (por. P.M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, teza 10 do art. 26). Stanowisko to potwierdza, w ocenie Sądu, także przepis art. 80 § 3 u.p.e.a.
Tak też się stało w okolicznościach analizowanej sprawy, gdyż jak wynika z przebiegu postępowania utrwalonego w aktach zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego skierowane do dłużnika (firma A), jak i odpis tego zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych skierowany do zobowiązanego, nadano w placówce pocztowej przesyłkami poleconymi w dniu [...] kwietnia 2016 r. Przy czym bank odebrał zawiadomienie w dniu [...] kwietnia 2016 r., a przesyłka skierowana do skarżącego została odebrana dopiero w dniu [...] kwietnia 2016 r. przez dorosłego domownika (k. 7/1- 7/3 akt administracyjnych). Chociaż samo doręczenie do rąk domownika, który podjął się oddać przesyłkę adresatowi, przesądza o prawidłowości doręczenia, to dodatkowo należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie nie ma żadnych wątpliwości, iż zobowiązany otrzymał zawiadomienie o zajęciu rachunków bankowych w firma A oraz odpisy tytułów wykonawczych. Okoliczność tę wyjaśnił na rozprawie przed Sądem, stwierdzając, że domownikiem, który odebrał przesyłkę była jego matka K. P. (a nie K. P., jak omyłkowo wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia), a on sam zapoznał się z korespondencją znajdującą się na stole w kuchni. Czytelny podpis K. P. znajduje się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki.
Dodać należy, że w orzecznictwie i literaturze dopuszcza się rezygnację z jednoczesności nadania zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego do banku i do zobowiązanego, przede wszystkim ze względów pragmatycznych. W wyroku w sprawie sygn. I SA/Go 1015/11, SIP Lex nr 1133480 WSA w Gorzowie Wielkopolskim wyraził pogląd, że użycie w art. 80 § 3 u.p.e.a. pojęcia "zawiadomienie skierowane do banku" wskazuje na kolejność działań podejmowanych przez organ egzekucyjny – najpierw kieruje się zawiadomienie do banku, a następnie do zobowiązanego, co uzasadnione jest zastosowaniem tego konkretnego środka egzekucyjnego, ponieważ zobowiązany ma możliwość szybkiego podjęcia gotówki a tym samym udaremnienia egzekucji. Podobny pogląd przedstawił M. Karpiuk, Egzekucja administracyjna z rachunków bankowych, Glosa 2014, nr 4, s. 95.
Jednak w rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że organ egzekucyjny postąpił tak jak wcześniej wyjaśniono, to jest tego samego dnia przesyłając zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego zarówno do banku jak i zobowiązanego.
Bezzasadne jest powoływanie się skarżącego na stanowisko NSA przestawione w wyroku z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II FSK 2818/12, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, jako czynność wszczynająca etap egzekucji administracyjnej, musi nastąpić bezpośrednio do rąk zobowiązanego. Skarżący usiłuje w ten sposób wykazać tezę, że nie doręczono mu skutecznie odpisów tytułów wykonawczych, ponieważ doręczenie nie nastąpiło "do jego rąk", lecz za pośrednictwem dorosłego domownika. W związku z tym trzeba wyjaśnić, że skarżący wywodzi nieuprawnione wnioski ze wskazanego wyżej orzeczenia, w którym wyrażono pogląd, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, jako czynność wszczynająca etap egzekucji administracyjnej, musi nastąpić bezpośrednio do rąk zobowiązanego i dopiero od tego momentu zobowiązany ma prawo ustanowić pełnomocnika. Pogląd w tym wyroku zaprezentowany nie jest adekwatny w okolicznościach analizowanej sprawy, a to przede wszystkim z tego powodu, że w tym postępowaniu podatnik działał sam, a nie przez pełnomocnika. Doręczenie bezpośrednio do rąk zobowiązanego oznacza doręczenie samemu zobowiązanemu, a nie jego pełnomocnikowi. Natomiast takie doręczenie zobowiązanemu może odbywać się w każdy sposób dopuszczony przez prawo, a więc także w trybie doręczenia zastępczego (w tym za pośrednictwem dorosłego domownika), czy nawet w trybie fikcji prawnej doręczenia.
Zgodzić się należy z organem, że ustawodawca w żaden sposób nie określił sposobu doręczenia, co oznacza, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., do doręczeń tych stosuje się przepisy art. 39-49 K.p.a. Każdy z określonych tam sposobów doręczenia może być zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym także do doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Tak jak wskazano wyżej, doręczenie odpisu tytułu wykonawczego mogące mieć znaczenia dla określenia początku egzekucji powinno nastąpić bezpośrednio do rąk zobowiązanego a nie pełnomocnika, ale zarazem owa bezpośredniość nie wyklucza dokonania doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 43 K.p.a. (por. też wyrok WSA w Białymstoku w sprawie sygn. akt II SA/Bk 405/16, SIP Lex nr 2115334). Zgodnie z tym przepisem w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (...). Przy czym należy zauważyć, że brak jest podstaw, aby twierdzić, że odbierający pismo domownik musi złożyć oświadczenie, że zobowiązuje się oddać pismo adresatowi. Jeżeli dorosły domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki, to oznacza, że podjął się on doręczenia tej przesyłki adresatowi (por wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. II OSK 1098/10, SIP Lex nr 786594, czy też wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. II SA/PO 392/16, SIP Lex nr 2110197).
Skarżący oprócz zarzutu, że w aktach brak dokumentu stwierdzającego kim jest K. P. (w rzeczywistości K. P.), czy jest ona pełnoletnia oraz czy zobowiązała się do przekazania adresatowi przedmiotowego pisma, w żaden sposób nie podważył ustaleń organu, że doręczenie faktycznie nastąpiło do rąk pełnoletniego domownika, a pismo zostało adresatowi przekazane, co potwierdził dodatkowo na rozprawie. Dywagacje strony skarżącej na tę okoliczność tracą na znaczeniu jeżeli zauważyć (k.11/1 i k.11/38 akt administracyjnych), że w ustawowym siedmiodniowym terminie skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie doręczonych mu właśnie w dniu [...] kwietnia 2016 r. odpisów tytułów wykonawczych, które to dokumenty odebrała, jak sam wskazał i przekazała mu jego matka. W terminie 14 dni od daty zawiadomienia o czynności egzekucyjnej (art. 54 § 4 u.p.e.a.) złożył też pismo powtarzające skargę na czynności egzekucyjne.
Najistotniejsze zatem jest, że, wbrew zarzutom podatnika, odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu zostały mu doręczone, co jest faktem a nie domniemaniem. Natomiast brak na potwierdzeniu odbioru zakreślenia przy pełnoletnim domowniku zwrotu "który podjął się oddania pism adresatowi", w tych okolicznościach traci na znaczeniu. Przy czym zwrócić uwagę należy, że powołany przez podatnika wyrok WSA w Opolu w sprawie sygn. akt I SA/Op 3/11, SIP Lex nr 1127271, nie może mieć odniesienia do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. W powołanym wyroku Sąd, w kontekście argumentacji zobowiązanego, że zapoznał się on z tytułami wykonawczymi w obecności pracownika działu egzekucji (widniały w systemie komputerowym) wyraził stanowisko, że "nawet jeśli skarżący miał faktyczną lub hipotetyczną możliwość zapoznania się z tytułami egzekucyjnymi, ale nie potwierdził ich odbioru własnoręcznym podpisem nie można uznać, że nastąpiło doręczenie zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1u.p.e.a. Faktu doręczenia tytułów wykonawczych nie można opierać na domniemaniu, winien on wnikać ze zgromadzonej dokumentacji w sposób niebudzący wątpliwości." To stanowisko, jak już wskazano, nie może mieć odniesienia do okoliczności tej sprawy.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, że nawet gdyby doręczenie w dniu [...] kwietnia 2016 r. było prawidłowe, to i tak nastąpiłoby po fakcie przeprowadzenia egzekucji, która miała miejsce w dniach [...] i [...] kwietnia 2016 r. wskazać należy, że zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu na dzień wystawienia zawiadomienia) organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty.
Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2).
Jednocześnie, jak stanowi art. 80 § 3 u.p.e.a., z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
W tym stanie prawnym skoro bank odebrał zawiadomienie w dniu [...] kwietnia 2016 r. (k.7/2 akt administracyjnych) – okoliczność bezsporna - to realizacja zajęcia w dniach [...] i [...] kwietnia 2016 r., a w konsekwencji wyegzekwowanie należności było prawidłowe (por. też wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 438/15, SIP Lex nr 1229444, czy wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Go 1015/11, SIP Lex nr 1133480).
W dalszej kolejności wskazać należy, że jak stanowi art. 67 § 1 u.p.e.a., podstawę zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności (...), sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Wymogi formalne, jakim powinno odpowiadać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, określa z kolei art. 67 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:
1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego;
2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;
3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;
4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia;
5) kwotę należności, okres, za który należność, została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;
6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych;
7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;
8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia;
9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.
Zawiadomienie o zajęciu z dnia [...] kwietnia 2016 r. (k.7/1 akt administracyjnych), w ocenie Sądu, spełnia wymienione wyżej ustawowe wymogi formalne. Forma zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego odpowiada też formie określonej w załączniku nr 3 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2310).
Niezrozumiały przy tym jest zarzut skarżącego, odnośnie braku określenia w zawiadomieniu dłużnika, skoro zgodnie z art. 1a pkt 3 u.p.e.a., ilekroć w ustawie jest mowa o dłużniku zajętej wierzytelności - rozumie się przez to dłużnika zobowiązanego, jak również bank, pracodawcę, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasata oraz inne podmioty realizujące, na wezwanie organu egzekucyjnego, zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego. W zawiadomieniu z dnia [...] kwietnia 2016 r. nazwa, adres i oddział banku, jako dłużnika (firma A i dalej dane adresowe) nie budzą wątpliwości.
Biorąc pod uwagę omówione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę