Pełny tekst orzeczenia I SA/PO 49/25

I SA/Po 49/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Wolna-Kubicka /przewodniczący/
Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/
Michał Ilski
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 116 § 1 i 2. art. 121 i art. 122, art. 210,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 498
art. 10, art. 11 ust. 1, 1a i 2, art. 13 ust. 1 , art. 21 ust. 1,
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski Protokolant: specjalista Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 listopada 2024 r. nr [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości podatkowe oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzją z dnia 13 listopada 2024 r., nr [...], [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 16 kwietnia 2024 r., nr [...], [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej K. K. (dalej jako: "strona" lub "skarżący") - jako członka zarządu K. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako: "spółka") wraz z ową spółką za jej zaległości podatkowe z tytułu:
1) podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z pełnieniem funkcji płatnika (PIT-4) w łącznej wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł za poszczególne miesiące w okresie od maja 2019 r. do grudnia 2020 r., z wyłączeniem miesięcy październik i listopad 2019 r.;
2) podatku od towarów i usług w łącznej wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł za miesiące styczeń, luty, kwiecień, wrzesień i listopad 2020 r.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 15 września 2016 r. została zawiązana K.-S. sp. z o.o. z siedzibą w K. . W 2018 r. nazwa spółki uległa zmianie z: K.-S. sp. z o.o. na K. sp. z o.o. Spółka została zarejestrowana jako płatnik: podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych (funkcja płatnika). Na podstawie zapisów widniejących na Centralnych Kartach Kontowych oraz złożonych przez spółkę deklaracji dla potrzeb podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4R), oraz deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7) stwierdzono, że spółka posiada zaległości podatkowe z tytułu niewpłaconych należnych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, pobranych od wypłaconych wynagrodzeń, za miesiące od maja do grudnia 2019 r. i od stycznia do grudnia 2020 r., wraz z odsetkami za zwłokę oraz z tytułu podatku od towarów i usług za: styczeń, luty, kwiecień, wrzesień i listopad 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę. W celu dochodzenia przedmiotowych zaległości podatkowych w drodze egzekucji, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] wystawił tytuły wykonawcze w dniach: 27 listopada 2020 r., 10 marca 2021 r. i 25 maja 2021 r. i na ich podstawie prowadził wobec spółki postępowanie egzekucyjne. Postępowanie to nie doprowadziło jednak do zaspokojenia w całości lub w znacznej części zaległości podatkowych, w związku z czym organ I instancji postanowieniem z dnia 3 listopada 2021 r. umorzył postępowanie egzekucyjne, z uwagi na jego bezskuteczność.
1.1. Decyzją z dnia 16 kwietnia 2024 r. organ I instancji orzekł o solidarnej wraz ze spółką odpowiedzialności strony, jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu:
1) podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z pełnieniem funkcji płatnika (PIT-4) w łącznej wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł za poszczególne miesiące w okresie od maja 2019 r. do grudnia 2020 r., z wyłączeniem miesięcy październik i listopad 2019 r.;
2) podatku od towarów i usług w łącznej wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł za miesiące styczeń, luty, kwiecień, wrzesień i listopad 2020 r.;
3) naliczonych i niewyegzekwowanych kosztów postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że strona pełniła funkcję prezesa zarządu w okresie od 15 czerwca 2016 r. do 25 października 2019 r. i od 3 stycznia 2020 r. do 20 września 2024 r., tj. w czasie kiedy upływały terminy płatności powyższych zobowiązań w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika od maja 2019 r. do grudnia 2020 r., z wyłączeniem miesięcy październik i listopad 2019 r. oraz w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, kwiecień, wrzesień i listopad 2020 r. Spełniona została zatem pozytywna przesłanka orzeczenia o odpowiedzialności strony, jako członka zarządu. Podjęte przez organy egzekucyjne czynności egzekucyjne w stosunku do całego majątku spółki nie przyniosły oczekiwanego rezultatu, w efekcie czego postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, co potwierdza jego bezskuteczność. Stwierdzono również, że strona nie dokonała we właściwym czasie skutecznych czynności, które mogłyby uwolnić ją od odpowiedzialności za powstanie zaległości podatkowych. Nie dokonano bowiem zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego oraz nie wskazano mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej mierze.
W oparciu o akta sprawy Sądu Rejonowego P. - [...] Wydziału Gospodarczego do Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych ustalono, że w dniu 20 października 2020 r. K. K., jako ówczesny prezes zarządu spółki złożył wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2021 r. wniosek został oddalony. Organ I instancji ustalił, że w spółce K. wystąpiły przesłanki ogłoszenia jej upadłości, dużo wcześniej niż 20 października 2020 r. Spółka stała się niewypłacalna od dnia 13 października 2019 r., ponieważ już w dniu 22 czerwca 2019 r. powstała zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4R za maj 2019 r.), a 13 lipca 2019 r. - powstała kolejna zaległość. Stąd przyjęto, że spółka stała się niewypłacalna z upływem 3 miesięcy od dnia powstania drugiej nieuregulowanej zaległości. Wyjaśniono, że dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nie ma znaczenia to, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy tylko niektórych z nich. Stan niewypłacalności powstaje z chwilą nieuregulowania w terminie określonym ustawą lub umową drugiego z kolei zobowiązania. Organ I instancji zwrócił uwagę, że w międzyczasie upływały też kolejne terminy płatności zobowiązań podatkowych (podatek PIT-4R za czerwiec, lipiec i sierpień 2019 r.) oraz wobec kontrahentów. W tej sytuacji przyjęto, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki powinien być zgłoszony najpóźniej 13 listopada 2019 r. W konkluzji uznano, że nie doszło do zmaterializowania przesłanki egzoneracyjnej i strona nie może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki.
1.2. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 107, art. 116 § 1, art. 121 § 1 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm. - dalej w skrócie: "o.p.") oraz art. 10, art. 11 ust. 1 i 1a oraz art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2019 r., poz. 498 ze zm. - dalej w skrócie: "p.u."). Jednocześnie wniesiono o uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez analizę ksiąg rachunkowych spółki, analizę listy płac osób zatrudnionych w spółce oraz analizę kontraktów zawieranych w okresie styczeń 2019 r. - październik 2020 r. na okoliczność: braku podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość począwszy od 13 listopada 2019 r., uzyskiwania przychodów i realizacji zobowiązań przez spółkę do 20 października 2020 r., niezaistnienia stanu niewypłacalności spółki przed październikiem 2020 r., braku podstaw do przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania spółki w sytuacji, gdy nie było podstaw do zgłoszenia w listopadzie 2019 r. wniosku o jej upadłość. Wobec podniesionych zarzutów, wniesiono o uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie, że skarżący nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe jako członek zarządu spółki, ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.
1.3. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w opisanej na wstępie decyzji z dnia 13 listopada 2024 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, powołując w podstawie prawnej art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 107 § 1 i § 2 pkt 1, 2 i 4, art. 108 oraz art. 116 § 1, § 2 i § 4 o.p. W motywach decyzji organ odwoławczy akceptując stanowisko organu I instancji podkreślił, że w okresie, w którym upłynął termin płatności zobowiązań podatkowych spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika od maja 2019 r. do grudnia 2020 r., z wyłączeniem miesięcy październik i listopad 2019 r. oraz w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, kwiecień, wrzesień i listopad 2020 r., strona pełniła funkcję prezesa zarządu spółki, który to zarząd był dwuosobowy i w jego skład poza stroną wchodził również K. B.. Tym samym spełniona została pierwsza z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za wskazane zaległości podatkowe spółki. Organ II instancji podkreślił, że postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z pełnieniem funkcji płatnika, m.in. za powyższe okresy wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego, były prowadzone równolegle także wobec K. B. oraz E. K. i zostały zakończone wydaniem stosownych decyzji w dniu 16 kwietnia 2024 r. Wobec powyższe uznano, że został zachowany solidarny charakter odpowiedzialności członków zarządu ze spółką, o którym stanowią art. 107 § 1 i art. 116 § 1 o.p.
Odnosząc się do drugiej z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, organ odwoławczy zaznaczył, że w stosunku do majątku spółki prowadzone było postępowanie egzekucyjne, na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych, a zastosowane środki egzekucyjne okazały się nieskuteczne. Ustalono, że spółka pod adresem wskazanym w tytułach wykonawczych (K. , [...]) nie prowadzi działalności gospodarczej, wynajmowała tam hale, jednakże nie pozostawiła żadnych składników majątkowych, z których można by prowadzić skuteczną egzekucję. Ustalono, że za 2020 r. spółka poniosła stratę w kwocie [...]zł. W ramach poszukiwania majątku spółki, organ egzekucyjny uzyskał informację, że spółka nie figuruje w rejestrach instytucji prowadzących ewidencje nieruchomości i ich właścicieli. W C. E. P. i K. ustalono, że spółka nie figuruje jako właściciel żadnych zarejestrowanych pojazdów. W odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego [...] S.A. zawiadomił, że nie prowadzi rachunku dla spółki. W toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia wierzytelności pieniężnej z rachunków bankowych w [...] S.A. i [...] S.A. i w okresie od 30 listopada 2020 r. do 21 lipca 2021 r. z zajęcia uzyskano kwotę [...]zł. Na dalszym etapie postępowania banki poinformowały, że na rachunkach wystąpił zbieg z sądowymi organami egzekucyjnymi, bądź wystąpiła przeszkoda w realizacji zajęcia - brak wierzytelności. Nie ujawniono posiadania przez spółkę innych rachunków bankowych, poza zajętymi w postępowaniu egzekucyjnym. Zajęcia innych wierzytelności pieniężnych u kontrahentów spółki, okazały się nieskuteczne. W bazach danych dostępnych organowi egzekucyjnemu, nie stwierdzono informacji o innych kontrahentach spółki, których wierzytelności mogłyby być zajęte. Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy uznał działania organu egzekucyjnego jako wyczerpujące zastosowanie wszystkich możliwych środków egzekucyjnych, skutkujące bezskutecznością egzekucji, co potwierdza postanowienie z dnia 3 listopada 2021 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, z uwagi na jego bezskuteczność.
Oceniając moment, w którym prezes zarządu spółki winien był wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, organ II instancji uznał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] słusznie oparł się na przesłance wynikającej z przepisu art. 11 ust. 1 i 1a p.u., ustalając, że terminy płatności najstarszych należności upływały 21 czerwca 2019 r. i 22 lipca 2019 r. W oparciu o zestawienie należności i zobowiązań spółki, uzupełniające wniosek o ogłoszenie jej upadłości ustalono, że spółka posiadała również nieuregulowane zobowiązania wobec kontrahentów (na łączną kwotę przekraczającą [...] zł). Terminy płatności najstarszych zaległości (względem innych podmiotów) upływały w dniach: 12 lipca 2019 r. (zobowiązanie w kwocie [...]zł wobec firmy P.P.H.U. [...] A. K.) oraz 31 lipca 2019 r. (zobowiązanie w kwocie [...]zł wobec M. P. sp. z o.o.).
W ocenie organu odwoławczego w sprawie zaistniała przesłanka nie wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych, rozumiana jako opóźnienie ich wykonywania przekraczające trzy miesiące, bowiem - jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy bilansów spółki za lata 2017-2019 - jej zobowiązania w latach 2016-2019 nie przekraczały wartości jej majątku, natomiast wymagalne zobowiązania spółka przestała wykonywać w 2019 r. Najstarsze - nieuregulowane przez spółkę zobowiązania dotyczą podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika (PIT-4) za maj 2019 r. oraz należności wobec P.P.H.U. [...] A. K.. Termin ich zapłaty upływał w dniach kolejno: 21 czerwca 2019 r. i 12 lipca 2019 r., zatem opóźnienie w ich wykonywaniu przekroczyło trzymiesięczny okres w dniu 13 października 2019 r. Zdaniem organu II instancji, z tym dniem należało przyjąć, że spółka utraciła zdolność do wykonywania zobowiązań, w rozumieniu art. 11 ust. 1 i ust. 1a p.u., co oznacza datę jej niewypłacalności. Skoro w dniu 13 października 2019 r. wystąpiła podstawa do ogłoszenia przez spółkę upadłości, to zgodnie z art. 21 ust. 1 p.u, na spółce ciążył obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od dnia zaistnienia przesłanki niewypłacalności, tj. najpóźniej 13 listopada 2019 r., a więc tym bardziej w styczniu 2020 r. w okresie pełnienia przez stronę funkcji prezesa zarządu w spółce. Wniosek o ogłoszenie upadłości spółki nie został jednak zgłoszony w ustawowym terminie. Organ odwoławczy zauważył również, że zaprzestanie regulowania należności przez spółkę nie było przemijające i chwilowe, ale stan ten postępował i utrwalał się. W następnych miesiącach spółka generowała dalsze zobowiązania, zarówno podatkowe, jak i cywilnoprawne. Organ II instancji powołał się na bilans spółki, sporządzony na dzień 30 września 2020 r., stanowiący załącznik do wniosku o ogłoszenie upadłości, z którego wynika, że jej zobowiązania na dzień 1 stycznia 2024 r. wynosiły [...] zł, co dowodzi pogłębienia niewypłacalności spółki. Zastrzeżono, że w sprawie nie ma znaczenia, z jakiego powodu dłużnik nie wypełnia swoich wymagalnych zobowiązań, jaki jest okres tego opóźnienia, ani też, jaka jest wysokość długu w porównaniu do stanu jego aktywów. Przesłanki wskazane w art. 11 p.u. mają charakter alternatywny i równorzędny, wobec czego zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości, a tym samym obliguje każdego, kto ma prawo reprezentować dłużnika, będącego osobą prawną, do zgłoszenia w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.
Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jednoznacznie wskazuje, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, który wpłynął do sądu gospodarczego w dniu 22 października 2020 r., nie został zgłoszony w ustawowym "właściwym czasie". Powyższe potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego P. - [...] Wydział XI Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z dnia 5 lutego 2021 r., o sygn. akt. [...] który wniosek ten oddalił, albowiem majątek spółki nie wystarczał na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Wniosek o ogłoszenie upadłości spółki był zatem spóźniony, czyli nie został zgłoszony we właściwym momencie, a organ I instancji nie miał obowiązku, ani powodu ustalać, czy spóźnione zgłoszenie wniosku było przez stronę zawinione. Organ odwoławczy stwierdził, że nie uchylały obowiązku zgłoszenia przez stronę we właściwym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości okoliczności, dotyczące tego, że spółka w owym czasie prowadziła normalną działalność i uzyskiwała stałe przychody z działalności, wykonywała inne zlecenia, z których uzyskiwała niebagatelne kwoty.
W ocenie organu odwoławczego na potrzeby oceny, czy spółka stała się podmiotem niewypłacalnym, nie było konieczne ustalenie sytuacji finansowej spółki, czyli jakimi środkami finansowymi dysponowała i czy realnie byłaby w stanie wywiązać się z zobowiązań, które stały się zaległościami. Skoro organ I instancji za przyczynę niewypłacalności spółki przyjął brak wykonywania przez nią jej wymagalnych zobowiązań pieniężnych, tj. wystąpienie przesłanki wskazanej w art. 11 ust. 1 i 1a p.u., zgromadzony materiał dowodowy pod kątem ustalenia zaistnienia przesłanek niewypłacalności uznano za kompletny i wyczerpujący, stąd też nie zaistniały podstawy do skorzystania z art. 229 o.p. W ocenie organu odwoławczego brak jest okoliczności pozwalających na uznanie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy strony, która nie wskazała też żadnych składników majątkowych spółki, z których egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie, chociażby w znacznej części jej zaległości podatkowych. Tym samym nie zaistniała żadna z przesłanek wyłączających odpowiedzialność prezesa zarządu spółki.
2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona, wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie, iż skarżący nie podlega odpowiedzialności podatkowej, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie jej organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W skardze zarzucono naruszenie:
- art. 107 oraz art. 116 § 1 o.p. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż skarżący, jako członek zarządu K. sp. z o.o. winien ponosić odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe tej spółki, w sytuacji gdy nie zachodzą podstawy do uznania go za osobę odpowiedzialną solidarnie wraz z podatnikiem;
- art. 121 § 1 i art. 122 O.p. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie oraz zasady prawdy obiektywnej, polegające na niewyjaśnieniu wszelkich okoliczności sprawy w sposób wyczerpujący i oparciu się w rozstrzygnięciu na niepełnym materiale dowodowym;
- art. 10, art. 11 ust. 1 i 1a i art. 21 p.u. poprzez ich nieprawidłową interpretację, zastosowanie i uznanie, iż w stosunku do K. sp. z o.o. zachodził stan niewypłacalności już od 13 listopada 2019 r., w sytuacji gdy obiektywne przesłanki wykazywały by już w tej dacie spółka była niewypłacalna.
W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że w jej ocenie "czasem właściwym" nie był, jak wskazano w decyzjach organów obu instancji, dzień 13 listopada 2019 r. Spółka posiadała bowiem w tym czasie majątek aktywny równy wysokości zobowiązań, co nie skutkowałoby ewentualną niemożnością równomiernego zaspokojenia wierzycieli. Spółka w owym czasie prowadziła normalną działalność i uzyskiwała stałe przychody z działalności. Zdaniem strony obiektywne przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki wystąpiły dopiero w II połowie 2020 r. Wystąpienie na terenie kraju od 20 marca 2020 r. stanu epidemii [...] w sposób istotny wpłynęło na funkcjonowanie gospodarki państwa, a co za tym idzie również na prywatne podmioty. To właśnie pogarszająca się koniunktura gospodarcza i załamanie na rynku stali w 2020 r. spowodowało, iż spółka zdecydowała się na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. W ocenie strony brak możliwości wykonywania zobowiązań musi wynikać z racjonalnej i obiektywnej oceny oraz odnosić się zarówno do dotychczasowej sytuacji spółki, jak i jej najbliższej przyszłości. Krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów, wskutek przejściowych trudności, nie jest podstawą do ogłoszenia upadłości.
2.2. W odpowiedzi na skargę strony Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty w sprawie.
2.3. Podczas rozprawy przed Sądem pełnomocnik organu odwoławczego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację, wyrażone w powyższym piśmie procesowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
3. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, ale nie orzeka merytorycznie i nie może stwierdzić, że strona "nie podlega odpowiedzialności podatkowej", jak oczekuje tego autor skargi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź obrazy prawa materialnego (art. 145 § 1 p.p.s.a.). W sytuacji braku powyższych uchybień, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddala skargę w całości albo w części, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.
3.1. Badając zaskarżoną decyzję według opisanych powyżej kryteriów, Sąd nie stwierdza naruszeń prawa, które uzasadniałyby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest zasadność orzeczenia o solidarnej, wraz ze spółką, odpowiedzialności skarżącego za zaległości tej spółki.
Istota postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółek kapitałowych sprowadza się do zbadania przesłanek pozytywnych i negatywnych, mających znaczenie dla określenia istnienia odpowiedzialności konkretnego członka zarządu. Przesłanki odpowiedzialności osób trzecich – członków zarządu spółek akcyjnych za zaległości podatkowe tych spółek, określa art. 116 § 1 o.p. (w brzmieniu obowiązującym na dzień powstania zaległości podatkowych), zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja na majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy, bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie z § 2 powołanego powyżej przepisu odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że organ podatkowy działając na postawie art. 116 o.p., zobowiązany jest wykazać okoliczność pełnienia obowiązków przez członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Natomiast inicjatywa dowodowa, co do wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności, spoczywa na członku zarządu, nie zwalniając organu podatkowego z obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie, na podstawie pozostającego w dyspozycji organu materiału dowodowego, w tym przedstawianego przez członka zarządu (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2018 r., o sygn. akt II FSK 3637/15; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2017 r., o sygn. akt III SA/Wa 3298/15 i wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 maja 2016 r., o sygn. akt I SA/Po 1802/15 - treść powołanych wyroków dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: publ. baza CBOSA).
Okolicznością bezsporną w kontrolowanej sprawie jest fakt, że zaległości podatkowe powstały w okresie, gdy skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki. Z materiału dowodowego wynika, że zgodnie z umową spółki z dnia 15 czerwca 2016 r., powołany został pierwszy jej zarząd w osobach K. K., który objął jednocześnie funkcję prezesa zarządu i N. K.. W dniu 30 września 2016 r., N. K. złożyła rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu. Następnie uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z dnia 28 czerwca 2018 r., funkcję członka zarządu powierzono K. B.. Na mocy uchwał Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki podjętych w dniu 25 października 2019 r., odwołano K. K. z funkcji prezesa zarządu (uchwała nr [...]), powołując jednocześnie E. K. na prezesa zarządu spółki (uchwała nr [...]). W dniu 3 stycznia 2020 r. podjęto uchwałę o odwołaniu E. K. z funkcji prezesa zarządu i równolegle funkcję tę powierzono K. K.. Strona pełniła zatem funkcję prezesa zarządu w okresie od 15 czerwca 2016 r. do 25 października 2019 r. i od 3 stycznia 2020 r. do 20 września 2024 r., tj. w czasie kiedy upływały terminy płatności powyższych zobowiązań w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika od maja 2019 r. do grudnia 2020 r., z wyłączeniem miesięcy październik i listopad 2019 r. oraz w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, kwiecień, wrzesień i listopad 2020 r.
3.2. Dokonując analizy całkowitej, bądź częściowej bezskuteczności egzekucji należy zaznaczyć, że celem egzekucji jest doprowadzenie do zaspokojenia roszczeń wierzyciela. Tym samym o skuteczności egzekucji można mówić wówczas, gdy zostanie osiągnięty oczekiwany rezultat, a więc zostanie wyegzekwowana kwota długu. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji odnosi się bowiem do ustalenia faktów istniejących w momencie orzekania o odpowiedzialności członka zarządu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2010 r., o sygn. akt III SA/Wa 2236/09). Egzekucja jest zatem bezskuteczna, kiedy pomimo wykorzystania wszystkich możliwości spieniężenia majątku spółki, nie dochodzi do zaspokojenia wierzyciela. Dla stwierdzenia zaistnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji na gruncie odpowiedzialności członków (byłych członków) zarządu spółki konieczne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec pierwotnego dłużnika. Analiza zgromadzonego w tym zakresie materiału dowodowego potwierdza słuszność sformułowanych na jego tle wniosków organów. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy obu instancji trafnie wskazały, że wobec spółki zastosowano wszystkie możliwe środki egzekucyjne, a strona skarżąca nie wykazała żadnych składników majątku. Prowadzone postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne i było skierowane do całego majątku dłużnika. W toku postępowania egzekucyjnego podjęto szereg czynności, zmierzających bezpośrednio do ustalenia majątku spółki, z którego można byłoby przeprowadzić skuteczną egzekucję. Poza sporem są ustalenia organów obu instancji, że spółka pod adresem siedziby wskazanym w tytułach wykonawczych (K. , [...]) nie prowadzi działalności gospodarczej, gdzie wcześniej wynajmowała hale i nie pozostawiła tam żadnych składników majątkowych, z których możliwe byłoby prowadzenie skutecznej egzekucji. W ramach poszukiwania majątku spółki ustalono, że nie jest właścicielem jakiejkolwiek nieruchomości i nie figuruje jako właściciel żadnych zarejestrowanych pojazdów. W 2020 r. spółka poniosła stratę w kwocie [...]zł. Zajęcia wierzytelności pieniężnej z rachunków bankowych doprowadziły do uzyskania, w okresie od 30 listopada 2020 r. do 21 lipca 2021 r., kwoty [...]zł. Następnie banki poinformowały, że na rachunkach wystąpił zbieg z sądowymi organami egzekucyjnymi, bądź wystąpiła przeszkoda w realizacji zajęcia - brak wierzytelności. Nie ujawniono posiadania przez spółkę innych rachunków bankowych, poza zajętymi w postępowaniu egzekucyjnym. Nieskuteczne okazały się zajęcia innych wierzytelności pieniężnych u kontrahentów spółki. Powyższe ustalenia potwierdzone zostały postanowieniem z dnia 3 listopada 2021 r. umarzającym postępowanie egzekucyjne wobec spółki. Brak majątku, jak i bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, stwierdzona formalnie powyższym postanowieniem, przesądzają o tym, że wierzyciel publiczny nie był w stanie zaspokoić swojej wierzytelności z majątku spółki. Taki zakres materiału dowodowego stanowił konieczną i zarazem wystarczającą podstawę do przyjęcia, że organy obu instancji prawidłowo wykazały w sprawie spełnienie również drugiej przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego, tj. bezskuteczności egzekucji, czego sam skarżący w istocie nie zakwestionował.
3.3. Przechodząc do analizy przesłanek egzoneracyjnych podkreślić należy, że skarżący nie wykazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, co uniemożliwiło stronie uwolnienie się od odpowiedzialności solidarnej, na podstawie art. 116 § 1 pkt 2 o.p. Okoliczność, że w sprawie nie występuje opisana powyżej przesłanka uwalniająca stronę od odpowiedzialności, nie była kontestowana przez skarżącego i nie powoływał się on wprost na tę przesłankę.
Dokonując wykładni przesłanek wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) o.p. zaznaczenia wymaga, że w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu, organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezgłoszenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu, na podstawie art. 116 § 1 o.p. Mając na uwadze, że w art. 116 § 1 pkt 1 o.p. ustawodawca nie definiuje pojęcia "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, dla oceny czasu właściwego na zgłoszenie takiego wniosku posłużyć się należy przepisami prawa upadłościowego (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 12 marca 2008 r., o sygn. akt I FSK 744/06 i 21 listopada 2007 r., o sygn. akt II FSK 1260/06). Stosownie do przepisu art. 10 p.u. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Zgodnie z art. 11 ust. 1 p.u. dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, zaś przepis art. 11 ust. 1a p.u. stanowi, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. W kontekście zapisu art. 11 ust. 2 p.u., dłużnik będący osobą prawną jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Wykładnia powyższych przepisów wskazuje, że dla stwierdzenia niewypłacalności dłużnika wystarczające jest ziszczenie którejkolwiek wymienionych w nich podstaw.
Powyższe regulacje prawne odnoszą się do wszystkich podmiotów, które mogą zostać ogłoszone upadłymi. Z istoty porządku prawnego wynika, że każdy powinien wykonywać ciążące na nim i wymagalne zobowiązania w terminie. Powyższa zasada obowiązuje wszystkich, w szczególności przedsiębiorców jako podmiotów profesjonalnych, zobowiązanych do regulowania zobowiązań, w tym z tytułu podatków i innych danin publicznych. Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy też tylko niektórych z nich. Bez znaczenia pozostaje także rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność, w rozumieniu art. 11 p.u. i powyższa okoliczność nie zwalnia dłużnika od obowiązku wynikającego z przepisu art. 21 ust. 1 p.u., zgodnie z którym dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o jej ogłoszenie. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia pozostaje też przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn, np. dysponuje środkami, a mimo to przeznacza je na inne cele. Dla określenia, czy istnieją podstawy ogłoszenia upadłości, fundamentalne znaczenie ma wyłącznie ustalenie, że dłużnik nie wykonuje tych zobowiązań, które są wymagalne, bez względu na powody takiego stanu rzeczy (por. np. wyroki NSA z dnia: 17 maja 2016 r., o sygn. akt II FSK 798/14; 24 lutego 2016 r., o sygn. akt I FSK 1864/14 i 20 lipca 2021 r., o sygn. akt III FSK 3637/21). Innymi słowy, skoro złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest determinowane zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań, to zbędne jest ustalanie, jaka była wówczas wartość majątku spółki lub jej kondycja finansowa, w tym jakie kontrakty biznesowe w owym czasie realizowała. Z tego powodu oczekiwanie skarżącego dotyczące badania powyższych okoliczności przez organy podatkowe jest nieuprawnione. Nawet w przypadku dobrej kondycji finansowej spółki, ale przy jednoczesnym niewykonywaniu wymagalnych zobowiązań, następuje niewypłacalność i aktualizuje się obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania naprawczego (por. wyroki NSA z dnia: 11 kwietnia 2014 r., o sygn. akt I FSK 656/13 i 15 maja 2019 r., o sygn. akt II FSK 1427/17; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2021 r., o sygn. akt I SA/Gd 864/20 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 14 lutego 2013 r., o sygn. akt [...] - LEX nr 1313462). Wbrew wywodom skargi, ustawodawca w przepisie art. 11 ust. 1 p.u. nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, lecz z konkretnym zaniechaniem, tj. z zaprzestaniem płacenia długów (por. wyroki NSA z dnia: 10 kwietnia 2015 r., o sygn. akt II FSK 853/13 i 25 października 2016 r., o sygn. akt II FSK 2557/14). Nie zasługują zatem na uwzględnienie argumenty skarżącego, jakby w sprawie niezbędne było uzupełnienie dowodów i materiałów w sprawie poprzez analizę ksiąg rachunkowych spółki K., analizę listy płac osób zatrudnionych w tej spółce oraz analizę kontraktów zawieranych w okresie styczeń 2019 r. - październik 2020 r. na okoliczność: braku podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość począwszy od 13 listopada 2019 r., uzyskiwania przychodów i realizacji zobowiązań przez spółkę do 20 października 2020 r., niezaistnienia stanu niewypłacalności spółki przed październikiem 2020 r., braku podstaw do przeniesienia na stronę odpowiedzialności za zobowiązania spółki w sytuacji, gdy nie było podstaw do zgłoszenia w listopadzie 2019 r. wniosku o jej upadłość. Przesłanka upadłości, na którą trafnie powołały się organy obu instancji, nie jest bowiem uzależniona od kondycji finansowej podmiotu nieregulującego zobowiązań. Dla określenia, czy istniały podstawy ogłoszenia upadłości istotne znaczenie miało jedynie, czy dłużnik nie wykonywał wymagalnych zobowiązań, co jednoznacznie zostało wykazane w przedmiotowej sprawie. Dlatego też w przypadku ustalenia wystąpienia podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na zaprzestanie płacenia wymagalnych zobowiązań, nie jest koniecznym analizowanie czy wystąpiła też druga z przesłanek upadłości - przewaga tych zobowiązań nad majątkiem. Wystarczające było samo stwierdzenie, że spółka zalegała z zapłatą bezspornych należności, co w rozpoznawanej sprawie zostało ustalone. Przyczyny takiego stanu rzeczy (braku zapłaty) pozostają bez znaczenia dla oceny momentu, w którym podmiot staje się niewypłacalny. Za naganny uznać należy sposób prowadzenia spółki, której członkowie zarządu zamiast regulować wymagalne zobowiązania przeznaczali środki na inne kontrakty, podejmując tym samym ryzyko, które w efekcie doprowadziło do niewypłacalności spółki. Mając na względzie alternatywny i równoważny charakter obu przesłanek ogłoszenia upadłości stwierdzić należy, że ziszczenie się już jednej z nich aktualizuje obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, bez względu na powód zaprzestania regulowania wymagalnych zobowiązań.
W konsekwencji nie ma racji skarżący twierdząc, że w okresie kiedy pełnił funkcję prezesa zarządu, brak było podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Strona podejmując polemikę w tym zakresie nie wykazała, aby organy podatkowe dopuściły się błędnego określenia "właściwego czasu", w którym strona winna złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Zdaniem Sądu organy obu instancji słusznie kierowały się w tej kwestii orzecznictwem sądowym i właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego. Regulacje zawarte w prawie upadłościowym określają jednoznacznie, kiedy dłużnika uznaje się za niewypłacalnego i wbrew stanowisku autora skargi okoliczność, że kondycja finansów spółki nie dawała podstaw do zgłoszenia wniosku, pomimo istnienia zaległości podatkowanych, nie ma dla tej oceny znaczenia. Nie ulega wątpliwości, że spółka K. posiada nieuregulowane zobowiązania z tytułu: podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z pełnieniem funkcji płatnika za okresy od maja do grudnia 2019 r. i od stycznia do grudnia 2020 r., podatku od towarów i usług za okresy: styczeń, luty, kwiecień, wrzesień i listopad 2020 r. (na łączną kwotę [...]zł należności głównej). Terminy płatności najstarszych należności upływały: 21 czerwca 2019 r. i 22 lipca 2019 r. Jednocześnie spółka posiada liczne zaległości wobec swoich kontrahentów (wykazane w zestawieniu należności i zobowiązań, stanowiącym uzupełnienie wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości z dnia 19 października 2020 r.) na łączną kwotę ponad [...] zł. Najstarsza znana zaległość spółki obejmuje zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za maj 2019 r. (z terminem płatności przypadającym na dzień 21 czerwca 2019 r.). Kolejne niewykonane zobowiązanie spółki powstało wobec jednego z kontrahentów, a termin zapłaty upływał w dniu 12 lipca 2019 r. Wobec powyższego organy obu instancji zasadnie przyjęły, że w dniu 13 października 2019 r. nastąpiła okoliczność stanowiąca podstawę zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego i od tego dnia powinien być liczony trzydziestodniowy termin, o którym stanowi art. 21 p.u. i który upływał 13 listopada 2019 r.
Jak słusznie zauważyły organy podatkowe, trudności w regulowaniu zobowiązań spółki nie miały charakteru przejściowego, skoro spółka z miesiąca na miesiąc systematycznie powiększała swoje zadłużenie i generowała kolejne długi, zarówno publicznoprawne, jak i cywilnoprawne. Pomimo zwiększających się zaległości skarżący, który pełnił funkcję prezesa zarządu w okresie od 15 czerwca 2016 r. do 25 października 2019 r. i od 3 stycznia 2020 r. do 20 września 2024 r., nie widział potrzeby zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w 2019 r. Dopiero pismem z dnia 19 października 2020 r. spółka wystąpiła do Sądu Rejonowego P. - [...] Wydział Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z wnioskiem o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku. W złożonym wniosku o ogłoszenie upadłości wskazano m.in., że dłużnik jest niewypłacalny, ponieważ utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Brak płynności dłużnika spowodowany jest czynnikami od niego niezależnymi w postaci pogorszenia się sytuacji finansowej segmentu rynku zajmowanego przez spółkę dłużnika. Dodatkowym elementem wpływającym na sytuację finansową dłużnika jest epidemia [...] Według danych powołanych we wniosku, dłużnik posiadał ogółem 51 wierzycieli, których wierzytelności (wymagalne i niewymagalne) na dzień 30 września 2020 r. opiewały na kwotę [...]zł. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2021 r. sąd gospodarczy, działając na podstawie art. 13 ust. 1 p.u., oddalił powyższy wniosek i uznał materiał zgromadzony w sprawie za niewystarczający do rozwiązania spółki bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. Przywołany przepis stanowi, że sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów. W tym stanie rzeczy uprawnione jest stanowisko organów obu instancji, że wniosek z 2020 r. o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku spółki był spóźniony.
Reasumując wbrew twierdzeniom skarżącego, kondycja finansowa spółki nie miała znaczenia w realiach niniejszej sprawy, ponieważ jak wskazano powyżej dla stwierdzenia niewypłacalności dłużnika wystarczające jest ziszczenie się tylko jednej z dwóch enumeratywnie wymienionych w prawie upadłościowym podstaw, czym w niniejsze sprawie było bezsporne zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań przez spółkę (art. 11 ust. 1 p.u.). Z uwagi zatem na wystąpienie pierwszej przesłanki niewypłacalności, którą jest niewykonywanie wymagalnych zobowiązań, bez znaczenia jest ocena stosunku wartości majątku spółki i jej zobowiązań. Wbrew forsowanej w skardze tezie, w badanej sprawie nie mamy do czynienia jedynie z krótkotrwałym wstrzymaniem płacenia długów, wskutek przejściowych trudności, ale z narastającym od 2019 r. stanem pogłębiającej się niewypłacalności spółki.
3.4. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia, że niezgłoszenie wniosku we właściwym czasie nastąpiło bez winy skarżącego. W orzecznictwie przyjmuje się, że przesłanka braku winy, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p. dotyczy zarówno winy umyślnej, jak i nieumyślnej, a tej ostatniej zarówno w postaci lekkomyślności, jak i niedbalstwa. O przesłance "braku winy", o której stanowi powyższy przepis, w sytuacji niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, można mówić jedynie wtedy, gdy członek zarządu spółki, przy zachowaniu wszelkiej należytej staranności podczas prowadzenia jej spraw, wniosku takiego nie złożył z przyczyn od niego niezależnych. Tymczasem w toku postępowania skarżący nie wskazał na żadną przeszkodę obiektywnie uniemożliwiającą mu złożenie takiego wniosku we właściwym czasie i pomimo nieuregulowania zaległości, nadal stoi na nieuprawnionym stanowisku, że nie było ku temu podstaw. Sąd wyjaśnia, że brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość może być odnoszony jedynie do wyjątkowych sytuacji, np. w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2011 r., o sygn. akt II UK 265/10). Co do zasady odpowiedzialność członka zarządu ma charakter formalny. Wystarczy zatem zostać powołanym na stanowisko członka lub prezesa zarządu spółki kapitałowej, by odpowiadać za jej długi. Odpowiedzialność za zaległości podatkowe osoby prawnej koreluje wyłącznie z okresem pełnienia obowiązków i obejmuje co do zasady osoby pełniące funkcję członka zarządu danego podmiotu bez względu na zakres ich obowiązków, dziedziny funkcjonowania podmiotu, jakie im formalnie powierzono i jakie nadzorowali faktycznie. Odpowiedzialność ta nie jest także uzależniona od kwestii bieżącej styczności danej osoby z problematyką finansowo-ekonomiczną działania osoby prawnej. Występujące w art. 116 § 2 o.p. sformułowanie "pełnienie obowiązków członka zarządu" należy rozumieć jako zajmowanie stanowiska członka zarządu, posiadanie legitymacji do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją. Przyjąć zatem należy, że skarżący jako prezes zarządu spółki kapitałowej występuje lub powinien występować w obrocie prawnym jako profesjonalista. Winien zatem zdawać sobie sprawę z konsekwencji sprawowania tego rodzaju funkcji oraz ryzyka swojego działania lub zaniechania. Na osobach pełniących funkcje prezesa czy członka zarządu ciążą bowiem, wynikające z przepisów Kodeksu spółek handlowych, konkretne obowiązki m.in.: posiadania wiedzy o stanie spraw spółki i starannego działania w zakresie utrzymania jej bytu oraz wypłacalności. Dla wykazania przesłanki egzoneracyjnej, o której stanowi art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p., nie wystarczy zatem subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Brak takiej winy jest kategorią obiektywną i można się na nią skutecznie powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych (por. wyroki NSA z dnia: 14 czerwca 2018 r., o sygn. akt II FSK 1545/16; 28 marca 2018 r., o sygn. akt II FSK 817/16 i 19 stycznia 2018 r., o sygn. akt II FSK 38/16). Odpowiedzialny członek zarządu powinien być należycie zorientowany w sprawach podmiotu, którym zarządza, szczególnie w odniesieniu do stanu majątkowego spółki i ciążących na niej zobowiązaniach tak, by nie doprowadzić do naruszenia obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów podatkowych i do sytuacji zadłużenia spółki oraz stanu jej niewypłacalności. Taka jest bowiem rola osób, którym powierzono prowadzenie spraw spółki (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2018 r., o sygn. akt I SA/Wr 1125/17). W realiach badanej sprawy należy przyjąć, że skarżący sprawując formalny i faktyczny zarząd spółką, posiadał wiedzę odnośnie jej sytuacji ekonomiczno-finansowej, a brak takiej wiedzy świadczyłby o niedbalstwie. Pomimo posiadania niezbędnej wiedzy strona nie wykazała, aby niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego we właściwym czasie nastąpiło bez jej winy. Uprawnione jest zatem stanowisko organów obu instancji, że w niniejszej sprawie nie zachodziły okoliczności wyłączające solidarną odpowiedzialność skarżącego.
3.5. Reasumując, zdaniem Sądu, organy podatkowe nie naruszyły swoim działaniem zasad regulujących postępowanie, w szczególności powołanych w skardze przepisów art. 121 i art. 122 o.p. Skarżący nie przedstawił przekonujących argumentów, mogących prowadzić do konkluzji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niekompletny, a jego ocena jest wadliwa. Z akt sprawy i poczynionych na ich podstawie ustaleń, wynika że organy zgromadziły materiał dowodowy pozwalający na prawidłowe i dokładne ustalenie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym, który wszechstronnie rozpatrzyły, nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów. Powyższe ustalenia i wnioski z nich wynikające zostały przedstawione w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi z art. 210 o.p.
W świetle powyższych rozważań Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i brak jest podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad proceduralnych, które mogłyby mieć istotny, a nie jakikolwiek, wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu nie budzi również wątpliwości prawidłowość wykładni przepisów prawa materialnego oraz właściwej ich subsumcji. W tym stanie rzeczy żaden z zarzutów skargi nie mógł odnieść zamierzonego rezultatu.
Mając na uwadze całokształt podniesionych okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.