I SA/PO 49/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o orzeczeniu solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki K. sp. z o.o. za zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4) i podatku od towarów i usług (VAT). Zaległości te, wraz z odsetkami, powstały w okresach, gdy skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu. Postępowanie egzekucyjne wobec spółki okazało się bezskuteczne, co potwierdził Naczelnik Urzędu Skarbowego umarzając postępowanie egzekucyjne. Organ I instancji orzekł o odpowiedzialności skarżącego, wskazując, że pełnił on funkcję prezesa zarządu w okresach, gdy upływały terminy płatności zobowiązań, a spółka stała się niewypłacalna. Podkreślono, że spółka nie zgłosiła wniosku o upadłość we właściwym czasie, a podjęte czynności egzekucyjne nie przyniosły zaspokojenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego, domagając się uchylenia decyzji. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, akceptując ustalenia organu I instancji co do pełnienia funkcji przez skarżącego, bezskuteczności egzekucji oraz niewłaściwego czasu zgłoszenia wniosku o upadłość. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo wykazały spełnienie przesłanek odpowiedzialności członka zarządu. Sąd podkreślił, że niewypłacalność spółki nastąpiła z powodu nieuiszczania wymagalnych zobowiązań pieniężnych, co zgodnie z Prawem upadłościowym (art. 11 ust. 1 i 1a) stanowi podstawę do ogłoszenia upadłości, nawet jeśli nie przekroczono wartości majątku. Opóźnienie w płatnościach przekroczyło trzy miesiące, co oznaczało niewypłacalność od 13 października 2019 r., a wniosek o upadłość złożono dopiero w październiku 2020 r. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, w szczególności braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość we właściwym czasie, a jego argumentacja dotycząca kondycji finansowej spółki i wpływu pandemii nie była zasadna w kontekście przepisów prawa upadłościowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe, w szczególności definicji niewypłacalności i terminu zgłoszenia wniosku o upadłość.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i jej członka zarządu, ale zasady interpretacji przepisów prawa upadłościowego i Ordynacji podatkowej mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy członek zarządu spółki kapitałowej ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, gdy egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, członek zarządu ponosi odpowiedzialność, chyba że wykaże przesłanki egzoneracyjne.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że organy podatkowe prawidłowo wykazały dwie przesłanki odpowiedzialności członka zarządu: bezskuteczność egzekucji z majątku spółki oraz fakt pełnienia funkcji w okresie powstawania zaległości. Kluczowe było również ustalenie, że spółka stała się niewypłacalna z powodu nieuiszczania wymagalnych zobowiązań, a wniosek o upadłość nie został złożony we właściwym czasie.
Kiedy spółka jest uznawana za niewypłacalną w rozumieniu Prawa upadłościowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Spółka jest niewypłacalna, gdy utraciła zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych, co następuje, gdy opóźnienie w ich wykonaniu przekracza trzy miesiące.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia niewypłacalności wystarczy ziszczenie się jednej z przesłanek określonych w art. 11 Prawa upadłościowego, w tym opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekraczające trzy miesiące, niezależnie od kondycji finansowej spółki czy przyczyn opóźnienia.
Czy okoliczności takie jak pandemia COVID-19 lub przejściowe trudności finansowe mogą usprawiedliwiać niezłożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli spółka jest niewypłacalna z powodu nieuiszczania wymagalnych zobowiązań, te okoliczności nie zwalniają członka zarządu z obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość w terminie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opóźnienie w płatnościach od 2019 r. miało charakter narastający i pogłębiający się, a nie przejściowy. Argumenty o pandemii nie zwalniały z obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość, gdy spółka już była niewypłacalna z innych przyczyn.
Czy członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli nie wskaże mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak wskazania takiego mienia uniemożliwia uwolnienie się od odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał mienia spółki, z którego egzekucja mogłaby zaspokoić zaległości w znacznej części, co stanowiło kolejną przesłankę utrzymującą jego odpowiedzialność.
Przepisy (12)
Główne
o.p. art. 116 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółki w przypadku bezskuteczności egzekucji, chyba że wykażą oni przesłanki egzoneracyjne.
p.u. art. 10
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Podstawa ogłoszenia upadłości - niewypłacalność dłużnika.
p.u. art. 11 § ust. 1, 1a i 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Definicja niewypłacalności dłużnika (utrata zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań, opóźnienie powyżej 3 miesięcy, lub przewaga zobowiązań nad majątkiem).
Pomocnicze
o.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 210
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.
p.u. art. 13 § § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Podstawa oddalenia wniosku o upadłość z powodu braku majątku na pokrycie kosztów postępowania.
p.u. art. 151
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Dotyczy kosztów postępowania upadłościowego.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że spółka stała się niewypłacalna z powodu nieuiszczania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. • Wniosek o ogłoszenie upadłości spółki nie został złożony we właściwym czasie, co uniemożliwia uwolnienie się od odpowiedzialności. • Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, co potwierdzają czynności organów egzekucyjnych i postanowienie o umorzeniu postępowania. • Skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, w tym braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego, że spółka nie była niewypłacalna w listopadzie 2019 r. z powodu posiadania majątku i prowadzenia działalności. • Argumentacja skarżącego, że pandemia COVID-19 wpłynęła na sytuację spółki i opóźniła moment niewypłacalności. • Żądanie uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez analizę ksiąg rachunkowych, listy płac i kontraktów.
Godne uwagi sformułowania
dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych • opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące • dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nie ma znaczenia to, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy tylko niektórych z nich • nie ma znaczenia, z jakiego powodu dłużnik nie wypełnia swoich wymagalnych zobowiązań, jaki jest okres tego opóźnienia, ani też, jaka jest wysokość długu w porównaniu do stanu jego aktywów • odpowiedzialność członka zarządu ma charakter formalny
Skład orzekający
Katarzyna Wolna-Kubicka
przewodniczący
Małgorzata Bejgerowska
sprawozdawca
Michał Ilski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe, w szczególności definicji niewypłacalności i terminu zgłoszenia wniosku o upadłość."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i jej członka zarządu, ale zasady interpretacji przepisów prawa upadłościowego i Ordynacji podatkowej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członków zarządu za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia kluczowe kwestie związane z niewypłacalnością i terminami zgłoszenia upadłości.
“Czy możesz stracić majątek przez długi swojej spółki? Kluczowe zasady odpowiedzialności członka zarządu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.