Orzeczenie · 2026-05-26

I SA/Po 486/26Uchylenie decyzji zwrot VAT nierzetelny kontrahent 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-05-26
NSAPodatkoweŚredniawsa
VATzwrot VATpodatek naliczonypodatek należnynierzetelny kontrahentkontrola celno-skarbowapostępowanie podatkoweuzasadnione wątpliwościfaktury

Spółka W. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za lipiec 2025 r. w kwocie 39.495,00 zł. Organy podatkowe argumentowały, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do rzetelności kontrahenta spółki, O. Sp. z o.o., który miał być podmiotem nierzetelnym i nieprowadzącym rzeczywistej działalności gospodarczej. Podkreślano również powiązania osobowe między spółkami oraz fakt, że spółka W. odliczała podatek VAT od faktur wystawionych przez O. Sp. z o.o. Wskazywano na trwającą kontrolę celno-skarbową wobec spółki W. w zakresie podatku VAT za lipiec 2025 r. jako podstawę do odmowy zwrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 120, 121 § 1, 124 oraz 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Podkreślono, że organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający nierzetelności transakcji ani nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego. Wskazano, że kontrola celno-skarbowa wobec kontrahenta dotyczyła innego okresu, a ustalenia dotyczące 10% faktycznie świadczonych usług nie wykluczały prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd uznał, że odmowa zwrotu VAT była przedwczesna, a w przypadku wątpliwości organ powinien był przedłużyć termin zwrotu, a nie odmawiać go w drodze decyzji. Sąd zasądził również koszty postępowania od organu na rzecz skarżącej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu VAT, wymogów postępowania dowodowego w sprawach podatkowych oraz zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnosądowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów VAT. Może być mniej relewantne w sprawach, gdzie nieprawidłowości po stronie podatnika są oczywiste.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy podatkowe mogą odmówić zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, powołując się na wątpliwości co do rzetelności kontrahenta podatnika i trwającą kontrolę celno-skarbową, bez wykazania konkretnych nieprawidłowości po stronie podatnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy podatkowe nie mogą odmówić zwrotu VAT w takiej sytuacji, jeśli nie wykażą konkretnych nieprawidłowości po stronie podatnika i nie przeprowadzą należytego postępowania dowodowego. W przypadku wątpliwości powinny przedłużyć termin zwrotu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały wystarczających dowodów na nierzetelność transakcji ani nieprawidłowości po stronie skarżącej spółki. Odmowa zwrotu VAT była przedwczesna, a organy naruszyły przepisy postępowania, nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego i nie przeprowadzając wyczerpującego postępowania dowodowego. Wątpliwości co do kontrahenta i trwająca kontrola nie stanowiły wystarczającej podstawy do odmowy zwrotu.

Czy ustalenia kontroli celno-skarbowej dotyczące innego okresu rozliczeniowego i innego podmiotu (kontrahenta) mogą stanowić samodzielną podstawę do odmowy zwrotu VAT podatnikowi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ustalenia dotyczące innego okresu i innego podmiotu mogą być jedynie elementem szerszej analizy, ale same w sobie nie stanowią wystarczającej podstawy do odmowy zwrotu VAT, jeśli nie zostaną powiązane z konkretnymi nieprawidłowościami w rozliczeniach podatnika w badanym okresie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że kontrola celno-skarbowa wobec kontrahenta dotyczyła okresu od stycznia do września 2023 r., podczas gdy zaskarżona decyzja odnosiła się do lipca 2025 r. Podobieństwo w rodzaju świadczonych usług i powiązania między spółkami nie były wystarczające, aby automatycznie uznać faktury za nierzetelne i odmówić zwrotu VAT bez dalszych dowodów dotyczących okresu objętego skargą.

Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zwrotu VAT, narusza zasadę dwuinstancyjności, jeśli ogranicza się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji zamiast ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy narusza zasadę dwuinstancyjności, jeśli nie rozpozna ponownie sprawy, a jedynie kontroluje decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, a organ odwoławczy nie może ograniczać się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Przepisy (26)

Główne

u.p.t.u. art. 87 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 87 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 87 § ust. 2b

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 87 § ust. 6a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § ust 3a pkt 4 lit a

Ustawa o podatku od towarów i usług

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 193 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 194 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 207 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający nierzetelności transakcji ani nieprawidłowości po stronie skarżącej spółki. • Odmowa zwrotu VAT była przedwczesna, a organy naruszyły przepisy postępowania, nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego i nie przeprowadzając wyczerpującego postępowania dowodowego. • Wątpliwości co do kontrahenta i trwająca kontrola nie stanowiły wystarczającej podstawy do odmowy zwrotu. • Ustalenia kontroli celno-skarbowej dotyczące innego okresu i innego podmiotu nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do odmowy zwrotu VAT.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe miały uzasadnione wątpliwości co do rzetelności kontrahenta spółki i prawidłowości transakcji. • Trwająca kontrola celno-skarbowa wobec spółki W. uzasadniała przedłużenie terminu zwrotu VAT. • Powiązania osobowe między spółkami zwiększały ryzyko nadużyć.

Godne uwagi sformułowania

Organy podatkowe obowiązane są uwzględniać zasady wyrażone m.in. w art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. • Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest koniecznym warunkiem właściwego zastosowania przepisu prawa materialnego. • Ocena dowodów winna być zgodna z wymaganiami wiedzy, doświadczenia i logiki. • Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według swego widzimisię. • Decydując o odmowie zwrotu VAT organ podatkowy każdorazowo ma jednak obowiązek wskazać jakie okoliczności za tym przemawiają. • Uzasadnieniem decyzji odmawiającej dokonania zwrotu nie może być powołanie się na konieczność dalszej weryfikacji. • Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów postawionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji.

Skład orzekający

Izabela Kucznerowicz

sprawozdawca

Szymon Widłak

członek

Waldemar Inerowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu VAT, wymogów postępowania dowodowego w sprawach podatkowych oraz zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnosądowym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów VAT. Może być mniej relewantne w sprawach, gdzie nieprawidłowości po stronie podatnika są oczywiste.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odmowy zwrotu VAT z powodu rzekomej nierzetelności kontrahenta, co jest częstym problemem dla wielu firm. Wyrok podkreśla znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego przez organy podatkowe.

Czy wątpliwości co do kontrahenta wystarczą, by odmówić Ci zwrotu VAT? Sąd wyjaśnia, kiedy organy przekraczają swoje uprawnienia.

Dane finansowe

WPS: 39 495 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst