I SA/Po 473/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę notariusza J.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o odpowiedzialności notariusza jako płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) z tytułu niepobranego podatku od sprzedaży gruntu rolnego. Sprawa dotyczyła umowy sprzedaży niezabudowanej działki rolnej, zawartej w formie aktu notarialnego, gdzie kupujący oświadczył, że nabywa grunt na powiększenie swojego gospodarstwa rolnego, powołując się na zwolnienie z PCC na podstawie art. 9 pkt 2 ustawy o PCC. Notariusz nie pobrała podatku, uznając, że zwolnienie ma zastosowanie. Organy podatkowe uznały jednak, że zwolnienie nie przysługuje, ponieważ kupujący nabył grunt, który już dzierżawił, co według organów nie stanowiło powiększenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy podatkowe nie zbadały w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności kwestii spełnienia przez nabywcę normy obszarowej gospodarstwa rolnego (minimum 11 ha), która jest warunkiem zastosowania zwolnienia. Sąd wskazał, że przed rozstrzygnięciem kwestii odpowiedzialności płatnika, organ powinien ustalić, czy warunki zwolnienia zostały spełnione, weryfikując oświadczenie kupującego dotyczące powierzchni powiększonego gospodarstwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja warunków zwolnienia z PCC przy sprzedaży gruntów rolnych, zwłaszcza w kontekście powiększenia gospodarstwa rolnego i roli notariusza jako płatnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia dzierżawionego gruntu rolnego i wymaga ponownego zbadania przez organ podatkowy. Nacisk na konieczność badania wszystkich warunków zwolnienia, w tym norm obszarowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nabycie przez dzierżawcę gruntu rolnego, który już dzierżawi, stanowi jego powiększenie w rozumieniu art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, uprawniające do zwolnienia z podatku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nabycie gruntu rolnego przez dzierżawcę, który już go dzierżawi, nie stanowi automatycznie powiększenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 9 pkt 2 ustawy o PCC, jeśli nie prowadzi do zwiększenia powierzchni gospodarstwa rolnego posiadacza. Kluczowe jest spełnienie warunku powiększenia gospodarstwa do określonego rozmiaru (min. 11 ha).
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy podatkowe nie zbadały wystarczająco kwestii spełnienia normy obszarowej gospodarstwa rolnego (min. 11 ha) przez nabywcę, co jest warunkiem zastosowania zwolnienia z PCC. Samo nabycie dzierżawionego gruntu nie jest wystarczające, jeśli nie prowadzi do faktycznego powiększenia gospodarstwa do wymaganego rozmiaru.
Jaka jest odpowiedzialność notariusza jako płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku zastosowania zwolnienia podatkowego, które później okazuje się nieuzasadnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Notariusz jako płatnik odpowiada za niepobrany podatek, chyba że wykaże brak swojej winy. Jednakże, zanim oceni się odpowiedzialność płatnika, należy najpierw ustalić, czy w ogóle powstał obowiązek podatkowy, czyli czy warunki zwolnienia zostały spełnione.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przed oceną odpowiedzialności notariusza za niepobrany podatek, konieczne jest dokładne wyjaśnienie, czy zwolnienie podatkowe z art. 9 pkt 2 ustawy o PCC miało zastosowanie, co wymaga weryfikacji spełnienia warunków, w tym normy obszarowej gospodarstwa rolnego.
Przepisy (26)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.c.c. art. 9 § ust. 2
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
u.p.c.c. art. 1 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
u.p.c.c. art. 2 § pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
u.p.c.c. art. 9 § pkt 2
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
u.p.c.c. art. 10 § ust. 2
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
u.p.c.c. art. 10 § ust. 3c
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
Ordynacja podatkowa art. 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 30 § § 1 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 30 § § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.r. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.r. art. 1
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 81a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.c. art. 336
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
K.c. art. 535 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy podatkowe przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, 187 § 1) poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. • Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 9 pkt 2 u.p.c.c., poprzez błędną interpretację i brak zastosowania zwolnienia podatkowego bez należytego zbadania wszystkich warunków.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów podatkowych dotyczące braku powiększenia gospodarstwa rolnego przez nabywcę, które sąd uznał za przedwczesne do oceny bez wcześniejszego zbadania normy obszarowej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd zważył, co następuje: • Istota sporu między stronami koncentrowała się zasadniczo wokół dopuszczalności orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej za niepobrany podatek od czynności cywilnoprawnej. • W tym miejscu należy przypomnieć, że w § 1 pkt f) i g) ww. aktu notarialnego sprzedająca oświadczyła, że będąca przedmiotem sprzedaży działka stanowi gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym oraz jest przedmiotem dzierżawy. • Z tego względu, że okoliczność ta nie była badana przez notariusza ani nie była przedmiotem dokonywanych przez organy podatkowe ustaleń, natomiast nabywca złożył oświadczenie, że powierzchnia powiększonego gospodarstwa rolnego nie będzie mniejsza niż 11 ha, Sąd nie może wykluczyć, iż nabywca jest posiadaczem jeszcze innych gruntów rolnych niż te, których dotyczy znajdująca się w aktach administracyjnych decyzja zmieniająca z [...] marca 2018 r. • Rzeczą organu podatkowego jest bowiem w pierwszej kolejności ocena, czy w świetle oświadczenia złożonego przez nabywcę, istotnie spełnione zostały wszystkie określone przepisami warunki zwolnienia.
Skład orzekający
Barbara Rennert
przewodniczący sprawozdawca
Izabela Kucznerowicz
sędzia
Waldemar Inerowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków zwolnienia z PCC przy sprzedaży gruntów rolnych, zwłaszcza w kontekście powiększenia gospodarstwa rolnego i roli notariusza jako płatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia dzierżawionego gruntu rolnego i wymaga ponownego zbadania przez organ podatkowy. Nacisk na konieczność badania wszystkich warunków zwolnienia, w tym norm obszarowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego ze sprzedażą gruntów rolnych i zwolnieniem z PCC, co jest istotne dla rolników i profesjonalistów rynku nieruchomości rolnych. Pokazuje złożoność interpretacji przepisów i rolę płatnika.
“Czy kupno dzierżawionego pola to zawsze powiększenie gospodarstwa? Sąd wyjaśnia zasady zwolnienia z PCC.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.