Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

I SA/Po 139/26

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

I SA/Po 139/26 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-04-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Nikodem
Katarzyna Wolna-Kubicka
Marek Sachajko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 83, art. 84
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 22 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marek Sachajko (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: St. sekr. sad. Anna Adamska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, organ odwoławczy) decyzją z dnia 6 października 2025 r., po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Starosty [...] (dalej: Starosta, organ I instancji) z dnia 30 kwietnia 2025 r. w sprawie cofnięcia J. D. (dalej: strona, skarżący) uprawnienia do wykonywania badań technicznych nr [...] wydanego przez Prezydenta Miasta P., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 28 grudnia 2023 r. Starosta K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia uprawnienia do wykonywania badań technicznych diagnoście J. D. (nr uprawnienia [...]). Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, w dniu 2 lutego 2024 r. Starosta K. wydał decyzję cofającą J. D. uprawnienie do wykonywania badań technicznych nr [...], wydane przez Prezydenta Miasta P.. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104 K.p.a. oraz 83b ust. 1 i art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.).
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 18 kwietnia 2024 r. wydało decyzję w przedmiocie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W toku ponownie prowadzonego postępowania pismem z dnia 25 kwietnia 2024 r. organ I instancji zwrócił się do firmy P. M. Sp. z o.o. z/s w K. z prośbą o udostępnienie oryginału książki serwisowej instalacji gazowej pojazdu marki [...], nr rej. [...] oraz udzielenie informacji czy instalacja gazowa była zamontowana przez cały okres użytkowania przez ww. spółkę tego pojazdu celem weryfikacji przeprowadzonych badań technicznych.
W odpowiedzi na powyższe pismo, firma P. M. Sp. z o.o. z/s w K. w piśmie z dnia 8 maja 2024 r. poinformowała, że pojazd marki [...] nr rej. [...] był użytkowany w ww. firmie zgodnie z przeznaczeniem, a instalacja gazowa została zamontowana w grudniu 2018 r. Do niniejszego pisma do wglądu dołączono książkę serwisową instalacji gazowej w pojeździe oraz kopię faktury za instalację gazową.
Kolejno pismem z dnia 10 maja 2024 r. organ wezwał J. D. do złożenia wyjaśnień w Wydziale Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego w K. w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania w sprawie przeprowadzonych przez J. D. w dniu 20 września 2021 r. i w dniu 20 września 2023 r. na stacji kontroli pojazdów C. Sp. z o.o. w K. przy ul. [...] (nr stacji: [...]) badań technicznych pojazdu marki [...] nr rej. [...]
W dniu 10 czerwca 2024 r. J. D. został przesłuchany w charakterze świadka. W toku przesłuchania J. D. oświadczył, że: "Pojazd marki [...], nr rej. [...] został w podanych dniach sprawdzony. W dowodzie rejestracyjnym pojazdu nie było wpisu o zamontowanej instalacji gazowej. Na dzień badania technicznego instalacji gazowej w pojeździe nie stwierdziłem. Takie sytuacje się zdarzają, gdy instalacja jest w naprawie lub podczas wymiany zbiornika instalacji gazowej.". Na powyższą okoliczność został sporządzony protokół dnia 10 czerwca 2024 r.
W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, w dniu 31 lipca 2024 r. Starosta K. wydał decyzję nr [...] w sprawie cofnięcia J. D. uprawnienia do wykonywania badań technicznych nr [...] wydanego przez Prezydenta Miasta P..
Po rozpoznaniu odwołania od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 23 grudnia 2024 r. wydało decyzję nr [...], którą uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W toku ponownie prowadzonego postępowania, pismem z dnia 8 stycznia 2025 r. organ I instancji zwrócił się do firmy P. M. Sp. z o.o. z/s w K. z prośbą o ustalenie osób, które w dniach 20 września 2021 r. i 20 września 2023 r. przedstawiały pojazd marki [...], nr rej. [...] do okresowego badania technicznego.
Ustalono, że osobą, która w dniach 20 września 2021 r. i 20 września 2023 r. przedstawiała pojazd marki [...], nr rej. [...] do okresowego badania technicznego była A. K. - P. Zarządu P. M. Sp. z o.o. z/s w K..
W dniu 27 lutego 2025 r. A. K. została przesłuchana w charakterze świadka. W toku przesłuchania A. K. oświadczyła, że w dniu 20 września 2021 r. oraz w dniu 20 września 2023 r. instalacja gazowa znajdowała się w przedmiotowym pojeździe. Na pytanie o poinformowaniu diagnosty o instalacji gazowej w pojeździe oświadczyła, że nie informowała diagnosty przy oddaniu samochodu do przeglądu. Na pytanie czy bez wiedzy właściciela możliwy był demontaż instalacji gazowej w pojeździe A. K. oświadczyła, iż demontaż instalacji nie był możliwy. Zbiornik na [...] w pojeździe znajduje się w bagażniku pojazdu, w miejscu na koło zapasowe, zbiornik jest widoczny po otwarciu pokrywy bagażnika, jest przykryty wykładziną. Na pytanie czy widziała/obserwowała przeprowadzenie badania technicznego oświadczyła, że nie obserwowała, znajdowała się obok w biurze. Na pytanie o długość przeprowadzania badania technicznego pojazdu wskazała, iż nie jest w stanie określić jak długo trwały czynności diagnosty podczas przeprowadzania badania technicznego. Na pytanie czy diagnosta po przeprowadzonym badaniu technicznym przedstawił uwagi co do stanu lub wyposażenia pojazdu oświadczyła, że iż diagnosta nie powiedział o żadnych uwagach, zwrócił dowód rejestracyjny po opłacie, opieczętowaniu dowodu rejestracyjnego. Na powyższą okoliczność został sporządzony protokół dnia 27.02.2025 r.
Pismem z dnia 4 marca 2025 r. organ I instancji wezwał firmę "C." Sp. z o.o. z/s w K. do dostarczenia rejestru badań technicznych z dnia 20 września 2021 r. i 20 września 2023 r. przeprowadzonych na stacji kontroli pojazdów "C. " Sp. z o.o. z/s w K., nr stacji: [...] z uwzględnieniem godziny rozpoczęcia i zakończenia poszczególnych badań technicznych. W odpowiedzi na powyższe pismo, firma "C." Sp. z o.o. z/s w K. w dniu 12 marca 2025 r. przekazała do Starostwa Powiatowego w K. ww. wydruki z rejestru.
W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, w dniu 30 kwietnia 2025 r. Starosta K. wydał decyzję w sprawie cofnięcia J. D. uprawnienia do wykonywania badań technicznych nr [...] wydanego przez Prezydenta Miasta P..
Odwołanie od ww. decyzji złożył J. D..
Organ II instancji uznał zarzuty odwołania za niezasadne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że z akt administracyjnych wynika, że w dniu [...] i Dróg Starostwa Powiatowego w K. został złożony przez A. K. - pełnomocnika firmy P. M. Sp. z o.o. wniosek o rejestrację pojazdu marki [...], nr rej. PO [...] Do wniosku załączono dowód rejestracyjny ww. pojazdu oraz fakturę z dnia 20 grudnia 2018 r. za usługę montażu instalacji gazowej w pojeździe. Z załączonego dowodu rejestracyjnego pojazdu wynika, że w dniu 20 września 2021 r. oraz w dniu 20 września 2023 r., uprawniony diagnosta - J. D. (uprawnienie nr [...]) - wykonał w stacji kontroli pojazdów C. Sp. z o.o. w K. okresowe badanie techniczne ww. pojazdu, określając ich wynik jako pozytywny oraz potwierdzając wykonanie badania poprzez umieszczenie odpowiednich wpisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.
Dowód rejestracyjny przedmiotowego pojazdu nie posiadał adnotacji o przystosowaniu pojazdu do zasilania gazem. Zaświadczenia o przeprowadzonych badaniach technicznych ww. pojazdu wystawione przez diagnostę - J. D. nie posiadają informacji o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, a także nie posiadają numeru i daty wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej do eksploatacji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego. Z zaświadczeń tych wynika, ze w dniach: 20 września 2021 r. i 20 września 2023 r. zostały przeprowadzone badania okresowe pojazdu z wynikiem pozytywnym.
Podstawę materialnoprawną w rozpoznawanej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1251 z późn. zm.), zwanej dalej "u.p.r.d.". Zgodnie z art. 84 ust. 1 u.p.r.d. badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta. Starosta wydaje uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli osoba ubiegająca się o jego wydanie posiada wymagane wykształcenie techniczne i praktykę, odbyła wymagane szkolenie oraz zdała egzamin kwalifikacyjny (art. 84 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 84 ust. 3 u.p.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono:
1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania;
2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
W przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna (art. 83 ust. 4 u.p.r.d.). Wymieniony wyżej przepis art. 84 ust. 3 u.p.r.d. stanowi podstawę prawną cofnięcia uprawnień diagnoście i ma on charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że stwierdzenie uchybień wymienionych w tym przepisie skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. W przepisie tym nie ma mowy o winie. Wystarczy stwierdzenie obiektywnie dokonanych uchybień. Aby zaistniała odpowiedzialność administracyjna diagnosty musi on albo przeprowadzić badanie techniczne pojazdu niezgodnie z zakresem i sposobem wykonania albo wydać zaświadczenie bądź dokonać wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami (por. wyrok NSA z 21 listopada 2019 r., II GSK 3598/17 i z 25 październiku 2018 r., II GSK 1056/18). Organ II instancji powołał uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 12 marca 2021 r. II GPS 2/11, zgodnie z którą sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. Starosta może cofnąć diagnoście uprawnienie do wykonywania badan technicznych nie tylko wtedy gdy ten dopuści się naruszeń w toku kontroli ale również gdy w innej sytuacji wyjdzie na jaw jego nierzetelność. Organ wskazał, że w uzasadnieniu uchwały NSA podniósł, że brak jest racjonalnych przesłanek do wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień, gdy informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie lub pochodzą od innych organów. Przyjęcie poglądu przeciwnego spowodowałoby, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym nie mógłby spełniać swojej funkcji. Nie może budzić wątpliwości, że celem tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia czy też dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, godzić w życie i zdrowie ludzkie. Odnosząc się natomiast do kwestii naruszenia zasady proporcjonalności, organ wskazał, że sądy administracyjne wypowiadały się w tym zakresie wielokrotnie. Przykładowo w wyroku z dnia 11 stycznia 2022 r., II GSK 2568/21 (dostępny w CBOSA), NSA wskazał, iż: "Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można mówić o nieproporcjonalności skutków przewidzianych przez art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy, albowiem ustawodawca ustalając wymieniony skutek stwierdzenia deliktu diagnosty wyraził pogląd - co do zasady - o doniosłości prawidłowości kontroli technicznej dla bezpieczeństwa drogowego (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt II GSK 187/20). Brak przeglądu, nieprawidłowe wykonanie lub poświadczenie nieprawdy stoi w oczywistej sprzeczności z założonym celem ustawodawcy, a mianowicie eliminacji z ruchu pojazdów niespełniających wymaganych norm. Rozwiązanie ustawowe chroni dobro społeczne rozumiane jako bezpieczeństwo. W żadnej mierze nie można uznać, że dobro jednostki - diagnosty dopuszczającego do ruchu drogowego pojazd, który nie spełnia norm - jest wyżej cenione niż dobro wszystkich uczestników ruchu. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym lub przepisami, jak i przeprowadzenie wadliwego badania może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie ludzkie. Waga obowiązków i odpowiedzialność spoczywająca na diagnoście pozostaje zatem w proporcjonalnym związku z sankcją za ich uchybienie. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że celem art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów, którzy swoim postępowaniem zagrażają bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Zatem nie sposób zatem uznać, aby w tej sytuacji przepis ten pozostawał w sprzeczności ze wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami Konstytucji RP. Organ ten wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zadał pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r. o sygn. III SA/Po 1167/15 dotyczące oceny konstytucyjności art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy, zaś Trybunał Konstytucyjny §postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 r. o sygn. P 16/16 - umorzył postępowanie w tej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, Trybunał wskazał m.in. na jednolite orzecznictwo w tym zakresie, a także podkreślił, że art. 84 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym musi być stosowany w sposób ścisły, po wnikliwym zbadaniu stanu faktycznego konkretnej sprawy ( wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1830/16). Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło i przyjęło za własny wyrażony wyżej pogląd.
Organ omówił także szczegółowe przepisy w tym zakresie i wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2024 r. poz. 141 z pózn. zm.), zakres okresowego badania technicznego pojazdu obejmuje:
1) identyfikację pojazdu, w tym:
a) sprawdzenie cech identyfikacyjnych oraz ustalenie i porównanie zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi w:
- dowodzie rejestracyjnym,
- pozwoleniu czasowym,
- pokwitowaniu, o którym mowa w art. 132 ust. 2 ustawy, łącznie z danymi i informacjami, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 1 i 13 ustawy,
- centralnej ewidencji pojazdów, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 1, 9-13, 15, 15a, 17 i 21 ustawy, w przypadku pojazdu, któremu zatrzymano dowód rejestracyjny (pozwolenie czasowe),
b) sprawdzenie prawidłowości oznaczeń i stanu tablic rejestracyjnych pojazdu; sprawdzenie nie dotyczy badania, o którym mowa w art. 81 ust. 3 ustawy, z wyjątkiem pojazdów zarejestrowanych czasowo na podstawie art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy,
c) sprawdzenie zgodności z danymi zgromadzonymi w centralnej ewidencji pojazdów, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 1, 8-10, 12, 13 oraz 15 ustawy, z wyjątkiem danych o pojazdach, o których mowa w art. 73 ust. 3 ustawy, oraz danych osobowych właściciela, posiadacza lub użytkownika pojazdu;
2) sprawdzenie dodatkowego wyposażenia pojazdu;
3) sprawdzenie i ocenę prawidłowości działania poszczególnych zespołów i układów pojazdu, w szczególności pod względem bezpieczeństwa jazdy i ochrony środowiska, w tym sprawdzenie i ocenę:
a) stanu technicznego ogumienia, w tym prawidłowości doboru obciążenia, prędkości i przeznaczenia właściwego dla danego typu pojazdu,
b) prawidłowości działania, ustawienia i własności świetlnych świateł zewnętrznych, w tym prawidłowości działania urządzeń sygnalizacyjnych,
c) stanu technicznego, skuteczności i równomierności działania hamulców,
d) prawidłowości działania układu kierowniczego, stanu technicznego jego połączeń,prawidłowości ustawienia i zamocowania kół jezdnych,
e) stanu technicznego zawieszenia,
f) instalacji elektrycznej,
g) stanu technicznego nadwozia, podwozia i ich osprzętu oraz przedmiotów wyposażenia,
h) stanu technicznego układu wydechowego - w uzasadnionych przypadkach pomiaru poziomu hałasu zewnętrznego podczas postoju oraz ocenę stanu technicznego sygnału dźwiękowego,
i) emisji zanieczyszczeń gazowych lub zadymienia spalin, jeżeli pojazd jest napędzany silnikiem o spalaniu wewnętrznym;
4) sprawdzenie warunków dodatkowych dla pojazdów, określonych w § 17-22, § 38-42 i § 52 rozporządzenia o warunkach technicznych.
Badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu może być przeprowadzone po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego (art. 81 ust. 12 tej ustawy - Prawo o ruchu drogowym).
Analiza treści dokumentacji dotyczącej instalacji LPG zamontowanej w samochodzie jest elementem badania technicznego pojazdu, które obejmuje miedzy innymi, sprawdzenie dodatkowego wyposażenia pojazdu w rozumieniu art. 2 pkt 70 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, czyli układu, oddzielnego zespołu technicznego lub części, podlegające wymaganiom technicznym określonym w dziale III, rozdziale 1a i 1 b, przepisach Unii Europejskiej dotyczących badań homologacyjnych lub regulaminach EKG ONZ, przeznaczone do zastosowania w pojeździe. Instalacja gazowa LPG w samochodzie spełnia kryteria definicji legalnej dodatkowego wyposażenia pojazdu określone w art. 2 pkt 70 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W przypadku badania technicznego pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym, o którym mowa w art. 81 ust. 12 ustawy, uprawniony diagnosta w rejestrze zamieszcza informacje o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer [...] datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego. Dla zbiorników gazu LPG, dla których nie określono numeru protokołu lub numeru decyzji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego, zamieszcza się numer zbiornika oraz datę ważności decyzji wydanej przez ten organ (§ 6 ust. 7 ww. rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badan technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach). Wymagania dotyczące kontroli oraz wytyczne dotyczące oceny usterek dokonywanej podczas przeprowadzania okresowego badania technicznego pojazdu określa załącznik nr [...] do rozporządzenia (§ 2 ust. 3 rozporządzenia z 26 czerwca 2012 r.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że w rozpatrywanej sprawie okresowe badanie techniczne przedmiotowego pojazdu były wykonane w dniach: 20.09.2021 r. oraz 20.09.2023 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w rozpatrywanej sprawie J. D., podczas przesłuchania w charakterze świadka na okoliczność przeprowadzonych przez niego badań technicznych pojazdu marki [...], nr rej. [...] oświadczył, że: "Pojazd marko [...], nr rej. [...] został w podanych dniach sprawdzony. W dowodzie rejestracyjnym pojazdu nie było wpisu o zamontowanej instalacji gazowej. Na dzień badania technicznego instalacji gazowej w pojeździe nie stwierdziłem. Takie sytuacje się zdarzają, gdy instalacja jest w naprawie lub podczas wymiany zbiornika instalacji gazowej." (protokół z dnia 10.06.2024 r.).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że od 23.10.2023 r. właścicielem pojazdu marki [...], nr rej. [...] jest P. M.. Wcześniej pojazd ten znajdował się w posiadaniu P. M. na zasadzie umowy leasingu i był użytkowany w firmie P. M. zgodnie z przeznaczeniem. Instalacja gazowa została zamontowana w pojeździe na zlecenie P. M. w grudniu 2018 r. (dowód: faktura z dnia 19.12.2028 r. za usługę instalacji [...], wystawiona przez B. M. Sp. z o.o. oraz faktura z dnia 20.12.2018 r. za montaż instalacji gazowej [...], wystawiona przez P. A. Sp. z o.o.). Wobec powyższego od dnia 19 grudnia 2018 r. pojazd znajdował się w posiadaniu P. M.. Z przedstawionej książki serwisowej instalacji gazowej przedmiotowego pojazdu wynika, że instalacja gazowa w tym pojeździe była serwisowana w terminach: 06.12.2019 r., 12.01.2021 r., 13.01.2023 r., 13.03.2024 r. Osobą przedstawiającą pojazd marki [...], nr rej. [...] do okresowego badania technicznego w dniu 20.09.2021 r. oraz w dniu 20.09.2023 r. była A. K. - P. Zarządu P. M.. A. K. podczas przesłuchania w charakterze świadka zeznała, że w dniu 20 września 2021 r. oraz w dniu 20 września 2023 r. instalacja gazowa znajdowała się w przedmiotowym pojeździe. Na pytanie o poinformowaniu diagnosty o instalacji gazowej w pojeździe oświadczyła, że nie informowała diagnosty przy oddaniu samochodu do przeglądu. Na pytanie czy bez wiedzy właściciela możliwy był demontaż instalacji gazowej w pojeździe A. K. oświadczyła, iż demontaż instalacji nie był możliwy. Wskazała, że zbiornik na [...] w pojeździe znajduje się w bagażniku pojazdu, w miejscu na koło zapasowe, zbiornik że jest widoczny po otwarciu pokrywy bagażnika, jest przykryty wykładziną. Na pytanie czy widziała/obserwowała przeprowadzenie badania technicznego oświadczyła, że nie obserwowała, znajdowała się obok w biurze. Na pytanie o długość przeprowadzania badania technicznego pojazdu wskazała, iż nie jest w stanie określić jak długo trwały czynności diagnosty podczas przeprowadzania badania technicznego. Na pytanie czy diagnosta po przeprowadzonym badaniu technicznym przedstawił jakieś uwagi co do stanu lub wyposażenia pojazdu oświadczyła, że iż diagnosta nie powiedział o żadnych uwagach, zwrócił dowód rejestracyjny po opłacie, opieczętowaniu dowodu rejestracyjnego (protokół z dnia 27.02.2025 r.).
Wobec powyższego, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przedstawione wyżej dowody pozwalały uznać, że przedmiotowy pojazd jest pojazdem z zamontowanym urządzeniem technicznym, o którym mowa w art. 81 ust. 12 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, od 20.12.2018 r., a także w momencie przedstawiania przedmiotowego pojazdu do badania technicznego, tj. w dniach 20.09.2021 r. i 20.09.2023 r. pojazd miał zamontowaną instalację gazową.
W rozpatrywanej sprawie diagnosta - J. D. przeprowadził okresowe badania techniczne przedmiotowego pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu i pozytywnie opiniując stan tego pojazdu w dniach 20.09.2021 r. i 20.09.2023 r., bez wymaganego dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego i bez umieszczania w rejestrze informacji o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, poprzez podanie numeru i daty wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego (dowód: zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym). Ponadto diagnosta dokonał wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu pomimo braku adnotacji w dowodzie rejestracyjnym przedmiotowego pojazdu o przystosowaniu pojazdu do zasilania gazem (dowód rejestracyjny pojazdu w aktach sprawy). Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że aby przeprowadzić badanie techniczne pojazdu z zamontowanym zbiornikiem LPG (będącym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu) diagnosta musi dysponować przedstawionym mu stosownym dokumentem wydanym przez dozór techniczny, stwierdzającym sprawność tegoż zbiornika LPG w dacie badania pojazdu. Przeprowadzając badanie techniczne pojazdu diagnosta musi bowiem mieć dowód, że zamontowane w pojeździe urządzenie, którego działania diagnosta nie weryfikuje w trakcie badania, zostało zbadane przez inny uprawniony podmiot i że - w świetle dokumentu wystawionego przez ten uprawniony podmiot - urządzenie to jest aktualnie sprawne (tj. w dacie badania technicznego pojazdu przez diagnostę). Wobec powyższego diagnosta jest obowiązany do prawidłowej identyfikacji pojazdu. Wszelkie nieprawidłowości, jak brak odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie, powinny skutkować uznaniem stanu technicznego pojazdu za niezgodny z warunkami technicznymi, a wynik badania pojazdu powinien być uznany za negatywny. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skoro pojazd posiadał zamontowaną instalację gazową, a w dowodzie rejestracyjnym pojazdu brak było adnotacji o montażu LPG-GAZ, to okresowe badanie techniczne pojazdu winno zakończyć się wynikiem negatywnym. Ponadto diagnosta winien zamieścić wpis o stwierdzonych usterkach w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu.
Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że diagnosta jest obowiązany do prawidłowej identyfikacji i oceny pojazdu, a wszelkie nieprawidłowości powinny zostać przez diagnostę sklasyfikowane zgodnie z tabelą usterek. W rozpatrywanej sprawie należało sklasyfikować usterki jako istotne - podczas przeprowadzania okresowego badania technicznego w dniu 20.09.2021 r. oraz jako poważne - podczas wykonywania okresowego badania technicznego w dniu 20.09.2023 r., co powinno skutkować uznaniem stanu technicznego pojazdu za niezgodny z warunkami technicznymi i stanem faktycznym, a końcowy wynik badania pojazdu powinien być uznany za negatywny.
W świetle przytoczonych przepisów nie można było – zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego - uznać, że diagnosta dochował należytej staranności przy wykonywaniu badań technicznych. Powyższego naruszenia nie można uznać za nieistotne i niestwarzające zagrożenia dla ruchu drogowego. Ocena wagi usterek i naruszeń nie należy bowiem do diagnosty, ale określa ją załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego rację ma organ I instancji wskazując, iż błędy w wystawionych zaświadczeniach i potwierdzenie wykonania badań technicznych w obu wypadkach poprzez wpis w dowodzie rejestracyjnym nie miały charakteru błędu stylistycznego, językowego lub błędu, który może zostać zauważony bez konieczności dodatkowych ustaleń, a były błędami istotnymi/poważnymi wynikającymi z przeprowadzenia okresowego badania technicznego przez diagnostę niezgodnie z zakresem opisanym w przepisach.
Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie diagnosta J. D. przeprowadzając okresowe badania techniczne w dniu 20.09.2021 r. oraz w dniu 20.09.2023 r., wydając zaświadczenia o przeprowadzeniu badań technicznych z wynikiem pozytywnym i następnie potwierdzając wykonanie badań przez dokonanie wpisów w dowodzie rejestracyjnym o następnym terminie badania technicznego przedmiotowego pojazdu, przeprowadził je niezgodnie z zakresem i sposobem przeprowadzania badania technicznego opisanym w ww. przepisach a wydane zaświadczenia z przeprowadzonego badania technicznego oraz dokonane wpisy w dowodzie rejestracyjnym pojazdu nie są zgodne ze stanem faktycznym i powołanymi wyżej przepisami.
W analizowanej sprawie wystąpiły zatem przesłanki określone w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zobowiązujące organ I instancji do cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów.
Decyzja w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych ma charakter decyzji związanej co oznacza, że właściwy organ (starosta) ma obowiązek cofnąć opisanego rodzaju uprawnienia w każdym przypadku stwierdzenia okoliczności wymienionych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy. Organ nie ma żadnego luzu decyzyjnego i nie może podjąć innego rozstrzygnięcia niż wprost wskazane w ustawie. Także żaden inny przepis tej ustawy nie upoważnia organów do miarkowania odpowiedzialności diagnosty za powstałe uchybienia. Nie przewidziano też za nie żadnej innej sankcji niż cofnięcie uprawnień.
To oznacza również – zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego - że podjęcie opisanego rodzaju orzeczenia przez starostę nie jest uzależnione od winy diagnosty (jej stopnia) w zaistnieniu okoliczności stanowiących normatywną podstawę cofnięcia uprawnień jak również motywów, którymi kierował się diagnosta. Odpowiedzialność za prawidłowe przeprowadzenie badania technicznego pojazdu, w świetle normatywnie określonych warunków jego wykonywania, spoczywa na diagnoście. Ustawa nie różnicuje również wagi naruszeń wskazanych w art. 84 ust. 3 ustawy, jakich dopuścił się diagnosta przeprowadzający badanie techniczne pojazdu. Organ powołał się w tym zakresie na orzecznictwo m.in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2013 r., IIGSK 60/12, LEX nr 1337191, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28.02.2018 r., sygn. akt III SA/Po 1167/15. Organ wskazał, że odpowiedzialność diagnosty za stwierdzone naruszenia ma charakter zobiektywizowany, co oznacza, że poniesienie przez niego odpowiedzialności oparte jest wyłącznie na przypisaniu sprawcy naruszenia przepisów prawa administracyjnego. Diagnosta pełni funkcję publiczną, w związku z czym wymagana jest od niego szczególna, a nie tylko zwykła staranność w wykonywaniu swoich czynności oraz przestrzeganie obowiązujących w tym zakresie przepisów. Skoro diagnosta uzyskał uprawnienia, to znaczy, że posiada odpowiednie wykształcenie i praktykę, można zatem od niego wymagać znajomości konstrukcji i parametrów pojazdów, jak i umiejętności sprawdzenia tych parametrów. Celem regulacji prawnej ustanowionej w art. 84 ust. 3 ustawy jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów dokonujących wpisów do dowodów rejestracyjnych lub wystawiających zaświadczenia skutkujące dopuszczeniem do ruchu pojazdów niesprawnych, bądź w istocie niesprawdzonych pod względem technicznym, co naraża na niebezpieczeństwo uszkodzenia ciała lub utraty życia osoby korzystające ze zgłoszonych do badań pojazdów, jak i innych użytkowników drogi, nie mówiąc już o szkodach w mieniu. Od kwalifikacji i rzetelności osób wykonujących zawód diagnosty w ogromnej mierze zależy stan techniczny pojazdów znajdujących się w ruchu, a więc i bezpieczeństwo tego ruchu drogowego (art. 66 ust. 1 pkt 1 p.r.d.).
W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że sankcja określona w art. 84 ust. 3 ustawy p.r.d. jest sankcją dotkliwą, jednak jest uzasadniona celem w postaci konieczności zagwarantowania rzetelnego wypełniania przez diagnostów obowiązków wpływających na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Zastosowanie tak dotkliwej sankcji wymaga wyczerpującego, wnikliwego i dogłębnego ustalenia i rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy istotnych z punktu widzenia przesłanek zastosowania przywołanego przepisu, co w niniejszej sprawie miało miejsce.
Zaskarżona decyzja nie narusza konstytucyjnej zasady proporcjonalności, o której mowa w art. 2, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. O zgodności z Konstytucją RP art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, który w swoim orzecznictwie podkreślał, że przepis ten nie narusza ani konstytucyjnej zasady proporcjonalności ani zasady państwa prawnego (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 25 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 1213/14; 30 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1231/14; 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 928/13; 17 grudnia 2013 ., sygn. akt II GSK 1460/12; 16 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1664/16). Poglądy zaprezentowane w wymienionych orzeczeniach Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdziło, że w pełni podziela.
Ponadto organ wskazał, że nie można mówić o nieproporcjonalności skutków przewidzianych przez art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy, albowiem ustawodawca ustalając wymieniony skutek stwierdzenia deliktu diagnosty wyraził pogląd - co do zasady - o doniosłości prawidłowości kontroli technicznej dla bezpieczeństwa drogowego (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt II GSK 187/20). Brak przeglądu, nieprawidłowe wykonanie lub poświadczenie nieprawdy stoi w oczywistej sprzeczności z założonym celem ustawodawcy, a mianowicie eliminacji z ruchu pojazdów niespełniających wymaganych norm. Rozwiązanie ustawowe chroni dobro społeczne rozumiane jako bezpieczeństwo i eliminacja zagrożeń. W żadnej mierze nie można uznać, że dobro jednostki - diagnosty dopuszczającego do ruchu drogowego pojazd, który nie spełnia norm - jest wyżej cenione niż dobro wszystkich uczestników ruchu. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym lub przepisami, jak i przeprowadzenie wadliwego badania może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie ludzkie. Waga obowiązków i odpowiedzialność spoczywająca na diagnoście pozostaje zatem w proporcjonalnym związku z sankcją za ich uchybienie. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że celem art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów, którzy swoim postępowaniem zagrażają bezpieczeństwu w ruchu drogowym.
Tym samym, w związku z faktem, iż J. D. jako uprawniony diagnosta przeprowadził badania techniczne niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania oraz wydał zaświadczenia i dokonał wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym oraz ww. przepisami, co wyczerpuje przesłanki określone w art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy, organ I instancji prawidłowo wskazał, że należało cofnąć uprawnienie do wykonywania badań technicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że jakkolwiek cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych stanowi dolegliwą sankcję to należy pamiętać, że celem opisanej regulacji jest "odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia czy też dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, godzić w życie i zdrowie ludzkie" (zob.: uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r., II GPS 2/11, LEX nr 1124034, ONSAiWSA 2012/3/37).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
Podniesiono zarzut naruszenia:
I. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu - art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo ruchu drogowym (dalej: "ustawa") poprzez:
1. nieprawidłowe uznanie, że diagnosta swoim postępowaniem wypełnił znamiona przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania jak również wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami oraz naruszył szereg przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz.U. z 2024 r. poz. 141).
2. nieuzasadnione i wadliwe wskazanie, że w przypadku przeprowadzenia przez diagnostę badania technicznego niezgodnego z określonym zakresem i sposobem wykonania nie istnieje możliwość zastosowania miarkowania konsekwencji wynikających z naruszeń prawa przez diagnostę (albowiem istnieje "określony zakres i sposób wykonania" badania technicznego pojazdu, który to sposób i zakres może być różny w zależności od sytuacji i realiów konkretnej sprawy), a tym samym nie doszło do rozważenia czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięciu uprawnień na okres 5 lat (albowiem zgodnie z art. 84 ust.4 przywołanej już wyżej ustawy "w przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna) co skutkowało utrzymaniem w mocy poprzednio zapadłej decyzji Starosty.
3. zastosowanie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy prawo o ruchu drogowym w przypadku niezgodności tego uregulowania z wyrażoną w art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji R.P. (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 z późn. zm.) zasadą proporcjonalności, albowiem przepis ten jako unormowanie o charakterze sankcyjnym, nie określa gradacji kar ze względu na stopień winy co prowadzi do karania diagnosty cofnięciem uprawnień, w każdym przypadku naruszenia przez niego procedury badania albo wydania zaświadczenia z niego, bez względu na charakter, stopień zawinienia i skutki jego czynu co w konsekwencji prowadzi do powstania sytuacji uniemożliwiającej ubieganie się o ponowne uprawnienia diagnosty wcześniej niż po upływie pięciu lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu uprawnienia stała się ostateczna (art. 84 ust.4 ustawy).
II. procedury administracyjnej tj. art. 7, 7a, 8, 77, 80, 81a i 107 k.p.a. poprzez fragmentaryczne i niewystarczające rozważenie materiału dowodowego, w tym w kontekście także złożonych w postępowaniu odwoławczym zarzutów, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego sprawy, sporządzenie błędnego i niepełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, a także wobec wydania decyzji z pominięciem oceny zachowania diagnosty, w kontekście zakresu i pełnego zbadania sposobu przeprowadzenia badania technicznego, zaniechanie rozważenia okoliczności podmiotowych sprawy, a tym samym braku należytego rozważenia zastosowania przepisów prawa materialnego i analizy tego czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 stycznia 2026r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: Ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa), albo stwierdzi wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 Ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa).
W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd przyjął jako podstawę stan faktyczny ustalony w toku postępowania przez organy albowiem został on ustalony w sposób prawidłowy. Stan ten stanowi podstawę do dokonania przez Sąd analizy działania organów zarówno w aspekcie procedury, jak również prawa materialnego.
Wskazać należy na wstępie rozważań, że w dniu 19 października 2023 r. w Wydziale Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego w K. został złożony przez A. K. - pełnomocnika firmy P. M. Sp. z o.o. - wniosek o rejestrację pojazdu marki [...], nr rej. PO [...] Do wniosku załączono dowód rejestracyjny ww. pojazdu oraz fakturę z dnia 20 grudnia 2018 r. za usługę montażu instalacji gazowej w przedmiotowym pojeździe. Z załączonego dowodu rejestracyjnego pojazdu wynika, że w dniu 20 września 2021 r. oraz w dniu 20 września 2023 r., uprawniony diagnosta - J. D. (uprawnienie nr [...]) - wykonał w stacji kontroli pojazdów C. Sp. z o.o. w K. okresowe badanie techniczne ww. pojazdu, określając ich wynik jako pozytywny oraz potwierdzając wykonanie badania poprzez umieszczenie odpowiednich wpisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Dowód rejestracyjny przedmiotowego pojazdu nie posiadał adnotacji o przystosowaniu pojazdu do zasilania gazem. Z zaświadczeń wynika, ze w dniach: 20 września 2021 r. i 20 września 2023 r. zostały przeprowadzone badania okresowe przedmiotowego pojazdu z wynikiem pozytywnym.
Podstawę materialnoprawną w rozpoznawanej sprawie stanowią przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1251 z późn. zm.), zwanej dalej "u.p.r.d.", jak również przepisy rozporządzeń wykonawczych m.in. rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2024 r. poz. 141 z późn. zm.).
I tak, zgodnie z treścią art. 83 ust. 3 u.p.r.d. stację kontroli pojazdów może prowadzić przedsiębiorca, który:
7) posiada siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium kraju;
8) nie jest przedsiębiorcą, w stosunku do którego otwarto likwidację lub ogłoszono upadłość;
9) nie był prawomocnie skazany za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub przestępstwo przeciwko dokumentom - dotyczy osoby fizycznej lub członków organów osoby prawnej;
10) posiada wyposażenie kontrolno-pomiarowe oraz warunki lokalowe gwarantujące wykonywanie odpowiedniego zakresu badań technicznych pojazdów zgodnie ze szczegółowymi warunkami przeprowadzania tych badań;
11) posiada poświadczenie zgodności wyposażenia i warunków lokalowych z wymaganiami odpowiednio do zakresu przeprowadzanych badań wpisanego do rejestru przedsiębiorców prowadzących stację kontroli pojazdów;
12) zatrudnia uprawnionych diagnostów.
Z kolei jak stanowi art. 83b ust. 1 i 2 u.p.r.d.:
1. Nadzór nad stacjami kontroli pojazdów sprawuje starosta.
2. W ramach wykonywanego nadzoru starosta:
1) co najmniej raz w roku przeprowadza kontrolę stacji kontroli pojazdów w zakresie:
a) zgodności stacji z wymaganiami, o których mowa w art. 83 ust. 3,
b) prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów,
c) prawidłowości prowadzenia wymaganej dokumentacji.
Zgodnie z art. 84 ust. 1 u.p.r.d. badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta.
Na podstawie art. 84 ust. 3 u.p.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono:
1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania;
2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
W przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna (art. 83 ust. 4 u.p.r.d.).
Sąd wskazuje, że organ II instancji prawidłowo uznał, iż przepis art. 84 ust. 3 u.p.r.d. stanowi podstawę prawną cofnięcia uprawnień diagnoście i ma on charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że stwierdzenie uchybień wymienionych w tym przepisie skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. W przepisie tym nie ma mowy o winie. Wystarczy stwierdzenie obiektywnie dokonanych uchybień. Aby zaistniała odpowiedzialność administracyjna diagnosty musi on albo przeprowadzić badanie techniczne pojazdu niezgodnie z zakresem i sposobem wykonania albo wydać zaświadczenie bądź dokonać wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami (por. wyrok NSA z 21 listopada 2019 r., II GSK 3598/17 i z 25 październiku 2018 r., II GSK 1056/18).
Organ II instancji powołał – zdaniem Sądu prawidłowo - uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 12 marca 2021 r., II GPS 2/11, zgodnie z którą sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego wart. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. Starosta może cofnąć diagnoście uprawnienie do wykonywania badan technicznych nie tylko wtedy gdy ten dopuści się naruszeń w toku kontroli ale również gdy w innej sytuacji wyjdzie na jaw jego nierzetelność. W uzasadnieniu powyższej uchwały NSA podniósł, że brak jest racjonalnych przesłanek do wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień, gdy informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie lub pochodzą od innych organów. Przyjęcie poglądu przeciwnego spowodowałoby, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym nie mógłby spełniać swojej funkcji. Nie może budzić wątpliwości, że celem tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia czy też dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, godzić w życie i zdrowie ludzkie.
Co do kwestii potencjalnego naruszenia zasady proporcjonalności w tych kategoriach spraw sądy administracyjne wypowiadały się wielokrotnie. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji omówił te orzeczenia i wskazał, że w wyroku z dnia 11 stycznia 2022 r., II GSK 2568/21 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie można mówić o nieproporcjonalności skutków przewidzianych przez art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy, albowiem ustawodawca ustalając wymieniony skutek stwierdzenia deliktu diagnosty wyraził pogląd - co do zasady - o doniosłości prawidłowości kontroli technicznej dla bezpieczeństwa drogowego (por. także wyrok NSA z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt II GSK 187/20). Brak przeglądu, nieprawidłowe wykonanie lub poświadczenie nieprawdy stoi w oczywistej sprzeczności z założonym celem ustawodawcy, a mianowicie eliminacji z ruchu pojazdów niespełniających wymaganych norm. Rozwiązanie ustawowe chroni dobro społeczne rozumiane jako bezpieczeństwo i eliminacja zagrożeń. W żadnej mierze nie można uznać, że dobro jednostki - diagnosty dopuszczającego do ruchu drogowego pojazd nie spełniający norm - jest wyżej cenione niż dobro wszystkich uczestników ruchu. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym lub przepisami, jak i przeprowadzenie wadliwego badania może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie ludzkie. Waga obowiązków i odpowiedzialność spoczywająca na diagnoście pozostaje zatem w proporcjonalnym związku z sankcją za ich uchybienie. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że celem art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów, którzy swoim postępowaniem zagrażają bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Zatem nie sposób zatem uznać, aby w tej sytuacji przepis ten pozostawał w sprzeczności z przepisami Konstytucji RP. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zadał pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r. o sygn. III SA/Po 1167/15 dotyczące oceny konstytucyjności art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy, zaś Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 r. o sygn. P 16/16 - umorzył postępowanie w tej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, Trybunał wskazał m.in. na jednolite orzecznictwo w tym zakresie, a także podkreślił, że art. 84 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym musi być stosowany w sposób ścisły, po wnikliwym zbadaniu stanu faktycznego konkretnej sprawy (por. także wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1830/16).
W ocenie Sądu organ II instancji zasadnie podzielił wyrażony wyżej pogląd wynikający z ugruntowanego orzecznictwa sadów administracyjnych.
Problematyka istotna, a wynikająca z prawidłowych ustaleń faktycznych organów, dotyczy zakresu czynności - z perspektywy wzorców normatywnych – diagnosty. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badan technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2024 r. poz. 141 z pózn. zm.), zakres okresowego badania technicznego pojazdu obejmuje:
1) identyfikację pojazdu, w tym:
a) sprawdzenie cech identyfikacyjnych oraz ustalenie i porównanie zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi w:
- dowodzie rejestracyjnym,
- pozwoleniu czasowym,
- pokwitowaniu, o którym mowa w art. 132 ust. 2 ustawy, łącznie z danymi i informacjami, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 1 i 13 ustawy,
- centralnej ewidencji pojazdów, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 1, 9-13, 15, 15a, 17 i 21 ustawy, w przypadku pojazdu, któremu zatrzymano dowód rejestracyjny (pozwolenie czasowe),
b) sprawdzenie prawidłowości oznaczeń i stanu tablic rejestracyjnych pojazdu; sprawdzenie nie dotyczy badania, o którym mowa w art. 81 ust. 3 ustawy, z wyjątkiem pojazdów zarejestrowanych czasowo na podstawie art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy,
c) sprawdzenie zgodności z danymi zgromadzonymi w centralnej ewidencji pojazdów, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 1, 8-10, 12, 13 oraz 15 ustawy, z wyjątkiem danych o pojazdach, o których mowa w art. 73 ust. 3 ustawy, oraz danych osobowych właściciela, posiadacza lub użytkownika pojazdu;
2) sprawdzenie dodatkowego wyposażenia pojazdu;
3) sprawdzenie i ocenę prawidłowości działania poszczególnych zespołów i układów pojazdu, w szczególności pod względem bezpieczeństwa jazdy i ochrony środowiska, w tym sprawdzenie i ocenę:
a) stanu technicznego ogumienia, w tym prawidłowości doboru obciążenia, prędkości i przeznaczenia właściwego dla danego typu pojazdu,
b) prawidłowości działania, ustawienia i własności świetlnych świateł zewnętrznych, w tym prawidłowości działania urządzeń sygnalizacyjnych,
c) stanu technicznego, skuteczności i równomierności działania hamulców,
d) prawidłowości działania układu kierowniczego, stanu technicznego jego połączeń, w tym prawidłowości ustawienia i zamocowania kół jezdnych,
e) stanu technicznego zawieszenia,
f) instalacji elektrycznej,
g) stanu technicznego nadwozia, podwozia i ich osprzętu oraz przedmiotów wyposażenia,
h) stanu technicznego układu wydechowego - w uzasadnionych przypadkach pomiaru poziomu hałasu zewnętrznego podczas postoju oraz ocenę stanu technicznego sygnału dźwiękowego,
i) emisji zanieczyszczeń gazowych lub zadymienia spalin, jeżeli pojazd jest napędzany silnikiem o spalaniu wewnętrznym;
4) sprawdzenie warunków dodatkowych dla pojazdów, określonych w § 17-22, § 38-42 i § 52 rozporządzenia o warunkach technicznych.
Na podstawie powołanego wyżej § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badan technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2024 r. poz. 141 z późn. zm.), diagnosta w trakcie badania zobowiązany jest do sprawdzenia cech identyfikacyjnych oraz ustalenia i porównania zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi m.in. w dowodzie rejestracyjnym oraz sprawdzenia jego dodatkowego wyposażenia, w tym także instalacji gazowej.
Przepis § 41 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2024 r., poz. 502) stanowi, że pojazd przystosowany do zasilania gazem powinien odpowiadać warunkom określonym w załączniku nr [...] do rozporządzenia. Zgodnie z § 3 ust. 2 tego załącznika, złącza instalacji, przez które przepływa gaz, powinny znajdować się w miejscach łatwo dostępnych dla kontroli ich szczelności. Budowa instalacji powinna umożliwiać przeprowadzanie badań okresowych (§ 3 ust. 7 ww. załącznika). Z kolei zbiorniki powinny być tak umieszczone, aby była możliwość łatwego: 1) odczytu stanu napełnienia; 2) odczytu danych dotyczących oznakowań identyfikacyjnych oraz cech legalizacji (§ 4 ust. 6 ww. załącznika). Jak stanowi § 5 ww. załącznika, wlewy paliwa/zawory do napełniania zbiorników powinny być umieszczone w miejscu łatwo dostępnym, umożliwiającym napełnianie zbiorników z zewnątrz pojazdu. Wlewy/zawory powinny być zamontowane w sposób pewny oraz zabezpieczone przed obracaniem się, jak również zanieczyszczeniem i być widoczne podczas tankowania. Zgodnie z § 10 ww. załącznika, pojazd zasilany gazem może być używany po uzyskaniu odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym przewidzianej odrębnymi przepisami.
Trafnie podkreślił - zdaniem Sądu - organ II instancji w uzasadnieniu decyzji, że badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu może być przeprowadzone po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego (art. 81 ust. 12 tej ustawy - Prawo o ruchu drogowym).
Wobec tego analiza treści dokumentacji dotyczącej instalacji LPG zamontowanej w samochodzie jest elementem badania technicznego pojazdu, które obejmuje miedzy innymi, sprawdzenie dodatkowego wyposażenia pojazdu w rozumieniu art. 2 pkt 70 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, czyli układu, oddzielnego zespołu technicznego lub części, podlegające wymaganiom technicznym określonym w dziale III, rozdziale 1a i 1 b, przepisach Unii Europejskiej dotyczących badań homologacyjnych lub regulaminach EKG ONZ, przeznaczone do zastosowania w pojeździe.
W przypadku badania technicznego pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym, o którym mowa w art. 81 ust. 12 ustawy, uprawniony diagnosta w rejestrze zamieszcza informacje o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer [...] datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego. Dla zbiorników gazu LPG, dla których nie określono numeru protokołu lub numeru decyzji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego, zamieszcza się numer zbiornika oraz datę ważności decyzji wydanej przez ten organ (§ 6 ust. 7 ww. rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badan technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach).
Wskazać należy w tym miejscu, że wymagania dotyczące kontroli oraz wytyczne dotyczące oceny usterek dokonywanej podczas przeprowadzania okresowego badania technicznego pojazdu określa załącznik nr [...] do rozporządzenia (§ 2 ust. 3 rozporządzenia z 26 czerwca 2012 r.).
W załączniku tym w Dziale I w tabeli: przedmiot i zakres badania, czynności kontrolne, metody oceny stanu technicznego pojazdu oraz usterki skutkujące uznaniem stanu technicznego za niezadowalajacy, pod pozycją [...] zostały określone pozostałe warunki dodatkowe dla pojazdu przystosowanego do zasilania gazem.
Szczegółowy sposób sprawdzania prawidłowości przystosowania pojazdu do zasilania gazem podczas przeprowadzania okresowego badania technicznego pojazdu został uregulowany w Dziale V załącznika nr [...] do rozporządzenia.
Zgodnie z § 2 ww. załącznika, przed przystąpieniem do właściwego sprawdzenia należy skontrolować:
1) ważność protokołu oraz decyzji wydanej przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego, zwanego dalej "Dyrektorem TDT", dotyczącej sprawności zbiornika lub butli do magazynowania gazu w pojeździe;
2) poprawność oznakowania homologacyjnego elementów instalacji zasilania gazem (cecha "[...]" w kółku) dotyczy instalacji zasilania gazem:
a) LPG dopuszczanej po raz pierwszy do ruchu po dniu 30 maja 1999 r.,
b) CNG dopuszczanej po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 2003 r.,
c) LNG w odniesieniu do wysokociśnieniowej części tej instalacji dopuszczanej po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 2003 r.
- przed tymi terminami oraz dla niskociśnieniowych elementów instalacji zasilania gazem LNG dopuszcza się inne oznakowanie bezpieczeństwa;
3) zgodność danych identyfikacyjnych zbiornika z danymi zawartymi w protokole wydanym przez Dyrektora TDT;
W myśl § 3 ww. załącznika, kontrola rozmieszczenia i mocowania na pojeździe elementów instalacji zasilania gazem polega na sprawdzeniu:
1) czy odpowiadają one wymaganiom w tym zakresie, ustalonym w załączniku nr [...] do rozporządzenia o warunkach technicznych;
2) organoleptycznym prawidłowości ich zamocowania.
Zgodnie z pozycją [...] tabeli Działu I załącznika nr [...] do rozporządzenia z 26 czerwca 2012 r. usterką skutkującą uznaniem stanu technicznego pojazdu za niezadowalający jest: "Brak dokumentu wydanego przez Transportowy Dozór Techniczny i tabliczki znamionowej na zbiornik lub butlę, potwierdzających jego sprawność" - lit. a); "Brak odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie" - lit. d). Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi usterek zawartych w kolumnie czwartej załącznika nr [...] do ww. rozporządzenia, należy wskazać, że ww. usterki zostały określone jako usterki istotne - w stanie prawnym obowiązującym przed 1 listopada 2022 r., a po 1 listopada 2022 r. - jako usterki poważne (podział usterek precyzuje § 2 ust. 4 rozporządzenia).
W przedmiotowej sprawie okresowe badanie techniczne przedmiotowego pojazdu były wykonane w dniach: 20 września 2021 r. oraz 20 września 2023 r.
Stosownie do treści § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach - w brzmieniu obowiązującym w dniu badania pojazdu w dacie 20 września 2021 r. - stwierdzone w trakcie badania technicznego usterki dzieli się na trzy grupy:
1) usterki drobne - usterki techniczne niemające istotnego wpływu na bezpieczeństwo ruchu drogowego i ochrony środowiska;
2) usterki istotne - usterki techniczne mogące naruszać bezpieczeństwo ruchu drogowego i ochrony środowiska;
3) usterki stwarzające zagrożenie - usterki stanowiące bezpośrednie i natychmiastowe zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony środowiska w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, niezależnie od okoliczności.
Natomiast zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach - w brzmieniu obowiązującym w dniu badania pojazdu w dacie 20 września 2023 r. (zmienionym na mocy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2022 r., Dz.U.2022.2066) - stwierdzone w trakcie badania technicznego usterki dzieli się na trzy grupy:
1) usterki drobne - usterki niemające istotnego wpływu na bezpieczeństwo ruchu drogowego i ochrony środowiska, które nie powodują ograniczenia w dalszym używaniu pojazdu;
2) usterki poważne - usterki mogące zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego lub naruszać wymagania ochrony środowiska albo inne istotne nieprawidłowości, które dają podstawę do ograniczenia dalszego używania pojazdu oraz określenia warunków tego używania;
3) usterki niebezpieczne - usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło prawidłowo (w ocenie Sądu), że definicja usterki istotnej zawarta w § 2 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia, została zastąpiona od dnia 1 listopada 2022 r. na mocy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2022 r. (Dz.U.2022.2066), definicją usterki poważnej.
Zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badan technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, w przypadku gdy w pojeździe stwierdzono usterki poważne, uprawniony diagnosta zamieszcza wpis o nich w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu i określa wynik badania technicznego jako negatywny. Uprawniony diagnosta informuje posiadacza pojazdu o konieczności przeprowadzenia badania technicznego pojazdu, o którym mowa w ust. 6.
Z kolei, w myśl § 9 ww. rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r., w przypadku popełnienia oczywistej omyłki w:
1) wydanym zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu uprawniony diagnosta zatrudniony w stacji kontroli pojazdów, która przeprowadziła badanie techniczne pojazdu, prostuje ją w rejestrze, wprowadza dane do centralnej ewidencji pojazdów oraz wydaje nowe zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu;
2) dokonanym wpisie w dowodzie rejestracyjnym uprawniony diagnosta zatrudniony w stacji kontroli pojazdów, która przeprowadziła badanie techniczne pojazdu, prostuje ją w rejestrze, wprowadza dane do centralnej ewidencji pojazdów oraz skreśla omyłkowy wpis i podaje właściwą informację w nowej rubryce w dowodzie rejestracyjnym; nowy wpis powinien być opatrzony datą, podpisem uprawnionego diagnosty oraz pieczątką identyfikacyjną.
W przedmiotowej sprawie J. D., podczas przesłuchania na okoliczność przeprowadzonych przez niego badań technicznych pojazdu marki [...], nr rej. [...] oświadczył, że: "Pojazd marko [...], nr rej. [...] został w podanych dniach sprawdzony. W dowodzie rejestracyjnym pojazdu nie było wpisu o zamontowanej instalacji gazowej. Na dzień badania technicznego instalacji gazowej w pojeździe nie stwierdziłem. Takie sytuacje się zdarzają, gdy instalacja jest w naprawie lub podczas wymiany zbiornika instalacji gazowej." (protokół z dnia 10 czerwca 2024 r.).
Z akt administracyjnych sprawy wynika natomiast, że od 23 października 2023 r. właścicielem przedmiotowego pojazdu marki [...], nr rej. [...] jest P. M.. Wcześniej pojazd ten znajdował się w posiadaniu P. M. na zasadzie umowy leasingu i był użytkowany w firmie P. M. zgodnie z przeznaczeniem. Instalacja gazowa została zamontowana w pojeździe na zlecenie P. M. w grudniu 2018 r. (dowód: faktura z dnia 19 grudnia 2018 r. za usługę instalacji [...], wystawiona przez B. M. Sp. z o.o. oraz faktura z dnia 20 grudnia 2018 r. za montaż instalacji gazowej [...], wystawiona przez P. A. Sp. z o.o.). Wobec powyższego co najmniej od dnia 19 grudnia 2018 r. pojazd znajdował się w posiadaniu P. M..
Z przedstawionej książki serwisowej instalacji gazowej przedmiotowego pojazdu wynika, że instalacja gazowa w tym pojeździe była serwisowana w terminach: 06 grudnia 2019 r., 12 stycznia 2021 r., 13 stycznia 2023 r., 13 marca 2024 r.
Organ II instancji prawidłowo ustalił i wskazał, że osobą przedstawiającą pojazd marki [...], nr rej. [...] do okresowego badania technicznego w dniu 20 września 2021 r. oraz w dniu 20 września 2023 r. była A. K. - prezes zarządu P. M..
A. K. podczas przesłuchania w charakterze świadka zeznała, że w dniu 20 września 2021 r. oraz w dniu 20 września 2023 r. instalacja gazowa znajdowała się w przedmiotowym pojeździe. Na pytanie o poinformowaniu diagnosty o instalacji gazowej w pojeździe osoba ta oświadczyła, że nie informowała diagnosty przy oddaniu samochodu do przeglądu. Na pytanie czy bez wiedzy właściciela możliwy był demontaż instalacji gazowej w pojeździe A. K. oświadczyła, iż demontaż instalacji nie był możliwy. Wskazała, że zbiornik na [...] w pojeździe znajduje się w bagażniku pojazdu, w miejscu na koło zapasowe, zbiornik ten jest widoczny po otwarciu pokrywy bagażnika, jest przykryty wykładziną. Na pytanie czy widziała/obserwowała przeprowadzenie badania technicznego oświadczyła, że nie obserwowała, znajdowała się obok w biurze. Na pytanie o długość przeprowadzania badania technicznego pojazdu wskazała, iż nie jest w stanie określić jak długo trwały czynności diagnosty podczas przeprowadzania badania technicznego. Na pytanie czy diagnosta po przeprowadzonym badaniu technicznym przedstawił jakieś uwagi co do stanu lub wyposażenia pojazdu oświadczyła, że iż diagnosta nie powiedział o żadnych uwagach, zwrócił dowód rejestracyjny po opłacie, opieczętowaniu dowodu rejestracyjnego (protokół z dnia 27 lutego 2025 r.).
Wobec powyższego zdaniem Sądu organ II instancji zasadnie stwierdził, że przedstawione wyżej dowody pozwalały uznać, że przedmiotowy pojazd jest pojazdem z zamontowanym urządzeniem technicznym, o którym mowa w art. 81 ust. 12 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, od 20 grudnia 2018 r., a także w momencie przedstawiania przedmiotowego pojazdu do badania technicznego, tj. w dniach 20 września 2021 r. i 20 września 2023 r. pojazd miał zamontowaną instalację gazową.
J. D. przeprowadził okresowe badania techniczne przedmiotowego pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu i pozytywnie opiniując stan tego pojazdu w dniach 20 września 2021 r. i 20 września 2023 r. bez wymaganego dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego i bez umieszczania w rejestrze informacji o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, poprzez podanie numeru i daty wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego (dowód: zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym). Ponadto diagnosta dokonał wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu pomimo braku adnotacji w dowodzie rejestracyjnym przedmiotowego pojazdu o przystosowaniu pojazdu do zasilania gazem (dowód rejestracyjny pojazdu w aktach sprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało prawidłowo, że aby przeprowadzić badanie techniczne pojazdu z zamontowanym zbiornikiem LPG (będącym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu) diagnosta zobowiązany jest dysponować przedstawionym dokumentem wydanym przez dozór techniczny, stwierdzającym sprawność zbiornika LPG w dacie badania pojazdu. Przeprowadzając badanie techniczne pojazdu diagnosta musi bowiem mieć dowód, że zamontowane w pojeździe urządzenie, którego działania diagnosta nie weryfikuje w trakcie badania, zostało zbadane przez inny uprawniony podmiot i że - w świetle dokumentu wystawionego przez ten uprawniony podmiot - urządzenie to jest aktualnie sprawne (tj. w dacie badania technicznego pojazdu przez diagnostę). Wobec powyższego diagnosta jest obowiązany do prawidłowej identyfikacji pojazdu.
Prawidłowo uznał wobec tego organ II instancji, że wszelkie nieprawidłowości, jak brak odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie, powinny skutkować uznaniem stanu technicznego pojazdu za niezgodny z warunkami technicznymi, a wynik badania pojazdu powinien być uznany za negatywny. W prawidłowej ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skoro pojazd posiadał zamontowaną instalację gazową, a w dowodzie rejestracyjnym pojazdu brak było adnotacji o montażu LPG-GAZ, to okresowe badanie techniczne pojazdu winno zakończyć się wynikiem negatywnym. Ponadto diagnosta winien zamieścić wpis o stwierdzonych usterkach w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu.
W kontrolowanej judykacyjnie sprawie należało sklasyfikować usterki jako istotne - podczas przeprowadzania okresowego badania technicznego w dniu 20 września 2021 r. oraz jako poważne - podczas wykonywania okresowego badania technicznego w dniu 20 września 2023 r., co powinno skutkować uznaniem stanu technicznego pojazdu za niezgodny z warunkami technicznymi i stanem faktycznym, a końcowy wynik badania pojazdu powinien być uznany za negatywny.
Biorąc pod uwagę wyżej wskazane przepisy organ II instancji prawidłowo stwierdził, że nie można było uznać, iż diagnosta dochował należytej staranności przy wykonywaniu ww. badań technicznych. Powyższego naruszenia nie można uznać za nieistotne i niestwarzające zagrożenia dla ruchu drogowego. Ocena wagi usterek i naruszeń nie należy bowiem do diagnosty, ale określa ją załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
Trafnie wobec tego uznał organ II instancji, że w przedmiotowej sprawie diagnosta J. D. przeprowadzając okresowe badania techniczne w dniu 20 września 2021 r. oraz w dniu 20 września 2023 r., wydając zaświadczenia o przeprowadzeniu badań technicznych z wynikiem pozytywnym i następnie potwierdzając wykonanie badań przez dokonanie wpisów w dowodzie rejestracyjnym o następnym terminie badania technicznego przedmiotowego pojazdu, przeprowadził je niezgodnie z zakresem i sposobem przeprowadzania badania technicznego opisanym w ww. przepisach a wydane zaświadczenia z przeprowadzonego badania technicznego oraz dokonane wpisy w dowodzie rejestracyjnym pojazdu nie są zgodne ze stanem faktycznym i powołanymi wyżej przepisami.
W analizowanej sprawie wystąpiły zatem normatywne przesłanki określone w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zobowiązujące organ I instancji do cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów.
Organ II instancji podkreślił przy tym zasadnie, że decyzja w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych ma charakter decyzji związanej co oznacza, że właściwy organ (starosta) ma obowiązek cofnąć opisanego rodzaju uprawnienia w każdym przypadku stwierdzenia okoliczności wymienionych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy. Organ nie ma żadnego luzu decyzyjnego i nie może podjąć innego rozstrzygnięcia niż wprost wskazane w ustawie. Także żaden inny przepis tej ustawy nie upoważnia organów do miarkowania odpowiedzialności diagnosty za powstałe uchybienia. Nie przewidziano też za nie żadnej innej sankcji niż cofnięcie uprawnień. Wobec tego podjęcie opisanego rodzaju orzeczenia przez starostę nie jest uzależnione od winy diagnosty (jej stopnia) w zaistnieniu okoliczności stanowiących normatywną podstawę cofnięcia uprawnień jak również motywów, którym kierował się diagnosta.
Zgodnie z orzecznictwem sądowym odpowiedzialność za prawidłowe przeprowadzenie badania technicznego pojazdu, w świetle normatywnie określonych warunków jego wykonywania, spoczywa na diagnoście. Ustawa nie różnicuje również wagi naruszeń wskazanych w art. 84 ust. 3 ustawy, jakich dopuścił się diagnosta przeprowadzający badanie techniczne pojazdu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2013 r., IIGSK 60/12, LEX nr 1337191, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Po 1167/15). Wskazać należy w tym miejscu również na tezy zawarte w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 28 lutego 2018 r., III SA/Po 315/16 zgodnie z którymi: Co do zgodności z Konstytucją przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy wielokrotnie wypowiadano się w orzecznictwie sądowym, w którym podkreśla się, że przepis ten nie narusza ani konstytucyjnej zasady proporcjonalności ani zasady państwa prawnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 25 maja 2015 r., II GSK 1213/14; wyrok NSA z dnia 30 lipca 2015 r., II GSK 1231/14; wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2014 r., II GSK 928/13; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., II GSK 1460/12). Poglądy wyrażone w powyższych wyrokach skład orzekający w pełni podziela. Przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, stanowiący podstawę cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty, ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie uchybienia polegającego na wydaniu przez diagnostę zaświadczenia lub dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Ta odpowiedzialność administracyjna w postaci cofnięcia uprawnień jest niezależna od odpowiedzialności karnoprawnej. Przyjęcie odmiennego poglądu spowodowałoby, że art. 84 ust. 3 pkt 2 nie mógłby spełniać swojej funkcji. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że celem tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów, którzy swoim postępowaniem zagrażają bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Nie sposób zatem uznać, aby w tej sytuacji przepis art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym pozostawał w sprzeczności z art. 2 i 32 Konstytucji RP. Tym samym, Sąd uznał, że brak jest podstaw do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego. Na marginesie jedynie należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zadał pytanie prawne do TK postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r. – sygn. III SA/Po 1167/15 dotyczące oceny konstytucyjności art. 84 ust. 3 pkt. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. P 16/16 umorzył postępowanie w tej sprawie. Jak wynika jednak z uzasadnienia wskazanego wyroku, Trybunał wskazał, m. in., że art. 84 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym musi być stosowany w sposób ścisły, po wnikliwym zbadaniu stanu faktycznego konkretnej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że trafnie wskazał organ II instancji w uzasadnieniu decyzji, że diagnosta pełni funkcję publiczną, w związku z czym wymagana jest od niego szczególna, a nie tylko zwykła staranność w wykonywaniu swoich czynności oraz przestrzeganie obowiązujących w tym zakresie przepisów. Skoro diagnosta uzyskał uprawnienia, to znaczy, że posiada odpowiednie wykształcenie i praktykę, można zatem od niego wymagać znajomości konstrukcji i parametrów pojazdów, jak i umiejętności sprawdzenia tych parametrów. Celem regulacji prawnej ustanowionej w art. 84 ust. 3 ustawy jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów dokonujących wpisów do dowodów rejestracyjnych lub wystawiających zaświadczenia skutkujące dopuszczeniem do ruchu pojazdów niesprawnych, bądź w istocie niesprawdzonych pod względem technicznym, co naraża na niebezpieczeństwo uszkodzenia ciała lub utraty życia osoby korzystające ze zgłoszonych do badań pojazdów, jak i innych użytkowników drogi, nie mówiąc już o szkodach w mieniu (zob. m.in. wyroki NSA: z 1 października 2008 r., I OSK 1450/07; z 3 grudnia 2013r., II GSK 1251/12; z 6 grudnia 2018 r., II GSK 277/18; wyrok WSA w Bydgoszczy z 5 czerwca 2007 r., II SA/Bd 333/07). Od kwalifikacji i rzetelności osób wykonujących zawód diagnosty w ogromnej mierze zależy stan techniczny pojazdów znajdujących się w ruchu, a więc i bezpieczeństwo tego ruchu drogowego (art. 66 ust. 1 pkt 1 p.r.d.).
W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało prawidłowo zdaniem Sądu, że sankcja określona w art. 84 ust. 3 ustawy p.r.d. jest wprawdzie sankcją dotkliwą, niemniej jednak jest uzasadniona celem w postaci konieczności zagwarantowania rzetelnego wypełniania przez diagnostów obowiązków wpływających na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Zastosowanie tak dotkliwej sankcji wymaga wyczerpującego, wnikliwego i dogłębnego ustalenia i rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy istotnych z punktu widzenia przesłanek zastosowania przywołanego przepisu, co w niniejszej sprawie miało miejsce.
Zdaniem Sądu organ II instancji trafnie ponadto uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza konstytucyjnej zasady proporcjonalności, o której mowa w art. 2, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Podkreślić należy, że o zgodności z Konstytucją RP art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, który w swoim orzecznictwie podkreślał, że przepis ten nie narusza ani konstytucyjnej zasady proporcjonalności ani zasady państwa prawnego (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 25 maja 2015 r., II GSK 1213/14; 30 lipca 2015 r., II GSK 1231/14; 28 sierpnia 2014 r., II GSK 928/13; 17 grudnia 2013 r., II GSK 1460/12; 16 marca 2018 r., II GSK 1664/16).
Brak też jest podstaw do uznania nieproporcjonalności skutków przewidzianych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy, albowiem ustawodawca ustalając wymieniony skutek stwierdzenia deliktu diagnosty wyraził pogląd - co do zasady - o doniosłości prawidłowości kontroli technicznej dla bezpieczeństwa drogowego (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2020 r., II GSK 187/20). Brak przeglądu, nieprawidłowe wykonanie lub poświadczenie nieprawdy stoi w oczywistej sprzeczności z założonym celem ustawodawcy, a mianowicie eliminacji z ruchu pojazdów niespełniających wymaganych norm. Rozwiązanie ustawowe chroni dobro społeczne rozumiane jako bezpieczeństwo w ruchu drogowym. W żadnej mierze nie można uznać, że dobro jednostki - diagnosty dopuszczającego do ruchu drogowego pojazd, który nie spełnia norm - jest wyżej cenione niż dobro wszystkich uczestników ruchu. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym lub przepisami, jak i przeprowadzenie wadliwego badania może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie ludzkie. Waga obowiązków i odpowiedzialność spoczywająca na diagnoście pozostaje zatem w proporcjonalnym związku z sankcją za ich uchybienie. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że celem art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów, którzy swoim postępowaniem zagrażają bezpieczeństwu w ruchu drogowym.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy wskazać, iż organy administracji publicznej wykazały w kategoriach dowodowych, iż J. D. jako uprawniony diagnosta przeprowadził badania techniczne niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania oraz wydał zaświadczenia i dokonał wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym oraz ww. przepisami, co wyczerpuje przesłanki określone w art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy. Organy obu instancji prawidłowo wskazały, że należało cofnąć stronie uprawnienie do wykonywania badań technicznych. Jakkolwiek cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych stanowi dolegliwą sankcję to należy pamiętać, że celem opisanej regulacji jest "odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów". Wydanie przez diagnostę zaświadczenia czy też dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, godzić w życie i zdrowie ludzkie" (zob.: uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r., II GPS 2/11, LEX nr 1124034, ONSAiWSA 2012/3/37).
Biorąc pod uwagę powyższe argumenty Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.