I SA/Po 107/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Prokuratora na uchwałę Rady Gminy z dnia 17 lipca 2024 r. nr V/41/2024, która zmieniała wcześniejszą uchwałę w sprawie zarządzenia poboru podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego od osób fizycznych w drodze inkasa, wyznaczenia inkasentów i określenia wysokości wynagrodzenia za inkaso. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości, zarzucając istotne naruszenie art. 25a ustawy o samorządzie gminnym. Argumentował, że w głosowaniu nad uchwałą brał udział radny K. R., który był inkasentem, a uchwała dotyczyła zmian w zakresie wyznaczania inkasentów, co naruszało jego interes prawny. Burmistrz Gminy wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że radny zrezygnował z funkcji inkasenta przed głosowaniem. Następnie Burmistrz wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że Rada Gminy uchwałą z 26 lutego 2025 r. uchyliła zaskarżoną uchwałę. Sąd uznał jednak, że uchylenie uchwały nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, ponieważ skutki uchylonej uchwały obowiązywały przez pewien okres. Sąd podzielił stanowisko Prokuratora, że udział radnego K. R. w głosowaniu nad uchwałą, która dotyczyła jego interesu prawnego jako inkasenta, stanowi istotne naruszenie prawa. Sąd podkreślił, że udział radnego, który powinien być wyłączony z głosowania, jest zawsze istotnym naruszeniem prawa, skutkującym nieważnością uchwały. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 25a ustawy o samorządzie gminnym w kontekście udziału radnych w głosowaniach dotyczących ich interesów prawnych oraz skutków prawnych uchylenia uchwały przez organ gminy.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury podejmowania uchwały przez radę gminy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy udział radnego w głosowaniu nad uchwałą, która dotyczy jego interesu prawnego (np. funkcji inkasenta), stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością uchwały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udział radnego w głosowaniu nad uchwałą, która dotyczy jego interesu prawnego, stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością uchwały.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 25a ustawy o samorządzie gminnym kategorycznie wyłącza radnego z głosowania w sprawach dotyczących jego interesu prawnego. Udział takiego radnego jest zawsze istotnym naruszeniem prawa, które nie może być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym.
Czy uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ gminy czyni postępowanie sądowe w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności bezprzedmiotowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie zaskarżonej uchwały nie czyni postępowania sądowego bezprzedmiotowym, ponieważ skutki uchylonej uchwały obowiązywały przez pewien okres.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności uchwały ma skutek ex tunc (od daty podjęcia), a uchylenie uchwały ma skutek ex nunc (od daty wejścia w życie). Fakt uchylenia uchwały nie niweczy skutków prawnych, które wystąpiły w okresie jej obowiązywania.
Przepisy (8)
Główne
u.s.g. art. 25a
Ustawa o samorządzie gminnym
Radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego. Udział takiego radnego jest istotnym naruszeniem prawa.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
u.s.g. art. 18 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach.
u.p.o.l. art. 6 § 12
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Rada gminy może zarządzać pobór podatku od nieruchomości od osób fizycznych w drodze inkasa oraz wyznaczać inkasentów i określać wysokość wynagrodzenia za inkaso.
u.p.r. art. 6b
Ustawa o podatku rolnym
Rada gminy może zarządzać pobór podatku rolnego od osób fizycznych w drodze inkasa oraz określać inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso.
u.p.l. art. 6 § 8
Ustawa o podatku leśnym
Rada gminy, w drodze uchwały, może zarządzić pobór podatku leśnego od osób wymienionych w ust. 2 w drodze inkasa oraz wyznaczyć inkasentów i określić wysokość wynagrodzenia za inkaso.
P.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność uchwały lub aktu, jeżeli zostały podjęte z naruszeniem przepisów o właściwości lub podstawy prawnej.
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § 4
Ustawa o samorządzie gminnym
W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział radnego K. R. w głosowaniu nad uchwałą, która dotyczyła jego interesu prawnego jako inkasenta, stanowi istotne naruszenie art. 25a ustawy o samorządzie gminnym. • Naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał jest istotnym naruszeniem prawa skutkującym nieważnością uchwały. • Uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ gminy nie czyni postępowania sądowego bezprzedmiotowym.
Odrzucone argumenty
Radny K. R. zrezygnował z funkcji inkasenta przed podjęciem uchwały, więc nie występował jego indywidualny interes prawny. • Postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe w związku z uchyleniem zaskarżonej uchwały przez Radę Gminy.
Godne uwagi sformułowania
udział radnego w głosowaniu nad uchwałą, która dotyczy jego interesu prawnego jest zawsze istotnym naruszeniem prawa • naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał należy uznać za istotne naruszenie prawa skutkujące zasadniczo obowiązkiem stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały • zmiany dokonane uchwałą nr XII/118/2025 wywierają skutek ex nunc począwszy od daty jej wejścia w życie, tj. począwszy od 21 marca 2025 r. Tymczasem następstwem stwierdzenia nieważności jest wyeliminowanie uchwały jej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, tj. już od samej daty jej podjęcia
Skład orzekający
Katarzyna Wolna-Kubicka
sędzia
Michał Ilski
sprawozdawca
Waldemar Inerowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 25a ustawy o samorządzie gminnym w kontekście udziału radnych w głosowaniach dotyczących ich interesów prawnych oraz skutków prawnych uchylenia uchwały przez organ gminy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury podejmowania uchwały przez radę gminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w samorządzie – konfliktu interesów radnych i jego wpływu na ważność uchwał. Pokazuje, jak sądowa kontrola może korygować błędy w procesie legislacyjnym na poziomie lokalnym.
“Radny głosował we własnej sprawie? Sąd stwierdził nieważność uchwały!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.