Orzeczenie · 2026-05-07

I SA/Op 890/25Uchylenie odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego wejście nieruchomość

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Miejsce
Opole
Data
2026-05-07
NSABudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepostępowanie egzekucyjneegzekucja administracyjnawejście na nieruchomośćnieruchomość sąsiedniadecyzja ostatecznauchylenie postanowieniaWSAkoszty postępowania

Sprawa dotyczyła skargi M. K. na postanowienie Wojewody Opolskiego, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty Oleskiego o odmowie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Skarżący domagał się egzekucji decyzji zezwalającej na wejście na sąsiednią nieruchomość w celu wykonania robót budowlanych. Starosta odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że decyzja ma charakter deklaratoryjny i nie nakłada konkretnych obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej, sugerując zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego. Wojewoda podzielił to stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty. Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie zastosowały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 61a k.p.a.) zamiast przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), w szczególności art. 18 u.p.e.a. Sąd podkreślił, że w sytuacji, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, postępowanie egzekucyjne wszczyna się z urzędu, a żądanie strony nie inicjuje postępowania na zasadzie skargowości. Ponadto, Sąd wskazał, że organy nieprawidłowo oceniły dopuszczalność egzekucji zgodnie z art. 29 u.p.e.a., który wyłącza badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ostateczna decyzja Starosty o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, mimo braku wyraźnego nakazu użyczenia, nakłada na właściciela obowiązek znoszenia takiego wejścia, co stanowi obowiązek niepieniężny podlegający egzekucji administracyjnej. Sąd zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Właściwe stosowanie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w sprawach, gdzie wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, oraz zasady dopuszczalności egzekucji administracyjnej i kontroli ostatecznych decyzji administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Interpretacja obowiązków wynikających z decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w przypadku, gdy wierzyciel egzekucyjny jest jednocześnie organem egzekucyjnym, żądanie strony wszczęcia postępowania egzekucyjnego może być rozpatrywane w trybie art. 61a k.p.a. (odmowa wszczęcia postępowania)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, postępowanie egzekucyjne wszczyna się z urzędu, a żądanie strony nie inicjuje postępowania na zasadzie skargowości i nie może być rozpatrywane w trybie art. 61a k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio do postępowania egzekucyjnego, ale z ograniczeniami wynikającymi z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sytuacji, gdy organ jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, postępowanie egzekucyjne wszczyna się z urzędu, a żądanie strony może być jedynie impulsem do działania, a nie podstawą do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a.

Czy ostateczna decyzja administracyjna orzekająca o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości nakłada obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w decyzji administracyjnej nakłada na właściciela obowiązek znoszenia takiego wejścia, co stanowi obowiązek niepieniężny podlegający egzekucji administracyjnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja Starosty z dnia 19 marca 2025 r., wydana na podstawie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, nakłada na właściciela sąsiedniej nieruchomości publicznoprawny obowiązek znoszenia wejścia inwestora. Obowiązek ten, mimo że nie jest wyrażony jako nakaz działania, mieści się w katalogu obowiązków niepieniężnych podlegających egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a.

Czy organ egzekucyjny, badając dopuszczalność wszczęcia egzekucji administracyjnej, może kwestionować zasadność i treść ostatecznej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.e.a.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 29 ust. 1 u.p.e.a. wyłącza możliwość badania przez organ egzekucyjny zasadności i treści ostatecznej decyzji administracyjnej. Postępowanie egzekucyjne nie jest kolejną instancją kontroli decyzji, a jego celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku. Kwestionowanie treści decyzji przez organy obu instancji było zatem wadliwe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody Opolskiego oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Oleskiego.

Przepisy (29)

Główne

pr.b. art. 47 § ust. 1, ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1 § pkt 7, pkt 13a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 5 § par. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 6 § par. 1a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § par. 1, par. 3a pkt 2, par. 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26e § par. 1 pkt 4, pkt 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § par. 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § par. 1 pkt 6, par. 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 110

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § par. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 200

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 205 § par. 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § par. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie zastosowały przepisy k.p.a. zamiast u.p.e.a. • Postępowanie egzekucyjne w przypadku wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony w trybie art. 61a k.p.a. • Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i treści ostatecznej decyzji administracyjnej. • Decyzja o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości nakłada obowiązek znoszenia wejścia, podlegający egzekucji administracyjnej.

Godne uwagi sformułowania

organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym • organ władzy publicznej nie może być 'sprowadzany do roli robota, mechanicznie odrzucającego pisma procesowe obywateli ze względu na uchybienia nieważące w żaden sposób na możliwości wydania orzeczenia' • ostateczna decyzja organów administracji publicznej korzysta z domniemania legalności, wiąże erga omnes i dopóki funkcjonuje w obrocie prawnym, dopóty organ, podobnie zresztą jak i sąd, zobowiązany jest do jej uwzględnienia

Skład orzekający

Beata Kozicka

członek

Tomasz Judecki

przewodniczący-sprawozdawca

Tomasz Porczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Właściwe stosowanie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w sprawach, gdzie wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, oraz zasady dopuszczalności egzekucji administracyjnej i kontroli ostatecznych decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Interpretacja obowiązków wynikających z decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych i jak organy mogą popełniać błędy, które prowadzą do uchylenia ich decyzji. Pokazuje również, że nawet pozornie 'deklaratoryjne' decyzje mogą rodzić obowiązki podlegające egzekucji.

Sąd administracyjny: Organy pomyliły procedury i zignorowały ostateczną decyzję. Egzekucja wejścia na sąsiednią posesję możliwa!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst