I SA/Op 704/26

I SA/Op 704/26 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2026-10-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 par. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na zawiadomienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 21 lipca 2026 r. nr 1601-IWW.050.38.2026.2 w przedmiocie sposobu załatwienia skargi postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Do tut. Sądu wpłynęła skarga D. P. (dalej jako: skarżący, strona) na zawiadomienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 21 lipca 2026 r. w przedmiocie sposobu załatwienia skargi.
Ze stanu sprawy wynika, że skarżone rozstrzygnięcie było skutkiem skargi skarżącego na działanie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu dotyczącej wadliwego postępowania w związku ze złożonym przez stronę wnioskiem o rozłożenie mandatu na raty.
W ww. zawiadomieniu z dnia 21 lipca 2026 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu powiadomił skarżącego, że skarga jest bezzasadna. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu nie odnotował wpływu wniosku o rozłożenie na raty, przy czym e-mail nie jest właściwą formą kontaktu z urzędem. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 237 § 3 i art. 238 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) [dalej: K.p.a.].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
Na podstawie zarządzenia Kierownika Sekcji Finansowej Wydziału I tut. Sądu z dnia 21 sierpnia 2026 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci podpisu, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Odpis ww. wezwania został uznany za doręczony skarżącemu w dniu 14.09.2026 r. (k. 29 akt sądowych).
Do dnia wydania niniejszego postanowienia brak formalny skargi nie został uzupełniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej "p.p.s.a.", ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).
Przedmiotowy zakres kontroli sądu administracyjnego określa art. 3 powyższego aktu, określający - w sposób zamknięty - formy działalności organów administracji publicznej, które mogą być badane w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nadto, z mocy art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 – 9 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności wymienione w tym przepisie. W szczególności, skarga przysługuje na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
Powyższe oznacza, że dla uruchomienia kontroli sądowoadministracyjnej, konieczne jest zakwalifikowanie zaskarżonego aktu lub czynności do jednej z ww. kategorii, ewentualnie drogę sądowoadministracyjną powinien statuować konkretny przepis prawa.
Pismo, inicjujące postępowanie sądowe, zostało złożone przez skarżącego za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, w reakcji na pismo z 21 lipca 2026 r. 1601-IWW.050.38.2026.2., Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, zawiadamiające skarżącego o sposobie załatwienia jego skargi.
W piśmie z 21 lipca 2026 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, jako podstawę prawą działania wskazał art. 237 § 3 w zw. z art. 238 § 1 K.p.a. Przepisy te umiejscowione zostały w dziale VIII k.p.a. zatytułowanym "Skargi i wnioski".
W części wstępnej pisma inicjującego postępowanie sądowe, skarżący wskazał, iż dotyczy ono zawiadomienia Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 21 lipca 2026 r., w którym uznano skargę strony za bezzasadną.
Mając na uwadze, przedstawiony powyżej stan faktycznym, Sąd wyjaśnia, iż w bogatym orzecznictwie sądowym, jak też w nauce prawa administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, w świetle którego, skarga wniesiona w trybie określonym w dziale rozdziale VIII K.p.a. zatytułowanym: Skargi i wnioski, uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną - zawiadomieniem, o którym mowa w art. 238 K.p.a., określającym obligatoryjne składniki tego zawiadomienia.
Przepisy działu VIIII K.p.a. umożliwiają składanie skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. W myśl art. 227 K.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji tj. skargi powszechnej w rozumieniu działu VIII nie została wymieniona w art. 3 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z 9 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 223/20, z 19 października 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 870/21, postanowienie WSA w Gdańsku z 5 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 667/23). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wskazywał, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 318/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie skargowe, o jakim mowa w dziale VII K.p.a. jest bowiem odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2783/13; z dnia 3 lutego 2004 r., sygn. akt I SA 2226/03, aprobowane przez J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis 2012, s. 210). Sąd administracyjny ocenia bowiem zasadność zastosowania określonych przepisów prawa oraz dokonuje ich interpretacji wyłącznie w związku z rozpoznawaniem skarg wnoszonych na skonkretyzowane akty lub bezczynność organów administracji, mieszczące się w katalogu art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Żaden przepis ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości kontroli przez wojewódzki sąd administracyjny postępowania dotyczącego rozpoznania skargi złożonej w trybie przepisów działu VIII K.p.a.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, skarga wniesiona w niniejszej sprawie, nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być przez Sąd rozpoznawana.
Wobec ustalenia zatem, że przedmiot skargi nie może być skutecznie zaskarżony do wojewódzkiego sądu administracyjnego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę. Przedmiot złożonej w niniejszej sprawie skargi nie mieści się bowiem w zamkniętym katalogu form działalności administracji publicznej podlegających sądowej kontroli. Zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem, przy czym może to nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Jednocześnie skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi.
Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga kierowana do sądu administracyjnego powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Podstawowe wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym zostały określone w art. 46 i 47 p.p.s.a. Jednym z wymogów formalnych pisma procesowego jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.
Zaznaczyć należy, że brak podpisu pod skargą jest jej wadą formalną w rozumieniu art. 57 § 1 in initio w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 i § 2a p.p.s.a. i uzasadnia wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu.
W badanej sprawie skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych – złożenia podpisu pod skargą, bądź nadesłania skargi opatrzonej podpisem, czego nie uczynił.
Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych została stronie doręczona w trybie art. 73 § 1 – 4 p.p.s.a. Ostatnim dniem terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a. był 14.09.2026 r., zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie w dniu 21.09.2026 r.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1, pkt 3 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.