Orzeczenie · 2025-11-06

I SA/Op 617/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Miejsce
Opole
Data
2025-11-06
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkipozwolenie na budowęlegalizacjapostępowanie administracyjnekontrola sądowaWSAstacja paliw

Spółka P. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki rozbudowanej części budynku stacji paliw. Spółka zarzucała naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że wykonane roboty nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a organy nie ustaliły tego prawidłowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postanowienie o wstrzymaniu budowy, wydane na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, stwierdzające samowolę budowlaną, stało się ostateczne, ponieważ spółka nie wniosła na nie zażalenia ani wniosku o legalizację. W związku z brakiem wniosku o legalizację, organ był zobligowany do wydania decyzji o rozbiórce na podstawie art. 49e Prawa budowlanego. Sąd uznał, że późniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę przez spółkę nie miało wpływu na postępowanie rozbiórkowe, gdyż kluczowe było niezłożenie wniosku o legalizację samowoli budowlanej w terminie. Sąd nie uwzględnił również wniosków dowodowych i o zawieszenie postępowania, uznając, że istotne okoliczności zostały wyjaśnione, a inne postępowania nie czyniły bezprzedmiotowym postępowania w sprawie nakazania rozbiórki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, procedury legalizacyjnej i nakazu rozbiórki, a także znaczenia ostateczności postanowień o wstrzymaniu budowy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o legalizację po ostatecznym postanowieniu o wstrzymaniu budowy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rozbudowa części budynku stacji paliw wymagała uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, rozbudowa budynku handlowego wchodzącego w skład stacji paliw wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ nie mieściła się w katalogu robót zwolnionych z tego obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozbudowany obiekt stacji paliw ma charakter usługowo-handlowy i nie jest budynkiem gospodarczym, co wyklucza zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a Prawa budowlanego. W związku z tym, roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę.

Czy uzyskanie pozwolenia na budowę po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu budowy i w trakcie postępowania legalizacyjnego wpływa na obowiązek rozbiórki samowoli budowlanej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzyskanie pozwolenia na budowę po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu budowy i w trakcie postępowania legalizacyjnego nie wpływa na obowiązek rozbiórki, jeśli nie złożono wniosku o legalizację samowoli budowlanej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że kluczowe dla postępowania rozbiórkowego jest niezłożenie przez inwestora wniosku o legalizację samowoli budowlanej w terminie po otrzymaniu postanowienia o wstrzymaniu budowy. Uzyskanie późniejszego pozwolenia na budowę jest prawnie obojętne dla obowiązku rozbiórki.

Czy postanowienie o wstrzymaniu budowy, stwierdzające samowolę budowlaną, które nie zostało zaskarżone, wiąże organy w dalszym postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie o wstrzymaniu budowy, które nie zostało zaskarżone i stało się ostateczne, wiąże organy w dalszym postępowaniu, w tym przy wydawaniu decyzji o nakazie rozbiórki.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że brak zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu budowy sprawia, że stwierdzona w nim samowola budowlana staje się ostateczna i prawomocna, obligując organ do wydania decyzji o rozbiórce w przypadku braku wniosku o legalizację.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję WINB utrzymującą w mocy decyzję PINB nakazującą rozbiórkę rozbudowanej części budynku stacji paliw.

Przepisy (29)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Prawo budowlane art. 28 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

Zasada uzyskania pozwolenia na budowę.

Prawo budowlane art. 48 § ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 4, ust. 5

Ustawa Prawo budowlane

Postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku samowoli budowlanej; możliwość złożenia wniosku o legalizację.

Prawo budowlane art. 49e § pkt 1

Ustawa Prawo budowlane

Decyzja o rozbiórce w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację.

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada oficjalności postępowania, obowiązek ustalenia prawdy materialnej.

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony (in dubio pro libertate).

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do organów.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wyjaśniania stronom prowadzonego postępowania.

k.p.a. art. 76 § par. 1, par. 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Weryfikacja dokumentów urzędowych.

k.p.a. art. 77 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

Uwzględnianie wniosków dowodowych strony.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena materiału dowodowego w granicach swobody.

k.p.a. art. 107 § par. 1, pkt 2, pkt 6, par. 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej (faktyczne i prawne).

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 61 § § 2, § 3

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania decyzji.

p.p.s.a. art. 105 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zastrzeżenia do protokołu.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przeprowadzenie dowodów uzupełniających przez sąd.

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zawieszenie postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, c, § 3

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi (naruszenie prawa materialnego, naruszenie przepisów postępowania); umorzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 90

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

Prawo budowlane art. 3 § pkt 6

Ustawa Prawo budowlane

Definicja budowy.

Prawo budowlane art. 29 § ust. 1 pkt 14 lit. a

Ustawa Prawo budowlane

Wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla budynków gospodarczych do 35 m2.

Prawo budowlane art. 48a § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

Procedura legalizacyjna.

Prawo budowlane art. 48b § ust. 1 - 3

Ustawa Prawo budowlane

Procedura legalizacyjna.

Prawo budowlane art. 49 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

Decyzja o legalizacji.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o wstrzymaniu budowy, stwierdzające samowolę budowlaną, stało się ostateczne z powodu braku jego zaskarżenia. • Niezłożenie wniosku o legalizację w terminie obliguje organ do wydania decyzji o rozbiórce. • Uzyskanie pozwolenia na budowę po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu budowy nie wpływa na obowiązek rozbiórki samowoli budowlanej.

Odrzucone argumenty

Roboty budowlane nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a Prawa budowlanego. • Organy nie ustaliły prawidłowo, czy sporne roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77, 107 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie to nie zostało zaskarżone i jako takie stało się ostateczne i prawomocne. • Tym samym ocena organów - co do faktu popełnienia przez skarżącą samowoli budowlanej (...) - stała się ostateczna i prawomocna. • Decyzja, o której mowa w art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego, nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest typowym przykładem decyzji związanej. • Uzyskanie przez Spółkę pozwolenie na rozbudowę tylko dodatkowo potwierdza prawidłowość ustalenia dokonanego przez organy nadzoru budowlanego prowadzącego do wniosku, że sporna rozbudowa (...) dokonana została w warunkach samowoli budowlanej.

Skład orzekający

Tomasz Judecki

przewodniczący sprawozdawca

Beata Kozicka

sędzia

Remigiusz Mazur

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, procedury legalizacyjnej i nakazu rozbiórki, a także znaczenia ostateczności postanowień o wstrzymaniu budowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o legalizację po ostatecznym postanowieniu o wstrzymaniu budowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje braku reakcji na postanowienie o wstrzymaniu budowy i znaczenie terminowego składania wniosków o legalizację w kontekście samowoli budowlanej.

Nie złożyłeś wniosku o legalizację samowoli budowlanej? Grozi Ci nakaz rozbiórki, nawet jeśli później uzyskasz pozwolenie!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst