I SA/Op 433/24

I SA/Op 433/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-06-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik
Remigiusz Mazur
Tomasz Judecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 900
art. 122 ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2010
par. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania
Dz.U. 2019 poz 391
par. 10 ust. 2 -4
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu
Dz.U. 2018 poz 227
art. 2 pkt 8
Roporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku  pracy oraz zakresu jej stosowania
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi G. I., Z. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 lutego 2024 r., nr SKO.40.4155.2023.st w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia z tytułu przygotowania zawodowego młodocianego pracownika oddala skargę.
Uzasadnienie
G. I. i Z. I. (dalej także jako: "strona", "skarżąca") wnieśli, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej jako: "Kolegium") z dnia 27 lutego 2024 r., nr SKO.40.4155.2023.st, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Kluczborka (dalej jako: "organ I instancji") z dnia 15 listopada 2023 r., nr DNSO.4052.3.17.5.2023.MK, odmawiającą G. i Z. I., wspólnikom spółki cywilnej działającym pod firmą: "S. s.c." z siedzibą w K., dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika M. K.
Zaskarżona decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z 25 września 2023 r. (data wpływu 4 października 2023 r.) strona zwróciła się do organu I instancji o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika – M. K. w związku z ukończeniem przez nią nauki zawodu i zdaniem egzaminu zawodowego w zawodzie sprzedawca. M. K. odbywała praktyczną naukę zawodu sprzedawca w prowadzonym przez stronę sklepie. Jej instruktorem była G. I.
Organ I instancji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z 15 listopada 2023 r., odmówił dofinansowania.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Kolegium, opisaną we wstępie decyzją z 27 lutego 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Kolegium przywołało m.in. przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm. - dalej jako: "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji własnej opisało w pierwszej kolejności i chronologicznie przebieg postępowania. Dalej w uzasadnieniu prawnym przywołało i omówiło obowiązujące w sprawie regulacje prawne: art. 122 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, ust. 2 pkt 1, ust. 5 - 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900, z późn. zm. - dalej jako: "ustawa"); § 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2018 r., poz. 2010 – dalej jako: "rozporządzenie z 1996 r.); § 10 ust. 4 pkt 1 i pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2019 r. poz. 391 – dalej jako: "rozporządzenie z 2019 r.") oraz rozporządzenia z 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2018 poz. 227 – dalej jako: "rozporządzenia z 2014 r.").
Kolegium, za organem I instancji, przytoczyło poczynione w sprawie istotne ustalenia faktyczne. Zestawiło fakty z obowiązującymi w sprawie przepisami. Konkludując przyjęło, że pracodawca G. I. nie spełniała przesłanek wynikających z przywołanych przepisów. W dacie zawarcia umowy o pracę w celu nauki zawodu (tj. 1 września 2020 r.) oraz w dacie złożenia podania o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika (tj. 4 października 2023 r.) G. I. nie posiadała tytułu zawodowego w zawodzie sprzedawca. Nie jest nim przedstawiony przez G. I. tytuł technika ekonomisty, który uzyskała jako absolwentka, w [...], dwuletniego Policealnego Studium Zawodowego dla Pracujących o specjalności ekonomika pracy, płac i spraw socjalnych. Nie przedłożyła też, na wezwanie organu I instancji, dokumentu potwierdzającego, że ma tytuł zawodowy w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego nauczała (tj. sprzedawcy) lub - jako absolwentka liceum ogólnokształcącego - tytuł robotnika wykwalifikowanego albo równorzędnego w zawodzie sprzedawcy. Wskazało, że skoro art. 122 ust. 1 w pkt 1 ustawy stanowi, że aby otrzymać dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy musi posiadać kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, to niespełnienie tej przesłanki skutkuje uznaniem, że brak jest podstaw prawnych do przyznania wnioskowanej pomocy de minimis. Taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, bowiem G. I., u której młodociany pracownik – M. K. - pobierała naukę w zawodzie sprzedawca, jako technik ekonomista, nie posiada tytułu zawodowego w zawodzie sprzedawca lub pokrewnym, ani tytułu robotnika wykwalifikowanego w tym (lub pokrewnym) zawodzie.
Strona, pismem z dnia 11 kwietnia 2024 r., wniosła skargę do tut. Sądu na decyzję Kolegium z 27 lutego 2024 r., zaskarżając ją w całości. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy, § 2 ust. 1 rozporządzenia z 1996 r. oraz § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 2019 r. mimo, iż pracodawca G. I. posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, a zatem brak było przesłanek do odmowy udzielenia skarżącej dofinansowania; 2) przepisów art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 2019 r., polegające na niewyjaśnieniu przez organ odwoławczy stanu faktycznego oraz nierozpatrzeniu całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w sposób wyczerpujący, w szczególności poprzez brak właściwej interpretacji kwalifikacji G. I. do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, a dotyczących posiadanego przez nią tytułu zawodowego. Mając na uwadze tak podniesione zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") strona wniosła o: uchylenie w całości decyzji Kolegium z 27 lutego 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z 15 listopada 2023 r.; dopuszczenie dowodu z dokumentu - umowy o refundację wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom z dnia 22 grudnia 2020 r. wraz z wnioskiem o zawarcie umowy; rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie; zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego według norm prawem przewidzianych.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przeprowadzona w ramach sądowego wymiaru sprawiedliwości kontrola zaskarżonego aktu, dokonana w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wykazała, że skarga jest nieuzasadniona.
Wyjaśnienie takiej oceny Sądu poprzedzić należy zwróceniem uwagi, że zasadnicze znaczenie, dla każdego postępowania administracyjnego, ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, co obejmuje przestrzeganie przepisów postępowania regulujących tryb dochodzenia organu do prawdy materialnej, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe zastosowanie prawa materialnego i ustalenie zakresu praw oraz obowiązków strony takiego postępowania. W sytuacji zatem sądowej kontroli decyzji w pierwszej kolejności podlegają rozpoznaniu przez Sąd kwestie dotyczące naruszenia przepisów postępowania, zwłaszcza wtedy kiedy - jak w kontrolowanej sprawie - zarzuty takie zostaną wprost podniesione w skardze.
W ocenie Sądu organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa procesowego, w tym wskazanych w skardze: art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 k.p.a., w stopniu, który mógł istotnie wpłynąć na rozstrzygnięcie. Analiza uzasadnienia zarzutów skargi podniesionych w niej jako "procesowych" wskazuje, że takiego charakteru one w istocie nie mają. Skarżąca nie kwestionuje bowiem samych ustaleń faktycznych, przedstawionych przez organ odwoławczy w decyzji, czy trybu w jakim doszedł do takich ustaleń. Organ wydał decyzję na podstawie tych dowodów, które przedłożyła sama strona. W istocie strona kwestionuje materialnoprawną kwalifikację faktów z nich wynikających. Autor skargi polemizuje bowiem z dokonaną przez Kolegium argumentacją, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy G. I. nie posiadała kwalifikacji wymaganych prawem do kształcenia młodocianej w zawodzie sprzedawca. W ocenie Sądu są to w istocie zarzuty koncentrujące się na naruszeniu prawa materialnego w zakresie ich wadliwego zastosowania (subsumcji).
Ustalenia organu odwoławczego, co do istotnych w sprawie faktów, są prawidłowe. Zostały zwięźle przywołane w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji. Są dobrze znane stronom. Co do meritum nie są też kwestionowane przez skarżącego, bo skarżący kwestionuje w istocie ich prawne konsekwencje. Nie budzą też wątpliwości Sądu. Ustalenia faktyczne Sąd częściowo przytoczył w części historycznej uzasadnienia wyroku. Niecelowe byłoby zatem ich pełne przytaczanie w tym miejscu kolejny raz. Mają one także oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Przechodząc do oceny kwestii dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego Sąd stwierdza:
Osią sporu jest to, że Kolegium zakwestionowało, iż posiadany przez pracodawcę G. I. tytuł technika ekonomisty nie jest zawodem pokrewnym do zawodu sprzedawcy, a tylko w takim przypadku skarżąca miałaby uprawnienie do wnioskowanego dofinansowania. Przeciwnego zdania jest strona.
Kontrolę zaskarżonej decyzji Kolegium należy zatem zacząć od przedstawienia obowiązującego stanu prawnego. W dalszej części uzasadnienia Sąd powołał poglądy prawne wyrażone w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Po 328/23, które podziela.
Sąd dostrzegł, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przede wszystkim art. 122 ustawy, który reguluje kwestie dotyczące dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Wskazany przepis uległ zmianie z dniem 1 września 2019 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2245). Zgodnie z treścią art. 122 ust. 1 ustawy przed ww. nowelizacją: "Pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1. Po nowelizacji art. 122 ust. 1 ustawy uzyskał następujące brzmienie: "Pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał: a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r. poz. 1267 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 1495), b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy; 3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1".
Zmianie nie uległa treść art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy, który stawia wymóg posiadania kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określonych w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.
Jednakże należy mieć na uwadze, iż w związku z nowelizacją przepisów ustawy zostało wydane również rozporządzenie z 2019 r. Rozporządzenie to zastąpiło poprzednio obowiązujące rozporządzenie z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2017 r. poz. 1644, z późn. zm.). Rozporządzenie z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu byłoby dla strony korzystniejsze, bo było mniej rygorystyczne jeśli chodzi o wymogi stawiane kwalifikacjom instruktora praktycznej nauki zawodu, bo nawet gdyby G. I. nie posiadała tytułu zawodowego w zawodzie, którego miałaby nauczać lub zawodzie pokrewnym, to po spełnienie pozostałych warunków, wystarczyłoby jej posiadanie co najmniej sześcioletniego stażu pracy w zawodzie, w którym kształci młodocianego (por. § 10 ust. 5 pkt 3). Przy czym Sąd ma na uwadze, iż rozporządzenie z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu nadal w określonych przypadkach zachowuje aktualność, gdyż na mocy art. 168 ust. 1 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 111, art. 117 ust. 5 i art. 120 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, zachowują moc do czasu zakończenia kształcenia w dotychczasowej szkole policealnej dla dzieci i młodzieży oraz dotychczasowej szkole policealnej dla dorosłych, oraz mogą być zmieniane na podstawie tych przepisów.
W ocenie Sądu powyższy przepis nie znajduje jednak zastosowania w niniejszej sprawie gdyż żaden istotny element stanu faktycznego tej sprawy nie wystąpił przed 1 września 2019 r. Świadczy o tym fakt zawarcia z młodocianą M. K. umowy w dniu 1 września 2020 r. (dowód: k. 9 akt admin.), a więc prawie po roku od wejścia w życie nowych przepisów. Oznacza to, że do stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy nowe. Tym samym Kolegium zasadnie zastosowało przepisy obowiązujące po 1 września 2019 r.
Mając na uwadze powyższe przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy - w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2019 - pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.
Zgodnie z przepisem § 2 rozporządzenia z 1996 r. przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić m.in. osoba zatrudniona u pracodawcy pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu.
Z kolei na podstawie art. 120 ust 4 ustawy zostało wydane rozporządzenie z 2019 r. W myśl § 10 ust. 2 rozporządzenia z 2019 r. zajęcia praktyczne u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić instruktorzy praktycznej nauki zawodu. Instruktorami praktycznej nauki zawodu mogą być: 1) pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianym dla nauczycieli, albo 2) pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy. Instruktorzy praktycznej nauki zawodu posiadają: 1) ukończony kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, którego program został przygotowany zgodnie z ramowym programem kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonym w załączniku do rozporządzenia, i zatwierdzony przez kuratora oświaty lub 2) ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, lub 3) ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu, lub 4) w przypadku praktycznej nauki zawodu odbywanej na statku morskim lub śródlądowym - ukończone szkolenie dydaktyczne dla instruktora, potwierdzone świadectwem przeszkolenia dydaktycznego dla instruktora wydanym przez dyrektora urzędu morskiego, lub 5) przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, lub 6) kwalifikacje wymagane od nauczycieli praktycznej nauki zawodu, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (§ 10 ust. 3 rozporządzenia z 2019 r.). Warto również wskazać, iż zgodnie § 10 ust. 4 rozporządzenia z 2019 r. w przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1-5, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, którzy spełniają co najmniej jedno z wymagań określonych w ust. 3 pkt 1-5, posiadają ponadto: 1) tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, i co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz: a) świadectwo ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej lub b) świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej, lub 2) tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, i co najmniej czteroletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz: a) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum zawodowego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego lub b) świadectwo ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub c) świadectwo ukończenia średniego studium zawodowego, lub 3) dyplom ukończenia studiów: a) na kierunku odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej dwuletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub b) na innym kierunku niż odpowiedni dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub 4) tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, i co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej lub branżowej szkoły I stopnia, lub 5) tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać.
W niniejszej sprawie nie jest przedmiotem sporu, iż instruktor praktycznej nauki zawodu pracodawca G. I. miała ukończony kurs pedagogiczny i Policealne Studium Zawodowe gdzie uzyskała tytuł zawodowy technik ekonomista, a także legitymował się stażem pracy w zawodzie sprzedawca (jej spółka cywilna prowadząca sklep działa od 1996 r.).
W niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo zakwestionowały, iż posiadany przez G. I. tytuł technika ekonomisty nie uprawnia do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianej w zawodzie sprzedawca. W ocenie Sądu Kolegium słusznie uznało, iż tytuł technika ekonomisty nie jest zawodem pokrewnym do zawodu sprzedawcy, a tylko w takim przypadku strona miałaby uprawnienie do wnioskowanego dofinansowania.
Zgodzić należy się z organem, iż brak pokrewieństwa zawodów wynika m. in. z rozporządzenia z 2014 r. Z przedmiotowej klasyfikacji wynika, iż struktura klasyfikacji jest wynikiem grupowania poszczególnych zawodów i specjalności w grupy elementarne, a te z kolei w bardziej zagregowane grupy średnie, duże i wielkie, na podstawie podobieństwa kompetencji wymaganych do realizacji zadań zawodowych. W klasyfikacji uwzględniono cztery szerokie poziomy kompetencji określone w ISCO-08, jak również poziomy kształcenia określone w Międzynarodowej Standardowej Klasyfikacji Edukacji (ISCED 2013) oraz poziomy wyodrębnione w Polskiej Ramie Kwalifikacji (PRK), przypisane kwalifikacjom odpowiednim dla większości zawodów w danej grupie (zgodnie z ustawą z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji, Dz. U. z 2020 r. poz. 226). Warto również wskazać, iż w rozporządzeniu tym wyjaśniono, że kwalifikacja, zgodnie z ustawą o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (art. 2 pkt 8) to "zestaw efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych, nabytych w edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne, zgodnych z ustalonymi dla danej kwalifikacji wymaganiami, których osiągnięcie zostało sprawdzone w walidacji oraz formalnie potwierdzone przez uprawniony podmiot certyfikujący". Nie ulega wątpliwości, iż zawód technika ekonomisty znajduje się w 3 grupie - techników i innego średniego personelu, a zawód sprzedawcy w grupie 5 pracowników usług i sprzedawców, co Kolegium szczegółowo opisało.
Z tych też względów przypomnieć należy, iż struktura klasyfikacji jest wynikiem grupowania poszczególnych zawodów i specjalności w grupy elementarne na podstawie podobieństwa kompetencji wymaganych do realizacji zadań zawodowych.
Dla rozgraniczenia obu zawodów istotne jest również - wydane na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy Prawo oświatowe - rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. 2019 r., poz. 991 – dalej jako: "rozporządzenie w sprawie podstaw programowych"). W załącznikach do rozporządzenia w sprawie podstaw programowych określono podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży takich jak: ekonomiczno-administracyjnej (EKA), które stanowią załącznik nr 6 do rozporządzenia; handlowej (HAN), które stanowią załącznik nr 11 do rozporządzenia w sprawie podstaw programowych. Wobec powyższego wskazać należy, iż załącznik nr 6 zawiera podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży handlowej, określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego: 1) sprzedawca; 2) technik handlowiec; 3) technik księgarstwa. Zgodnie z omawianym załącznikiem absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie sprzedawca powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji HAN.01. Prowadzenie sprzedaży: 1) wykonywania prac związanych z obsługą klientów oraz realizacją transakcji kupna i sprzedaży; 2) przyjmowania dostaw oraz przygotowywania towarów do sprzedaży. Z załącznika nr 6 do rozporządzenia w sprawie podstaw programowych (w części efekty kształcenia i kryteria weryfikacji tych efektów) wynika, iż do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji HAN.01 niezbędne jest osiągnięcie następujących efektów kształcenia: bezpieczeństwo i higiena pracy, podstawy handlu, organizowanie sprzedaży, sprzedaż towarów, język obcy zawodowy, kompetencje personalne i społeczne.
Natomiast załącznik nr 11 rozporządzenia w sprawie podstaw programowych zawiera podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży ekonomiczno-administracyjnej, określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego: 1) technik administracji; 2) technik archiwista; 3) technik ekonomista; 4) technik prac biurowych; 5) technik rachunkowości; 6) technik usług pocztowych i finansowych. W załączniku tym (w części cele kształcenia) wskazano, że absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik ekonomista powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych: 1) w zakresie kwalifikacji EKA.04. Prowadzenie dokumentacji w jednostce organizacyjnej: a) stosowania przepisów prawa w prowadzeniu działalności, b) prowadzenia dokumentacji biurowej i magazynowej, c) prowadzenia dokumentacji procesu sprzedaży, d) gospodarowania rzeczowymi składnikami majątku, e) sporządzania biznesplanu; 2) w zakresie kwalifikacji EKA.05. Prowadzenie spraw kadrowo-płacowych i gospodarki finansowej jednostek organizacyjnych: a) prowadzenia rekrutacji i selekcjonowania kandydatów do pracy, b) sporządzania dokumentacji kadrowej, c) prowadzenia spraw związanych ze świadczeniami socjalnymi, d) rozliczania wynagrodzeń i składek pobieranych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, e) prowadzenia analizy zatrudnienia i wynagrodzeń, f) prowadzenia ewidencji podatkowych i rozliczeń podatkowych, g) prowadzenia rozliczeń finansowych z kontrahentami i podmiotami rynku finansowego. Załącznik ten przewiduje następujące efekty kształcenia: bezpieczeństwo i higiena pracy, podstawy ekonomii i statystyki, stosowanie przepisów prawa w prowadzeniu działalności jednostki organizacyjnej, wykonywanie prac biurowych, gospodarowanie zasobami rzeczowymi i dokumentowanie zdarzeń gospodarczych sporządzanie biznesplanu, język obcy zawodowy, kompetencje personalne i społeczne.
Z zestawienia powyższych regulacji wynika, iż pomiędzy tymi zawodami są pewne wspólne efekty kształcenia takie jak: bezpieczeństwo i higiena pracy, język obcy zawodowy, kompetencje personalne i społeczne to jednakże należy zaznaczyć, że takie same efekty kształcenia przewidziane są również w branży budowlanej dla betoniarz-zbrojarz, a te zawody nie są zawodami pokrewnymi.
Z związku z powyższym Sąd uznał, iż nie mamy w tym wypadku do czynienia z zawodami pokrewnymi. Na powyższe nie ma wpływu fakt, iż zarówno sprzedawca jak i technik ekonomista powinien posiadać umiejętność posługiwania się pojęciami z zakresu mikroekonomii i makroekonomii.
Podsumowując zaznaczyć należy, iż analiza powyższych przepisów potwierdza stanowisko organów, że zawód sprzedawcy i technika ekonomisty wymagają różnej wiedzy (z wyjątkiem znajomości pojęć z zakresu mikroekonomii i makroekonomii) i umiejętności. Technik ekonomista zalicza się do pracowników umysłowych natomiast sprzedawcę można zaliczyć do pracowników wykonujących w większości prace fizyczne.
Z powyższych względów nie zachodziły podstawy do uznania, że G. I. posiadała tytuł zawodowy w zawodzie, którego nauczała lub w zawodzie pokrewnym.
Tym samym w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy, tj. przesłanka wymogu posiadania kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych.
Mając na uwadze powyższe zarzuty naruszenia m.in. art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy jak i § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 2019 r. nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd za niezasadne uznał również zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Brak było także podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego skarżącej zgłoszonego w skardze. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. stanowi, iż sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (vide: K.Sobieralski, Z problematyki postępowania rozpoznawczego przed sądem administracyjnym, ST 2002/7–8, s. 51; A.Hanusz, Dowód z dokumentu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PiP 2009/2, s. 44; K.Radzikowski, Orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, ZNSA 2009/2, s. 55).
Skarżąca załączyła do skargi umowę o refundację zawartą z Wojewódzką Komendą Ochotniczych Hufców Pracy w O. z dnia 22 grudnia 2020 r. oraz wniosek o jej zawarcie. W piśmie procesowym skarżąca nie wskazała konkretnie jakiej istotnej w sprawie okoliczności faktycznej miałyby one dowodzić. Jest jednak bez znaczenia w sprawie, że skarżąca taką umowę zawarła. Umowa i wniosek nie zmieniają prawa obowiązującego w sprawie. Wniosek dowodowy dotyczył okoliczności niemającej w sprawie znaczenia prawnego z punktu widzenia badanej sprawy. Wskazane w skardze dokumenty nie są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Brak więc było podstawy i potrzeby ich dopuszczania jako dowodów w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.
Powołane w skardze wyroki sądów administracyjnych zostały wydane w poprzednim stanie prawnym i jako takie, wyrażone w nich poglądy prawne, nie mogą odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie - wbrew zarzutom skargi - przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i jego oceny zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy obu instancji dokonały prawidłowej subsumcji poczynionych ustaleń faktycznych sprawy pod zastosowane w sprawie przepisy, co uprawniało je do odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika M. K.
Sąd miał również na uwadze to, że Kolegium wskazało - stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. - podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, Kolegium prawidłowo też odniosło się do zarzutów stawianych w odwołaniu. Ponadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem składu orzekającego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Kolegium podjęło wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrało niezbędny materiał dowodowy, a następnie prawidłowo zastosowało przepisy prawa materialnego, co tym samym zarzuty skargi czyni nieuzasadnionymi i niezasługującymi na zaakceptowanie.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl.