I SA/Op 329/26

I SA/Op 329/26 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2026-07-14
Data wpływu
2026-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 87 par. 2, art. 86 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aleksandra Sędkowska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 5 stycznia 2026 r., nr 1601-IEE.7192.82.2025 w przedmiocie uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania w sprawie niedopuszczalności zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego w związku z wnioskiem skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5.01.2026 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu:
- uchylił postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 28.10.2025 r. o niedopuszczalności zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego;
- umorzył postępowanie w sprawie.
Odpis ww. postanowienia został doręczony P. G. z wykorzystaniem PUH (dalej jako: skarżąca, strona) w dniu 12 stycznia 2026 r. (k. 52 akt adm.).
Pismem nadanym w dniu 24.03.2026 r. (k. 16 akt sądowych) skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie. W treści skargi zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 28.10.2025 r. o niedopuszczalności zarzutu (uchylone zaskarżonym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu). Wskazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy z powodu niejasnej komunikacji z organem, trudności w interpretacji informacji oraz skomplikowanego stanu prawnego sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.; dalej "p.p.s.a") czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.).
Aby jednak Sąd mógł rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, musi on zostać złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2, § 4 p.p.s.a).
Koniecznym warunkiem uwzględnienia wniosku o jakim mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. jest zatem zachowanie siedmiodniowego terminu do jego złożenia, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia. Niedochowanie powyższego terminu skutkuje obligatoryjnym odrzuceniem wniosku, o czym wprost stanowi art. 88 p.p.s.a.
Zaznaczyć należy, że w rozpatrywanej sprawie, wobec braku szczegółowych danych, przyjęto, że przyczyna uchybienia terminu ustała najpóźniej w dniu złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, a zatem wniosek ten, został zgłoszony w siedmiodniowym terminie.
Ponadto, Sąd uznał, że złożony przez stronę wniosek o przywrócenie terminu dotyczył przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie z dnia 5.01.2026 r. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, pomimo błędnego oznaczenia w jego treści przedmiotu żądania tj. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 28.10.2025 r. o niedopuszczalności zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego (uchylone zaskarżonym postanowieniem).
Za takim sposobem odczytania intencji strony przemawiały okoliczności sprawy, w szczególności fakt, że skarga na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu, a jednocześnie na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 28.10.2025 r. o niedopuszczalności zarzutu skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W tych okolicznościach Sąd, kierując się rzeczywistą treścią i celem pisma procesowego, uznał za zbędne wzywanie strony do sprecyzowania wniosku, przyjmując jego wykładnię odpowiadającą sytuacji procesowej zaistniałej w sprawie.
Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku podkreślić trzeba, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się wysoce rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por.: poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8. Wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i in.). Aprobatę w judykaturze uzyskuje pogląd, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać o strony dbającej należycie o własne interesy. Kryterium braku winy, o jakim mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149, por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 229/12). O braku winy strony można mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). Ma to miejsce wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mieszczą się więc tu wszystkie przypadki działań leżących poza jakimkolwiek wpływem na nie samej strony, jak i nietypowe zdarzenia dotykające samej strony. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi z uwagi na różnorodność sytuacji życiowych zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, mylne poinformowanie strony o terminie lub trybie wniesienia środka zaskarżenia (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 499/14, opubl. w Lex nr 1530525). Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie tej okoliczności z dużą wiarygodnością.
Przechodząc do oceny złożonego wniosku w zakresie zasadności przywrócenia wnioskowanego terminu wskazać należy, że w ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
We wniosku skarżąca podniosła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy z powodu niejasnej komunikacji z organem, trudności w interpretacji informacji oraz skomplikowanego stanu prawnego sprawy.
W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona we wniosku nie uzasadnia przyjęcia, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez winy strony, a tym samym nie pozwala na uznanie, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 86 § 1 p.p.s.a. Podnoszone przez stronę okoliczności, sprowadzające się do powołania na niejasną komunikację z organem, trudności w interpretacji przekazywanych informacji oraz skomplikowany stan prawny, mają charakter ogólnikowy i nie wykazują istnienia obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności procesowej w terminie. Nie można przy tym pominąć, że sama czynność wniesienia skargi nie ma charakteru szczególnie skomplikowanego, natomiast zaskarżone postanowienie zawierało prawidłowe i jednoznaczne pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia oraz trzydziestodniowym terminie do wniesienia skargi. W konsekwencji, brak jest podstaw do stwierdzenia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony.
Zaznaczyć przy tym należy, że od strony dochowującej należytej staranności oczekiwać należy zapoznania się z treścią pouczenia i podjęcia czynności procesowej w ustawowym terminie.
Powyższe przemawia, w ocenie Sądu, za odmową przywrócenia terminu.
Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, w konsekwencji czego nie znaleziono uzasadnienia dla jego przywrócenia. W takim stanie rzeczy, działając na podstawie art. 87 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.