I SA/Op 315/22

I SA/Op 315/22 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2022-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Anna Komorowska-Kaczkowska
Grzegorz Gocki /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Łozowska
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 58, art. 59 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 10 sierpnia 2022 r., SKO.40.2202.2022.eg w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez H. S. (dalej jako: skarżąca, strona, zobowiązana) jest, wydane na podstawie art. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 58 § ł, art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. – dalej "kpa".) oraz w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.) postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej jako: Kolegium) z 10 sierpnia 2022 r. nr SK0.40.2202.2022.eg, odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza Paczkowa z 20 kwietnia 2022 r. nr Fn.3161.1.1.2022.MB, którym oddalono zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego w administracji
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.:
Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Paczkowa o nr: [...], [...] i [...].
W piśmie z 29 marca 2022 r. (które wpłynęło zarówno do wierzyciela, jak i organu egzekucyjnego) zobowiązana zwróciła się o wstrzymanie zajęcia rachunków bankowych wskazując, że nie otrzymała od wierzyciela wezwania do zapłaty, jak również nie została poinformowana w zakresie ww. środka egzekucyjnego oraz jego podstawy.
Powyższe pismo strony zawierające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.), zostało przez organ egzekucyjny .pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z 5 kwietnia 2022 r. nr [...], stosownie do uregulowań art. 34 § 1 u.p.e.a., przekazane wierzycielowi - Burmistrzowi Paczkowa, Równocześnie postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej zostało zawieszone.
Postanowieniem z 20 kwietnia 2022 r. nr FN.3161.I.1.2022.MB (doręczonym zobowiązanej w dniu 21 kwietnia 2022 r.) Burmistrz Paczkowa oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
Dnia 4 maja 2022 r. do Urzędu Miejskiego w Paczkowie, a 5 maja 2022 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, wpłynęło pismo strony z 29 kwietnia 2022 r., które zostało zakwalifikowane jako zażalenie na postanowienie Burmistrza Paczkowa z 20 kwietnia 2022 r. nr FN.3161.I.1.2022.MB. Pisma to zostały nadane przez zobowiązaną za pośrednictwem operatora pocztowego 30 kwietnia 2022 r., a więc po upływie ustawowego siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia.
Z uwagi na to, że zażalenie zostało wniesione w czasie trwania stanu epidemii, Kolegium , działając na podstawie art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), pismem z 20 czerwca 2022 r. poinformowało stronę o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
W odpowiedzi na powyższe pismo, pismem dnia z 20 lipca 2022 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie jej terminu do wniesienia zażalenia, w którym wyjaśniła, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nie nastąpiło z jej winy. Oświadczyła, że była chora: miała wodę w płucach i zapalenie płuc, niemniej jednak zaświadczenia w tym zakresie nie przesyła z powodu okresu urlopowego lekarza prowadzącego - co również nie jest jej winą. Obecnie zmaga się z powikłaniami po chorobie i ciężko jest jej dotrzymywać jakichkolwiek terminów.
Postanowieniem z 10 sierpnia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu orzekło, że zażalenie zobowiązanej na postanowienie Burmistrza Paczkowa z 20 kwietnia 2022 r. nr Fn.3161.I-l.2022.MB, zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Odnosząc się następnie do wniosku strony o przywrócenie uchybionego terminu, Kolegium na wstępie wskazało, że stosownie do uregulowań art. 18 u.p.e.a. – w niniejszej sprawie mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i uregulowana w niej w art. 58-60 .instytucja przywrócenia terminu procesowego w postępowaniu administracyjnym Stosownie do przepisu art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 59 § 2 kpa o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
Dalej zważono, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie wiarygodność twierdzenia o danym fakcie. Nie oznacza to jednak, że uprawdopodobnienie wystąpi w każdej sytuacji twierdzenia o danej okoliczności. Twierdzenia te powinny być przekonujące i wiarygodne co do wystąpienia niemożliwej do pokonania przeszkody (por. wyrok WSA w Krakowie z 25 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 329/19). Aby można było przywrócić uchybiony termin strona powinna więc uwiarygodnić swoją staranność przy wnoszeniu środka zaskarżenia oraz fakt, że przeszkoda w terminowym dokonaniu tej czynności była od niej niezależna, czyli że nie można było jej usunąć nawet przy użyciu odpowiedniego w danych warunkach wysiłku.
Odnosząc się następnie do argumentacji strony mającej uprawdopodabniać brak jej zawinienia w uchybieniu terminu, a mianowicie jej zły stan zdrowia (wodę w płucach i zapalenie płuc), w ocenie Kolegium .takie ogólnikowe powołanie się na chorobę jest niewystarczające do uznania, że została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanej. Powoływanie się na chorobę może być skuteczne w wykazaniu braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, ale w okolicznościach, kiedy choroba ta uniemożliwiała dokonanie czynności w jakikolwiek możliwy sposób, czy to osobiście czy to przez osoby trzecie (np. wyrok WSA w Bydgoszczy z 31 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 57/17). Jak wynika z orzecznictwa tylko nagła, niespodziewana choroba, która całkowicie uniemożliwiałaby stronie wniesienie w terminie środka zaskarżenia lub wyręczenie się w tym zakresie inną osobą uzasadniałoby przywrócenie terminu z uwagi na brak winy w jego uchybieniu (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 2358/14, wyrok NSA z 16 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1914/12). Najpoważniejsza więc nawet choroba, o ile strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności, nie może być przyjęta jako uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu.
W ocenie Kolegium, strona takie możliwości miała - nie sposób bowiem założyć, że podczas choroby nikt nie odwiedzał zobowiązanej i nie pomagał jej w czynnościach dnia codziennego, jak choćby zakupy leków czy podstawowych produktów żywnościowych.. Zatem w ocenie Kolegium argumentacja zawarta w piśmie z 20 lipca 2022 r. nie uprawdopodabniała , że niewniesienie w ustawowym terminie zażalenia na postanowienie organu I instancji było niezawinione przez stronę. Nie uprawdopodobniono bowiem, że problemy zdrowotne były taką przeszkodą we wniesieniu zażalenia, której nie mogła ona usunąć.
We wniesionej skardze na to postanowienie o odmowie przywrócenia uchybionego terminu skarżąca zarzuciła organowi, że złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia uzasadniając go tym, iż była chora i jednocześnie informując, iż nie jest w obecnym stanie przesłać zaświadczenia od lekarza. Ponieważ w czasie toczącego się postępowania Kolegium nie poprosiło ją o przesłanie zaświadczenia lekarskiego domniemywała, iż dano wiarę w jej uzasadnienie .przyczyn uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Tymczasem postanowieniami z dnia 10 sierpnia 2022 r. Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, a także odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Według skarżącej uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia nie było spowodowane jej opieszałością, ale chorobą, czyli czynnikiem, na który nie miała wpływu tak na jego rozpoczęcie jak i zakończenie. Wobec powyższego wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie i stwierdzenie braku uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że problemy zdrowotne były taką przeszkodą we wniesieniu zażalenia, której nie mogła usunąć, zauważono też na marginesie, że zaświadczenie, o którym skarżąca wspomniała we wniosku o przywrócenie terminu, jako nieprzesłane wcześniej z uwagi na urlop lekarza prowadzącego, nie zostało przedłożone również na etapie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako: P.p.s.a)), zgodnie z którym decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji/postanowienia (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Badając zaskarżone postanowienie według wskazanych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania,
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 10 sierpnia 2022 r. SK0.40.2202.2022.eg, odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza Paczkowa z 20 kwietnia 2022 r. nr Fn.3161.1.1.2022.MB, którym oddalono zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego w administracji
Natomiast podnoszona w skardze kwestia dotycząca postanowienia Kolegium z 10 sierpnia 2022 r. nr [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia została z uwagi na jego równoległe zaskarżenie odrębną skargą zarejestrowana w tut Sądzie pod sygn. akt I SA/Op 314/22. i poddana kontroli Sądu w ramach wydanego w tej sprawie wyroku z dnia .9 grudnia 2022 r.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie dotyczącej przywrócenia uchybionego terminu stanowi art. 58 kpa. Stosownie do jego treści w razie uchybienia terminu należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Oznacza to, że zainteresowany musi wykazać istnienie okoliczności faktycznych uzasadniających brak jego winy w uchybieniu terminu, a rzeczą organu jest ocena tego braku zawinienia stosownie do zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności wymaganego od strony.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminowi spoczywa na osobie zainteresowanej, która składa prośbę o przywrócenie terminu, a organ powinien ocenić - w świetle przesłanek z art. 58 § 1 - wskazane przez nią okoliczności. Organ nie jest więc zobowiązany do wyjaśniania, dlaczego doszło do uchybienia terminowi i czy nastąpiło to z winy strony (por. wyroki NSA z 8 lutego 2007 r., II OSK 1806/06, LEX nr 337473, oraz z 25 kwietnia 2014 r., II GSK 385/13, CBOSA).
W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż to osoba zainteresowana ma pełną wiedzę o przyczynach które legły u podstaw uchybienia terminowi przewidzianego w ustawie dla dokonania określonej czynności- w niniejszej sprawie wniesienia zażalenia. To strona ma też możliwość uprawdopodobnienia .swoich twierdzeń o niezawinionym przez nią uchybieniu.
W skierowanym do strony piśmie z 20 czerwca 2022 r., z uwagi na to, że zażalenie zostało wniesione w czasie trwania stanu epidemii, Kolegium , działając na podstawie art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływanych nimi sytuacji kryzysowych, poinformowało stronę o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Jednocześnie organ poinformował w tym piśmie stronię że we wniosku należy wskazać okoliczności które uniemożliwiły jej wniesienie zażalenia w ustawowym terminie, a także winna ona uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Pomimo takiej informacji, wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu skarżąca, wskazując na swoja chorobę, nie uprawdopodobniła w żaden sposób braku swojej winy, nie przedkładając żadnych dokumentów, które wskazywałyby na prawdziwość jej twierdzeń. Również, co istotne, wnosząc skargę go tut Sądu 9 września 2022r., mając już wiedzę o stanowisku organu zajętym w zaskarżonym postanowieniu, o konieczności uprawdopodobnienia swoich twierdzeń o chorobie uniemożliwiającej jej terminowe wniesienie zażalenia (uchybienie to wynosiło dwa dni), również nie przedłożyła zaświadczenia lekarskiego, którego to nie mogła wcześniej przedłożyć, gdyż jak wywodziła po pierwsze nie miała świadomości o takowej potrzebie, a po wtóre lekarz ją prowadzący był na urlopie.
Z tego też względu Sąd nie podzielił tej argumentacji skarżącej, że nie miała ona wcześniej świadomości na czym polega uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu i czego organ od niej oczekiwał, a gdyby została wezwana o uzupełnienie swojego wniosku, najprawdopodobniej przedłożyłby takową dokumentację. Mając już bowiem taką pełną informację, także w skardze poprzestała na potrzymaniu jedynie swoich twierdzeń o swojej chorobie, bez jakiegokolwiek ich uprawdopodobnienia.
O braku winy strony można mówić zatem tylko wtedy, gdy zaistniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi i przyczyna ta była niezależna od strony, przy czym strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była w stanie owej przeszkody przezwyciężyć, a jak już wyżej wskazano, ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej, spoczywa na stronie Wprawdzie wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie, które jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, jednakże, co należy podkreślić, jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była rzeczywista i od niej niezależna. Dopuszczenie się przez stronę chociażby lekkiego niedbalstwa, wyklucza możliwość przywrócenia terminu.
Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, nieznajomość prawa, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury Także sam istniejący stan epidemii i związane z nim obostrzenia nie mogą bezwzględnie usprawiedliwiać i samo przez się tłumaczyć w każdym przypadku naruszenia obowiązujących przepisów.
Mając powyższe na względzie, zdaniem Sądu organ prawidłowo w realiach niniejszej sprawy ocenił, iż strona nie uprawdopodobniła swoich twierdzeń o braku swojego zawinienia w zaistnieniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia i że nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była ona w stanie dochować tego ustawowego terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia organu I instancji.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.