I SA/Op 294/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, które utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych z nieruchomości. Skarżący, wobec prowadzonego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego postępowania egzekucyjnego z jego nieruchomości, złożył wniosek o wstrzymanie tych czynności do czasu uprawomocnienia się decyzji ZUS w sprawie umorzenia zaległych należności składkowych. Wskazywał na trudną sytuację życiową i ryzyko bezdomności swojej i niepełnosprawnej żony. Organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a., gdyż postępowanie w przedmiocie wstrzymania czynności egzekucyjnych może być wszczęte jedynie z urzędu, a nie na wniosek strony. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy, podkreślając, że art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, iż wstrzymanie czynności egzekucyjnych może nastąpić wyłącznie z urzędu, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a złożony wniosek nie może być rozpatrzony merytorycznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że wniosek skarżącego o wstrzymanie czynności egzekucyjnych nie mógł być rozpatrzony merytorycznie, ponieważ przepis art. 23 § 6 ustawy egzekucyjnej przewiduje taką możliwość jedynie z urzędu. W związku z tym, organ prawidłowo wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że wstrzymanie czynności egzekucyjnych jest kompetencją organu nadzoru i nie może być wymuszone wnioskiem strony. Nawet jeśli wniosek strony stanowił impuls do działania dla organu, nie rodzi on obowiązku wszczęcia postępowania ani merytorycznego rozpatrzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady, że wniosek strony o wstrzymanie czynności egzekucyjnych w administracji nie może być podstawą do wszczęcia postępowania i musi być odrzucony formalnie, nawet jeśli zawiera argumenty merytoryczne.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych jest składany przez stronę, a nie inicjowany z urzędu. Nie rozstrzyga o merytorycznych przesłankach wstrzymania egzekucji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek strony o wstrzymanie czynności egzekucyjnych w administracji może być podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego i jego merytorycznego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w przedmiocie wstrzymania czynności egzekucyjnych może być wszczęte i prowadzone wyłącznie z urzędu przez organ nadzoru, a nie na wniosek strony.
Uzasadnienie
Przepis art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jednoznacznie stanowi, że wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może nastąpić wyłącznie z urzędu. Wniosek strony nie może być podstawą do merytorycznego rozpatrzenia i wszczęcia postępowania w tym zakresie, co uzasadnia wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Czy trudna sytuacja życiowa zobowiązanego (ryzyko bezdomności) może stanowić podstawę do wstrzymania czynności egzekucyjnych z nieruchomości na jego wniosek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nawet w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymanie czynności egzekucyjnych może nastąpić tylko z urzędu. Wniosek strony nie może wymusić takiego działania, a sąd bada jedynie formalną dopuszczalność wszczęcia postępowania na wniosek.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wstrzymanie czynności egzekucyjnych jest kompetencją organu nadzoru i może nastąpić z urzędu w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Choć organ nadzoru może wziąć pod uwagę argumenty strony jako impuls do działania, nie jest zobowiązany do wszczęcia postępowania ani do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Sąd nie bada zasadności wstrzymania, a jedynie formalną dopuszczalność wszczęcia postępowania na wniosek.
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
u.p.e.a. art. 23 § 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego przez organ nadzoru może nastąpić wyłącznie z urzędu, w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów k.p.a. do postępowania zażaleniowego.
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka w granicach danej sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w przedmiocie wstrzymania czynności egzekucyjnych może być wszczęte wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek strony. • Wniosek strony o wstrzymanie czynności egzekucyjnych nie może być podstawą do merytorycznego rozpatrzenia i wszczęcia postępowania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Prośba skarżącego miała charakter sygnalizacyjny i zawierała wniosek o podjęcie czynności z urzędu. • Trudna sytuacja życiowa skarżącego i ryzyko bezdomności jego i niepełnosprawnej żony stanowiły szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający wstrzymanie egzekucji. • Organ nie zwrócił wystarczającej uwagi na opisane okoliczności życiowe. • Organ schematycznie ocenił, że okoliczności nadzwyczajne to tylko pożar, powódź, klęska żywiołowa, a nie sytuacje rodzinne.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie w tym zakresie nie można bowiem wszcząć na wniosek, ponieważ przepis prawa na to nie pozwala • wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może nastąpić tylko z urzędu • wniosek zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, który bez podstawy prawnej chciałby zainicjować wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie może podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu • czasowe wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego jest kompetencją własną organu (nadzoru) nad organem egzekucyjnym, co do której nie ma obowiązku prowadzenia jakiegokolwiek postępowania • Zobowiązany nie może, więc swoim wnioskiem wymusić działania organu w tym zakresie.
Skład orzekający
Aleksandra Sędkowska
przewodniczący
Anna Komorowska-Kaczkowska
sprawozdawca
Marzena Łozowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że wniosek strony o wstrzymanie czynności egzekucyjnych w administracji nie może być podstawą do wszczęcia postępowania i musi być odrzucony formalnie, nawet jeśli zawiera argumenty merytoryczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych jest składany przez stronę, a nie inicjowany z urzędu. Nie rozstrzyga o merytorycznych przesłankach wstrzymania egzekucji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, która może mieć istotne znaczenie dla zobowiązanych. Pokazuje, jak formalne wymogi mogą wpływać na możliwość ochrony praw dłużnika.
“Czy wniosek o wstrzymanie egzekucji może uratować dom? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie zawsze.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.