Orzeczenie · 2026-02-18

I SA/Ol 533/25Oddalenie skargi na odmowe zapoznania się z dokumentem

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2026-02-18
NSAPodatkoweWysokawsa
Ordynacja podatkowaprawo dostępu do aktpostępowanie karneinteres publicznyjawność postępowaniaprotokół z przesłuchaniaskarżącyorgan podatkowysąd administracyjny

Sprawa dotyczyła skargi E. Spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Olsztynie, które utrzymało w mocy odmowę udostępnienia protokołu z przesłuchania podejrzanego M.P. z postępowania karnego. DIAS, działając na podstawie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej (Op), wyłączył protokół z jawności ze względu na interes publiczny, rozumiany jako ochrona dobra prowadzonego postępowania przygotowawczego. Prokurator, wyrażając zgodę na wykorzystanie protokołu w postępowaniu podatkowym, zastrzegł jego wyłączenie z akt sprawy i brak udostępniania stronom postępowania podatkowego. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym prawa do wglądu w akta sprawy (art. 178 § 1 Op) i prawa do czynnego udziału w postępowaniu (art. 123 § 1, art. 124 Op), argumentując, że organ nie wykazał istnienia informacji niejawnych ani konkretnego interesu publicznego uzasadniającego odmowę dostępu, a jedynie powołał się na stanowisko prokuratora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko, że w sytuacji kolizji między tajemnicą postępowania karnego a jawnością postępowania podatkowego, prymat ma stanowisko organu prowadzącego śledztwo, a wola prokuratora co do udostępnienia materiałów jest wiążąca dla organów podatkowych. Sąd uznał, że DIAS wykazał istnienie interesu publicznego uzasadniającego odmowę dostępu, zgodnie z art. 179 § 1 Op, poprzez konieczność ochrony dobra postępowania przygotowawczego, co jest elementem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego, w tym zasady proporcjonalności, wskazując, że nie została ona wprost wprowadzona do Ordynacji podatkowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy dostępu do dokumentów pochodzących z postępowania karnego włączonych do akt postępowania podatkowego, gdy prokurator zastrzegł ich nieudostępnianie stronom postępowania podatkowego ze względu na interes publiczny związany z ochroną postępowania przygotowawczego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie opiera się na specyficznej interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania karnego w kontekście kolizji interesów. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie prokurator nie zgłosił zastrzeżeń lub gdy interes publiczny jest inaczej definiowany.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ podatkowy może odmówić stronie dostępu do dokumentu włączonego do akt postępowania podatkowego, jeśli dokument ten pochodzi z postępowania karnego i prokurator zastrzegł jego nieudostępnianie stronom postępowania podatkowego, powołując się na interes publiczny związany z ochroną tego postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy może odmówić dostępu do takiego dokumentu, jeśli prokurator wyraźnie zastrzegł jego nieudostępnianie stronom postępowania podatkowego, a organ podatkowy uzna to za uzasadnione interesem publicznym związanym z ochroną postępowania karnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w sytuacji kolizji między tajemnicą postępowania karnego a jawnością postępowania podatkowego, prymat ma stanowisko organu prowadzącego śledztwo. Wola prokuratora co do udostępnienia materiałów jest wiążąca dla organów podatkowych. Organ podatkowy wykazał istnienie interesu publicznego uzasadniającego odmowę dostępu, zgodnie z art. 179 § 1 Op, poprzez konieczność ochrony dobra postępowania przygotowawczego.

Czy naruszenie zasady proporcjonalności może stanowić podstawę do uchylenia postanowienia organu podatkowego odmawiającego dostępu do dokumentu?

Odpowiedź sądu

Nie, zasada proporcjonalności nie została wprost wprowadzona do katalogu zasad ogólnych postępowania podatkowego, dlatego nie ma podstaw do rozważania jej naruszenia w rozpoznawanej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że zasada proporcjonalności, mimo postulatów doktryny, nie została wprost wprowadzona do Ordynacji podatkowej, co uniemożliwia jej stosowanie jako samodzielnej podstawy do kwestionowania rozstrzygnięć organów podatkowych w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę E. Spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie odmawiające udostępnienia protokołu z przesłuchania podejrzanego.

Przepisy (8)

Główne

Op art. 179 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis ten stanowi podstawę do wyłączenia dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny, co może skutkować odmową dostępu do nich dla strony.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

Op art. 178

Ordynacja podatkowa

Ogólna zasada prawa strony do wglądu w akta sprawy, która może być ograniczona na podstawie art. 179 Op.

k.p.k. art. 156 § 5

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący udostępnianie akt postępowania przygotowawczego stronom i innym uczestnikom, z możliwością odmowy w wyjątkowych sytuacjach lub ze względu na interes państwa.

Op art. 216

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący włączania dokumentów do akt sprawy, w tym z zastrzeżeniem ich jawności.

Op art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 181

Ordynacja podatkowa

Op art. 179 § 2

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy wykazał istnienie interesu publicznego uzasadniającego odmowę dostępu do dokumentu na podstawie art. 179 § 1 Op, rozumianego jako dobro prowadzonego postępowania przygotowawczego. • Wola prokuratora prowadzącego postępowanie karne co do udostępnienia materiałów jest wiążąca dla organów podatkowych.

Odrzucone argumenty

Organ podatkowy bezpodstawnie ograniczył stronie prawo wglądu do akt sprawy i odmówił udostępnienia protokołu z przesłuchania podejrzanego. • Organ podatkowy nie wykazał, aby protokół z przesłuchania podejrzanego zawierał informacje niejawne lub aby jego ujawnienie mogło naruszać interes publiczny. • Organ podatkowy powoływał się na okoliczności pozostające poza zakresem postępowania podatkowego, które nie stanowią podstawy prawnej do wyłączenia dokumentu z jawności. • Organ podatkowy wydał postanowienie skutkujące ograniczeniem praw strony bez przeprowadzenia pełnej i rzetelnej analizy faktycznej oraz prawnej. • Organ podatkowy wydał postanowienie ograniczające prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, przy braku możliwości merytorycznej polemiki z dokumentem. • Organ podatkowy wydał postanowienie, które w sposób nieproporcjonalny ogranicza prawa strony, przy braku wykazania jakiegokolwiek interesu publicznego.

Godne uwagi sformułowania

W sytuacji kolizji interesów tajemnicy postępowania karnego i jawności postępowania podatkowego prymat został przyznany stanowisku organu prowadzącego śledztwo, choćby nawet stanowisko to ograniczało zasadę jawności postępowania podatkowego i czynnego udziału strony w tym postępowaniu. • Wola dysponenta materiałów czyli prokuratora ma w takim przypadku charakter wiążący. • Ujawnianie przestępstw i skuteczne ściganie ich sprawców stanowi element bezpieczeństwa i porządku publicznego, które leżą w interesie całego społeczeństwa i stanowi swego rodzaju dobro wspólne.

Skład orzekający

Katarzyna Górska

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Brzuzy

sędzia WSA

Jolanta Strumiłło

sędzia WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy dostępu do dokumentów pochodzących z postępowania karnego włączonych do akt postępowania podatkowego, gdy prokurator zastrzegł ich nieudostępnianie stronom postępowania podatkowego ze względu na interes publiczny związany z ochroną postępowania przygotowawczego."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania karnego w kontekście kolizji interesów. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie prokurator nie zgłosił zastrzeżeń lub gdy interes publiczny jest inaczej definiowany.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem strony do informacji w postępowaniu podatkowym a ochroną tajemnicy postępowania karnego, co jest istotnym zagadnieniem procesowym dla prawników.

“Czy protokół z przesłuchania podejrzanego może być ukryty przed podatnikiem? WSA wyjaśnia granice dostępu do akt.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst