I SA/OL 414/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające K. C. zwrotu kosztów egzekucyjnych. Spór dotyczył interpretacji przepisów dotyczących przedawnienia obowiązku zwrotu kosztów egzekucyjnych, pobranych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z 2018 r. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy uznali, że wniosek o zwrot kosztów przedawnił się, stosując przepisy przejściowe ustawy nowelizującej ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i licząc bieg terminu przedawnienia od dnia wejścia w życie tej ustawy (20 lutego 2021 r.). Skarżący argumentował, że wniosek o zwrot kosztów został złożony po wejściu w życie nowelizacji, a zatem powinny mieć zastosowanie przepisy w nowym brzmieniu, a termin przedawnienia powinien być liczony od końca roku kalendarzowego, w którym organ dowiedział się o uchyleniu orzeczenia stanowiącego podstawę egzekucji (tj. od końca 2024 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przychylił się do stanowiska skarżącego. Sąd uznał, że do wniosku o zwrot kosztów złożonego po wejściu w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy obowiązujące w dacie jego złożenia. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny dowiedział się o uchyleniu orzeczenia stanowiącego podstawę egzekucji dopiero w 2024 r., a zatem postępowanie w sprawie zwrotu nie mogło toczyć się wcześniej. Sąd zakwestionował również sposób stosowania przepisów przejściowych przez organy administracji, wskazując, że interpretacja organów prowadziła do nieuzasadnionego stwierdzenia przedawnienia. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zasady biegu terminu przedawnienia obowiązku zwrotu kosztów egzekucyjnych, obowiązek organu do zwrotu kosztów z urzędu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchyleniem decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego i późniejszym wnioskiem o zwrot kosztów egzekucyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o zwrot kosztów egzekucyjnych, złożony po wejściu w życie nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podlega przepisom w nowym brzmieniu, a termin przedawnienia biegnie od dnia wejścia w życie ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, do wniosku o zwrot kosztów złożonego po wejściu w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy obowiązujące w dacie jego złożenia, a termin przedawnienia nie upłynął.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że do wniosku o zwrot kosztów złożonego po wejściu w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy obowiązujące w dacie jego złożenia. Organ egzekucyjny dowiedział się o uchyleniu orzeczenia stanowiącego podstawę egzekucji dopiero w 2024 r., a zatem postępowanie w sprawie zwrotu nie mogło toczyć się wcześniej. Błędne zastosowanie przepisów przejściowych przez organy administracji doprowadziło do nieuzasadnionego stwierdzenia przedawnienia.
Czy organ egzekucyjny miał obowiązek zwrócić koszty egzekucyjne z urzędu po stwierdzeniu nieważności decyzji stanowiącej podstawę egzekucji, zgodnie z przepisami obowiązującymi przed nowelizacją ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 64c §3 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, w przypadku stwierdzenia, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, organ egzekucyjny miał obowiązek zwrócić koszty z urzędu jako czynność materialno-techniczną.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że obowiązujący przed nowelizacją przepis art. 64c §3 u.p.e.a. nie stanowił samodzielnej podstawy prawnej do orzekania w sprawie zwrotu kosztów, a zwrot następował z urzędu jako czynność materialno-techniczna. Nie można było wymagać od strony, aby domagała się zwrotu kosztów, zwłaszcza że organ egzekucyjny nie dysponował pełną wiedzą o uchyleniu orzeczenia.
Przepisy (15)
Główne
u.p.e.a. art. 64cd § §1, §3, §4, §5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy dotyczące zwrotu kosztów egzekucyjnych, jeśli wszczęcie lub prowadzenie postępowania było niezgodne z prawem. Zwrot następuje na wniosek lub z urzędu po zaistnieniu określonych zdarzeń, w tym uzyskaniu informacji o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności orzeczenia stanowiącego podstawę tytułu wykonawczego.
u.p.e.a. art. 65a § §1, §3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Obowiązek zwrotu kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami przedawnia się z upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zaistniały zdarzenia określone w art. 64cd §3. Złożenie wniosku przerywa bieg terminu przedawnienia.
p.u.s.a. art. 1 § §1, §2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § §1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. a-c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia postanowienia przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64c § §3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis obowiązujący przed nowelizacją, który stanowił podstawę do zwrotu kosztów egzekucyjnych, jeśli wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Zwrot następował z urzędu.
ustawa zmieniająca art. 11 § ust. 1, ust. 2, ust. 3
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Przepisy przejściowe dotyczące stosowania przepisów ustawy zmieniającej do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie.
k.p.a. art. 8 § §1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 18
Kodeks postępowania administracyjnego
Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. do postępowania egzekucyjnego w administracji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205 § §2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
rozporządzenie o opłatach art. 14 § pkt 1a w zw. §2 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o zwrot kosztów egzekucyjnych złożony po wejściu w życie nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinien być rozpatrywany według nowych przepisów. • Termin przedawnienia obowiązku zwrotu kosztów egzekucyjnych nie upłynął, ponieważ organ egzekucyjny dowiedział się o uchyleniu orzeczenia stanowiącego podstawę egzekucji dopiero w 2024 r. • Obowiązek zwrotu kosztów egzekucyjnych w przypadku niezgodnego z prawem prowadzenia egzekucji istniał już przed nowelizacją i powinien być realizowany z urzędu.
Odrzucone argumenty
Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznali, że wniosek o zwrot kosztów przedawnił się z uwagi na upływ 3-letniego terminu, liczonego od dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Godne uwagi sformułowania
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii zgodności z prawem odmowy skarżącemu zwrotu kosztów postępowania egzekucyjnego... • Do wniosku strony o zwrot kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami (...) czyli już po wejściu w życie ustawy zmieniającej zastosowanie mają przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu jego złożenia. • Błędna jest sugestia DIAS, że podstawą egzekucji administracyjnej w sprawie była wyłącznie decyzja z 28 stycznia 2016 r. a wraz ze stwierdzeniem jej nieważności powstała podstawa do zwrotu wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych. • Interpretacja przepisów DIAS w zakresie obowiązku zwrotu kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami jest ukierunkowana na stwierdzenie przedawnienia tego obowiązku.
Skład orzekający
Jolanta Strumiłło
przewodniczący
Andrzej Brzuzy
sprawozdawca
Anna Janowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zasady biegu terminu przedawnienia obowiązku zwrotu kosztów egzekucyjnych, obowiązek organu do zwrotu kosztów z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchyleniem decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego i późniejszym wnioskiem o zwrot kosztów egzekucyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu kosztów egzekucyjnych, które często są pomijane, a ich odzyskanie może być skomplikowane. Pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie momentu powstania obowiązku zwrotu i biegu terminu przedawnienia.
“Czy można odzyskać koszty egzekucyjne po latach? Sąd administracyjny wyjaśnia zasady przedawnienia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.