Orzeczenie · 2025-11-13

I SA/Ol 357/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-11-13
NSApodatkoweWysokawsa
VATzaliczkanieruchomośćzwolnienie podatkoweprzeznaczenie gruntuewidencja gruntówobowiązek podatkowyspółka cywilna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę M. Spółka cywilna na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kętrzynie dotyczącą podatku od towarów i usług za styczeń, marzec-czerwiec, sierpień, wrzesień i grudzień 2012 r. Spór koncentrował się wokół opodatkowania zaliczek otrzymanych przez spółkę w marcu i kwietniu 2012 r. na poczet sprzedaży niezabudowanej nieruchomości. Spółka argumentowała, że zaliczki te korzystały ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, ponieważ w momencie ich otrzymania grunty nie były ani budowlane, ani przeznaczone pod zabudowę. Sąd, związany wcześniejszymi orzeczeniami WSA i NSA w tej samej sprawie, uznał, że oznaczenie działek w ewidencji gruntów symbolem "Bp" (zurbanizowane tereny niezabudowane) oznaczało ich przeznaczenie pod zabudowę. W związku z tym, zaliczki te nie mogły korzystać ze zwolnienia podatkowego, a obowiązek podatkowy powstał z chwilą ich otrzymania, zgodnie z art. 19 ust. 11 ustawy o VAT. Sąd oddalił skargę, uznając argumentację organu odwoławczego za prawidłową.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania VAT zaliczek na poczet dostawy nieruchomości, w szczególności w kontekście definicji terenów budowlanych i przeznaczonych pod zabudowę oraz momentu powstania obowiązku podatkowego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2012 roku. Interpretacja symbolu "Bp" w ewidencji gruntów może być różnie stosowana w zależności od kontekstu i innych dowodów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy otrzymane przez spółkę cywilną zaliczki na poczet sprzedaży niezabudowanej nieruchomości, w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy w momencie ich otrzymania, korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zaliczki te nie korzystają ze zwolnienia, ponieważ oznaczenie działek w ewidencji gruntów jako "Bp" (zurbanizowane tereny niezabudowane) przesądza o ich przeznaczeniu pod zabudowę, co wyklucza zastosowanie zwolnienia.

Uzasadnienie

Sąd, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach WSA i NSA, uznał, że symbol "Bp" w ewidencji gruntów oznacza przeznaczenie pod zabudowę, nawet w braku planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. W związku z tym, obowiązek podatkowy powstał z chwilą otrzymania zaliczek.

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w VAT z tytułu otrzymania zaliczki na poczet dostawy towarów lub wykonania usługi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi części należności (przedpłaty, zaliczki, zadatku, raty) w stosunku do otrzymanej należności.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 19 ust. 11 ustawy o VAT, otrzymanie zaliczki stanowiącej wynagrodzenie za czynność będącą przedmiotem opodatkowania powoduje wcześniejsze ukształtowanie obowiązku podatkowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę M. Spółka cywilna na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 27 czerwca 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, marzec-czerwiec, sierpień, wrzesień i grudzień 2012 r.

Przepisy (10)

Główne

u.p.t.u. art. 43 § 1 pkt 9

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zwolnienie z VAT dotyczy dostawy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę. W momencie otrzymania zaliczek, oznaczenie działek jako "Bp" (zurbanizowane tereny niezabudowane) oznaczało ich przeznaczenie pod zabudowę, co wykluczało zastosowanie zwolnienia.

u.p.t.u. art. 19 § ust. 11

Ustawa o podatku od towarów i usług

Obowiązek podatkowy w VAT powstaje z chwilą otrzymania przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi części należności (przedpłaty, zaliczki, zadatku, raty) w stosunku do otrzymanej należności.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Otrzymanie zaliczki lub przedpłaty nie jest samo w sobie przedmiotem opodatkowania, ale może przyspieszyć powstanie obowiązku podatkowego, jeśli towarzyszy czynności podlegającej opodatkowaniu.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a)

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)

Ustawa o podatku od towarów i usług

Wyłączenie z prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku faktur nie dokumentujących rzeczywistych transakcji gospodarczych.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.

O.p. art. 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.

O.p. art. 120

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.

O.p. art. 121

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe działają w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. § 68

Określa zasady klasyfikacji gruntów w ewidencji, w tym symbol "Bp" dla zurbanizowanych terenów niezabudowanych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oznaczenie działek w ewidencji gruntów symbolem "Bp" (zurbanizowane tereny niezabudowane) przesądza o ich przeznaczeniu pod zabudowę, co wyklucza zastosowanie zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. • Obowiązek podatkowy w VAT powstaje z chwilą otrzymania zaliczki na poczet dostawy towarów lub wykonania usługi, zgodnie z art. 19 ust. 11 ustawy o VAT.

Odrzucone argumenty

Zaliczki otrzymane na poczet dostawy nieruchomości korzystały ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, ponieważ w momencie ich otrzymania grunty nie były przeznaczone pod zabudowę (brak planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy). • Obowiązek podatkowy w VAT powinien być wykazany w całości w momencie dostawy nieruchomości, a nie w momencie otrzymania zaliczki. • Naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez zlekceważenie oceny prawnej dokonanej w poprzednich orzeczeniach WSA i NSA. • Naruszenie art. 120 i 121 O.p. poprzez działanie wbrew przepisom prawa i w sposób niewzbudzający zaufania.

Godne uwagi sformułowania

"zurbanizowane tereny niezabudowane" • "przeznaczone pod zabudowę" • "obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi części należności" • "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy"

Skład orzekający

Anna Janowska

sędzia

Jolanta Strumiłło

sprawozdawca

Przemysław Krzykowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania VAT zaliczek na poczet dostawy nieruchomości, w szczególności w kontekście definicji terenów budowlanych i przeznaczonych pod zabudowę oraz momentu powstania obowiązku podatkowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2012 roku. Interpretacja symbolu "Bp" w ewidencji gruntów może być różnie stosowana w zależności od kontekstu i innych dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z obrotem nieruchomościami i interpretacją przepisów VAT. Pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe określenie przeznaczenia gruntu i momentu powstania obowiązku podatkowego.

VAT od zaliczek na nieruchomości: Kiedy zwolnienie przestaje obowiązywać?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst