I SA/OL 322/25

I SA/Ol 322/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy
Anna Janowska
Katarzyna Górska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1542
art. 101 ust. 1 pkt 2, art. 104 ust. 1, 6, 8, 9
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Anna Janowska Protokolant specjalista Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2025 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 2 czerwca 2025 r., nr 2801-IOA.4105.9.2025 w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oddala skargę
Uzasadnienie
Skarga D.K. (dalej: "strona", "skarżący") dotyczy decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej: "organ odwoławczy", "DIAS") utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie (dalej: "organ I instancji", "NUS") z 26 lutego 2025 r. nr 2813-SPA.4105.30.2025 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w kwocie 12.704 zł w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2020, nr VIN [...] o pojemności silnika 2996 cm³ (dalej: "samochód osobowy", "samochód", "pojazd"),
Z przekazanych Sądowi akt sprawy wynika, że strona złożyła 19 kwietnia 2024 r. deklarację uproszczoną dla podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, w której wykazała: podstawę opodatkowania – 35.641 zł; stawkę podatku - 18,6%, kwotę podatku 6.629 zł, stan techniczny – uszkodzony bez opinii rzeczoznawcy.
Według wyceny sporządzonej przez NUS w oparciu o System wyceny wartości pojazdów EUROTAX wartość pojazdu brutto wynosi 167.000 zł. Z tego powodu do strony zostało skierowane wezwanie z 26 kwietnia 2024 r., w którym NUS, powołując art. 104 ust. 8 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 1542 ze zm.; dalej: "u.p.a."), zobowiązał stronę do złożenia korekty deklaracji lub wskazania przyczyn zadeklarowania podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, a także do przedłożenia dokumentacji, która potwierdziłaby w szczególności poniesione koszty naprawy samochodu.
Odpowiadając na powyższe wezwanie strona złożyła korektę deklaracji z 29 kwietnia 2024 r., w której wykazała: datę powstania obowiązku podatkowego 2 kwietnia 2024 r., podstawę opodatkowania w wysokości 35.930 zł, stawkę podatku 18,6 % oraz kwotę podatku 6.683 zł, stan techniczny - uszkodzony bez opinii rzeczoznawcy. Natomiast w piśmie z 3 maja 2024 r. strona wskazała, że podstawą wyliczenia akcyzy była wartość celna pojazdu. Do pisma strona załączyła kopię przetłumaczonej odprawy celnej nr [...] i fakturę zakupu pojazdu z 20 lutego 2024 r. nr [...] (7750 USD - samochód, 500 USD - transport). Wyjaśniła, że wartość celną pojazdu zadeklarowano w kwocie 7607,89 EUR, cło - 760,79 EUR.
Decyzją z 26 lutego 2025 r. nr 2813-SPA.4105.30.2025 NUS określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia samochodu w kwocie 12.704 zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podał, że dokonał weryfikacji zadeklarowanej ceny pojazdu i ustalił, że samochód został sprzedany na aukcji [...] z 20 lutego 2024 r. za kwotę 13675 USD ([...]). Wartość samochodu nieuszkodzonego określono na kwotę 34001 USD. Wskazał, że informacja o aukcjach pojazdu przedstawiona została na stronach: [...]. Cena sprzedaży na tych portalach wyniosła 13675 USD. Organ I instancji dokonał również analizy rynku zakupu samochodu. Na podstawie 17 zakończonych aukcji podobnych, uszkodzonych samochodów ustalono średnią wartość pojazdu - 13573 USD. NUS uznał zatem, że cena z aukcji [...] nie odbiegała od średnich wartości tego typu samochodu na rynku USA. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 104 ust 6 u.p.a. określił wartość celną przedmiotowego pojazdu w wysokości 17072 USD powiększoną o należne cło. Na wartość tą składała się kwota wylicytowanego pojazdu - 13675 USD oraz dodatkowe koszty związane z zakupem oszacowane za pomocą kalkulatora ([...]), tj. prowizja aukcyjna - 750 USD, koszty transportu z miejsca aukcji do portu USA - 300 USD, koszty frachtu - 795 USD, łącznie 15520 USD. Należne cło 10 % - 1552 USD. Kurs USD 2 kwietnia 2024 r. wynosił 4,0009 zł (tabela kursów 065/A/NBP/2024), stąd podstawa opodatkowania wyniosła 68.303 zł, a podatek akcyzowy – 12.704 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania strony DIAS wydał zaskarżoną decyzję, w której wskazał, że u podstaw prowadzonego postępowania leżało ustalenie przyczyn, dla których podana przez stronę wartość podstawy opodatkowania odbiega od średniej wartości rynkowej zakupionego samochodu. Podkreślił, że w sprawie decydujące znaczenie ma kryterium wartości pojazdu, a nie jego cena. Wywiódł, że wartość jest pojęciem ekonomicznym odnoszącym się do samochodu osobowego o określonych cechach technicznych. Założył, że przyjęcie podstawy opodatkowania na poziomie średniej wartości rynkowej stanowi kryterium obiektywne w sytuacji niewykazania przez stronę uzasadnionych przyczyn, dla których samochód osobowy ma wartość znacznie niższą. Stwierdził, że wykładnia art. 104 ust. 8 i 9 oraz 11 u.p.a. prowadzi do wniosku, że w przypadku, gdy organ stwierdzi znaczne odstępstwo między wartością deklarowaną, a wartością rynkową, określa wysokość podstawy opodatkowania, a więc wartość konkretnego samochodu osobowego. W opinii DIAS wartość ta, jako określana na zasadzie wyjątku od reguły wynikającej z art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a., nie będzie nawiązywała do kwoty jaką strona zobowiązana była zapłacić i nie może ograniczać się jedynie do uwzględnienia wyjątkowo korzystnych okoliczności dokonania zakupu, wynikających np. ze skutecznie przeprowadzonych negocjacji cenowych czy posiadanych upustów. Organ odwoławczy przypomniał, że pojazd został sprzedany 20 lutego 2024 r. na aukcji [...] za kwotę 13675 USD, a następnie zakupiony przez stronę od firmy M. za kwotę 8250 USD (faktura sprzedaży [...] z 20 lutego 2024 r.), będącą wyspecjalizowanym podmiotem w zakresie obrotu samochodami. Podkreślił, że tego rodzaju podmioty ukierunkowane są na osiąganie zysków, stąd jako nielogiczne i nieuzasadnione ekonomicznie ocenił działanie polegające na sprzedaży samochodu zakupionego na aukcji za kwotę 13675 USD, przy poniesionych dodatkowych kosztach prowizji aukcyjnej, za kwotę dużo niższą - w cenie 7750 USD.
W skardze wniesiono o uchylenie decyzji DIAS, zarzucając naruszenie w tej sprawie:
1/ art. 104 u.p.a. poprzez wydanie decyzji mimo udzielenia odpowiedzi i wskazania, że podstawą opodatkowania jest wartość celna samochodu osobowego powiększona o należne cło;
2/ art. 144 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.; dalej: "Op") poprzez wysłanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania i kolejnych pism z 9 grudnia 2024 r. listem poleconym pomimo wiedzy organu podatkowego o posiadanych przez skarżącego kontach elektronicznych w e-Urząd Skarbowy, PUESC, e-Doręczenia, EPUAP; oceniono przy tym, że organ skorzystał z najbardziej zawodnego sposobu doręczenia aby uniemożliwić skarżącemu prawidłowe uczestnictwo w postępowaniu;
3/ art. 180 Op i innych tej ustawy oraz u.p.a. poprzez dopuszczenie dowodów niezgodnych z prawem oraz wyceny samochodu z wykorzystaniem stron internetowych (prawdopodobnie rosyjskich, białoruskich i ukraińskich), które podają informacje niezgodne z prawem i osiągają zyski z usuwania tych informacji ze swoich stron.
W uzasadnieniu tych zarzutów wywiedziono, że dopóki w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja celna dopóty decyzją tą związane są organy podatkowe orzekające w sprawie podatku akcyzowego należnego z tytułu importu przedmiotowego towaru. Podniesiono, że zarówno wartość celna, jak i kwota długu celnego, nie mogą być skutecznie kwestionowane w postępowaniu podatkowym. Wykluczono zatem możliwość weryfikacji w tym odrębnym postępowaniu zgłoszenia celnego, w tym ustalanie na nowo wartości celnej pojazdu i w konsekwencji wysokości należnego cła. Zauważono, że żaden uprawniony organ nie zmienił wartości celnej samochodu, a zatem wartość ta powinna stanowić podstawą opodatkowania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zagadnieniem spornym pomiędzy stronami w tej sprawie pozostaje kwestia podstawy opodatkowania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Zdaniem skarżącego podstawę opodatkowania zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 3 u.p.a. stanowi zadeklarowana wartość celna samochodu osobowego powiększona o należne cło. W ocenie natomiast organów podatkowych, wobec niewskazania przez skarżącego przyczyn, które uzasadniają podanie tej podstawy w wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, zachodziła konieczność weryfikacji zadeklarowanej wartości celnej pojazdu na podstawie art. 104 ust. 9 u.p.a. Rozstrzygnięcie tego sporu było kluczowe dla wyniku tej sprawy.
Dla porządku należy przypomnieć, że zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 2 u.p.a. przedmiotem opodatkowania akcyzą jest m.in. nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym z tego tytułu powstaje z dniem przemieszczenia samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło przed przemieszczeniem samochodu na terytorium kraju (art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a.). W świetle art. 102 ust. 1 u.p.a. podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje nabycia wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego. Stosownie zaś do art. 104 ust. 1 pkt 3 u.p.a. podstawą opodatkowania w przypadku samochodu osobowego jest wartość celna samochodu osobowego powiększona o należne cło - w przypadku importu tego samochodu, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Na podstawie art. 104 ust. 6 u.p.a. podstawą opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego dopuszczonego wcześniej do obrotu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej zgodnie z przepisami celnymi, ale niezarejestrowanego na terytorium innego państwa członkowskiego jest wartość, o której mowa w ust. 1 pkt 3, z uwzględnieniem prowizji, kosztów transportu i ubezpieczenia, jeżeli nie zostały uwzględnione w cenie, ale zostały już poniesione do miejsca, w którym nastąpiło objęcie towaru procedurą celną. Zgodnie natomiast z art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a. jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku czynności lub stanów faktycznych, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 1a oraz 2, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (ust. 8). W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy określi wysokość podstawy opodatkowania (ust. 9).
Z przywołanych przepisów wynika, że procedura weryfikacji podstawy opodatkowania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego (dalej także: "procedura weryfikacji") może przebiegać dwuetapowo, przy czym każdy z tych etapów determinuje szereg czynności procesowych podejmowanych zarówno przez organ podatkowy, jak i podatnika. Pierwszy etap procedury weryfikacji dotyczy sytuacji powzięcia przez organ podatkowy wątpliwości co do prawidłowości wysokości zadeklarowanej podstawy opodatkowania, drugi zaś - określenia przez organ podatkowy podstawy opodatkowania i należnego podatku akcyzowego w prawidłowej wysokości (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt I GSK 209/17).
W sytuacji powzięcia przez organ podatkowy wątpliwości co do prawidłowości wysokości zadeklarowanej podstawy opodatkowania, podatnik - na wezwanie organu - jest zobowiązany do wskazania przyczyn, z powodu których zadeklarowana przez niego wysokość podstawy opodatkowania nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, determinowana przede wszystkim ceną nabycia odzwierciedloną w dowodzie zakupu, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu. Na tym (pierwszym) etapie postępowania podatnik powinien przedstawić dowody uzasadniające i uwiarygodniające, jako prawidłową, zadeklarowaną przez niego wysokość podstawy opodatkowania, a organ podatkowy operując na podstawie tak przedstawionych dowodów zobowiązany jest ocenić, czy dowody te wskazują na zaistnienie "uzasadnionej przyczyny", o której mowa w art. 104 ust. 8 u.p.a.
W sytuacji gdy podatnik nie przedstawi przekonujących wyjaśnień co do istnienia uzasadnionej przyczyny, o której mowa w art. 104 ust. 8 u.p.a.,ani nie dokona zmiany pierwotnie deklarowanej wysokości podstawy opodatkowania, to wskazane powyżej wątpliwości co do jej prawidłowości będą uzasadniały (na drugim etapie procedury weryfikacji) wszczęcie przez organ postępowania podatkowego w sprawie określenia podstawy opodatkowania i należnego podatku akcyzowego w prawidłowej wysokości. W postępowaniu prowadzonym na tym etapie podatnik nie jest jednak pozbawiony prawa do wykazywania okoliczności, że zadeklarowana przez niego wysokość podstawy opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego nie odbiega - bez nieuzasadnionej przyczyny - od średniej wartości tego samochodu na rynku krajowym i to nawet w sytuacji istnienia znacznej różnicy pomiędzy kwotą, o której mowa w art. 104 ust. 1 pkt 3 u.p.a., a średnią wartością rynkową, o której mowa w art. 104 ust. 8 w związku z ust. 11 tej ustawy. Również więc ten etap procedury weryfikacji, gdy chodzi o jego rezultat, jest w dużej mierze zdeterminowany aktywnością strony tego postępowania zainteresowanej w wykazaniu, że wskazana powyżej różnica nie jest nieuzasadniona i znajduje swoje źródło w konkretnej i racjonalnie dającej się wyjaśnić przyczynie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy należy przede wszystkim zauważyć, że podstawa opodatkowania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego wskazywana jest przez podatnika w deklaracji uproszczonej, którą ten, stosownie do art. 106 ust. 2 u.p.a., zobowiązany jest złożyć właściwemu organowi podatkowemu, bez wezwania tego organu, w terminie 14 dni, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego, nie później jednak niż w dniu rejestracji samochodu osobowego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Wypełniając ten obowiązek skarżący złożył 19 kwietnia 2024 r. deklarację uproszczoną dla podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, w której wykazał: podstawę opodatkowania – 35.641 zł; stawkę podatku - 18,6%, kwotę podatku 6.629 zł, stan techniczny – uszkodzony bez opinii rzeczoznawcy. Następnie skarżący złożył korektę deklaracji z 29 kwietnia 2024 r., w której wykazał: datę powstania obowiązku podatkowego 2 kwietnia 2024 r., podstawę opodatkowania w wysokości 35.930 zł, stawkę podatku 18,6 % oraz kwotę podatku 6.683 zł, stan techniczny - uszkodzony bez opinii rzeczoznawcy. W piśmie z 3 maja 2024 r. wyjaśnił natomiast, że wartość celną pojazdu zadeklarowano w kwocie 7607,89 EUR, cło - 760,79 EUR. Przedłożył także kopię przetłumaczonej odprawy celnej nr [...] i fakturę zakupu pojazdu z 20 lutego 2024 r. nr [...] (7750 USD - samochód, 500 USD - transport). W skardze wskazał zaś na związanie organów podatkowych zgłoszeniem celnym, wykluczając ustalanie na nowo w postępowaniu podatkowym wartości celnej pojazdu i w konsekwencji wysokości należnego cła. Uszło jednak uwadze skarżącego, o czym była już mowa powyżej, że organy podatkowe zgodnie z art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a. uprawnione są do weryfikacji podstawy opodatkowania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.
W świetle art. 104 ust. 8 u.p.a. wątpliwości organu podatkowego co do prawidłowości wysokości podstawy opodatkowania należy uznać za uprawnione wówczas, gdy zadeklarowana przez podatnika wysokość podstawy opodatkowania nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, determinowana przede wszystkim ceną nabycia odzwierciedloną w dowodzie zakupu, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu. Wymaga przy tym podkreślenia, że średnia wartość rynkowa samochodu osobowego, z uwzględnieniem art. 104 ust. 11 u.p.a., odnoszona jest do notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy. Brak wskazania przez ustawodawcę, o jakie notowania chodzi i przez kogo mają być one określane, w praktyce pozwala na wykorzystywanie zestawień przygotowywanych przez firmy typu EUROTAX (por. wyrok NSA z 26 października 2016 r. sygn. akt I GSK 16/15). Z takiego zestawienia skorzystał także organ I instancji w kontrolowanej sprawie, o czym świadczy odwołanie się przez ten organ w wezwaniu z 26 kwietnia 2024 r. do cen podobnego pojazdu notowanych w tym katalogu.
Zestawiając natomiast deklarowaną przez skarżącego wysokość podstawy opodatkowania (po korekcie 35.930 zł) z ustaloną przez organ I instancji w opisany powyżej sposób średnią wartością rynkową podobnego samochodu (167.000 zł brutto), należy ocenić, że zadeklarowana przez podatnika wysokość podstawy opodatkowania w niniejszej sprawie znacznie odbiega od średniej wartości tego samochodu na rynku krajowym. W tych okolicznościach prawidłowo organ I instancji, powołując art. 104 ust. 8 u.p.a., zobowiązał skarżącego (w wezwaniu z 26 kwietnia 2024 r.) do zmiany wysokości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym wykazanej w deklaracji uproszczonej lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających zadeklarowanie podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej podobnego pojazdu, a także do przedłożenia dokumentacji, która potwierdziłaby w szczególności poniesione koszty naprawy samochodu.
Odpowiadając na powyższe wezwanie skarżący nie podał jednak takich przyczyn, poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że podstawą wyliczenia akcyzy była wartość celna pojazdu, zadeklarowana w kwocie 7607,89 EUR, cło - 760,79 EUR. Skoro jednak z przedłożonej przez stronę faktury z 20 lutego 2024 r. nr [...] wynika, że pojazd został zakupiony na rynku amerykańskim (7750 USD - samochód, 500 USD - transport), to prawidłowe były działania organu I instancji mające na celu zweryfikowanie zadeklarowanej ceny pojazdu na rynku zakupu. Uwarunkowania cenowe samochodów osobowych na rynku amerykańskim uwzględniane są bowiem przy badaniu wystąpienia przesłanki "uzasadnionej przyczyny" znacznego odbiegania deklarowanej podstawy opodatkowania od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. Gdyby bowiem skarżący wykazał, z czym jednak nie mamy do czynienia w tej sprawie, że cena zakupionego przez niego pojazdu, która w znacznej mierze zdeterminowała wysokość zadeklarowanej przez niego podstawy opodatkowania, mieści się w granicach średnich wartości rynkowych tego rodzaju samochodów na rynku amerykańskim, to do określenia podstawy opodatkowania przez organ podatkowy w trybie art. 104 ust. 9 u.p.a. w ogóle by nie doszło.
Specyfika rynku amerykańskiego, na którym pojazd został nabyty, nie może być jednak uznana za przyczynę uzasadniającą zadeklarowanie podstawy opodatkowania w wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, o której mowa w art. 104 ust. 11 u.p.a., w sytuacji gdy organ podatkowy w wyniku analizy ofert sprzedaży podobnych samochodów na powszechnie dostępnych stronach internetowych ustalił, że średnia cena zakupu na rynku amerykańskim samochodu osobowego o podobnym obrazie uszkodzeń, tej samej marki i z tego samego roku znacznie odbiega od ceny uwidocznionej na fakturze zakupu samochodu, którego nabycie jest przedmiotem opodatkowania (por. wyrok NSA z 13 listopada 2024 r. sygn. akt I FSK 1156/21). Z taką zaś sytuacja mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Jak wynika bowiem z ustaleń NUS, samochód został sprzedany na aukcji [...] z 20 lutego 2024 r. za kwotę 13675 USD ([...]). Wartość samochodu nieuszkodzonego określono na kwotę 34001 USD. Informacja o aukcjach pojazdu przedstawiona została na stronach: [...]. Cena sprzedaży na tych portalach wyniosła 13675 USD i jak wynika z przeprowadzonej przez NUS analizy nie odbiegała od średniej wartości tego typu samochodu na rynku amerykańskim, która w 17 zakończonych aukcjach podobnych, uszkodzonych samochodów wyniosła 13573 USD. Trafna jest przy tym uwaga DIAS, że na ww. aukcji pojazd nie został zakupiony bezpośrednio przez skarżącego, gdyż jak wynika z faktury zakupu ten nabył pojazd od firmy M., będącej wyspecjalizowanym podmiotem w zakresie obrotu samochodami ukierunkowanym na osiąganie zysków. Nielogiczne i nieuzasadnione ekonomicznie byłoby działanie tego podmiotu polegające na sprzedaży zakupionego na aukcji samochodu za kwotę 13675 USD, przy poniesionych dodatkowych kosztach prowizji aukcyjnej, za kwotę dużo niższą - w cenie 7750 USD. W tych okolicznościach uprawnione było przyjęcie przez organy podatkowe wartości celnej przedmiotowego pojazdu powiększonej o należne cło w wysokości 17072 USD. Na wartość tą składała się kwota wylicytowanego pojazdu - 13675 USD oraz dodatkowe koszty związane z zakupem oszacowane za pomocą kalkulatora ([...]), tj. prowizja aukcyjna - 750 USD, koszty transportu z miejsca aukcji do portu USA - 300 USD, koszty frachtu - 795 USD, łącznie 15520 USD. Należne cło 10 % - 1552 USD. Kurs USD 2 kwietnia 2024 r. wynosił 4,0009 zł (tabela kursów 065/A/NBP/2024), stąd wysokość podstawy opodatkowania określonej na podstawie art. 104 ust. 9 u.p.a. wyniosła 68.303 zł, a podatek akcyzowy – 12.704 zł.
W świetle powyższych wywodów należy ocenić, że w kontrolowanej sprawie organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia prawa, które w świetle art. 145 § 1 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") uzasadniałoby wyeliminowanie z obrotu prawnego wydanych w tej sprawie decyzji. Nieuprawnione okazały się także zarzuty sformułowane w skardze, a podniesione w ich uzasadnieniu argumenty nie miały usprawiedliwionych podstaw. Wobec niewskazania przez skarżącego przyczyn, które uzasadniają podanie wysokości podstawy opodatkowania znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, zachodziła konieczność jej określenia na podstawie art. 104 ust. 9 u.p.a. Skorzystanie przez organy z powszechnie dostępnych stron internetowych w procedurze weryfikacji podstawy opodatkowania jest zgodne z art. 180 § 1 Op. Udokumentowanie zaś tych czynności w aktach sprawy i umożliwienie zapoznania się z nimi skarżącemu przed wydaniem decyzji świadczy o przestrzeganiu przez organy podatkowe zasad dowodzenia istotnych dla sprawy okoliczności wynikających z przepisów Op. Skarżący nie zaoferował natomiast środków dowodowych, które podważałyby wiarygodność informacji pozyskanych przez organy podatkowe ze stron internetowych. Nie doszło w tej sprawie także do naruszenia art. 144 Op, który w dacie doręczenia skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania i kolejnych pism z 9 grudnia 2024 r. uprawniał organ podatkowy do doręczenia pism przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy Prawo pocztowe (art. 144 § 1c Op). System e-doreczeń został wprowadzony z dniem 1 stycznia 2025 r. i od tej daty korespondencja do skarżącego była kierowana przez organy podatkowe za pomocą tego systemu.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.