I SA/OL 302/25

I SA/Ol 302/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-09-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Jolanta Strumiłło
Katarzyna Górska /sprawozdawca/
Przemysław Krzykowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 885
art. 3a ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 10a, art. 11 ust. 1, art. 14 ust. 1, 2
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) sędzia WSA Jolanta Strumiłło Protokolant sekretarz sądowy Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 10 kwietnia 2025 r., nr 120/OR14/2025 w przedmiocie zmiany danych w ewidencji producentów oddala skargę
Uzasadnienie
Skarga E.G. (dalej: "strona", "skarżąca") dotyczy decyzji Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy") utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Kierownik BP" "organ I instancji") z 7 stycznia 2025 r. nr 0265-2025-000173 odmawiającej wprowadzenia zmiany danych w ewidencji producentów.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 6 listopada 2024 r. strona zwróciła się do Kierownika BP o wpis do ewidencji producentów - zmianę danych w zakresie adresu zamieszkania z adresu: K. na adres: T.
Decyzją z 7 stycznia 2025 r. nr 0265-2025-000173 Kierownik BP, powołując art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 885; dalej: "ustawa o ewidencji producentów"), odmówił wprowadzenia zmiany adresu zamieszkania strony w ewidencji producentów. Założył bowiem, że faktycznym miejscem zamieszkania oraz zameldowania strony jest adres [...], który jest tożsamy z adresem K.
W odwołaniu zarzucono naruszenie w tej sprawie art. 7 ust. 1 ustawa o ewidencji producentów oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez nieuprawnioną odmowę zmiany danych w ewidencji na podstawie informacji uzyskanych z dwóch komisariatów Policji w sytuacji, gdy strona nabywając gospodarstwo rolne z siedliskiem w T. zamierza przebywać tam z zamiarem stałego pobytu.
W zaskarżonej decyzji Dyrektor ARiMR ocenił, że art. 10a ustawy o ewidencji producentów wyraźnie stanowi o właściwości miejscowej Kierownika BP ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Wskazał przy tym, że miejsce zamieszkania osoby fizycznej zdefiniowane jest w art. 25 Kodeksu cywilnego (dalej: "Kc"), a definicja ta łączy w sobie dwa elementy tj.: faktyczne przebywanie w danej miejscowości oraz zamiar stałego w niej pobytu. Wywiódł, że faktyczne przebywanie w danej miejscowości aby stanowiło podstawę uznania jej za miejsce zamieszkania powinno być trwałe (lecz nie musi mieć charakteru ciągłego) i stanowić główny ośrodek aktywności życiowej tej osoby, jej osobistych i majątkowych interesów. Zaznaczył, że zmiana danych w ewidencji producentów powinna odzwierciedlać stan faktyczny, a nie wskazywać na adres zamieszkania, pod którym wnioskodawca dopiero zamierza zamieszkać. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zanegowania ustaleń dokonanych w tej sprawie przez Policję podając, że czynności te wykonane zostały na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 145 ze zm.). Wskazał, że w piśmie z 18 grudnia 2024 r. z Komendy Powiatowej Policji w S. potwierdzono okoliczność, że stałym miejscem zamieszkania strony pozostaje adres [...], który jest tożsamy z adresem K., natomiast nie jest znana organowi częstotliwość przebywania strony w T. Z ustaleń organu I instancji wynika natomiast, że strona jest zatrudniona jako nauczycielka w Szkole Podstawowej w K. W tych okolicznościach Dyrektor ARiMR podzielił stanowisko organu I instancji, że miejscem zamieszkania strony w rozumieniu art. 25 Kc jest miejscowość K., gdyż tam koncentruje się aktywność życiowa strony.
W skardze wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucono naruszenie w tej sprawie:
1/ art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o ewidencji producentów poprzez odmowę dokonania zmiany danych w ewidencji producentów w zakresie miejsca zamieszkania skarżącej w sytuacji gdy ta, nabywając gospodarstwo rolne z siedliskiem pod adresem T., przebywa tam z zamiarem stałego pobytu;
2/ art. 7 Konstytucji RP poprzez zaakceptowanie ustaleń organu I instancji opartych na informacjach pozyskanych z Policji bez podstawy prawnej i z przekroczeniem ustawowych uprawnień organu;
3/ art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów zawartych w odwołaniu oraz niewyjaśnienie na jakiej podstawie prawnej i w oparciu o jakie ustalenia poddano w wątpliwość faktyczną zmianę miejsca zamieszkania skarżącej;
4/ zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania merytorycznego w zakresie oceny zawartych w odwołaniu zarzutów, zgromadzonych dowodów i innych istotnych okoliczności sprawy.
W uzasadnieniu tych zarzutów podniesiono, że z przepisów ustawy o ewidencji producentów nie wynika ani uprawnienie organów ARiMR do wykorzystywania organów ścigania w postępowaniu o zmianę wpisu w ewidencji producentów, ani możliwość decydowania na której nieruchomości może mieszkać producent rolny. Wyjaśniono, że skarżąca złożyła wniosek o zmianę adresu zamieszkania w ewidencji producentów po nabyciu gospodarstwa w T. i podjęciu decyzji o zamieszkaniu w tej miejscowości z zamiarem stałego pobytu. Zaznaczono, że obecnie prowadzony jest tam remont domu. Oceniono, że okoliczność częstych wyjazdów skarżącej i jej zamieszkiwania pod różnymi adresami nie powinna mieć wpływu na ustalenie faktycznego miejsca zamieszkania skarżącej z zamiarem stałego pobytu, który został przez nią uzewnętrzniony we wniosku o zmianę danych w ewidencji producentów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 1267) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję zostały wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, opisanych w tym przepisie naruszeń prawa nie można jednak przypisać organom prowadzącym postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją Dyrektora ARiMR w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany danych w ewidencji producentów.
Podstawę materialnoprawną wydania tej decyzji stanowiły art. 11 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji producentów. W świetle tych przepisów zmiany danych zawartych we wniosku o wpis do ewidencji producentów dokonuje się, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek producenta złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego miejscowo. Zgodnie z art. 10a tej ustawy właściwy w sprawach dotyczących wpisu do ewidencji producentów i wykreślenia z tej ewidencji jest kierownik biura powiatowego Agencji, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. Jednym zaś ze składników ewidencji producentów jest określenie jego miejsca zamieszkania i adresu (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o ewidencji producentów). W tym też zakresie skarżąca złożyła wniosek o zmianę danych z adresu: K. na adres: T.
Uszło jednak uwadze skarżącej, że zgodnie z art. 3a ust. 3 ustawy o ewidencji producentów ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne; strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu przed organami Agencji w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Natomiast do obowiązków organów Agencji w tym postepowaniu należy zgodnie z art. 3a ust. 2 ustawy o ewidencji producentów m.in. stanie na straży praworządności oraz wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że realizując te obowiązki organy Agencji uprawnione były do zweryfikowania twierdzeń strony dotyczących zmiany adresu zamieszkania co do ich zgodności ze stanem faktycznym.
Wobec braku stosownej regulacji prawnej na gruncie ustawy o ewidencji producentów Sąd za prawidłowe uznaje przy tym odwołanie się przez organy do definicji miejsca zamieszkania osoby fizycznej zawartej w art. 25 Kc, która łączy w sobie dwa elementy tj.: faktyczne przebywanie w danej miejscowości oraz zamiar stałego w niej pobytu. Wymaga jednak podkreślenia, że zgodnie z art. 28 Kc osoba fizyczna może mieć tylko jedno miejsce zamieszkania, stąd za miejsce zamieszkania należy uznać miejscowość, gdzie ma miejsce największa aktywność życiowa danej osoby: osobista i zawodowa (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2024 r. I OSK 1943/23, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Zdaniem Sądu przeprowadzona w obrębie ww. aktywności życiowych weryfikacja twierdzeń skarżącej o zmianie adresu miejsca zamieszkania nie narusza przepisów zawartych w Kodeksie postepowania administracyjnego (dalej: "Kpa"). Przepisy Kpa znajdują zastosowanie w kontrolowanej sprawie z mocy art. 3a ust. 1 ustawy o ewidencji producentów, o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 75 § 1 Kpa "jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem". Stosownie zaś do art. 80 Kpa "organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". W zgodzie z tymi regulacjami prawnymi pozostaje zatem dopuszczenie jako dowodu w sprawie pisma z 18 grudnia 2024 r. z Komendy Powiatowej Policji w S., z którego wynika, że stałym miejscem zamieszkania strony pozostaje adres [...], który jest tożsamy z adresem K., natomiast nie jest znana organowi częstotliwość przebywania strony w T. Nie budzi także zastrzeżeń Sądu powołanie się przez organ odwoławczy na ustalenia dotyczące zatrudnienia skarżącej w Szkole Podstawowej w K., które nie zostały przez skarżącą w żaden sposób zakwestionowane. Powyższe dowody w zestawieniu z oświadczeniem skarżącej dotyczącym przeprowadzanego obecnie remontu domu pod adresem T. były natomiast wystarczające do stwierdzenia przez organy Agencji, że miejscem zamieszkania strony w rozumieniu art. 25 Kc jest miejscowość K., gdyż tam koncentruje się jej aktywność życiowa.
Nie mają zatem usprawiedliwionych podstaw zarzuty podniesione w skardze. Skoro skarżąca zgodnie z art. 3a ust. 3 ustawy o ewidencji producentów nie była w stanie udowodnić faktu, że jej miejscem zamieszkania jest adres: T., to Kierownik BP nie mógł zmienić danych w tym zakresie zawartych w ewidencji producentów (art. 7 ust. 1 pkt 1). Nie stanowi naruszenia art. 7 Konstytucji RP wykorzystanie w postępowaniu administracyjnych informacji uzyskanych od organów Policji. Jak już bowiem podano zgodnie z art. 75 § 1 Kpa "jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem". Jak wyjaśnił natomiast organ odwoławczy czynności w tym zakresie wykonane zostały na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Zdaniem Sądu lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wskazuje na naruszenie w tej sprawie także art. 107 § 3 Kpa oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. W tej części decyzji Dyrektor ARiMR odniósł się bowiem do zarzutów podniesionych w odwołaniu i sformułował ocenę świadczącą o ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.