I SA/Ol 276/20

I SA/Ol 276/20 - Postanowienie WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2020-05-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Katarzyna Górska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I FZ 159/20 - Postanowienie NSA z 2020-09-30
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 58 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. G. na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty – maj 2016 r. postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 1.527 (tysiąc pięćset dwadzieścia siedem) zł.
Uzasadnienie
G. G. (dalej: "skarżący") w dniu 27 marca 2020 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (dalej: "organ") skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję tego organu z dnia "[...]". Skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 27 marca 2020 r., co wynika z pieczęci na kopercie (K-58 akt sądowych).
W aktach podatkowych znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru (ZPO) ww. decyzji, na którym została wpisana data odbioru decyzji – 12 lutego 2020 r. oraz złożony został podpis: "A. P." (K-251a). Podpis ten jest przekreślony, zaś nad nim widnieje inny podpis: "J. G.".
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego pismem z dnia 28 lutego 2020 r. (K-254) zwrócił się do Poczty Polskiej o wyjaśnienie w kwestii daty doręczenia przesyłki zawierającej decyzję. W pismach z dnia 9 marca 2020 r. (K-255) i 11 marca 2020 r. (K-259) operator pocztowy wyjaśnił, że "podczas próby doręczenia w dniu 12 lutego 2020 r. przesyłki o nr 00759007734798537829 pełnomocnik złożył podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru umieszczając datę i podpis, po sprawdzeniu nadawcy przesyłki, pełnomocnik odmówił pokwitowania na urządzeniu mobilnym prosząc o jej awizowanie. Ostatecznie przedmiotowa przesyłka została wydana w placówce oddawczej w dniu 26 lutego 2020 r., odbiór pokwitował adresat Pan J. G. - umieszczając podpis na potwierdzeniu odbioru."
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "ppsa"), skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło w dniu 12 lutego 2020 r., wobec czego 30-dniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 13 marca 2020 r.
Zasady doręczania pism w postępowaniu podatkowym zawarte zostały w Dziale IV rozdział 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm., dalej: "Op"). Z art.144 §1 Op wynika, że organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów lub za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.
Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma doręczanego mu za pośrednictwem operatora pocztowego, to zgodnie z art.153 §1 Op pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją pozostawia się w aktach sprawy.
Zgodnie z art.148 §1-3 Op pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju (§1). Pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane w siedzibie organu podatkowego oraz w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (§2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§3).
Z art.art.150 §1-4 Op wynika, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (§1). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§3). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§4).
Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, że adresat pisma doręczanego za pośrednictwem operatora pocztowego może pismo odebrać lub odmówić jego przyjęcia albo może być nieobecny podczas próby doręczenia. W przypadku nieobecności adresata pismo może być doręczone osobie upoważnionej do odbioru lub może być awizowane, a wówczas adresat może je odebrać w placówce pocztowej lub może go nie odebrać, co skutkuje domniemaniem doręczenia pisma.
Awizowanie pisma, a w konsekwencji także przyjęcie ww. domniemania doręczenia pisma nie jest możliwe w przypadku odmowy jego odbioru przez adresata. W takiej sytuacji pismo uznaje się za doręczone w dacie odmowy przyjęcia. W aktach sprawy powinno znajdować się pismo wraz z adnotacją o odmowie jego przyjęcia pisma i datą odmowy.
Zwrotne potwierdzenie odbioru stanowi dowód doręczenia pisma adresatowi, tj. należy domniemywać, że skoro adresat własnoręcznie wpisał na nim datę odbioru oraz złożył podpis, to otrzymał pismo we wskazanej dacie. Domniemanie to jest wzruszalne Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że ZPO zostało wprawdzie wypełnione tak, jakby pismo zostało odebrane przez J. G. w dniu 12 lutego 2020 r., jednak nie ma wątpliwości co do tego, że przesyłka zawierająca decyzję nie została przez adresata w tym dniu odebrana, gdyż, jak wynika z informacji operatora pocztowego, adresat odmówił przyjęcia, żądając jej awizowania.
Powyższe wynika z treści przytoczonych pism Poczty Polskiej, wyjaśniających dlaczego ZPO nie potwierdza doręczenia decyzji 12 lutego 2020 r., co wynika z odmowy jej przyjęcia w tej dacie. Zasady doręczania pism w postępowaniu podatkowym regulują wyczerpująco wyżej przytoczone przepisy, którym powinien podporządkować się zarówno organ, jak i adresat. Adresat mógł albo pismo przyjąć, albo odmówić jego przyjęcia, nie miał zaś prawa domagać się jego awizowania. Za niedopuszczalną i niezgodną z art.153 § 1 Op oraz pozostałymi przepisami dotyczącymi doręczeń uznaje Sąd sytuację, w której adresat w momencie doręczania decyduje o tym, kiedy odbierze pismo organu podatkowego. tj. czy od przyjmie je od doręczyciela, czy w placówce pocztowej na podstawie awiza. Jeżeli doręczyciel zastał adresata, a tak wynika zarówno z ZPO jak i z wyjaśnień Poczty Polskiej, to w świetle przytoczonych przepisów adresat miał tylko dwie możliwości: odebrać pismo lub odmówić jego odbioru, z konsekwencjami wynikającymi z art.153 Op, tj. uznania, że doszło do doręczenia z datą odmowy odbioru pisma. Nie jest przy tym istotne, że faktycznie pismo zostało wydane adresatowi w placówce pocztowej w późniejszej dacie, potwierdzonej zresztą na tym samym ZPO (K-250a), tyle tylko, że nie przez adresata, lecz przez wydającego pismo. W rozpatrywanej sprawie adresat pisma rozpoczął procedurę odbioru, wpisując datę 12 lutego 2012 r. i składając podpis, lecz z odbioru zrezygnował. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, brak było podstaw do żądania, aby pozostawione zostało awizo, bowiem zaistniał już stan z art.153 § 1 Op (odmowa przyjęcia pisma), w którym wykluczone jest awizowanie przesyłki. W tym momencie kwestia ewentualnego pozostawienia awiza przez doręczyciela i fakt wydania adresatowi decyzji w dniu 26 lutego 2020 r., jako okoliczności, które wystąpiły po odmowie przyjęcia pisma przez adresata, nie mają znaczenia dla prawnej oceny wystąpienia skutku doręczenia. Dla uznania pisma za doręczone 12 lutego 2020 r. istotne jest to, że bezsprzecznie miała miejsce odmowa przyjęcia pisma, zamykająca drogę do kolejnych etapów jego doręczenia w drodze awizowania.
Konsekwencją odbioru decyzji podatkowej w określonej dacie jest skonkretyzowanie 30-dniowego terminu do wniesienia skargi. Przyjęcie daty odbioru 26 lutego 2020 r. oznaczałoby, że skargę z 27 marca 2020 r. wniesiono w terminie, zaś odbiór decyzji 12 lutego 2020 r. wskazywałby na przekroczenie terminu zaskarżenia decyzji, upływającego 13 marca 2020 r. Postępowanie adresata przesyłki, profesjonalnego pełnomocnika, było niewątpliwie sprzeczne z regulacjami prawnymi zawartymi w Op w zakresie doręczania pism. Stwierdzenie przez Sąd, że działanie takie było jednak dopuszczalne, prowadziłoby do uznania skargi za wniesioną w terminie. Byłoby to niezgodne nie tylko z wyżej przytoczonymi przepisami o doręczeniach, ale także z wynikającą z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) zasadą równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne, tj. prowadziłoby do niezasadnego uprzywilejowania podmiotu (profesjonalnego pełnomocnika) nieprzestrzegającego obowiązku respektowania obowiązujących procedur prawnych - w stosunku do tych podmiotów, które obowiązku tego dochowują.
Gdyby o dacie doręczenia decyzji miała decydować treść ZPO, należałoby przyjąć dzień 12 lutego 2020 r., tak, jak przyjął organ w odpowiedzi na skargę, wnioskując o jej odrzucenie. Bowiem na ZPO przy tej właśnie dacie widnieje podpis adresata. Przy dacie "26.02.2020 r." widnieje podpis wydającego, a nie adresata. W aktach sprawy nie ma żadnego innego dokumentu potwierdzającego bezpośrednio odbiór decyzji. W pismach Poczty Polskiej jest wprawdzie mowa o wydaniu decyzji 26 lutego 2020 r. w placówce pocztowej, lecz w ocenie Sądu nie jest to równoznaczne z jej odbiorem w znaczeniu wynikającym z przepisów o doręczeniach, ze względu na skutek prawny w postaci odmowy przyjęcia pisma. W art.153 Op jest mowa o adnotacji o odmowie przyjęcia pisma i dacie odmowy. Ww. pisma Poczty Polskiej uznaje Sąd za adnotację, o której mowa w ww. przepisie. Skoro decyzja została wydana stronie w dniu 26 lutego 2020 r., co jest bezsporne, to nie było konieczności jej zwrotu do organu.
Zgodnie z art. 53 § 1 ppsa skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie. Strona nie dochowała w ww. terminu, który upłynął z dniem 13 marca 2020 r. Skarga została bowiem wniesiona w dniu 27 marca 2020 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym). Wobec tego termin do wniesienia skargi nie został zachowany.
W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, skargę należało odrzucić.