Orzeczenie · 2026-06-11

I SA/Ol 189/26VAT nierzetelne faktury odliczenie przedawnienie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2026-06-11
NSAPodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyfakturynierzetelne fakturyusługi marketingoweprzedawnieniezawieszenie biegu terminuśledztwoprawo do obrony

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę D. Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2020 r. Spółka kwestionowała decyzję organu odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji pozbawiającą ją prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez G. Sp. z o.o. za usługi marketingowe. Organy podatkowe uznały faktury za nierzetelne, nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a także stwierdziły skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem śledztwa prokuratorskiego w sprawie nierzetelnych faktur. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia, prawa do obrony, niekompletnego postępowania dowodowego oraz błędnego ustalenia stanu faktycznego. Sąd uznał skargę za niezasadną. Stwierdził, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku ze śledztwem prowadzonym przez Prokuraturę Regionalną, które nie miało pozorowanego charakteru. Sąd podkreślił, że postępowanie karne skarbowe jest niezależne od postępowania podatkowego. W kwestii odliczenia VAT, sąd podzielił stanowisko organów, że sporne faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, co wynikało z szeregu ustaleń dotyczących kontrahenta spółki i jego dostawców (m.in. brak potwierdzenia wykonania usług, fikcyjne adresy, brak ksiąg podatkowych, wykreślenie z rejestru VAT). Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia prawa do obrony i niekompletnego postępowania dowodowego, wskazując, że materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z przepisami, a dowody z innych postępowań zostały ocenione w całokształcie materiału. Sąd uznał, że w przypadku tzw. pustych faktur badanie dobrej wiary podatnika nie jest wymagane. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odliczenia VAT z nierzetelnych faktur, skutków zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku ze śledztwem karnym skarbowym oraz zasad prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach VAT.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z działalnością spółek uczestniczących w transakcji oraz prowadzonym śledztwem.

Zagadnienia prawne (3)

Czy faktury dokumentujące nabycie usług marketingowych, wystawione przez spółkę, która nie wykazała rzeczywistego wykonania tych usług, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż spółka G. i jej dostawcy nie wykonali usług wykazanych na fakturach. Brak było potwierdzenia wykonania usług przez pracowników spółki G., brak korespondencji merytorycznej, a także liczne nieprawidłowości dotyczące spółek uczestniczących w transakcji (fikcyjne adresy, brak ksiąg, wykreślenie z rejestru VAT).

Czy wszczęcie śledztwa karnego skarbowego w sprawie nierzetelnych faktur skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wszczęcie śledztwa karnego skarbowego, które nie ma pozorowanego charakteru i jest prowadzone przez niezależny organ (prokuratora), skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że śledztwo zostało wszczęte w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa skarbowego, a przedstawienie zarzutów prezesowi zarządu spółki potwierdza, że postępowanie nie miało charakteru pozorowanego. Prokurator jest niezależny od organu podatkowego, co potwierdza prawidłowość zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Czy podatnik został pozbawiony prawa do obrony w postępowaniu podatkowym, w którym wykorzystano dowody z innych postępowań i odmówiono dopuszczenia wnioskowanych dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie został pozbawiony prawa do obrony, a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że w postępowaniu podatkowym nie obowiązuje zasada bezpośredniości dowodowej, a dowody z innych postępowań mogą być wykorzystane po ich ocenie. Odmowa dopuszczenia dowodów była uzasadniona, gdy okoliczności były już dostatecznie wyjaśnione lub gdy wnioski dotyczyły kwestii nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak możliwości zapoznania się z dowodami z postępowań wobec kontrahenta nie narusza prawa do obrony, jeśli organ sam przeprowadził odrębne postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę D. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie w przedmiocie podatku od towarów i usług.

Przepisy (18)

Główne

ustawa VAT art. 88 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego wystawione faktury, gdy stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane.

Op art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu m.in. w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe.

Op art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

ustawa VAT art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Pomocnicze

ustawa VAT art. 112c § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określenie dodatkowego zobowiązania podatkowego.

k.k.s. art. 62 § 2a

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 61 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 56 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 76 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 7 § 1

Kodeks karny skarbowy

Op art. 70c

Ordynacja podatkowa

Zawiadomienie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

Op art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego.

Op art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Op art. 188

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy może nie uwzględnić żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, gdy przedmiotem dowodu są okoliczności niemające znaczenia dla sprawy lub gdy okoliczności te są już dostatecznie wyjaśnione.

Op art. 191

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. • Bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony w związku ze śledztwem prokuratorskim. • Brak było podstaw do odliczenia podatku naliczonego z nierzetelnych faktur.

Odrzucone argumenty

Zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. • Organ podatkowy przeprowadził niekompletne postępowanie dowodowe. • Skarżąca została pozbawiona prawa do obrony. • Organy błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy. • Naruszenie przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT.

Godne uwagi sformułowania

faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych • bieg tego terminu uległ zawieszeniu od 1 grudnia 2023 r. w związku ze wszczęciem przez Prokuratora Prokuratury Regionalnej w [...] śledztwa • nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia • nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego [...] wystawione faktury w przypadku gdy stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane • w postępowaniu podatkowym nie obowiązuje zasada bezpośredniości dowodowej • w przypadku posłużenia się tzw. pustymi fakturami badanie dobrej wiary podatnika nie jest wymagane

Skład orzekający

Andrzej Brzuzy

przewodniczący

Katarzyna Górska

sprawozdawca

Jolanta Strumiłło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odliczenia VAT z nierzetelnych faktur, skutków zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku ze śledztwem karnym skarbowym oraz zasad prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach VAT."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z działalnością spółek uczestniczących w transakcji oraz prowadzonym śledztwem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nierzetelnych faktur VAT i ich konsekwencji, a także ważnej kwestii zawieszenia biegu przedawnienia w związku z postępowaniem karnym. Wyjaśnia, jak sądy podchodzą do dowodów z innych postępowań i prawa do obrony.

“Nierzetelne faktury VAT: Jak śledztwo karne może wstrzymać przedawnienie podatku i co to oznacza dla podatników?”

Dane finansowe

WPS: 5882,78 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst