I SA/Ol 152/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę Wójta Gminy S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w przedmiocie zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych. Sprawa wywodziła się z postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z 2008 r., która wymierzyła J. K. karę pieniężną za usunięcie drzew bez zezwolenia. Mimo że WSA i NSA potwierdziły zasadność egzekucji, późniejsza decyzja SKO z 2016 r., wydana po wznowieniu postępowania, stwierdziła, że pierwotna decyzja wymiarowa została wydana z naruszeniem prawa z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2014 r. dotyczący niekonstytucyjności przepisów o karach za usuwanie drzew. Choć decyzja wymiarowa nie mogła zostać uchylona z powodu upływu terminu, DIAS uznał, że nastąpiło to z naruszeniem prawa i nakazał zwrot kosztów egzekucyjnych. Wójt Gminy S. zaskarżył to postanowienie, argumentując, że egzekucja była zgodna z prawem, gdyż opierała się na ostatecznej decyzji. WSA, związany wykładnią NSA, uznał jednak, że stwierdzenie naruszenia prawa przez SKO oznacza, iż egzekucja była niezgodna z prawem w rozumieniu art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co uzasadnia zwrot kosztów. Sąd podkreślił, że skutków wadliwego aktu administracyjnego nie można przerzucać na zobowiązanego, a zwrot kosztów jest zgodny z konstytucyjnym prawem własności. W konsekwencji, sąd oddalił skargę wierzyciela.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 64c § 3 u.p.e.a. w kontekście zwrotu kosztów egzekucyjnych, gdy podstawa egzekucji (decyzja) została uznana za wydaną z naruszeniem prawa, mimo braku jej formalnego uchylenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy stwierdzono naruszenie prawa w decyzji stanowiącej podstawę egzekucji, ale nie mogła ona zostać uchylona z powodu upływu terminu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy stwierdzenie przez organ administracji publicznej, że decyzja stanowiąca podstawę tytułu wykonawczego została wydana z naruszeniem prawa, nawet jeśli decyzja ta nie została formalnie uchylona z powodu upływu terminu, uzasadnia zwrot pobranych kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64c § 3 u.p.e.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzenie przez organ administracji publicznej, że decyzja stanowiąca podstawę tytułu wykonawczego została wydana z naruszeniem prawa, uzasadnia zwrot pobranych kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64c § 3 u.p.e.a., nawet jeśli decyzja ta nie została formalnie uchylona z powodu upływu terminu.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko, że 'niezgodność z prawem' w art. 64c § 3 u.p.e.a. należy rozumieć szeroko, obejmując również sytuację, gdy podstawa egzekucji (decyzja) została wydana z naruszeniem prawa, co zostało stwierdzone w postępowaniu wznowionym. Wadliwa decyzja nie może stanowić podstawy do obciążania zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi, gdyż godziłoby to w prawo własności. Stwierdzenie naruszenia prawa przez SKO, mimo braku możliwości uchylenia decyzji, jest wystarczającą przesłanką do zwrotu kosztów.
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 77 § 1, 124 § 2 k.p.a.) przez organ odwoławczy uzasadnia uchylenie jego postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów egzekucyjnych?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy były niezasadne, ponieważ nie zostały bliżej sprecyzowane, a organ precyzyjnie opisał przyczyny podjęcia zaskarżonego postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. za niezasadne, wskazując na brak ich sprecyzowania przez stronę skarżącą oraz na prawidłowość uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia organu odwoławczego.
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 64c § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 8
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 59 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego.
k.p.a. art. 145a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 146 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ograniczenie czasowe możliwości uchylenia decyzji ostatecznej.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez WSA.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
u.o.p. art. 88 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o ochronie przyrody
Przepis uznany za niekonstytucyjny.
u.o.p. art. 89 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
Przepis uznany za niekonstytucyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stwierdzenie przez SKO, że decyzja wymiarowa została wydana z naruszeniem prawa z uwagi na wyrok TK, stanowi podstawę do zwrotu kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64c § 3 u.p.e.a., nawet jeśli decyzja nie została uchylona z powodu upływu terminu. • Niezgodność z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji należy rozumieć szeroko, obejmując wadliwość podstawy prawnej egzekucji. • Obciążanie zobowiązanego kosztami egzekucji wadliwej należności godzi w prawo własności.
Odrzucone argumenty
Egzekucja była zgodna z prawem, ponieważ opierała się na ostatecznej decyzji wymiarowej, która nie została uchylona. • Niezgodność z prawem dotyczy czynności organów, a nie wadliwości decyzji stanowiącej podstawę egzekucji. • Wyrok TK nie eliminował z obrotu prawnego przepisów z mocą wsteczną, a jedynie stwierdził ich niekonstytucyjność z odroczeniem. • Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. przez organ odwoławczy.
Godne uwagi sformułowania
nie ma bowiem podstaw do tego, aby 'niezgodność z prawem', o której mowa w art. 64c § 3 u.p.e.a., rozumieć zawężająco. • Zawężająca interpretacja tego przepisu byłaby niezgodna z konstytucyjnie chronionym prawem własności (art. 64 Konstytucji RP). • Skutkami wadliwego, niezgodnego z prawem aktu administracyjnego nie może być obciążany zobowiązany. • Prowadzona na podstawie decyzji niezgodnej z prawem egzekucja również nie może zostać oceniona jako zgodna z prawem.
Skład orzekający
Przemysław Krzykowski
przewodniczący
Andrzej Brzuzy
sędzia
Anna Janowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 64c § 3 u.p.e.a. w kontekście zwrotu kosztów egzekucyjnych, gdy podstawa egzekucji (decyzja) została uznana za wydaną z naruszeniem prawa, mimo braku jej formalnego uchylenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy stwierdzono naruszenie prawa w decyzji stanowiącej podstawę egzekucji, ale nie mogła ona zostać uchylona z powodu upływu terminu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu kosztów egzekucyjnych w sytuacji, gdy pierwotna decyzja administracyjna okazała się wadliwa, co ma istotne implikacje praktyczne dla zobowiązanych.
“Czy można odzyskać koszty egzekucji, gdy decyzja była wadliwa, ale nie uchylona?”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.