I SA/Ol 148/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie odliczenia VAT od rat leasingowych samochodu, uznając, że prawo do odliczenia zostało nabyte prawidłowo w momencie leasingu, a późniejsze unieważnienie dowodu rejestracyjnego nie może pozbawić podatnika nabytego prawa.
Spółka jawna odliczyła podatek VAT od rat leasingowych samochodu ciężarowego, który był prawidłowo zarejestrowany jako ciężarowy. Organy podatkowe zakwestionowały to odliczenie po latach, po unieważnieniu dowodu rejestracyjnego i stwierdzeniu, że samochód powinien być traktowany jako osobowy. WSA w Olsztynie uchylił decyzję organu, uznając, że prawo do odliczenia podatku naliczonego zostało nabyte prawidłowo w momencie leasingu, a późniejsze zdarzenia nie mogą pozbawić podatnika nabytego prawa.
Sprawa dotyczyła spółki jawnej A., która odliczyła podatek VAT od rat leasingowych samochodu Suzuki, zarejestrowanego jako ciężarowy. Organy podatkowe zakwestionowały to odliczenie, twierdząc, że samochód był w rzeczywistości osobowy, a dowód rejestracyjny został unieważniony. Spółka argumentowała, że działała w zaufaniu do organów i że prawo do odliczenia zostało nabyte zgodnie z przepisami obowiązującymi w momencie leasingu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, który określił dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że prawo do odliczenia podatku naliczonego zostało nabyte prawidłowo w momencie leasingu, gdy samochód był legalnie zarejestrowany jako ciężarowy. Sąd uznał, że późniejsze unieważnienie dowodu rejestracyjnego i zmiana klasyfikacji pojazdu nie mogą pozbawić podatnika nabytego prawa, a próba weryfikacji rozliczeń po latach stanowi naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa i próba zastosowania prawa wstecz.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ prawo to zostało nabyte prawidłowo w momencie leasingu, a późniejsze zdarzenia nie mogą pozbawić go tego prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje w momencie nabycia towaru lub usługi i nie może być odebrane, jeśli podatnik prawidłowo rozliczył podatek w deklaracjach. Późniejsze unieważnienie dowodu rejestracyjnego i zmiana klasyfikacji pojazdu nie mogą mieć wpływu na nabyte prawo, a próba weryfikacji rozliczeń po latach stanowi naruszenie zasady zaufania i próbę zastosowania prawa wstecz.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
u.p.t.u. art. 19 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnik nabywa prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Tego prawa nie można odebrać, gdy podatnik prawidłowo je rozliczył.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 10 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawa do określenia zobowiązania podatkowego lub kwoty zwrotu podatku.
u.p.t.u. art. 109 § 4
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określenie wysokości zobowiązania i ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w przypadku zaniżenia zobowiązania.
u.p.t.u. art. 109 § 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określenie wysokości zwrotu i ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w przypadku zawyżenia zwrotu.
u.p.t.u. art. 109 § 8
Ustawa o podatku od towarów i usług
Stosowanie przepisów ust. 4-7 w przypadku, gdy podatnik wykazał zwrot podatku, a powinien wykazać zobowiązanie podatkowe.
rozp. MF art. 12 § 1
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od czynszu i innych odpłatności wynikających z umowy najmu, dzierżawy lub podobnej, dotyczącej samochodów osobowych lub innych o dopuszczalnej ładowności do 500 kg.
prd art. 68 § 1
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek producenta lub importera uzyskania świadectwa homologacji.
prd art. 68 § 9
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji w przypadku zmian w typie pojazdu, wyposażeniu lub częściach.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 210 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
o.p. art. 14 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Tryb wydawania pisma przez Ministra Finansów.
o.p. art. 121 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania obywateli do działań organów państwa.
o.p. art. 68 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Okres przedawnienia orzekania.
u.p.t.u. art. 27 § 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
Ustalanie dodatkowego zobowiązania podatkowego.
u.p.t.u. art. 25 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 25 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Szczegółowe zasady odliczania podatku naliczonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do odliczenia podatku naliczonego zostało nabyte prawidłowo w momencie leasingu, gdy samochód był legalnie zarejestrowany jako ciężarowy. Późniejsze unieważnienie dowodu rejestracyjnego i zmiana klasyfikacji pojazdu nie mogą pozbawić podatnika nabytego prawa. Weryfikacja rozliczeń po latach stanowi naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa. Organ podatkowy nie może ustalić dodatkowego zobowiązania podatkowego po upływie terminu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Samochód był w rzeczywistości osobowy, a dowód rejestracyjny został unieważniony, co pozbawia prawa do odliczenia. Decyzja o rejestracji pojazdu jako ciężarowego była wadliwa od początku.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że ponowne rozliczenie w 2005 roku podatku VAT za leasingowany samochód Suzuki, jako jego weryfikacja, nastąpiło po definitywnym rozliczeniu tego podatku. Działania organów podatkowych w niniejszej sprawie uznać należy za działania naruszające prawa podatnika ( zwłaszcza prawa do potrącenia podatku należnego), stanowiące w rzeczywistości próbę zastosowania regulacji prawnej wstecz. Zmiana rozliczenia naruszałaby konstytucyjną zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa; tym samym spowodowałaby przerzucenie na skarżącą skutków naruszenia prawa przez pierwszego właściciela pojazdu.
Skład orzekający
Tadeusz Piskozub
przewodniczący sprawozdawca
Zofia Skrzynecka
sędzia
Renata Kantecka
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona praw nabytych przez podatników w kontekście zmian interpretacji przepisów lub wadliwych decyzji administracyjnych, zasada zaufania do organów państwa, zasada niedziałania prawa wstecz w sprawach podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z leasingiem samochodu zarejestrowanego jako ciężarowy, gdzie późniejsze unieważnienie dowodu rejestracyjnego doprowadziło do sporu o prawo do odliczenia VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady ochrony praw nabytych i zaufania do państwa w kontekście podatkowym, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak późniejsze decyzje administracyjne mogą wpływać na rozliczenia podatkowe.
“Czy późniejsze błędy urzędników mogą zrujnować Twoje rozliczenia VAT? Sąd Najwyższy staje po stronie podatnika!”
Dane finansowe
WPS: 562 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ol 148/06 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2006-05-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-04-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Renata Kantecka Tadeusz Piskozub /przewodniczący sprawozdawca/ Zofia Skrzynecka Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr) Sędziowie WSA Zofia Skrzynecka Asesor Renata Kantecka Protokolant Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006r. sprawy ze skargi A. sp. j. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2000 roku I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 6 lutego 2006 roku, po rozpatrzeniu odwołania A. spółka jawna A. T., B. F., Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. z dnia 10 listopada 2005 roku w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 roku i ustalenia dodatkowego zobowiązania w podatku VAT za ten okres. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, co następuje: Przeprowadzona kontrola podatkowa w zakresie prawidłowości dokonywanych rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2000 roku przez A. Spółka Jawna ujawniła, że podatnik pomniejszył podatek należny o podatek naliczony w kwocie 562 zł, dotyczący rat leasingowych samochodu ciężarowego marki Suzuki "[...]". W postępowaniu podatkowym organ pierwszej instancji ustalił, że wspólniczki Spółki, A. T. i B. F., zawarły w dniu 27 października 1999 roku z "[...]" Funduszem Leasingowym S. A., umowę leasingu operacyjnego, na przedmiotowy pojazd, na okres 24 miesięcy. Sprzedawcą przedmiotowego samochodu było Przedsiębiorstwo B – A. P. Starosta Powiatowy w O. w dniu 27 października 1999 roku wydał, w oparciu o ocenę techniczną przeprowadzoną w dniu 26 października 1999 roku przez Zespół Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego, A. P. dowód rejestracyjny, na samochód ciężarowy Suzuki "[...]". Decyzją z dnia 23 stycznia 2003 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., stwierdziło nieważność dowodu rejestracyjnego z dnia 27 października 1999 roku , wydanego A. P. na samochód ciężarowy Suzuki "[...]". W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż pojazd po dokonanych przeróbkach nie otrzymał świadectwa homologacji, które stanowi warunek niezbędny do dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym. Powołując się na art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późniejszymi zmianami), Kolegium Samorządowe orzekło, iż na producencie lub importerze pojazdu samochodowego spoczywa obowiązek uzyskania świadectwa homologacji. Wprowadzając zmiany w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia pojazdu lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub części importer lub producent jest również obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część (art. 68 ust. 9 cyt. ustawy). W świetle stwierdzonego niedopełnienia procedur SKO uznało, iż wydanie dowodu rejestracyjnego na samochód ciężarowy nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Prezydent Miasta P., mając na względzie decyzję wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia 31 lipca 2003 roku Nr "[...]", adresowaną do Towarzystwa Leasingowego S. A., stwierdził nieważność decyzji z dnia 29 października 1999 roku w sprawie rejestracji pojazdu SUZUKI "[...]" jako ciężarowy - dowodu rejestracyjnego, a także orzekł o odmowie wyrażenia zgody na stałą rejestrację pojazdu jako ciężarowy, przywróceniu pojazdu do stanu zgodnego ze świadectwem homologacji i dokonaniu rejestracji pojazdu jako osobowy. W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w E., stwierdzony stan faktyczny i prawny ujawnił zatem, iż leasingobiorca — Spółka Jawna A. korzystała w każdym z miesięcy 2000 roku w sposób nieuprawniony z pomniejszenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony w wysokości 562 zł, co wynika wprost z zapisu §12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zmianami) określającego, iż usługobiorcom użytkującym samochody osobowe lub inne samochody o dopuszczalnej ładowności do 500 kg na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy o podobnym charakterze, nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego oraz do zwrotu różnicy podatku o kwotę podatku naliczonego od czynszu (raty) i innych odpłatności wynikających z zawartej umowy. Decyzją z dnia 10 listopada 2005 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe lub kwoty zwrotu podatku na rachunek bankowy, w oparciu o zapis art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Ponadto, na podstawie art. 109 ust. 4, 5 i 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług, organ I instancji ustalił kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego za każdy okres w kwocie 168 zł. Od wydanej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym zarzuciła wydanej decyzji naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności prawnych. W uzasadnieniu odwołania Spółka Jawna A. podkreśla, że nie była adresatem decyzji w sprawie unieważnienia dowodu rejestracyjnego na samochód SUZUKI "[...]", zatem nie mogła wnieść od niej odwołania. Podatnik wskazał, iż organ pierwszej instancji nie zwrócił uwagi, iż w momencie zawierania umowy, jak też przez cały okres użytkowania, samochód był zarejestrowany jako ciężarowy, zatem nabył prawo od dokonania odliczenia podatku naliczonego od raty leasingowej. Zdaniem strony odwołującej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. w wydanej decyzji nie odniósł się do stanowiska Ministra Finansów wyrażonego w piśmie z dnia 29 stycznia 2002 roku, sporządzonego w trybie art. 14§ 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w sprawie osób uprawnionych do odliczenia podatku VAT przy zakupie samochodu osobowego, przerobionego na samochód ciężarowy oraz wytycznych Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 28 stycznia 2002 roku w tej samej sprawie. Dodatkowo, spółka podniosła, iż nieuprawnione było ustalenie kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego, ponieważ przepisy art. 10 ust. 2 i art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o VAT, w oparciu o które decyzja została wydana, już nie obowiązują. Dyrektor Izby Skarbowej, po analizie odwołania oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w uzasadnieniu decyzji odwoławczej z dnia 6 lutego 2006 roku podniósł, m. in.: iż zgodnie z brzmieniem art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późniejszymi zmianami), podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Natomiast przepis §12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 roku, wydany na podstawie art. 21 ust. 9 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nie dawał możliwości usługobiorcom użytkującym samochody osobowe oraz inne samochody o dopuszczalnej ładowności do 500 kg, na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy o podobnym charakterze, do obniżenia podatku należnego oraz do zwrotu różnicy podatku od kwotę podatku naliczonego od czynszu (raty) i innych odpłatności wynikających z zawartej umowy. W świetle tego przepisu, dla oceny prawa podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego, decydujące znaczenie ma rodzaj samochodu, będącego przedmiotem umowy leasingu. W ocenie organu odwoławczego, na podstawie zebranego materiału dowodowego w sprawie stwierdzono, iż decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Nr "[...]" z dnia 23 stycznia 2003 roku stwierdzono nieważność dowodu rejestracyjnego wydanego w dniu 27 października 1999 roku A. P. przez Starostę Powiatowego w O. wydanego na samochód ciężarowy marki Suzuki "[...]". Unieważnienie dowodu rejestracyjnego kwalifikującego samochód osobowy Suzuki "[...]" jako samochód ciężarowy oznacza, że w chwili zawarcia umowy leasingu w dniu 27 października 1999 r., był to samochód osobowy (na taki rodzaj samochodu wskazuje ponadto świadectwo homologacji wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 9 kwietnia 1999 roku). Okoliczność tę potwierdziła ponadto, wydana przez Prezydenta Miasta P. decyzja z dnia 31 lipca 2003 roku , stwierdzająca nieważność dowodu rejestracyjnego, posiadanego przez "[...]" Fundusz Leasingowy S. A. i przywróceniu pojazdu do stanu zgodnego ze świadectwem homologacji i rejestracji samochodu Suzuki "[...]" jako osobowy. Dyrektor Izby podniósł, że kwestia oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania rejestracyjnego pojazdów nie należy do jego kompetencji. Mając na względzie powyższy stan faktyczny i prawny, organ odwoławczy podtrzymał stanowisko, wyrażone przez organ I instancji, iż Spółka Jawna A. nie była uprawniona do odliczenia podatku niezależnie od faktu, iż w okresie użytkowania dowód rejestracyjny pojazdu wskazywał, iż jest to samochód ciężarowy. Zdaniem organu II, powołana przez spółkę wykładania prawa dokonana przez Ministra Finansów w dniu 29 stycznia 2002 roku uznawała osoby uprawnione do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu samochodu osobowego, przerobionego na samochód ciężarowy pod trzema warunkami: 1. osoby te nabyły w okresie do 1 stycznia 2001 roku samochód osobowy, który został przerobiony na ciężarowy, co stwierdza wpis do dowodu rejestracyjnego pojazdu, 2. osoby te wykorzystały ten samochód w prowadzeniu działalności gospodarczej, przy czym charakter tej działalności wymagał posiadania samochodu ciężarowego, 3. przeróbki samochodu zostały faktycznie wykonane, co można stwierdzić na podstawie dokumentów wydanych przez upoważnione stacje kontroli pojazdów. W okolicznościach przedmiotowej sprawy cytowane pismo nie ma zastosowania, ponieważ dowód rejestracyjny potwierdzający, iż pojazd marki Suzuki "[...]" to samochód ciężarowy, został unieważniony decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., a następnie decyzją Prezydenta Miasta P., a fakt jego posiadania był jedną z okoliczności warunkujących prawo do odliczenia (pkt 1 pisma Ministra Finansów). W ocenie organu odwoławczego, konsekwencje uchylenia decyzji w sprawie rejestracji pojazdu dotyczą wszystkich osób zainteresowanych, zarówno nabywcy pojazdu jak i użytkowników, którzy ponoszą ryzyko wyboru nierzetelnego kontrahenta. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy pozostaje fakt, iż odwołująca nie była adresatem decyzji unieważniającej dowód rejestracyjny. Za nietrafne uznał twierdzenie strony, iż decyzja odwoławcza została wydana w oparciu o nieobowiązujący już przepis art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Stan faktyczny sprawy opisany w przedmiotowej decyzji obejmuje okres grudnia 1999 roku, zatem zastosowanie mają przepisy prawa materialnego obowiązujące w tym okresie. W ocenie organu odwoławczego słuszne jest, przedstawione w odwołaniu stanowisko podatnika, co do braku podstaw do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w oparciu o przepisy art. 27 ust. 5 ustawy o VAT z dnia 8 stycznia 1993 roku , jednakże zwrócić należy uwagę, iż kwota dodatkowego zobowiązania podatkowego została ustalona przez organ pierwszej instancji w oparciu o normę art. 109 ust. 4, 5 i 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku w sprawie podatku od towarów i usług. Zgodnie z brzmieniem art. 109 ust 4 ustawy o VAT, w przypadku stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego określa wysokość tego zobowiązania w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia tego zobowiązania. Zapis art. 109 ust. 5 określa, iż w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia. Brzmienie art. 109 ust. 8 precyzuje, iż przepisy ust. 4 -7 stosuje się odpowiednio, w przypadku, gdy podatnik wykazał w deklaracji podatkowej i otrzymał kwotę zwrotu różnicy podatku lub kwotę zwrotu podatku naliczonego, a powinien wykazać kwotę zobowiązania podatkowego podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, zasadność stosowania wymienionej sankcji w okresie po wejściu w życie nowej ustawy do zdarzeń sprzed 1 maja 2004 roku potwierdzona została w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 12 września 2005 roku, sygn. akt I FPS 2/05, w której stwierdzono, że "po dniu 30 kwietnia 2004 roku dopuszczalne jest ustalenie podatnikowi podatku od towarów i usług dodatkowego zobowiązania podatkowego za okresy rozliczeniowe sprzed 1 maja 2004 roku na podstawie art. 109 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług". Spółka pismem z dnia 1 marca 2006 roku, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie trzy decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 lutego 2006 roku, wydanych w sprawach "[...]", "[...]" oraz "[...]".określenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT, wobec A. sp. j. A. T., B. F., wnosząc o ich uchylenie oraz o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi Spółka opisała przebieg postępowania pierwszoinstancyjnego i odwoławczego, stwierdzając, że w uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej nie odniósł się do zarzutów strony, a mianowicie, że: a) w momencie odliczania naliczonego podatku VAT z tytułu zawartej umowy leasingu podatnik A. sp. j., był związany wydana decyzją administracyjna w postaci rejestracji samochodu jako ciężarowy tym samym dysponował ważną podstawą do dokonywania odliczeń. b) organ orzekający nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy działaniami podatnika oraz dysponującego na podstawie zawartej umowy leasingowej dowodem rejestracyjnym określającym samochód pozostający w leasingu jako samochód ciężarowy (jak wskazał na to Naczelnik Urzędu Skarbowego w swoim piśmie z dnia 20 lipca 2005 roku przedmiotem leasingu przez ‚ B. s.c. A T., B. F. był samochód ciężarowy (sprawa "[...]"), c) zarówno Urząd Skarbowy jak Dyrektor Izby Skarbowej wydając swą decyzję winny ocenić prawidłowość postępowania Prezydenta P. w przedmiocie decyzji unieważniającej dowód rejestracyjny albowiem w przeciwnym wypadku zakładałyby one, iż niezależnie od prawidłowości bądź nieprawidłowości decyzji innych organów, odnośnie których podatnik nie ma na nie żadnego wpływu. Zdaniem skarżącej, w szczególności decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w O. winna odnosić się do poruszonego przez skarżącą stronę zagadnienia prawnego dotyczącego czasu od którego należy liczyć skutki unieważnienia dowodu rejestracyjnego, a kwestia ta została całkowicie zignorowana przez Dyrektora Izby Skarbowej w O. W ocenie skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej w O. odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów o braku odniesienia się Naczelnika US w E. do jego wcześniejszych twierdzeń w świetle, których zgodnie ze stanowiskiem Ministra Finansów z dnia 29 stycznia 2002 roku za osoby uprawnione do odliczenia podatku VAT z tytułu zakupu samochodu osobowego, przerobionego na samochód ciężarowy, uważa się osoby, które: 1. nabyły — w okresie do 1 stycznia 2001 roku — samochód osobowy, który został przerobiony na samochód ciężarowy, co zostało stwierdzone stosownym wpisem do dowodu rejestracyjnego tego samochodu, 2. wykorzystały ten samochód w prowadzeniu działalności gospodarczej, przy czym charakter tej działalności wymagał posiadania samochodu ciężarowego, 3. przeróbki samochodu, uprawniające do zaliczenia tego pojazdu do samochodów ciężarowych (zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami) zostały faktycznie dokonane, co można stwierdzić na podstawie zaświadczeń bądź na podstawie innych dowodów, wydawanych przez upoważnione stacje kontroli pojazdów, dokumentujących przeróbki skwitował, iż strona nie spełnia jednego z powyższych kryteriów ponieważ dowód rejestracyjny został unieważniony a konsekwencje tej decyzji dotyczą wszystkich zainteresowanych osób. Skarżąca stwierdziła, że Dyrektor Izby Skarbowej w O. nie odniósł się również do jej zarzutu, iż Naczelnik US w E. nie wypowiedział się co do podnoszonych wcześniej przez siebie wytycznych Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 28 stycznia 2002 roku w świetle, których wskazywano, iż w przypadku toczących się postępowań kontrolnych i podatkowych, nie należy kwestionować prawa podatnika do odliczenia podatku VAT z tytułu nabycia lub użytkowania samochodu osobowego przerobionego na ciężarowy, jeżeli odliczenie przysługiwało na podstawie przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2000 roku, które nie uzależniały wprost skorzystania z prawa do powyższego odliczenia od posiadania świadectwa homologacji. Tym samym należało odnieść się do konsekwencji uchylenia decyzji rejestrującej pojazd jako ciężarowy, w sytuacji gdy uczyniono to wobec właściciela pojazdu, który to podmiot mógł być podejrzewany właśnie o to, że dokonywał zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym aby móc odliczyć naliczony uprzednio podatek VAT podczas gdy podatnik B s.c. odliczała podatek VAT, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa tj. zgodnie z ustawą z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ,w szczególności art. 25 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 5, która do dokonywania odliczeń nie wymagała zmiany świadectwa homologacji a jedynie wpisu do dowodu rejestracyjnego czemu odwołujący zadość uczynił w momencie dokonywania odliczeń. W końcowych stwierdzeniach, skarżąca podniosła, że organy podatkowe wydając swoje decyzję nie miały w ogóle na względzie tego, iż podatnik ma prawo mieć gwarantowane Konstytucją RP zaufanie do decyzji wydawanych przez organy władzy. W ocenie skarżącej, ewentualna błędna decyzja o rejestracji samochodu jako ciężarowego nie powinna w żaden sposób dotykać podatnika. Skarżąca podnosi, że działała w zaufaniu do decyzji organu władzy a w niniejszym wypadku nie miał nawet na nią wpływu. W konsekwencji skarżąca jest zaskakiwana po ponad 5 latach od zakończenia odliczania podatku VAT decyzją, o konieczności uiszczenia kwoty ok. 20000 złotych w sytuacji gdy nie miała wpływu na wydanie tejże decyzji. W świetle powyższych wywodów, skarżąca stwierdziła, iż decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w O. niezasadnie przyjęła, iż skutki uchylenia decyzji o rejestracji samochodu jako ciężarowego działają ex tunc, a nie ex nunc. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, dotyczącą decyzji odwoławczej z dnia 6 lutego 2006 roku Nr "[...]", utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. z dnia 10 listopada 2005 roku, w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2000 roku, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność wydawanych aktów zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Istotą sporu w rozstrzyganej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy stronie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT z tytułu umowy leasingu samochodu Suzuki "[...]", nabytego przez skarżącą w dniu 27.10.1999 roku, jako ciężarowy, którego dowód rejestracyjny następnie unieważniono i nakazano, powrócić do pierwotnego przeznaczenia samochodu, jako osobowego. Nie ulega wątpliwości, że spółka w dacie składania deklaracji podatkowej była podmiotem podatku od towarów i usług, za poszczególne miesiące 2000 roku, posiadała prawo do odliczenia podatku naliczonego od rat leasingowych, w wysokości 562 zł miesięcznie, za samochód ciężarowy Suzuki "[...]". W ocenie organów skarbowych pierwszej i drugiej instancji, stwierdzenie nieważności dwóch dowodów rejestracyjnych samochodu Suzuki "[...]" w okresie 2003 roku, było decydującą okolicznością do pozbawienia decyzjami z 2005 roku, prawa do obniżenia podatku naliczonego z 24 miesięcznych rat leasingowych, za ten samochód, na podstawie art.25 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług..., a także na podstawie § 12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 roku..., gdyż uznano że leasingowany samochód od samego początku był samochodem osobowym, i nie mógł spełnić wymaganych warunków, określonych w wymienionych przepisach. Zdaniem Sądu rozpatrującego sprawę, stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w O., zawarte w zaskarżonej decyzji, jest nietrafne, ponieważ stosownie do treści art.19 ust.1 ustawy VAT z 1993r., podatnik nabywa prawo do obniżenia podatku należnego, o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, i tego prawa podatnikowi nie można odebrać, kiedy prawidłowo go rozliczy w deklaracjach VAT 7, zgodnie z regułami ustawy. W rozpatrywanym stanie faktycznym, ponowne rozliczenie w 2005 roku podatku VAT za leasingowany samochód Suzuki "[...]", jako jego weryfikacja, nastąpiło po definitywnym rozliczeniu tego podatku, za poszczególne miesiące, w okresie grudzień 1999 roku do października 2001 roku, które zostało dokonane z podatnikiem i Urzędem Skarbowym. Należy zauważyć, iż podatnik w rozliczeniu za dany miesiąc wykazywał właściwe kwoty oraz spełniał w danym okresie rozliczeniowym ustawowe wymagania, do nabycia prawa potrącenia podatku należnego, z tytułu nabycia leasingowanego ciężarowego samochodu, prawidłowo rejestrowanego. W ocenie Sądu, weryfikacja rozliczenia podatku VAT, po zakończonej umowie leasingu samochodu ciężarowego Suzuki "[...]", którego rejestrację odpowiednie organy unieważniły w 2003 roku, nakazując przywrócić temu samochodowi pierwotną funkcję samochodu osobowego, jest pozbawieniem podatnika dobrze nabytego prawa. Zdaniem Sądu, na powstanie prawa skarżącej do obniżenia kwoty podatku należnego nie mogą mieć wpływu zdarzenia i czynności, które pojawiły się po złożeniu prawidłowego rozliczenia podatkowego. Dlatego działania organów podatkowych w niniejszej sprawie uznać należy za działania naruszające prawa podatnika ( zwłaszcza prawa do potrącenia podatku należnego), stanowiące w rzeczywistości próbę zastosowania regulacji prawnej wstecz. Dopiero bowiem nie złożenie prawidłowego rozliczenia, jak też naruszenie zasad wyrażonych w art.19 ust.1 cyt.ustawy VAT z 1993 r., stanowiłoby podstawę do weryfikacji rozliczenia podatku VAT, w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast jeżeli w dacie składania miesięcznych deklaracji VAT 7, za leasingowany samochód, skarżąca posiadała legalnie nabyty samochód ciężarowy to nabyła prawo do odliczenia podatku naliczonego z tego tytułu. W związku z powyższym, zastosowanie przez organy podatkowe, jako podstawy weryfikacji art.10 ust.2 ustawy VAT z 1993 roku, jest w ocenie Sądu nieracjonalne i narusza przepis art.19 ust.1 tej ustawy, ponadto narusza zasadę zaufania obywateli do działań organów państwa, wyrażonej w art.121§1 Op., a także zasady swobody działalności gospodarczej. Dodatkowo należy podnieść, iż kiedy Minister Finansów pismem z dnia 28 stycznia 2002 roku, dokonał urzędowej wykładni prawa, dotyczącego samochodów osobowych przerabianych w okresie do 1 stycznia 2001r., w odniesieniu do przepisów art.25 ust.1 pkt 2 ustawy VAT z 1993 r., to skarżąca spełniała wszystkie uprawnienia w dacie pisma, do odliczenia podatku VAT, za leasingowany samochód. Podsumowując, Sąd stwierdza, iż dokonanie czynności unieważnienia dowodów rejestracyjnych dokonane na przestrzeni 2003 roku oraz wydanie w 2005 roku decyzji wymiarowych, po dokonaniu całkowitego rozliczenia w podatku VAT w 2001 roku, za nabyty w drodze leasingu samochód Suzuki "[...]", nie powinny mieć wpływu na nabyte prawo do odliczenia podatku VAT, za okres 1999-2001, ponieważ zmiana rozliczenia naruszałaby konstytucyjną zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa; tym samym spowodowałaby przerzucenie na skarżącą skutków naruszenia prawa przez pierwszego właściciela pojazdu, A. P. Na marginesie powyższych rozważań, Sąd w zaskarżonej decyzji zauważył również naruszenie art.20 ust.2 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa..., ponieważ do dnia 31 grudnia 2002 roku, obowiązywał trzyletni okres przedawnienia orzekania w prawach dodatkowego zobowiązania w podatku VAT, zgodnie z art.68§1 Op. i art.27 ust.5 ustawy VAT . Zdaniem Sądu, obowiązek podatkowy w podatku VAT u skarżącej powstał w 2000 roku, to zgodnie z treścią art.68§1 Op., trzyletni okres przedawnienia upływał 31 grudnia 2003 roku, zatem po tym dniu istniał zakaz wydawania decyzji o ustalaniu dodatkowego zobowiązania w podatku VAT za 2000rok. Mając na uwadze wszystkie podniesione okoliczności sprawy, Sąd działając na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Stosownie do treści art.210§1 ppsa o kosztach nie orzeczono, wobec braku wniosku skarżącej w tym zakresie. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art.152 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI