Orzeczenie · 2026-06-17

I SA/Ol 146/26Nierzetelną ewidencja ryczałt sankcje podatkowe

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2026-06-17
NSAPodatkoweŚredniawsa
ryczałt od przychodów ewidencjonowanychnierzetelna ewidencjasankcje podatkoweniezaewidencjonowany przychódustawa o zryczałtowanym podatku dochodowymOrdynacja podatkowazasada in dubio pro tributariokontrola podatkowaskarżony organ

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2023 rok. Organy podatkowe ustaliły, że podatnik nieprawidłowo wykazał przychody w zeznaniu PIT-28 oraz nie wykazał przychodów z najmu lokalu mieszkalnego, a także nie zaewidencjonował innych przychodów. W związku z tym, że niezaewidencjonowana kwota stanowiła znaczną część przychodu wykazanego (243,18%), organy uznały ewidencję za nierzetelną i zastosowały sankcyjne stawki ryczałtu zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Podatnik zarzucił naruszenie art. 2a Ordynacji podatkowej (zasada 'in dubio pro tributario') oraz wadliwość uzasadnienia decyzji. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że nierzetelność ewidencji, wynikająca z niezaewidencjonowania przychodów przekraczających próg 0,5% określony w rozporządzeniu, była podstawą do zastosowania sankcji. Sąd uznał, że nie zaszła sytuacja wymagająca zastosowania zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, a uzasadnienie decyzji było wystarczające. Sąd potwierdził również prawidłowość uchylenia przez Dyrektora IAS części decyzji dotyczącej odsetek za zwłokę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nierzetelności ewidencji przychodów w kontekście zastosowania sankcji z ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym oraz zasady 'in dubio pro tributario'.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych kwot i progów procentowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy częściowa nierzetelność ewidencji przychodów, polegająca na niezaewidencjonowaniu części przychodów, uzasadnia zastosowanie sankcyjnych stawek ryczałtu zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli niezaewidencjonowana kwota przychodów przekracza dopuszczalny próg błędu (0,5%) określony w przepisach wykonawczych, ewidencja jest nierzetelna i nie może stanowić dowodu, co uzasadnia zastosowanie sankcji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że niezaewidencjonowanie przychodów w kwocie stanowiącej 243,18% przychodu wykazanego w ewidencji czyni ją nierzetelną. Nierzetelność ta, przekraczająca próg 0,5% określony w § 11 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, stanowiła podstawę do zastosowania sankcyjnych stawek podatku na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady 'in dubio pro tributario', gdyż nie było wątpliwości interpretacyjnych co do przesłanki nierzetelności ewidencji.

Czy organ podatkowy prawidłowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, odnosząc się do zarzutów strony i wyjaśniając podstawę prawną decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy i sąd administracyjny prawidłowo uzasadniły swoje stanowisko, odnosząc się do argumentacji strony skarżącej i wyjaśniając podstawę prawną decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej obszernie odniósł się do zarzutów strony, wyjaśniając, dlaczego nie podziela stanowiska skarżącego dotyczącego konieczności zastosowania zasady 'in dubio pro tributario'. Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej ani innych przepisów proceduralnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2023 rok.

Przepisy (13)

Główne

u.z.p.d. art. 12

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

u.z.p.d. art. 17 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Przepis ten stanowi podstawę do określenia wartości niezewidencjonowanego przychodu i zastosowania sankcyjnych stawek ryczałtu w przypadku nieprowadzenia ewidencji lub prowadzenia jej niezgodnie z warunkami uznania jej za dowód w postępowaniu podatkowym.

r.p.e. art. 11 § ust. 1, 2, 3 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z 17 grudnia 2021 r. w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

Określa wymogi rzetelności i niewadliwości ewidencji oraz dopuszczalny próg błędów (0,5%) dla uznania ewidencji za rzetelną i niewadliwą.

Pomocnicze

O.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada 'in dubio pro tributario' - niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. Sąd uznał, że w tej sprawie nie było podstaw do jej zastosowania.

O.p. art. 23 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ odstępuje od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania.

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 193 § § 4 i 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

§ 4 stanowi, że organ podatkowy nie uznaje za dowód ksiąg prowadzonych nierzetelnie lub wadliwie. § 6 nakazuje określenie w protokóle, za jaki okres i w jakiej części księgi nie są uznawane za dowód.

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 2a O.p. w związku z art. 17 ust. 1 u.z.p.d. oraz art. 193 § 6 O.p. poprzez odmowę zastosowania dyrektywy rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść podatnika. • Naruszenie art. 210 § 4 O.p. w związku z innymi przepisami proceduralnymi poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób niewyjaśniający podstawy prawnej i uniemożliwiający odtworzenie toku rozumowania organu.

Godne uwagi sformułowania

nierzetelność ewidencji przychodów • niezaewidencjonowany przychód • sankcyjne stawki podatku • zasada in dubio pro tributario • częściowa nierzetelność ewidencji • nie ma miejsca w niniejszej sprawie opisywana w skardze częściowa nierzetelność ewidencji i związana z tym wątpliwość interpretacyjna

Skład orzekający

Anna Janowska

sędzia

Jolanta Strumiłło

sprawozdawca

Przemysław Krzykowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nierzetelności ewidencji przychodów w kontekście zastosowania sankcji z ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym oraz zasady 'in dubio pro tributario'."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych kwot i progów procentowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem podatkowym ze względu na interpretację przepisów o nierzetelności ewidencji i zastosowaniu sankcji, a także analizę zasady 'in dubio pro tributario'.

Nierzetelna ewidencja przychodów: Kiedy fiskus sięgnie po sankcyjne stawki ryczałtu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst