I SA/WR 25/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych odmawiające stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu, uznając polskie przepisy za niezgodne z art. 90 TWE.
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot podatku akcyzowego zapłaconego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Skarżący zarzucił niezgodność polskich przepisów z prawem unijnym, w szczególności z art. 90 TWE, wskazując na dyskryminujące opodatkowanie. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając polskie regulacje za zgodne z prawem. Sąd uchylił decyzje organów, stwierdzając naruszenie prawa wspólnotowego i nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prowspólnotowej wykładni.
Przedmiotem skargi było uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, które odmawiały stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki Chevrolet Corvette. Skarżący domagał się zwrotu zapłaconego podatku, argumentując niezgodność krajowych przepisów akcyzowych z prawem Unii Europejskiej, w tym z art. 23, 25 i 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Organy podatkowe obu instancji uznały podatek za należny, powołując się na przepisy Ustawy o podatku akcyzowym i twierdząc, że nie naruszają one prawa wspólnotowego, w tym zasady równego traktowania produktów krajowych i importowanych. Sąd administracyjny, analizując sprawę w kontekście orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), w szczególności wyroku w sprawie C-313/05, stwierdził, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od używanych samochodów sprowadzanych z innych państw członkowskich mogą naruszać art. 90 TWE, jeśli stawka podatku przewyższa rezydualny podatek zawarty w wartości porównywalnego samochodu krajowego. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organy z zastosowaniem prowspólnotowej wykładni prawa krajowego, podkreślając jednocześnie, że nie jest kompetentny do merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii nadpłaty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, polskie przepisy w zakresie, w jakim stawka podatku akcyzowego na używane samochody sprowadzone z innych państw członkowskich przewyższa rezydualny podatek zawarty w wartości porównywalnego samochodu krajowego, naruszają art. 90 TWE.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie ETS, wskazując, że art. 90 TWE wymaga neutralności podatków wewnętrznych w konkurencji między produktami krajowymi a importowanymi. Podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów importowanych wyżej niż krajowe. Organy podatkowe miały obowiązek przeprowadzić analizę porównawczą, aby wykazać zgodność stawek z prawem unijnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Pomocnicze
u.p.a. art. 80
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 81
Ustawa o podatku akcyzowym
op. art. 75 § § 2 pkt 1 lit. a
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 72 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 76 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
upsa art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
upsa art. 145 § § 1 pkt 1 a i c
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność polskich przepisów akcyzowych z art. 90 TWE w zakresie opodatkowania używanych samochodów sprowadzanych z innych państw członkowskich. Obowiązek sądu administracyjnego do stosowania prawa wspólnotowego i jego pierwszeństwa przed prawem krajowym.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organów podatkowych o zgodności polskich przepisów z prawem wspólnotowym i należności podatku akcyzowego.
Godne uwagi sformułowania
art. 90 TWE służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym a produktami przywożonymi zza granicy. Podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe. Sąd administracyjny jest kompetentny jedynie do kontroli zaskarżonych orzeczeń z punktu widzenia zgodności z prawem, a nie podejmowania rozstrzygnięć merytorycznych o charakterze kształtującym.
Skład orzekający
Halina Betta
przewodniczący
Katarzyna Borońska
sprawozdawca
Ludmiła Jajkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście podatku akcyzowego od samochodów, obowiązki organów podatkowych w zakresie stosowania prawa wspólnotowego, zakres kognicji sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po przystąpieniu Polski do UE i przed ewentualnymi zmianami przepisów lub orzecznictwem ETS w podobnych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania samochodów sprowadzanych z zagranicy i bezpośrednio odnosi się do konfliktu prawa krajowego z unijnym, co jest zawsze interesujące dla prawników i obywateli.
“Czy polski podatek akcyzowy od importowanych aut łamie prawo UE? Sąd administracyjny analizuje.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 25/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2007-05-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-01-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Halina Betta /przewodniczący/ Katarzyna Borońska /sprawozdawca/ Ludmiła Jajkiewicz Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatek akcyzowy Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 29 poz 257 art. 80 Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta Sędziowie WSA Ludmiła Jajkiewicz Asesor WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Protokolant Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale l w dniu 8 maja 2007 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki Chevrolet Corvette uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] o nr [...]. Uzasadnienie Przedmiotem zaskarżenia W. W. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] o nr [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie [...] z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego Chevrolet Corvette. Skarżący pismem z dnia [...] wystąpił z wnioskiem o zwrot podatku akcyzowego, zapłaconego w związku z nabyciem w dniu [...] na terytorium Niemiec samochodu osobowego marki Chevrolet Corvette o pojemności silnika 5666 cm 3, wyprodukowanego w 2002 r, za kwotę [...]. Wniosek uzasadnił niezgodnością przepisów krajowych w zakresie podatku akcyzowego z przepisami prawa unijnego. Podatnik zarzucił, że obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w związku z wewnątrzwspółnotowym nabyciem samochodów osobowych jest niezgodny z: 1. art. 23 ust. 1 i 2 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (opublikowany Dz. U. z 2004 r. nr 90 poz. 864/2) – dalej: TWE, art. 25 TWE i art. 90 TWE. Naczelnik Urzędu Celnego w W. powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w świetle regulacji ustawy z dnia 23.01.2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29 z 2004 r. póz. 257 ze zm.) – dalej: u.p.a., oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych, zapłacony przez podatnika podatek akcyzowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego jest podatkiem należnym. Wobec powyższego brak było podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 75 § 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: op. W kwestii zgodności prawa krajowego z przepisami wspólnotowymi organ zauważył, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 Dyrektywy Horyzontalnej Rady z dnia 25.02.1992 r. 92/12/EWG przyznano państwom członkowskim prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby niezharmonizowane pod warunkiem, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekroczeniem granicy w handlu między państwami członkowskimi. Grupę towarów akcyzowych niezharmonizowanych każde państwo członkowskie może ustanowić osobno, bez potrzeby ich ujednolicania na terenie całej Wspólnoty Europejskiej, pod warunkiem spełnienia wszelkich zasad wolnego rynku, zasad konkurencji i niedyskryminowania produktów pochodzących spoza kraju. Polski ustawodawca skorzystał z tego rozwiązania i do grupy wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych zaliczył m.in. samochody osobowe. Wbrew stanowisku strony regulacje krajowe nie naruszają też art. 25 TWE, zgodnie z którym cła przywozowe i wywozowe oraz opłaty wywierające ten sam skutek są zakazane między państwami członkowskimi. Towary krajowe oraz pochodzące z innych państwa członkowskich nie są w tym znaczeniu traktowane odmiennie, gdyż jednolitość ich traktowania dotyczy zarówno stawek podatku akcyzowego, obowiązków informowania właściwego organu o powstaniu obowiązku podatkowego i momentu powstania tego obowiązku. Nie ma też ograniczeń ilościowych ani jakościowych oraz innych barier ograniczających obrót samochodami między Polska o pozostałymi krajami Unii Europejskiej. Skarżący w odwołaniuzarzucił decyzji organu I instancji naruszenie art. 81 ustawy z dnia 23 stycznia o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) – w skrócie upa, w związku z art. 90 TWE, przez niewłaściwą wykładnię przepisów i zignorowanie bezwzględnie obowiązujących i mających pierwszeństwo przed przepisami prawa krajowego norm prawa wspólnotowego. Organ odwoławczy, podtrzymując stanowisko organu I instancji wskazał, iż kwestie związane z opodatkowaniem wyrobów akcyzowych oraz zasady i tryb wprowadzania do obrotu tych wyrobów regulują przepisy upa, według których samochód osobowy jest wyrobem akcyzowym (poz. 59 załącznika nr 1 do upa). Ponadto organ powołał się na przepis art. 80 upa, według którego akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, sprowadzone przez podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terenie kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Organ powołał się również na przepis art. 75 ust. 1 upa, określający maksymalną stawkę podatku na wyroby akcyzowe niezharmonizowane (65 %) oraz na treść rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 87, poz. 825 ze zm.) – w skrócie rozporządzenie, wprowadzającego takie same stawki dla samochodów nabywanych wewnątrzwspólnotowo, importowanych, jak i sprzedawanych w kraju uzależniając je wyłączenie od pojemności silnika oraz wieku samochodu. Zdaniem organu, polskie przepisy podatkowe nie różnicują w sposób bezpośredni produktów krajowych w stosunku do produktów nabywanych wewnątrzwspólnotowo czy importowanych, jednakże tylko niektóre rodzaje towarów, w tym wypadku samochody używane niezarejestrowane na terytorium kraju, są poddane podatkowi akcyzowemu, zaś stawki podatku dla samochodów nabywanych wewnątrzwspólnotowo, importowanych, jak i sprzedawanych w kraju są uzależnione wyłączenie od pojemności silnika oraz wieku samochodu. Wobec tego zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego nie pozostają w sprzeczności z przepisem art. 90 TWE bezwzględnie zakazującego protekcjonizm oraz ustanawiającego zasadę równego traktowania produktów krajowych i produktów pochodzących z państw członkowskich w dziedzinie podatków wewnętrznych. Poza tym, organ zauważył, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 Dyrektywy z dnia 25 lutego 1992 r. 92/12/EWG przyznano państwom członkowskim prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby niezharmonizowane pod warunkiem, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekroczeniem granicy w handlu między państwami członkowskimi, tymczasem art. 81 upa nakłada obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej po przywozie na terytorium kraju samochodu a więc po przekroczeniu granicy a nie w związku z jej przekroczeniem jak stanowi Dyrektywa. Zatem podatek akcyzowy, z którym nierozerwalnie związany jest wymóg złożenia deklaracji podatkowej, jest nakładany z powodu pierwszej rejestracji pojazdu już na terenie kraju. W rezultacie art. 81 upa nie jest sprzeczny z art. 3 ust. 3 Dyrektywy, zaś nałożenie podatku akcyzowego na wszystkie samochody, w tym używane, w ocenie organu nie jest wyrazem dyskryminacji podatkowej, lecz wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania. Organ zauważył także, iż jest zobowiązany do działania na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa, do momentu, do którego zachowują one swą moc prawną lub do momentu wydania orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), stwierdzającego niezgodność przepisów upa z przepisami prawa wspólnotowego. Natomiast przyjęcie, że organ podatkowy może odmówić stosowania powszechnie obowiązującego przepisu prawa z uwagi na wątpliwości dotyczące jego zgodności z ustawodawstwem wspólnotowym doprowadziłoby do podważania obowiązującego w państwie porządku prawnego. W skardze W. W. podtrzymał zarzut naruszenia prawa materialnego oraz związane z tym naruszenie przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 72 § 1, 75 §2, 76 § 1 i 120 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: o.p. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i nakazanie organowi zwrotu nadpłaconego podatku akcyzowego. W uzasadnieniu podniósł, iż w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją był on zmuszony do uiszczenia akcyzy w kwocie [...], co jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa wspólnotowego (art. 23, 25 i 90 TWE). Skarżący podniósł także, iż zgodnie z zasadą nadrzędności i bezpośredniego skutku przepisów prawa wspólnotowego są one nadrzędne w stosunku do wszystkich aktów prawa polskiego oraz przedstawił obszerną argumentację dotyczącą hierarchii źródeł prawa, z uwzględnieniem źródeł prawa wspólnotowego. Wskazał także, iż zarówno sądy jak i organy podatkowe są zobowiązane do zapewnienia pełnej skuteczności prawa wspólnotowego, przede wszystkim przez przyjęcie interpretacji przepisów krajowych właściwej w ramach prawa wspólnotowego, a w razie stwierdzenia rozbieżności między prawem krajowym a wspólnotowym - również poprzez odmowę zastosowania przepisów krajowych i bezpośrednie stosowanie prawa wspólnotowego. Skarżący podniósł, że obciążający go podatek akcyzowy, jest wyższy, niż nakładany na używane samochody osobowe nakładane na terytorium Polski, wobec czego, w świetle powołanych przepisów TWE, jest podatkiem nienależnym, jako że prowadzi do dyskryminacji podatników nabywających samochody używane poza granicami kraju. Podatnik zwrócił uwagę, że wprawdzie państwa członkowskie zachowały w odniesieniu do wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych prawo do wprowadzania i utrzymywania na nie podatków zgodnie z własna polityka fiskalną, jednak prawo to jest ograniczone zobowiązaniami państw członkowskich wynikającymi z TWE, w szczególności z art. 90 tego aktu. Zdaniem skarżącego, zapłacony przez niego podatek ma charakter dodatkowej, niezgodnej z prawem wspólnotowym, opłaty za rejestrację samochodu na terytorium Polski. Ponadto, wbrew stanowisku organów podatek ten prowadzi do zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy, utrudniając tym samym swobodę przepływu towarów. To z kolei narusza treść art. 28 TWE. Skarżacy, poza powołaniem szeregu wyroków ETS stwierdził także, iż opinia rzecznika generalnego Eleonory Sharpston sugerowała niezgodność z art. 90 TWEpolskich regulacji dotyczącej podatku akcyzowego od samochodów sprowadzanych, przy ich pierwszej rejestracji. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji co do tego, że w świetle obowiązujących przepisów u.p.a. podatek akcyzowy został słusznie pobrany, wobec czego organ I instancji zasadnie odmówił stwierdzenia nadpłaty tego podatku. Organ szeroko ustosunkował się do zarzutów oparcia rozstrzygnięcia o przepisy krajowe, które były niezgodne z prawem wspólnotowym. W szczególności organ podkreślał jednak brak swoich kompetencji do orzekania o niezgodności przepisów prawa wewnętrznego z prawem Unii Europejskiej, w razie gdy brak jest orzeczenie ETS, które potwierdzałoby taką niezgodność – a taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Tak, więc uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c upsa). W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. Przedmiotem postępowania podatkowego było ustalenie istnienia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego po dniu 1 maja 2004 r. Organy podatkowe obu instancji, odmiennie niż skarżący, uznały, iż zapłacony przez niego podatek jest należny i nie podlega zwrotowi. W celu przesądzenia spornej kwestii w pierwszej kolejności należy stwierdzić czy dokonując wymiaru podatku akcyzowego z zastosowaniem prawa krajowego nie doszło do naruszenia przepisów prawa wspólnotowego, które z dniem przystąpienia naszego kraju do grona państw członkowskich Unii Europejskiej jesteśmy jako państwo zobowiązani do przyjęcia i stosowania. W sytuacji, gdy przepisy prawa wspólnotowego nie określają wprost charakteru prawnego relacji między prawem wspólnotowym a prawem krajowym oraz kompetencji sądów państw członkowskich w zakresie rozpoznawania i rozstrzygania spraw wspólnotowych, lukę tę wypełniają zasady w kształcie nadanym im przez orzecznictwo ETS i Sąd Pierwszej Instancji, w tym: zasada bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego w państwach członkowskich, zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa państw członkowskich oraz zasada efektywności prawa wspólnotowego (zasada ekwiwalentności). Niezależnie od zasad ogólnych prawa wspólnotowego, gwarancję prawidłowego zastosowania prawa wspólnotowego, stanowią orzeczenia ETS odpowiadające na pytania prawne sądów krajowych w przedmiocie interpretacji pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego oraz ważności prawa wtórnego. Co do zasady wykładnia prawa wspólnotowego dokonana przez ETS na podstawie art. 234 TWE wiąże tylko sąd krajowy, który skierował dane pytanie prawne i to tylko w konkretnej sprawie, bowiem brak jest wyraźnego przepisu nadającego tym orzeczeniom moc powszechnie obowiązującą. Faktycznie jednak orzeczenia prejudycjalne mają taką moc chociażby przez fakt powoływania się ETS na wcześniejsze swoje orzeczenia i dosłowne cytaty; odmowę udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne rozpatrzone we wcześniejszym orzeczeniu. Również pominięcie orzeczeń ETS przez sąd krajowy może być potraktowane jako poważne i oczywiste naruszenie prawa wspólnotowego, co z kolei może stanowić jedną z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej państwa. Związanie sądu krajowego orzeczeniem zależy od sposobu udzielenia przez ETS odpowiedzi. Niekiedy ma ona charakter wskazówek, co sąd krajowy powinien wziąć pod uwagę, z pozostawieniem temu sądowi możliwości dokonania własnych ustaleń i ocen; niekiedy dokonuje rozróżnienia wykładni prawa i jego stosowania – nota informacyjna a niekiedy jest jednoznaczna lub dokładna na, tyle, że w praktyce determinuje treść orzeczenia sądu krajowego. Odnosząc się do mocy wiążącej orzeczenia ETS w czasie należy stwierdzić, iż orzeczenia te, zasadniczo wiążą wstecz od dnia wejścia przepisu prawa wspólnotowego w życie. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania brak jest orzeczenia ETS niemniej jednak należy stwierdzić, iż ETS w dniu 18 stycznia 2007 r. wydał orzeczenie wstępne w sprawie C-313/05, rozstrzygające tożsamą kwestię a więc zgodność przepisów upa z przepisami TWE. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 25 WE, 28 WE i 90 WE oraz art. 3 ust. 1 i 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U. L 76, str. 1). Pytania te zostały przedłożone w ramach sporu zawisłego między M. Brzezińskim a Dyrektorem Izby Celnej w Warszawie w przedmiocie podatku akcyzowego, który został nałożony na skarżącego w związku z nabyciem w Niemczech używanego pojazdu samochodowego celem jego przywiezienia do Polski. We wspomnianym orzeczeniu ETS nie stwierdził, aby przepisy krajowe naruszyły art. 25 i art. 28 TWE, natomiast udzielając odpowiedzi na pytanie związane z interpretacją art. 90 TWE, powołując się na wcześniejsze swoje orzecznictwo, Trybunał wskazał, iż stanowi on w systemie traktatu uzupełnienie postanowień odnoszących się do zniesienia ceł oraz opłat o skutku równoważnym. Celem tego postanowienia jest zapewnienie swobodnego przepływu towarów między państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich. W dziedzinie opodatkowania używanych samochodów przywożonych zza granicy art. 90 TWE służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym a produktami przywożonymi zza granicy. Art. 90 akapit pierwszy TWE zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone zza granicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego zza granicy. Zatem zgodnie z tym postanowieniem podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe. W celu zagwarantowania neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy używanymi samochodami osobowymi znajdującymi się już na rynku krajowym a podobnymi samochodami przywożonymi z państwa członkowskiego innego niż Rzeczypospolita Polska należy, więc porównać, zdaniem Trybunału, skutki podatku akcyzowego obciążającego te ostatnie pojazdy ze skutkami rezydualnego podatku akcyzowego obciążającego te pierwsze pojazdy, które zostały już opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej ich rejestracji. Zatem z powyższych rozważań wynika, iż art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. W istocie dane opodatkowanie można uznać za zgodne z art. 90 TWE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest ono tak skonstruowane, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych, oraz że w związku z tym nie wywołuje ono w żadnym razie dyskryminujących skutków. Na organach podatkowych spoczywa, więc obowiązek zbadania, czy taki wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego państwa członkowskiego niż Rzeczypospolita Polska oraz czy z kolei w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna. W ramach tego postępowania organy muszą uwzględnić, po pierwsze, jednokrotność podatku akcyzowego dla wszystkich pojazdów, które są przeznaczone do zarejestrowania w Polsce, zarówno nowych, jak i używanych, niezależnie od tego, czy zostały wyprodukowane na terytorium kraju, czy przywiezione z innych państw członkowskich. Po drugie, dokonać rozróżnienia na dwie kategorie pojazdów, a mianowicie na te, które są sprzedawane jako używane w okresie dwóch lat kalendarzowych od daty ich produkcji, przy czym rok ich produkcji uważa się za pierwszy rok kalendarzowy i z drugiej strony, na pozostałe. Jest to o tyle istotne, iż stawka podatku akcyzowego, która obciąża pojazdy używane sprzedawane po więcej niż dwóch latach od daty ich produkcji, jest obliczana zgodnie z wzorem przewidzianym w § 7 rozporządzenia. Stosowanie tego wzoru wprost prowadzi do wzrostu stawki wraz z wiekiem pojazdu. W świetle powyższych wywodów a zwłaszcza z uwagi na fakt nie przeprowadzenia analizy porównawczej przez organy podatkowe, o jakiej mowa w wyroku ETS, decyzje obu instancji jako naruszające prawo podlegają wyeliminowania z obrotu prawnego. W ocenie Sądu, mimo wyraźnego w tej kwestii stanowiska Trybunału, brak jest jednak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania przez sąd w zakresie, czy taki wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego państwa członkowskiego niż Polska oraz czy z kolei w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualna podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna. Sąd administracyjny, na mocy przepisu art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm) a także art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jest bowiem kompetentny jedynie do kontroli zaskarżonych orzeczeń z punktu widzenia zgodności z prawem, a nie podejmowania rozstrzygnięć merytorycznych o charakterze kształtującym. Podkreślenia wymaga także fakt, iż przyjęte przez ustawodawcę krajowego rozwiązanie mieści się w granicach autonomii proceduralnej państw członkowskich przyznanej przez prawo wspólnotowe i w tzw. "minimalnym standardzie ochrony" określonym przez ETS w orzecznictwie. Tym samym oznacza to brak podstaw prawnych do merytorycznego załatwienia sprawy i ewentualnego nakazania organom zwrotu skarżącemu wnioskowanej kwoty. Jednocześnie organ I instancji rozpatrując ponownie sprawę będzie zobowiązany do ustosunkowania się w kwestii nadpłaty. Podsumowując, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem prawa. Organy obu instancji wprawdzie przeprowadziły postępowanie w granicach swoich kompetencji a także z zastosowaniem wskazanych procedur postępowania podatkowego. Zastosowanie przepisów krajowego prawa materialnego nastąpiło jednak z naruszeniem przepisów prawa wspólnotowego. Wskazane przepisy upa są bowiem niezgodne z art. 90 akapit pierwszy TWE, w zakresie, w jakim stawka podatku akcyzowego, według której jest on nakładany na używane samochody, sprowadzone z innych państw członkowskich, przewyższa ułamek odpowiadający rezydualnemu podatkowi zawartemu w wartości porównywalnego samochodu używanego, na który podatek został nałożony w Polsce, kiedy był on nowy. Tak, więc przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy obu instancji zobowiązane są do przeprowadzenia postępowania z zastosowaniem prowspólnotowej wykładni prawa krajowego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c upsa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI