I SA/Lu 71/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-06-10
NSApodatkoweŚredniawsa
VATodliczenie podatku naliczonegosamochód ciężarowysamochód osobowyrejestracja pojazduodpowiedzialność podatkowaspółka cywilnafaktura VAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, potwierdzając brak prawa do odliczenia VAT od zakupu samochodu, który mimo rejestracji jako ciężarowy, w rzeczywistości był osobowy.

Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy zakupie samochodu, który został zarejestrowany jako ciężarowy, jednak późniejsza decyzja stwierdziła jego nieważność z powodu wadliwej przerejestrowania z osobowego na ciężarowy. Sąd uznał, że skoro decyzja rejestracyjna została unieważniona, samochód w rzeczywistości był osobowy, co zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT wykluczało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Oddalono skargę podatnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji określającą zobowiązanie podatkowe w VAT dla spółki cywilnej oraz odpowiedzialność podatkową byłego wspólnika. Spór dotyczył prawa do odliczenia 13.118 zł VAT naliczonego z faktury zakupu samochodu marki Citroen Xsara Picasso, który został zarejestrowany jako ciężarowy. Organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającej nieważność decyzji o rejestracji pojazdu jako ciężarowego, co oznaczało, że w rzeczywistości był to samochód osobowy. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje przy nabyciu samochodów osobowych. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, uznając, że faktura zawierała dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy co do rodzaju pojazdu. Podkreślono, że unieważnienie decyzji rejestracyjnej miało skutki ex tunc, co pozwalało organom podatkowym na samodzielne ustalenie rzeczywistego rodzaju pojazdu. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące naruszenia zasady ochrony zaufania obywateli do państwa i prawa oraz zasady równego traktowania, wskazując, że niezadowolenie z rozstrzygnięcia nie uzasadnia tych zarzutów. Oddalono skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Prawo do odliczenia VAT naliczonego nie przysługuje przy nabyciu samochodów osobowych (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT). Jeśli decyzja rejestracyjna pojazdu jako ciężarowego została unieważniona, a w rzeczywistości był to samochód osobowy, faktura dokumentująca zakup zawierała dane niezgodne z rzeczywistością, co wyklucza prawo do odliczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

u.p.t.u. art. 25 § 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

o.p. art. 115 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 115 § 2

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 19 § 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 115 § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 115 § 5

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 21 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 108 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

p.r.d. art. 73 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 72 § 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 78 § 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samochód, mimo rejestracji jako ciężarowy, w rzeczywistości był osobowy, co wyklucza prawo do odliczenia VAT. Unieważnienie decyzji rejestracyjnej pozwala organom podatkowym na samodzielne ustalenie rzeczywistego rodzaju pojazdu.

Odrzucone argumenty

Spółka dysponowała dokumentami wskazującymi na ciężarowy charakter pojazdu. Samochód został zarejestrowany jako ciężarowy i spółka posiadała taki dowód rejestracyjny. Skarżący nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym unieważnienia rodowodu rejestracyjnego. Podatek od zakupu został uiszczony przez sprzedawcę. Naruszenie zasady ochrony zaufania obywateli do państwa i prawa. Naruszenie zasady równego traktowania obywateli wobec prawa. Pominięcie jako dowodu decyzji Starostwa Powiatowego o zarejestrowaniu pojazdu jako ciężarowego.

Godne uwagi sformułowania

stwierdzenie nieważności decyzji wywołuje skutki ex tunc, co oznacza, że oznaczona wada zaistniała już w dacie jej wydania. nie sposób zatem podzielić stanowisko skarżącego, iż organy podatkowe dopuściły się naruszenia jego konstytucyjnych praw, jako obywatela Rzeczpospolitej Polskiej.

Skład orzekający

Anna Kwiatek

przewodniczący

Halina Chitrosz

sprawozdawca

Ewa Gdulewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT przy zakupie samochodów, których status (osobowy/ciężarowy) jest kwestionowany, a także kwestie odpowiedzialności podatkowej wspólników spółek cywilnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wadliwą rejestracją pojazdu i może być mniej relewantne w przypadkach, gdzie status pojazdu nie budzi wątpliwości prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od samochodów i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie i rejestracja pojazdu. Wyjaśnia również zasady odpowiedzialności wspólników spółek cywilnych.

Czy samochód zarejestrowany jako ciężarowy, ale faktycznie osobowy, pozbawi Cię prawa do odliczenia VAT?

Dane finansowe

WPS: 13 118 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 71/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-06-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Kwiatek /przewodniczący/
Ewa Gdulewicz
Halina Chitrosz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 909/05 - Wyrok NSA z 2006-05-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 58 poz 515
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - t. jedn.
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2001 nr 129 poz 1444
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (spr.), NSA Ewa Gdulewicz, Protokolant st. insp. Wiesława Wojtal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego rozwiązanej [...] s. c. z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2000 r. i orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej byłego wspólnika za zaległość podatkową -oddala skargę
Uzasadnienie
Sygn. I SA/Lu 71/05
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, na zasadzie art. 233 §1 pkt.2 lit. "a" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. Nr 137, poz.926, z późn. zm. / - po rozpatrzeniu odwołania J. R. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2004r., Nr [...], Nr [...] określającej spółce cywilnej "[...]" w B. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2000r., w kwocie 1.002,00zł oraz orzekającej o jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej z powyższego tytułu w kwocie 13.118,00zł i z tytułu odsetek w kwocie 16.172,40zł:
1/ zmienił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej odsetek za zwłokę określając ich wysokość na kwotę 16.158,10zł;
2/ utrzymał w pozostałej części w mocy decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego, Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił, iż spółka cywilna "[...]" J. R., H. B. z siedzibą w B. w okresie od 12 sierpnia 1994r. do 30 sierpnia 2000r. pozostawała czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W złożonej za miesiąc luty 2000r. deklaracji VAT-7, / w pozycji 49 / "opodatkowane zakupy towarów i usług zaliczane do środków trwałych, związane wyłącznie ze sprzedażą opodatkowaną" wykazała wartość zakupu netto w wysokości 59.631zł, a w pozycji 50 – podatek naliczony od tych zakupów w wysokości 13.118zł. Zakup ten udokumentowany był fakturą VAT nr [...] z dnia [...] lutego 2000r. wystawioną przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" s.c. E. B. - P. na kwotę 59.631zł + VAT 13.118zł. Według danych zawartych w w/w fakturze przedmiotem transakcji był samochód marki "CITROEN" model Xsara Picasso o numerze rejestracyjnym [...], nr podwozia [...], nr silnika [...], rok produkcji 2000, ładowność 550kg, rodzaj "ciężarowy".
Przeprowadzone postępowanie wykazało, iż powyższe dane dotyczące rodzaju samochodu są niezgodne z rzeczywistym rodzajem samochodu, co następnie zostało potwierdzone w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2002r., nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2000r. wydanej z upoważnienia Starosty [...] w przedmiocie rejestracji w/w pojazdu i wydania dowodu rejestracyjnego serii [...], tablic rejestracyjnych o numerze [...] i karty pojazdu seria [...] – z uzasadnienia, iż w sposób wadliwy dokonano przerejestrowania omawianego samochodu z osobowego na ciężarowy na wniosek E.B.
W dalszej części organ odwoławczy wskazał, iż E. B. nabyła przedmiotowy samochód jako osobowy w dniu 22 lutego 2000r. w AUTO [...] w L. i w tym samym dniu zwróciła się o jego rejestrację do właściwego organu, dołączając do wniosku kserokopię faktury VAT nr [...] oraz wyciąg ze świadectwa homologacji nr [...] z dnia [...] listopada 1999r., wystawionego na ten typ pojazdu. W tym też dniu dokonano rejestracji zgodnie z wnioskiem.
Właścicielka pojazdu w w/w samochodzie dokonała następnie zmian polegających na wymontowaniu tylnej półki i zamontowaniu przegrody siatkowej za tylnym rzędem siedzeń, oddzielając w ten sposób część pasażerską od ładunkowej, co zostało potwierdzone stosowną oceną techniczną sporządzoną w dniu 22 lutego 2000r. przez uprawnionego rzeczoznawcę, który określił rodzaj samochodu jako "ciężarowy". Podobnie zostało to ocenione przez uprawnionego diagnostę w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym.
W oparciu o powyższe dokumenty E. B. w dniu [...] lutego 2000r. zwróciła się o przerejestrowanie pojazdu z osobowego na ciężarowy i stosowną decyzję w tym samym dniu uzyskała, po czym również tego samego dnia dokonała sprzedaży pojazdu na rzecz spółki cywilnej "[...]" J. R., H. B. w B., co potwierdziła faktura VAT nr [...] z dnia [...] lutego 2000r.
Organ odwoławczy podkreślił, iż przedmiotowy samochód, jak wynika z powołanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2002r. w istocie rzeczy był samochodem osobowym, a nie ciężarowym, zaś E. B. w związku z tym , iż dokonywała w skali roku kilkunastu takich "przeróbek" została uznana za producenta w rozumieniu art. 68 ust.1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jest to równoznaczne z tym, iż miała ona obowiązek wydać nabywcy świadectwo homologacji w celu przerejestrowania samochodu z osobowego na ciężarowy, z czego się nie wywiązała.
Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji, iż w związku z zaistniałą sytuacją spółce – z mocy art. 25 ust.1 pkt.2 ustawy o podatku od towarów i usług nie przysługiwało prawo odliczenia podatku od towarów i usług z faktury dotyczącej zakupu spornego pojazdu.
W rezultacie, w zaskarżonej decyzji uznano, że organ I instancji trafnie dokonał korekty dokonanego przez spółkę rozliczenia podatku VAT za miesiąc luty 2000.
W sytuacji natomiast, gdy spółka cywilna została w dniu 30 sierpnia 2000r. rozwiązana, zaistniała podstawa prawna z art. 115§1 i 2 Ordynacji podatkowej do przeniesienia odpowiedzialności z powyższego tytułu na skarżącego, jako jej byłego wspólnika, co znalazło wyraz w decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2004r.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, strona wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, iż nie wziął pod uwagę następujących okoliczności:
- nabywając samochód spółka dysponowała dokumentami, z których wynikało, iż jest on samochodem ciężarowym;
- samochód został zarejestrowany jako ciężarowy i spółka posiada taki dowód rejestracyjny;
- skarżący nie brał udziału jako strona w postępowaniu dotyczącym unieważnienia rodowodu rejestracyjnego;
- podatek od zakupu został uiszczony przez sprzedawcę;
-podatnikiem podatku od towarów i usług była spółka cywilna, zaś o odpowiedzialności skarżącego można mówić dopiero z chwilą doręczenia decyzji w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności.
Odnosząc się do powyższych zarzutów Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił na wstępie, iż w rozliczeniu za miesiąc luty 2000r. spółka "[...]" dokonała obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego VAT 13.118,85zł z faktury VAT nr [...] z dnia [...] lutego 2000r. wystawionej przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" s. c. E. B. na kwotę 59.631zł + VAT 13.118zł, która dokumentowała przedmiotowy zakup samochodu ciężarowego CITROEN Xsara Picasso o numerze rejestracyjnym [...].
Organ odwoławczy podał, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2002r., nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2000r. wydanej z upoważnienia Starosty w przedmiocie rejestracji w/w pojazdu i wydania dowodu rejestracyjnego rejestracyjnych serii [...], tablic rejestracyjnych o numerze [...] oraz karty pojazdu seria [...] jest decyzją ostateczną i nie była przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym. Przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa było to, iż E. B. miała obowiązek uzyskać świadectwo homologacji, co dawałoby podstawę do uznania, iż dokonane przeróbki doprowadziły do zmiany rodzaju samochodu z osobowego na ciężarowy. Brak takiego dokumentu doprowadził do jednoznacznego stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż w rzeczywistości przedmiotowy samochód, którego dotyczyła zakwestionowana transakcja pozostawał samochodem osobowym.
W konsekwencji takiego stanu rzeczy Dyrektor Izby Skarbowej wyraził pogląd, iż faktura w oparciu, o którą dokonano odliczenia podatku naliczonego zawierała dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy co do rodzaju pojazdu, a dodatkowo podkreślił, iż nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje także inny dokument, a mianowicie dowód w postaci faktury "[...]" z [...] lutego 2000r., wystawionej przez CITROEN "[...]" Autoryzowanego Koncesjonera w L. w dniu [...] lutego 2000r. dla spółki "[...]", gdzie określono rodzaj spornego pojazdu jako osobowy.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej za bez znaczenia dla sprawy niniejszej należy uznać okoliczność, iż skarżący nie brał udziału w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, gdyż organy podatkowe nie mogą kontrolować tego postępowania. Podobny pogląd wyrażono też w stosunku do postępowania, jakie toczyło się w Prokuraturze Rejonowej.
Za nieistotny dla sprawy uznano również zarzut, iż sprzedawca uiścił podatek VAT.
Odnosząc się natomiast do kwestii związanej z przeniesieniem odpowiedzialności spółki cywilnej "[...]" na skarżącego jako jej byłego wspólnika – organ odwoławczy wskazał, iż wymiar zobowiązań podatkowych w stosunku do spółki cywilnej bezpośrednio rzutuje na zakres obowiązków jej byłych wspólników, którzy ponoszą odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, co wprost wynika z przepisu art. 115§1 i 2 Ordynacji podatkowej. W postępowaniu dotyczącym zobowiązania podatkowego nieistniejącej już spółki cywilnej, w roli strony występują wspólnicy, którzy powinni brać w nim czynny udział. Decyzję określającą zobowiązanie w podatku VAT wydaje się na spółkę, zaś doręcza się ją wszystkim jej wspólnikom. Rozstrzygnięcie organu podatkowego było zatem całkowicie prawidłowe, przy czym zaznaczono, iż decyzję o analogicznej treści, jak zaskarżona decyzja organu I instancji doręczono także drugiemu wspólnikowi H. B.
W końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazano przyczyny i podstawy dokonania korekty kwoty odsetek.
Od tego rozstrzygnięcia J. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 25 ust.1 pkt.2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, podnosząc, iż przedmiotowy samochód został zarejestrowany przez spółkę "[...]", której skarżący był wspólnikiem jako samochód ciężarowy. Zarzucił także obrazę przepisów postępowania, a w szczególności art. 180§1 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie jako dowodu decyzji Starostwa Powiatowego o zarejestrowaniu w dnu 28 lutego 2000r. na firmę "[...]" / spółka cywilna J. R., H. B./ przedmiotowego samochodu jako ciężarowego, który był wykorzystywany w prowadzonej wówczas przez w/w spółkę działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu skargi oraz piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2005r. / k – 14 /, skarżący rozwinął swoje zarzuty powołując się dodatkowo na pisma Ministra Finansów z dnia 23 sierpnia i 28 listopada 1995r. oraz na jego urzędową interpretację udzieloną w związku z wystąpieniem Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 23 stycznia 2002r., w myśl której za osoby uprawnione do odliczenia podatku VAT z tytułu zakupu samochodu osobowego, który został następnie przerobiony na samochód ciężarowy uważa się osoby, spełniające następujące warunki:
- nabyły one samochód osobowy w okresie do dnia 1 stycznia 2001r., który został następnie przerobiony na samochód ciężarowy, co zostało stwierdzone stosownym wpisem do dowodu rejestracyjnego pojazdu;
- wykorzystywały ten samochód w prowadzeniu działalności gospodarczej, przy czym charakter tej działalności wymagał posiadania samochodu ciężarowego;
- przeróbki samochodu uprawniające do zaliczenia go do typu ciężarowego zostały faktycznie dokonane, co można stwierdzić na podstawie zaświadczeń bądź na podstawie innych dowodów wydawanych przez upoważnione stacje kontroli pojazdów dokumentujących przeróbki.
Wywodząc, iż spełnione zostały wszystkie powyższe wymogi, skarżący podnosił, iż wydając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzją organu I instancji – organy podatkowe naruszyły konstytucyjną zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.
W piśmie procesowym z dnia 26 kwietnia 2005r. skarżący jako dodatkowy argument przemawiający za słusznością jego linii obrony przytoczył okoliczność, iż w postępowaniu podatkowym wobec innego podatnika / właściciela firmy "[...]" w B. / organy podatkowe, w identycznym stanie faktycznym zachowały się inaczej, niż w stosunku do niego. To zaś w ocenie skarżącego narusza także zasadę równego traktowania obywateli wobec prawa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.Nr 153, poz.1270 ) – w bezspornym stanie faktycznym sprawy, zaznaczyć na wstępie należy, iż przepis art. 19 ust. 1 ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) ustanawia fundamentalne prawo podatnika, jakim jest prawo do obniżenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.
Prawo to nie jest jednak bezwarunkowe – musi być ono zrealizowane przez podatnika w oznaczonym przepisami trybie i czasie (art. 19 ust. 3-4 ustawy), a nadto podlega innym ograniczeniom wynikającym, w szczególności z art. 25 ust. 1 ustawy. W myśl tego ostatniego, stosownie do treści. pkt.2 - obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych oraz innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kilogramów (z wyjątkiem, nie mającym zastosowania w niniejszej sprawie).
W wyniku kontroli przeprowadzonej w spółce cywilnej "[...]" w zakresie rozliczeń z budżetem z tytułu podatku VAT za luty 2000r, której wspólnikiem był skarżący ustalono, że spółka obniżyła podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktury nr [...] z dnia [...] lutego 2000r. wystawionej przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" s.c. E. B. na kwotę 59.631zł + VAT 13.118zł, dokumentującej zakup samochodu marki "CITROEN" Xsara Picasso. W konsekwencji tych ustaleń Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] września 2004r. wydał decyzję, na mocy której określił dla spółki cywilnej "[...]" za miesiąc luty 2000r. nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 1.002,00zł oraz orzekł o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako osoby trzeciej za zobowiązania tej spółki w kwocie 13.118,00zł / cały podatek VAT odsetkami w/w faktury / wraz z odsetkami w kwocie 16.172,00zł.
Jak trafnie podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podstawą decyzji organu I instancji była okoliczność wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...] maja 2002r., nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2000r. wydanej z upoważnienia Starosty w przedmiocie rejestracji przedmiotowego pojazdu jako samochodu ciężarowego.
Rejestracji pojazdu na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym / tekst jednolity: Dz.U.Nr 58 z 2003r., poz. 515 z późn.zm. / - dokonuje się w formie decyzji administracyjnej. Powyższe oznacza, że dla organów podatkowych oznaczenie pojazdu w decyzji, jaką jest dowód rejestracyjny, jest wiążące do czasu jej ewentualnej zmiany w trybie przewidzianym prawem. Stwierdzenie nieważności decyzji wywołuje skutki ex tunc, co oznacza, że oznaczona wada zaistniała już w dacie jej wydania.
Wyeliminowanie zatem z obrotu prawnego decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdu ciężarowego "CITROEN" Xsara Picasso, która stała się ostateczna / nie była przedmiotem sprawy sądowej przed sądem administracyjnym – / vide: pismo SKO z dnia 10 grudnia 2004r., k – 86 akt podatkowych / dawało organom podatkowym prawo do uznania, iż Przedsiębiorstwo "[...]" dokonało sprzedaży na rzecz spółki "[...]" samochodu osobowego, a nie ciężarowego / por. wyrok NSA z dnia 28 października 2003r., III S.A. 27/02. Monitor Podatkowy 2004/2/38 /.
W konsekwencji nie może budzić zastrzeżeń pogląd wyrażony przez organy obu instancji, iż dane w zakwestionowanej fakturze sprzedaży samochodu "CITROEN" Xsara Picasso, jakie zostały w niej uwidocznione co do rodzaju pojazdu / samochód ciężarowy / pozostawały w sprzeczności z rzeczywistym stanem rzeczy, albowiem istotnie, w opisanej sytuacji przedmiotem sprzedaży nie mógł być samochód osobowy. Z tych też względów za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia przepisu art. 25 ust.1 pkt.2 ustawy o VAT z 1993r. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, gdyż organy wskazały, z jakich przyczyn podważyły wiarygodność treści faktury w tym zakresie, a ocena ta została dokonana z poszanowaniem zasad postępowania, a w szczególności tych, o których mowa w art. 187§1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
Trafnie także zauważa Dyrektor Izby Skarbowej, iż jakiekolwiek zarzuty skarżącego pod adresem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego nie podlegają ocenie organów podatkowych w postępowaniu niniejszym. Stąd też zarzut, iż skarżący nie brał udziału przed tym organem w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w dniu [...] lutego 2000r. przez Starostę w zakresie rejestracji spornego pojazdu jako ciężarowego pozostaje bez znaczenia dla kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Ubocznie Sąd zauważa jednak, iż aktualne stanowisko judykatury optuje w kierunku uznania, iż w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, wydanej na rzecz poprzedniego właściciela, osoba, która nabyła od niego pojazd i jest aktualnym właścicielem tego pojazdu, zarejestrowanego już na jej rzecz, ma interes prawny w tej sprawie w rozumieniu art. 28 kpa w związku z art. 72 ust.1 pkt.4 i art. 78 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 6 września 2001r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym / Dz. U. Nr 129, poz. 1444 ze zm./.
Odnosząc się do interpretacji zawartej w piśmie Ministerstwa Finansów z dnia 28 stycznia 2002 r., nawiązującej do swoich wcześniejszych wytycznych przedstawionych w pismach z 23 sierpnia i 28 listopada 1995r., w których, jako kryterium podstawowe dla organów podatkowych przy ocenie zaliczania samochodów do osobowych lub ciężarowych, wskazano kwalifikację zawartą w dowodzie rejestracyjnym, Sąd wskazuje, iż została ona przedstawiona na tle innego stanu faktycznego, a nadto późniejsze orzecznictwo organów i sądów (np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2001r. – sygn. III RN 194/01, OSNP 2002/5/103 ) dopuściło samodzielne ustalenia organów podatkowych co do zakwalifikowania nabywanych przez podatników pojazdów.
Nie można się zgodzić również z twierdzeniem skarżącego wyrażonym w piśmie z dnia 26 kwietnia 2005r. / k – 14 akt sprawy /, iż wiążące dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej mogą być decyzje organów podatkowych, wydane w innych sprawach i w stosunku do innych osób.
Reasumując - nie sposób zatem podzielić stanowisko skarżącego, iż organy podatkowe dopuściły się naruszenia jego konstytucyjnych praw, jako obywatela Rzeczpospolitej Polskiej.
Reguły legislacyjne, takie jak związanie państwa prawem przez siebie stanowionym, jednolitość i spójność oraz pewność prawa i zaufania doń obywateli mają swoje źródło w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Z jej art. 84 wynika natomiast powszechny obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, a zakres tego obowiązku określają każdorazowo ustawy / art. 87 Konstytucji /. Samo więc niezadowolenie strony z wydanego rozstrzygnięcia nie może w żadnym razie uzasadniać postawionego zarzutu naruszenia zasady zaufania obywateli do państwa i prawa oraz równego traktowania obywateli, tym bardziej, że także zagwarantowane konstytucyjnie prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji / art. 78 Konstytucji /, które skarżący w niniejszej sprawie w pełni wykonuje służy również realizacji celów, o których mowa w powołanym art. 2 ustawy zasadniczej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 180§1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, wskazać trzeba, co następuje:
Przepis ten został zamieszczony w Rozdziale 11 Ordynacji podatkowej pt. "Dowody", ale w istocie rzeczy służy on urzeczywistnieniu poszanowania zasady prawdy materialnej / art. 122 Ordynacji podatkowej /, a ta w prostej konsekwencji zmusza organy podatkowe do badania związku stanu faktycznego i prawnego sprawy z rzeczywistością. Procesowe gwarancje realizacji zasady prawdy materialnej zawierają regulacje dotyczące postępowania dowodowego ujęte w przepisach powołanego Rozdziału 11. Jedną z podstawowych gwarancji osiągnięcia prawdy materialnej jest wymóg zupełnego zgromadzenia materiału dowodowego, sformułowany w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz dopuszczenia jako materiału dowodowego wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, który to obowiązek wynika z art. 180§1 Ordynacji podatkowej.
Zarzut naruszenia tego ostatniego przepisu został postawiony przez skarżącego w kontekście stwierdzenia, iż organy podatkowe pominęły jako dowód w sprawie decyzję Starostwa Powiatowego o zarejestrowaniu w dniu 28 lutego 2000r. na firmę "[...]" / spółka cywilna J. R., H. B./ przedmiotowego samochodu jako ciężarowego, wykorzystywanego w prowadzonej wówczas działalności gospodarczej.
Skarżący w toku całego postępowania kontrolnego i podatkowego reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika - doradcę podatkowego na mocy stosownego pełnomocnictwa / k - 5 akt podatkowych /, któremu doręczano wszystkie wydawane orzeczenia. Pełnomocnika skarżącego między innymi wezwano do złożenia wyjaśnień niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia w sprawie / k – 43 akt podatkowych / oraz przed wydaniem decyzji przez organy obu instancji zawiadomiono go o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie / k – 47; k – 87/.
W żadnym momencie postępowania ani skarżący, ani jego pełnomocnik nie żądali włączenia do materiału dowodowego sprawy dowodu rejestracyjnego / decyzji / przedmiotowego pojazdu wydanego na spółkę "[...]" przez Starostwo Powiatowe, z której wynikało, iż samochód, którego dotyczy spór został zarejestrowany jako ciężarowy. Zresztą słusznie zauważa Dyrektor Izby Skarbowej, iż taki dowód nie miałby wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. Fakt zarejestrowania przez spółkę "[...]" spornego pojazdu jako "ciężarowego" pozostaje bowiem poza wszelką kwestią. Jego brak więc w aktach podatkowych nie może stanowić uchybienia, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, albowiem nie stanowi ono naruszenia przepisów postępowania, o którym mowa w art. 145§1 pkt.1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Końcowo Sąd uważa za stosowne, realizując zasadę, o której mowa w przepisie art. 134 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnieść się do kwestii odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako osoby trzeciej za zobowiązania spółki cywilnej, aczkolwiek zarzut ten nie został dostatecznie jasno wyartykułowany ani w sentencji skargi, ani w jej uzasadnieniu.
Otóż, w myśl art. 115 §1 Ordynacji podatkowej wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej, nie będący akcjonariuszem, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności spółki. Przepis § 1 stosuje się również do odpowiedzialności byłego wspólnika za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań powstałych w okresie, gdy był on wspólnikiem /§2/. Stosownie do §4 powołanego przepisu orzeczenie o odpowiedzialności, o której mowa w § 1, za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt.1 nie wymaga uprzedniego wydania decyzji, o których mowa w art. 108 § 2 pkt.2. W tym przypadku określenie wysokości zobowiązań podatkowych spółki, orzeczenie o odpowiedzialności płatnika (inkasenta), zwrocie zaliczki na naliczony podatek od towarów i usług lub określenie wysokości należnych odsetek za zwłokę następuje w decyzji, o której mowa w art. 108 § 1, a więc w decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Przepis ten stosuje się także w przypadku rozwiązania spółki /§5/.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, albowiem organ I instancji - w sytuacji gdy zaległość podatkowa, którą jest także zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej / art. 52§1pkt.2 Ordynacji podatkowej / dotyczyła podatku od towarów i usług, a więc zobowiązania powstającego z mocy prawa / art. 21§1 pkt.1 Ordynacji podatkowej / - mógł określić to zobowiązanie w ramach postępowania prowadzonego przeciwko wspólnikowi / tu: byłemu wspólnikowi /, a stwierdzenie odpowiedzialności wspólnika nie musiało być poprzedzone odrębną decyzją. Stanowisko judykatury w tym zakresie jest ugruntowane i jednoznaczne. Wystarczy odwołać się do następujących wyroków: WSA w Warszawie z dnia 7 stycznia 2005r., III SA/Wa 620/04, Monitor Podatkowy 2005/2/4; NSA z dnia 18 lutego 2003r., SA/Bd 193/03, POP 2003/4/94; z dnia 4 lipca 2001r., I SA/Wr 477/99, POP 2002/4/104, z dnia 11 października 2000r., I SA/Łd 2416/98, LEX nr 47087.
Mając powyższe na uwadze, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI