I SA/LU 289/25

I SA/Lu 289/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda /przewodniczący/
Grzegorz Wałejko
Monika Kazubińska-Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 775
art. 15 ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Specjalista Ewelina Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2025 r. sprawy ze skargi W. B. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 9 kwietnia 2025 r. nr 0114-KDIP4-2.4012.94.2025.4.MMA w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz W. B. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną interpretacją indywidualną z dnia 9 kwietnia 2025 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że stanowisko W. B. (wnioskodawcy, skarżącego, podatnika) w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Jak wynika z treści zaskarżonej interpretacji oraz akt sprawy, wnioskodawca i jego małżonka są współwłaścicielami nieruchomości, która nie była wcześniej wykorzystywana do działalności gospodarczej wnioskodawcy. Nieruchomość nabyli do celów prywatnych, zamierzając wybudować na niej dom na własne potrzeby mieszkaniowe. Z biegiem czasu zmienili oni plany dotyczące nieruchomości, postanowili ją zbyć, ale dopiero po zakończeniu budowy domu. Wnioskodawca poczynił kroki zmierzające do przeprowadzenia inwestycji, tj. złożył wniosek o zmianę przeznaczenia gruntu z rolnego na budowlany, uzyskał pozwolenie na budowę, decyzję o środowiskowych warunkach inwestycji, nadto zostało wykonane uzbrojenie terenu w przyłącze elektryczne. Realizację inwestycji rozpoczęła na zlecenie małżonków B. E. spółka z o.o. (spółka). W momencie złożenia wniosku o interpretacje prace budowlane już trwały.
Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest w przeważającej mierze wykonywanie instalacji elektrycznych; jego małżonka nie jest przedsiębiorcą. Oboje są natomiast wspólnikami spółki, której przedmiotem przeważającej działalności są roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków. Spółka została utworzona w styczniu 2024 r.
Wnioskodawca i jego małżonka zamierzają sprzedać zabudowaną nieruchomość osobie fizycznej w 2025 r. albo z początkiem następnego roku. Sprzedaż zostanie przeprowadzona przed upływem 5 lat od dnia zakupu nieruchomości oraz przed pierwszym jej zasiedleniem.
W tak przedstawionych realiach we wniosku zostało zadane pytanie:
- czy planowana sprzedaż nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Zdaniem wnioskodawcy, sprzedaż dotyczy majątku osobistego jego i małżonki, nie jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej, w konsekwencji więc nie będzie on występować w roli podatnika podatku od towarów i usług w stosunku do tej czynności, a sprzedaż nie będzie opodatkowana tym podatkiem.
Organ uznał powyższe stanowisko za nieprawidłowe. Przytoczył treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 6, art. 7 ust. 1 ustawy o VAT oraz przepisy dyrektywy 2006/112/WE. Wskazał, że zbycie nieruchomości, jak również udziału we współwłasności nieruchomości, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów. Aby jednak dostawa była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonywana przez podatnika, czyli podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą, w rozumieniu art. art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT oraz art. 2 ust. 1 lit. a i art. 12 ust. 1 lit. b dyrektywy 2006/112/WE. Zawarta w ustawie definicja działalności gospodarczej ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem "podatnik" tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Przy tym Państwa Członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności. Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Świadczyć o tym może np. nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego, prowadzenie usług deweloperskich lub o zbliżonym charakterze. Jak wynika z orzecznictwa, czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Także liczba i zakres transakcji sprzedaży nie stanowią kryterium rozróżnienia. Niezbędne jest każdorazowe ustalenie, czy w odniesieniu do konkretnej czynności dany podmiot występował w charakterze podatnika.
W ocenie organu, okoliczności sprawy wskazują, że opisana we wniosku sprzedaż nieruchomości stanowić będzie działalność gospodarczą podjętą w celach zarobkowych w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Działania właścicieli podejmowane w celu realizacji inwestycji są bowiem podobne do czynności wykonywanych przez podmioty profesjonalnie zajmujące się sprzedażą nieruchomości (deweloperów). Czynności te nie zmierzają do tworzenia własnego zasobu mieszkaniowego, nie należą do przejawów zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, natomiast wskazują na zamiar sprzedaży działki z nowo wybudowanym budynkiem mieszkalnym w sposób profesjonalny i z zyskiem.
Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał m.in. orzecznictwo TSUE (sprawy C-180/10 i C-181/10) i zaznaczył, że okoliczność nabycia nieruchomości dla celów prywatnych nie ma większego znaczenia, ponieważ pierwotna motywacja nie wyklucza późniejszego odmiennego traktowania gruntu. Późniejszy sposób zadysponowania nieruchomością, tj. utworzenie w styczniu 2024 r. spółki, której przedmiotem działalności są roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków, powierzenie jej w grudniu 2024 r. budowy domu jednorodzinnego, złożenie wniosku o zmianę przeznaczenia gruntu z rolnego na budowlany, uzyskanie pozwolenia na budowę, decyzji o środowiskowych warunkach inwestycji oraz uzbrojenie terenu w przyłącze elektryczne, a następnie sprzedaż nieruchomości osobie fizycznej po zakończeniu inwestycji, wykluczają możliwość uznania zbywanego majątku za prywatny.
Podsumowując rozważania organ stwierdził, że skoro zamierzona sprzedaż wykracza poza zakres zwykłego wykonywania prawa własności, to będzie ona stanowiła działalność gospodarczą podjętą w celach zarobkowych w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a właściciele nieruchomości wystąpią w ramach tej czynności w charakterze podatników podatku od towarów i usług, zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy. W konsekwencji sprzedaż działki zabudowanej nowo wybudowanym budynkiem jednorodzinnym wpisuje się w katalog czynności, które zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.
W skardze na powyższą interpretację W. B. wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie:
- art. 15 ust. 1 i ustawy o VAT przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dokonując jednorazowej sprzedaży nieruchomości skarżący będzie działać jako podatnik podatku od towarów i usług;
- art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT przez błędne zastosowanie i stwierdzenie, że w przedstawionych okolicznościach faktycznych sprzedaż nieruchomości stanowi odpłatną dostawę towarów i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na mocy art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, a tym samym wypełnia określoną w art. 15 ust 2 tej ustawy definicję działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że nieruchomość nabyta przez małżonków ze środków pochodzących z majątku wspólnego nie była wykorzystywana do celów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Małżonkowie zamierzali wybudować na niej dom na własne potrzeby mieszkaniowe, ale odstąpili od tego pomysłu i zdecydowali się na sprzedaż nieruchomości po zakończeniu budowy. Aby przyjąć, że dany podmiot działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą należy ustalić, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową. Sprzedaż majątku prywatnego, nawet jeśli prowadzi do osiągnięcia zysku, nie stanowi działalności gospodarczej, jeśli nie jest dokonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Prace związane z budową domu rozpoczęto jeszcze w 2022r., miały one związek wyłącznie z własnymi potrzebami mieszkalnymi. W związku ze zmianą sytuacji życiowej małżonków, zmieniły się ich plany co do przeznaczenia nieruchomości stanowiącej ich majątek wspólny. Skarżący wraz z małżonką nie prowadzili na przedmiotowej nieruchomości żadnej działalności gospodarczej oraz nie dokonywali przyłączeń mediów, oprócz przyłącza energii elektrycznej. Nie prowadzą też działalności gospodarczej z zakresu obrotu nieruchomościami oraz wcześniej nie sprzedawali żadnych nieruchomości. Wobec powyższego nie można uznać, że wykonywali oni działalność gospodarczą z wykorzystaniem wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Omawiana sprzedaż jest jednorazowa, będzie dokonana w ramach zarządu majątkiem prywatnym, zaś skarżący nie planuje dokonywać podobnych transakcji w przyszłości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko prezentowane w zaskarżonym akcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona interpretacja indywidualna nie odpowiada prawu.
Punktem wyjścia dla rozważań w sprawie jest stwierdzenie, że specyfika postępowania interpretacyjnego przejawia się m.in. w tym, iż organ podatkowy związany jest stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym przedstawionym przez wnioskodawcę. W postępowaniu tym nie może toczyć się spór o rzetelność relacji z zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a tym samym nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe, w tym w zakresie oceny przedstawianych przez wnioskodawcę faktów (zob. wyrok NSA z 21 października 2014r., sygn. akt I FSK 1543/13). To oznacza, że organy interpretacyjne nie są uprawnione do dowodowego ustalania i weryfikowania stanu faktycznego dochodzonej przez wnioskodawcę interpretacji indywidualnej (wyrok NSA z 5 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 918/13). Opisując stan faktyczny w celu uzyskania interpretacji, wnioskodawca bierze na siebie odpowiedzialność za jego kompletność i wszelkie nieścisłości. Wyłącznie od jego decyzji zależy więc, jakie informacje znajdą się w opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego (wyrok NSA z 21 stycznia 2016 r., sygn. akt I FSK 1915/14). Przez "wyczerpujące przedstawienie zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego", o którym mowa w art. 14b § 3 O.p., należy rozumieć taki opis, który odnosi się do wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia norm materialnego prawa podatkowego mogących znajdować zastosowanie w realiach przedstawionej sytuacji. W konsekwencji, obowiązkiem występującego z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej jest przedstawienie takiego opisu stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego, który pozwala na ustalenie wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia norm materialnego prawa podatkowego stanowiących przedmiot interpretacji. Organ nie jest natomiast uprawniony do samodzielnego ustalania odmiennego od wskazanego przez wnioskodawcę stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, ani gromadzenia dowodów na te okoliczności. Także wezwanie do uzupełnienia opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego nie może stanowić substytutu postępowania dowodowego realizującego zasadę prawdy materialnej (wyrok WSA w Łodzi z 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 622/15; J. Rudowski [w:] S. Babiarz, B. Dauter, W. Gurba, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, art. 14(g) O.p., nb. 3). W tym kontekście należy mieć na uwadze, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym we wniosku (wyrok NSA z 22 maja 2024 r., sygn. akt I FSK 563/23).
W niniejszej sprawie w opisie zdarzenia przyszłego wnioskodawca w niebudzący wątpliwości sposób wskazał, że działka gruntu, którą wraz z małżonką zamierza sprzedać, stanowi składnik ich majątku osobistego (majątku wspólnego). Z majątku wspólnego ma być też finansowana inwestycja w postaci budowy domu mieszkalnego na tej działce. Prace zlecono co prawda spółce, w której małżonkowie posiadają udziały, niemniej jednak nie jest ona i nie będzie właścicielem działki i/lub wybudowanego na niej budynku. Z małżonkami łączy tę spółkę wyłącznie umowa cywilnoprawna na wykonanie prac budowlanych. Sprzedaż działki ma zostać dokonana pomiędzy małżonkami B. a wybraną przez nich osobą fizyczną.
Wątpliwości skarżącego, który jest przedsiębiorcą, wzbudziło ewentualne opodatkowanie VAT opisanej przez niego czynności sprzedaży działki gruntu wraz z domem. We własnym stanowisku wskazał on wprawdzie, że planowana czynność sprzedaży będzie związana wyłącznie z zarządem majątkiem osobistym, jednak stanowiska tego nie podzielił organ interpretacyjny.
W ocenie Sądu, stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonej interpretacji jest nieprawidłowe. Zdaniem Sądu, kierując się przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego, organ podatkowy był zobowiązany do przyjęcia, że w zdarzeniu tym jest mowa o czynności prawnej pozostającej poza systemem VAT. Przedstawione przez skarżącego okoliczności wskazują na traktowanie nieruchomości jako majątku osobistego i zamiaru jej sprzedaży jako czynności wchodzącej w zakres wykonywania prawa własności co do majątku osobistego. Tymczasem organ interpretacyjny w sposób arbitralny, w oderwaniu od założeń wniosku wskazał, że opisywana przez wnioskodawcę transakcja będzie skutkować po stronie skarżącego powstaniem zobowiązania w podatku od towarów i usług.
Jak wynika z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Z kolei działalnością gospodarczą w rozumieniu tej ustawy, stosownie do dyspozycji art. 15 ust. 2, jest wszelka działalność producentów, handlowców lub innych usługodawców, w tym również podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, jak również działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z treści powołanych przepisów wynika, że stwierdzenie czy dana osoba fizyczna, sprzedając działkę gruntu, działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą, wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czyli stałą (powtarzalność czynności i zamiar wykazany obiektywnymi dowodami ich kontynuacji), a w konsekwencji zorganizowaną.
Dla prawidłowego zastosowania art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, z perspektywy podmiotowości prawnopodatkowej na gruncie VAT i stwierdzenia, czy skarżący wraz z żoną zbywając zabudowaną działkę będzie działał jako handlowiec, istotne są też tezy wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych sygn. akt C-180/10 i C-181/10 (EU:C:2011:589). W wyroku tym Trybunał stwierdził, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej, sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie ma charakteru decydującego. Inaczej jest natomiast w przypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców, w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2006/112/WE. Działania takie nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, w związku z czym w takiej sytuacji dostawy terenu budowlanego nie można uznać za czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.
Ponadto Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 11 lipca 2024r., w sprawie C-182/23 wyjaśnił, że: "podatnik w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy VAT działa w tym charakterze zasadniczo jedynie wówczas, gdy czyni to w ramach swej działalności gospodarczej (wyrok z dnia 13 czerwca 2018 r., [...], C-421/17, EU:C:2018:432, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo). To ostatnie kryterium jest spełnione, gdy podatnik przenosi własność nieruchomości wykorzystywanych do tej szeroko rozumianej działalności gospodarczej (zob. podobnie wyrok z dnia 13 czerwca 2018 r., [...], C-421/17, EU:C:2018:432, pkt 42)". TSUE w przedmiotowym wyroku wskazał także: "Natomiast podatnik dokonujący transakcji prywatnie nie działa w charakterze podatnika. W konsekwencji transakcja dokonana przez podatnika prywatnie nie podlega opodatkowaniu VAT (wyroki: z dnia 4 października 1995 r., [...], C-291/92, EU:C:1995:304, pkt 17, 18; a także z dnia 8 marca 2001 r., [...], C-415/98, EU:C:2001:136, pkt 2; zob. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2025 r., sygn. akt I FSK 813/22).
Jednocześnie, z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że stwierdzenie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik VAT, wymaga każdorazowo oceny dokonanej na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy, albowiem odmienność stanów faktycznych zezwala jedynie na sformułowanie pewnych wskazań, bez możliwości tworzenia uniwersalnych wzorców kontroli. W każdej sprawie konieczne jest ustalenie, że w odniesieniu do danej czynności podmiot występował lub będzie występował w charakterze podatnika, tj. jako osoba angażująca środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, a nie osoba wykonująca prawo własności w stosunku do tego gruntu (por. wyroki NSA z dnia: 22 października 2013 r., sygn. akt I FSK 1323/12; 14 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 319/13; 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 781/13; 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 621/13; 11 września 2014 r., sygn. akt I FSK 1352/13; 3 marca 2015 r., sygn. akt I FSK 1859/13; 8 lipca 2015 r., sygn. akt I FSK 729/14).
Na tle powołanego wyroku TSUE, NSA zauważył także, że po jego wydaniu w orzecznictwie wykształciła się spójna linia orzecznicza, uwzględniająca wskazania płynące z tego orzeczenia. Na tej podstawie przyjmuje się, że przy ocenie działalności osoby sprzedającej nieruchomości należy uwzględniać czynności podejmowane na poszczególnych etapach aktywności sprzedającego w ich całokształcie. Należy przede wszystkim mieć na uwadze te elementy, które łączą się z nakładami inwestycyjnymi wykraczającymi poza standardowe działania zarządu majątkiem prywatnym. To, czy dana osoba fizyczna sprzedając działki budowlane działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czego przejawem jest taka aktywność tej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną (np. nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (zabudowy), czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze). Przy czym, na tego rodzaju aktywność "handlową" wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu zaistnienia pojedynczych z tych okoliczności (por. wyroki NSA: z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 239/12; z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 621/13, z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 811/13). Nie mają natomiast znaczenia zamiar, czy motywy, jakimi kieruje się dany podmiot, ani jakie potrzeby zaspokaja z uzyskanych środków pieniężnych. Istotne znaczenie mają bowiem obiektywne, a nie subiektywne przesłanki pozwalające odróżnić działania noszące cechy zawodowe, od tych, które mieszczą się w granicach dysponowania majątkiem prywatnym. Dla oceny, czy dany podmiot sprzedając grunty działa w charakterze podatnika nie ma więc znaczenia, w jakich celach grunt ten został nabyty (por. wyroki NSA: z dnia 9 października 2014r., sygn. akt I FSK 2145/13; z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt I FSK 1859/13; z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I FSK 716/14 i z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 636/15). Również sama liczba i zakres planowanych transakcji nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie a stanowiącymi działalność gospodarczą.
Na płaszczyźnie podatku VAT w przedmiocie ustalenia statusu podmiotu dokonującego sprzedaży nieruchomości wypowiedział się także NSA w uchwale siedmiu sędziów z 29 października 2007 r. (sygn. akt I FPS 3/07) wskazując na kryteria, jakimi należy kierować się przy określaniu, czy w danym przypadku mamy do czynienia z działalnością gospodarczą, czy też z zarządem majątkiem prywatnym. Stwierdzenie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. Zdaniem NSA ,"(...) przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT powinny być rozumiane w ten sposób, że warunkiem sine qua non uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód". Zatem w opinii NSA, ani formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo lecz z zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do tej konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
Należy też w oczywisty sposób uwzględniać przy takiej ocenie prawo właściciela określonych składników majątkowych do podejmowania działań w zakresie zarządu tym majątkiem. W tym pojęciu będą się mieściły czynności podejmowane w standardowym rozmiarze, także związane ze sprzedażą składników posiadanego majątku. Nie chodzi o odmienne traktowanie racjonalnych, z punktu widzenia właściciela, działań do uzyskania jak najkorzystniejszej ceny lub innych warunków transakcji. Trudno oczekiwać od podmiotu, który zbywa składnik swojego majątku prywatnego, aby nie kierował się rachunkiem ekonomicznym i powstrzymywał od działań, które pozwolą mu uzyskać jak najwyższą cenę. Podobnie, za czynność profesjonalną nie można w założeniu uznać w obecnych realiach rynkowych poszukiwania nabywcy z pomocą ogłoszeń internetowych czy też pośrednictwa biura nieruchomości. Takimi zachowaniami świadczącymi o obrocie profesjonalnym nie są również – odnosząc się wprost do realiów sprawy – czynności prawne i faktyczne związane z budową domu. We wniosku podkreślono, że budowa ta została rozpoczęta przez małżonków B. z założeniem, że zaspokoi własne cele mieszkaniowe wnioskodawcy i jego rodziny. Bez znaczenia zatem jest, że zostanie ona ukończona już po podjęciu decyzji o sprzedaży działki i że czynności wykonawcze w ramach procesu inwestycyjnego zlecono spółce, w której skarżący i jego żona posiadają udziały, skoro poza umową cywilnoprawną w omawianym zakresie podmioty te nie podjęły i nie mają zamiaru podjąć w przyszłości żadnych działań związanych z przesunięciami majątkowymi pomiędzy sobą. Skarżący podkreślił, że sprzeda wraz z żoną działkę osobie fizycznej, na wolnym rynku, korzystając z pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Przedtem postanowił ukończyć rozpoczętą budowę domu, aby uatrakcyjnić i skonkretyzować ofertę.
Zdaniem Sądu, skala zaangażowania skarżącego w działania zmierzające do sprzedaży działki wraz z budynkiem nie wykracza poza czynności podejmowane w ramach zarządu własnym majątkiem. Prace budowlane zostały zaplanowane i podjęte z zamiarem budowy domu na własne cele mieszkaniowe, a kontynuowane niewątpliwie w celu podniesienia wartości nieruchomości i atrakcyjności oferty. Zakończenie budowy wymaga zaangażowania potencjalnie dużych środków, ale takie działanie samo w sobie nie determinuje jeszcze stwierdzenia o profesjonalnym charakterze transakcji. Pozostałe działania związane z przygotowaniem działki do sprzedaży, w tym doprowadzenie energii elektrycznej, ale też zamiar skorzystania z biura pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości, także same w sobie nie świadczą o zorganizowanym i profesjonalnym charakterze tej działalności. Zarówno we wniosku, jak i jego uzupełnieniu wnioskodawca zapewnił, że wszystkie działania są nakierowane na uzyskanie rozsądnej ceny za nieruchomość. Istotna dla oceny podjętych przez skarżącego działań jest również okoliczność, że dotyczyły one sprzedaży jednego składnika majątkowego. Na zapytanie organu skarżący wskazał, że o ile wraz z małżonką posiadają inne jeszcze nieruchomości, to nie mają zamiaru ich sprzedaży. Brak jest również bezpośredniej koincydencji czasowej pomiędzy powstaniem spółki E. oraz planowaną transakcją sprzedaży, ale też w szczególności takiego wskazania skarżącego, z którego wynikałoby, że sprzedaż miałaby się odbyć na rzecz spółki lub też że otrzymana ze sprzedaży należność miałaby zasilić majątek spółki. Wręcz przeciwnie, skarżący zaznaczył, że zamierza sprzedać działkę z domem na wolnym rynku, osobie fizycznej, a uzyskane środki przeznaczone zostaną na potrzeby osobiste rodziny. Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej obejmującej obrót nieruchomościami, a transakcja będzie miała charakter pojedynczy, czyli incydentalny.
W tych okolicznościach brak jest podstaw do przyjęcia, że podjęcie działań zmierzających do zbycia opisanej we wniosku zabudowanej nieruchomości stanowić będzie automatycznie o podjęciu przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie handlu nieruchomościami o charakterze zawodowym. Z opisu zdarzenia przyszłego nie wynika, aby skarżący zamierzał podejmować czynności przekraczające czynności umożliwiające zbycie nieruchomości. Wprawdzie podjął decyzję o ukończeniu rozpoczętej budowy domu, a zatem bez wątpliwości ponosi nakłady, dzięki którym przeznaczona do sprzedaży działka zyska na wartości i atrakcyjności dla potencjalnych nabywców, ale sytuacja ta ma charakter wyjątkowy, determinowany – jak wyraźnie zaznaczono we wniosku – sytuacją rodzinną skarżącego, nie zaś czynnościami podejmowanymi przez osoby zawodowo trudniące się zakupem nieruchomości gruntowych, a następnie ich przygotowaniem do sprzedaży. Zwykła sprzedaż nieruchomości, uprzednio nabytej do majątku osobistego, nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu obrotu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. O działalności takiej można mówić jedynie wówczas, gdy ciąg działań podejmowanych przez sprzedawcę wskazuje na aktywność charakterystyczną dla obrotu nieruchomościami, co w żadnym razie nie wynika z opisu zdarzenia przyszłego w niniejszej sprawie.
Organ wyraźnie zaznaczył w zaskarżonym akcie fakt, że budowa domu będzie prowadzona przez podwykonawców spółki E., w której skarżący i jego żona są wspólnikami, a spółka ta trudni się budową i sprzedażą domów. Spółka ta w dacie złożenia wniosku nie posiadała innych klientów. Prefinansuje zakup materiałów budowlanych, a równocześnie dotychczas nie skosztorysowano ani wartości tych materiałów, ani wartości robót, nie zawarto też porozumienia o sposobie ich rozliczenia. Okoliczności te wzbudziły wątpliwości organu, jednak pozostaje to – zdaniem Sądu - w sprzeczności z zakresem jego uprawnień w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej. Jak już wskazano, organ jest związany treścią wniosku o wydanie interpretacji, zaś wnioskodawca ponosi ryzyko związane z rzetelnością w jego sprecyzowaniu.
Mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. i art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz §14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935). Na zasądzoną od organu kwotę składają się: wpis sądowy od skargi – 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony w osobie radcy prawnego – 480 zł.