I SA/Lu 281/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka K. sp. z o.o. sp. k. została objęta kontrolą celno-skarbową w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2021 r. Kontrola wykazała, że spółka dokonała obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur VAT wystawionych przez podmiot [...], jednak brak było tych faktur w rejestrach sprzedaży VAT wystawcy. Spółka skorzystała z możliwości skorygowania deklaracji VAT, co zakończyło kontrolę. Następnie organ przekształcił kontrolę w postępowanie podatkowe i ustalił spółce dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% zaniżenia zobowiązania podatkowego, powołując się na art. 112b ust. 1 ustawy o VAT. Organ argumentował, że przepis ten nie daje swobody w nałożeniu sankcji, niezależnie od świadomości podatnika. Spółka odwołała się, wskazując na brak środków i nierzetelność sprzedawcy, a także naruszenie zasad współżycia społecznego. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA w Lublinie, zarzucając naruszenie przepisów KPA, u.p.t.u. i ustawy o KAS. WSA w Lublinie uznał skargę za zasadną, ale nie z przyczyn wskazanych przez spółkę. Sąd stwierdził, że polski przepis art. 112b u.p.t.u. jest niezgodny z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z zasadą proporcjonalności i art. 273 Dyrektywy 112, co potwierdził wyrok TSUE w sprawie C-935/19 (Grupa Warzywna). Sąd uznał, że automatyczne nakładanie sankcji bez uwzględnienia indywidualnych okoliczności sprawy, stopnia zawinienia i proporcjonalności jest wadliwe. Zaskarżona decyzja nie zawierała analizy proporcjonalności zastosowania sankcji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, nakazując organowi uwzględnienie stanowiska prawnego sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia KPA, art. 105a u.p.t.u. oraz braku protokołu z kontroli zostały uznane za bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaStosowanie art. 112b ustawy o VAT i jego zgodność z prawem UE, zasada proporcjonalności w prawie podatkowym, możliwość kwestionowania automatycznych sankcji podatkowych.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i brzmienia przepisów w określonym czasie. Wymaga ponownego rozpoznania sprawy przez organ z uwzględnieniem analizy proporcjonalności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy polski przepis art. 112b ust. 1 ustawy o VAT, nakładający dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% zaniżenia zobowiązania podatkowego, jest zgodny z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z zasadą proporcjonalności i art. 273 Dyrektywy 112?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, polski przepis art. 112b ust. 1 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, jest niezgodny z prawem Unii Europejskiej, ponieważ automatycznie nakłada sankcję bez możliwości indywidualizacji jej wysokości i uwzględnienia okoliczności sprawy, co narusza zasadę proporcjonalności.
Uzasadnienie
TSUE w wyroku C-935/19 uznał, że automatyczne stosowanie sankcji VAT bez możliwości dostosowania jej do konkretnych okoliczności sprawy i stopnia zawinienia podatnika narusza zasadę proporcjonalności i cele zapewnienia prawidłowego poboru podatku oraz zapobiegania oszustwom. Polski przepis nie daje organom podatkowym swobody w indywidualizacji sankcji.
Czy organ podatkowy miał obowiązek sporządzić protokół z przeprowadzonej kontroli celno-skarbowej, jeśli podatnik dokonał korekty deklaracji, która została uwzględniona?
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie miał obowiązku sporządzenia protokołu, ponieważ doręczenie kontrolowanemu zawiadomienia o uwzględnieniu korekty deklaracji kończy kontrolę celno-skarbową zgodnie z art. 64 ust. 4c ustawy o KAS.
Uzasadnienie
Przepis art. 62 ust. 4 ustawy o KAS przewiduje możliwość skorygowania deklaracji w terminie 14 dni od doręczenia upoważnienia do kontroli. Zgodnie z art. 64 ust. 4c ustawy o KAS, uwzględnienie korekty przez organ kończy kontrolę, co oznacza brak obowiązku sporządzenia protokołu.
Czy rozpoznanie sprawy w obu instancjach przez ten sam organ (Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego) było zgodne z prawem?
Odpowiedź sądu
Tak, było zgodne z prawem, zgodnie z art. 221a § 1 Ordynacji podatkowej, który w przypadku wydania decyzji przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, przewiduje rozpatrzenie odwołania przez ten sam organ.
Uzasadnienie
Specyficzny przepis Ordynacji podatkowej regulujący postępowanie odwoławcze w przypadku decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego pozwala na rozpatrzenie odwołania przez ten sam organ.
Przepisy (5)
Główne
u.p.t.u. art. 112b § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, jest niezgodny z prawem UE z powodu automatycznego nakładania sankcji bez uwzględnienia indywidualnych okoliczności sprawy i zasady proporcjonalności.
Pomocnicze
Dyrektywa 112 art. 273
Dyrektywa Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Państwa członkowskie mogą nakładać dodatkowe obowiązki dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobiegania oszustwom, pod warunkiem równego traktowania i poszanowania zasady proporcjonalności.
ustawa o KAS art. 62 § 4
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Umożliwia podatnikowi skorygowanie deklaracji w trakcie kontroli.
ustawa o KAS art. 64 § 4c
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Doręczenie kontrolowanemu zawiadomienia o uwzględnieniu korekty deklaracji kończy kontrolę celno-skarbową.
O.p. art. 221a § 1
Ordynacja podatkowa
W przypadku decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego, odwołanie rozpatruje ten sam organ.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność polskiego przepisu art. 112b u.p.t.u. z zasadą proporcjonalności i prawem UE (Dyrektywa 112, orzecznictwo TSUE).
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów KPA (art. 17, 127, 105a, 7). • Naruszenie art. 94h pkt 3 ustawy o KAS poprzez nie sporządzenie protokołu z kontroli. • Argumenty spółki dotyczące braku środków, nierzetelności sprzedawcy i naruszenia zasad współżycia społecznego jako podstawy do uchylenia sankcji.
Godne uwagi sformułowania
polski przepis art. 112b u.p.t.u. jest niezgodny z prawem Unii Europejskiej • zasada proporcjonalności • automatyczne wymierzanie dodatkowego zobowiązania podatkowego, w oparciu o sztywno ustalone kryteria • nie daje organom podatkowym możliwości dostosowania kwoty sankcji do konkretnych okoliczności danej sprawy
Skład orzekający
Andrzej Niezgoda
przewodniczący
Grzegorz Wałejko
członek
Marcin Małek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie art. 112b ustawy o VAT i jego zgodność z prawem UE, zasada proporcjonalności w prawie podatkowym, możliwość kwestionowania automatycznych sankcji podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i brzmienia przepisów w określonym czasie. Wymaga ponownego rozpoznania sprawy przez organ z uwzględnieniem analizy proporcjonalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii zgodności krajowych przepisów podatkowych z prawem UE, w szczególności zasady proporcjonalności w nakładaniu sankcji. Pokazuje, jak orzecznictwo TSUE może wpływać na polskie prawo.
“Sankcja VAT niezgodna z prawem UE? WSA uchyla decyzję, powołując się na TSUE.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.