I SA/LU 255/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2007-04-12
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowynabycie wewnątrzwspólnotowesamochód osobowydarowiznaprawo wspólnotoweTraktat WEdyskryminacja podatkowaETSWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w sprawie podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu w drodze darowizny, wskazując na naruszenie prawa wspólnotowego.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodu osobowego nabytego w drodze darowizny z Francji. Organy podatkowe określiły zobowiązanie podatkowe, jednak skarżący kwestionował podstawę prawną. Sąd administracyjny, uwzględniając wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie art. 90 Traktatu WE poprzez dyskryminacyjne opodatkowanie samochodów sprowadzanych z UE w porównaniu do krajowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę M. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego Toyota Celica w drodze darowizny. Organy podatkowe określiły zobowiązanie podatkowe, stosując stawkę 65% od wartości darowizny. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o podatku akcyzowym oraz prawa wspólnotowego. Sąd, związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że nabycie wewnątrzwspólnotowe, nawet pod tytułem darmym, podlega opodatkowaniu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się jednak orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (C-313/05), które stwierdziło, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od używanych samochodów sprowadzanych z UE naruszają art. 90 Traktatu WE, ponieważ nakładają wyższy podatek na produkty z innych państw członkowskich niż na podobne produkty krajowe. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa wspólnotowego, w szczególności art. 90 TWE, i uchylił je.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nabycie wewnątrzwspólnotowe, niezależnie od tytułu prawnego (odpłatne czy nieodpłatne), wywołuje obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym.

Uzasadnienie

Ustawa o podatku akcyzowym definiuje nabycie wewnątrzwspólnotowe jako przemieszczenie wyrobów akcyzowych z innego państwa członkowskiego na terytorium kraju, co obejmuje również darowizny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.p.a. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Opodatkowaniu akcyzą podlega nabycie wewnątrzwspólnotowe.

u.p.a. art. 10 § ust. 5

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

W sytuacji, gdy nie można określić kwot, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy.

Pomocnicze

u.p.a. art. 2 § pkt 11

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Nabycie wewnątrzwspólnotowe oznacza przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju, co dotyczy również nabycia pod tytułem darmym.

u.p.a. art. 10 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Podstawa opodatkowania stanowi kwota, jaką nabywca jest zobowiązany zapłacić.

u.p.a. art. 82 § ust. 3

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Podstawa opodatkowania przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego jest kwotą, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić.

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 234

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada reformationis in peius (zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się).

rozp. MF art. § 7 § ust. 2 i 3

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego

Określało stawki podatku akcyzowego dla samochodów osobowych w zależności od wieku i pojemności silnika, stosowane przy sprzedaży krajowej, nabyciu wewnątrzwspólnotowym i imporcie.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

p.p.a. art. 145 § §1 pkt.1 lit.a

Ustawa - Prawo o postępowaniu administracyjnym

Konstytucja RP art. 9

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek dokonywania wykładni przepisów krajowych w sposób zgodny z zasadami prawa wspólnotowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa wspólnotowego (art. 90 TWE) poprzez dyskryminacyjne opodatkowanie samochodów używanych sprowadzanych z UE w porównaniu do krajowych. Niewłaściwe zastosowanie przepisów krajowych dotyczących podstawy opodatkowania w sytuacji nabycia w drodze darowizny.

Godne uwagi sformułowania

Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelnego Sąd Administracyjny. Sądy państw członkowskich są zobowiązane stosować przepisy prawa wspólnotowego w znaczeniu ustalonym w orzeczeniach Trybunału. Rzeczypospolita Polska nałożyła na produkty innych państw członkowskich podatek wewnętrzny wyższy od obciążającego podobne produkty krajowe, co jest niezgodne z postanowieniami TWE.

Skład orzekający

Halina Chitrosz

sprawozdawca

Krystyna Czajecka-Szpringer

przewodniczący

Małgorzata Fita

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście opodatkowania akcyzą samochodów używanych sprowadzanych z UE, zasada lojalności w stosowaniu prawa wspólnotowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opodatkowania akcyzą samochodów nabytych wewnątrzwspólnotowo, zwłaszcza w drodze darowizny, oraz zgodności z prawem UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności polskiego prawa podatkowego z prawem Unii Europejskiej, a konkretnie dyskryminacji podatkowej w imporcie samochodów. Wyrok ETS i jego implementacja przez WSA mają istotne znaczenie praktyczne.

Polski podatek akcyzowy od importowanych aut narusza prawo UE – kluczowy wyrok dla kierowców!

Dane finansowe

WPS: 7150 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 255/07 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2007-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Halina Chitrosz /sprawozdawca/
Krystyna Czajecka-Szpringer /przewodniczący/
Małgorzata Fita
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Dz.U. 2004 nr 87 poz 825
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie Sędzia WSA Halina Chitrosz (spr.), Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant Stażysta Magda Gryzek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].nr [...]; II. przejmuje na rachunek Skarbu Państwa koszty nieuiszczonego wpisu od skargi, od którego skarżący był zwolniony.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzja z dnia [...], Nr [...], Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 13 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. R. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym dotyczącym nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Toyota Celica o numerze nadwozia [...] w wysokości 7.150 zł – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż w dniu 16 czerwca 2004r. w Urzędzie Celnym M. R. złożył deklarację uproszczoną z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu osobowego, w której zadeklarował rok produkcji - 1990, stawkę podatku 65% i kwotę podatku do zapłaty 0,00 zł, załączając nadto akt darowizny z dnia 31 maja 2004r., dowód rejestracyjny nr [...] oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia 9 czerwca 2004r.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dała organowi I instancji podstawę do uznania, że czynność darowizny wypełnia znamiona nabycia wewnątrzwspólnotowego, o którym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), a tym samym podlega, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.
W związku z powyższym, w myśl art. 75 ust. 1 ustawy o akcyzie organ ten określił stawkę podatku akcyzowego w wysokości 65% podstawy opodatkowania określonej w art. 10 tej ustawy, po uwzględnieniu regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.), stwierdzając, że w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawa opodatkowania określona została w art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym i jest nią kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. Zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym sprowadziło się do kwoty 7.150 zł. stanowiącej 65% wartości przedmiotu darowizny, określonej przez stronę na kwotę 11.000 zł.
W odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji, skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 10 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym. W jego ocenie niewłaściwie przyjęto za podstawę naliczenia podatku akcyzowego wartość przedmiotu darowizny, w sytuacji, gdy należało przyjąć kwotę, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić (art. 82 ust. 3 tej ustawy).
Dyrektor Izby Celnej w rozpoznaniu odwołania, w pierwszej kolejności wskazał, iż poza sporem pozostaje, że w dniu 31 maja 2004r. małżonkowie A. i B. D. przekazali aktem darowizny M. R. samochód osobowy marki Toyota Celica o numerze nadwozia [...], rok produkcji 1990, na którą to okoliczność obdarowany złożył w dniu 16 czerwca 2004r. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U. Określono w niej dane samochodu, podstawę obliczenia podatku w wysokości 0 zł, stawkę podatku akcyzowego 65% oraz należną kwotę podatku akcyzowego w kwocie 0 zł.
Powyższe w ocenie organu odwoławczego uzasadnia ocenę, iż spełnione zostały przesłanki nabycia wewnątrzwspólnotowego, określonego wart. 2 pkt 11 ustawy opodatku akcyzowym, a mianowicie: nastąpiło przemieszczenie samochodu osobowego z kraju członkowskiego (Francja) na terytorium kraju, gdyż samochód osobowy zgodnie poz. 59 załącznika nr 1 do ustawy o akcyzie, jest wyrobem akcyzowym.
Organ II instancji podkreślił, iż skarżący nie kwestionował faktu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu, a tym samym powstania obowiązku podatkowego wynikającego z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku akcyzowym. Nie zgodził się natomiast z określeniem przez organ I instancji podstawy opodatkowania jako deklarowanej wartości przedmiotu darowizny.
Odwołując się do definicji określonej w art. 2 pkt 11 w/w ustawy, organ odwoławczy stwierdził, iż ogranicza ona określenie nabycia wewnątrzwspólnotowego jedynie do czynności przemieszczenia wyrobu akcyzowego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej do kraju, pozostawiając tym samym podatnikowi dowolność w wyborze rodzaju umowy cywilno-prawnej, dokumentującej fakt zaistnienia takiego nabycia.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej stosowanie przepisów art. 10 ust. 1 pkt 2 oraz art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym do określania podstawy opodatkowania jest zasadne w przypadku odpłatnego nabywania wyrobów akcyzowych z krajów Unii Europejskiej, natomiast przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu w sposób nieodpłatny określenie podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym wynika z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli nie można określić kwot, o których mowa wart. 10 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o akcyzie, podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy.
Wskazano, iż zgodnie z Informatorem Rynkowym EUROTAX - wydanie 1/2004 wartość rynkowa samochodu osobowego marki Toyota Celica 2.0 GTI rok produkcji 1990 kształtuje się na poziomie 11.100 zł. Przyjmując taką wartość przedmiotu darowizny zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym według stawki 65% podstawy opodatkowania wyniosłoby 7.215 zł. Określenie zobowiązania podatkowego przez organ odwoławczy w wysokości wyższej niż została określona w decyzji organu pierwszej instancji stanowiłoby naruszenie przepisu art. 234 Ordynacji podatkowej / zasada reformationis in peius /.
Od tej decyzji M. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Skarżący zarzucił, iż decyzja organu podatkowego I instancji została wydana w oparciu o błędna podstawę prawną /art. 10 ust. 1 pkt 2 oraz art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym/, a organ odwoławczy dokonując kontroli decyzji organu I instancji utrzymał ją w mocy, pomimo, iż przyznał, że w sytuacji nabycia wewnatrzwspólnotowego w sposoby nieodpłatny określenie opodatkowania podatkiem akcyzowym wynikać winno z art. 10 ust. 5 w/w ustawy.
Wskazał nadto, że przepisy ustawy o podatku akcyzowym regulujące kwestie nabycia wewnątrzwspólnotowego pozostają w sprzeczności z art. 25, art. 28 i art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz z przepisami Dyrektywy nr 92/12 EWG i nr 70/50 EWG.
Wyrokiem z dnia 11 lutego 2005r. w sprawie o sygn. III SA/LU 690/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, a w jego uzasadnieniu w pierwszej kolejności wskazał, że celem ustawodawcy w zakresie opodatkowania nabycia wewnątrzwspólnotowego było objecie podatkiem tej transakcji zarówno dokonanej w sposób odpłatny, jak i pod tytułem darmym. W związku z tym, że w przepisach szczególnych dotyczących opodatkowania samochodów osobowych określono podstawę opodatkowania tylko w odniesieniu do czynności odpłatnych / art. 82 ust.3 ustawy o akcyzie/, zaistniała konieczność sięgnięcia do zasad ogólnych wyrażonych w art. 10 tej ustawy. Za podstawę opodatkowania przyjęto zatem kwotę, jaką nabywca zobowiązany był zapłacić, a ponieważ w sprawie rozpatrywanej nie można jej było określić, w konsekwencji należało zastosować przepis art. 10 ust.5 ustawy o akcyzie, zgodnie z którym w przypadku niemożliwości określenia takiej kwoty podstawę opodatkowania stanowić powinna przeciętna cena stosowana w danej miejscowości lub na danym rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz kwotę akcyzy.
Sąd nie podzielił również zarzutu skarżącego w kwestii naruszenia prawa wspólnotowego, wywodząc, iż wskazane przez niego przepisy nie znajdują zastosowania w sprawie, dodając nadto, iż nie wskazał on na czym to naruszenie miałoby polegać.
M. R. od tego wyroku złożył skargę kasacyjną, w rozpoznaniu której Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 14 lutego 2006r., w sprawie o sygn. I FSK 593/05 wydał wyrok, mocą którego
I. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Lublinie;
II. zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz M. R. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że poza sporem pozostawała kwestia, iż zdarzenie wewnątrzwspólnotowego nabycia przez skarżącego samochodu osobowego wywołało po jego stronie obowiązek podatkowy w myśl art. 4 ust.1pkt.1 ustawy o podatku akcyzowym, dodając, iż pod pojęciem nabycie wewnątrzwspólnotowe ustawa rozumie "przemieszczanie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju" / art. 2 pkt.11 ustawy /. Kwestią sporną było natomiast zagadnienie podstawy opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia tego samochodu pod tytułem darmym, albowiem skarżący uważał, iż podstawą opodatkowania jest kwota "0" jako wartość kwoty zapłaconej w związku z dokonaną darowizną, natomiast organy podatkowe stały na stanowisku, że podstawę opodatkowania wyznaczają regulacje art. 10 ust.5 w zw. z art. 82 ust.3 ustawy.
Sąd wskazał, iż co do zasady rację mają organy podatkowe. Odwołał się przy tym do przepisu art. 4 ust.1 pkt.5 w zw. z art. 2pkt.11 ustawy o podatku akcyzowym, stwierdzając, iż tytuł pod jakim został nabyty towar akcyzowy jest okolicznością pozbawioną znaczenia prawnego. Znaczenie takie ustawa bowiem wiąże wyłącznie ze zdarzeniem polegającym na przemieszczeniu takiego towaru z kraju członkowskiego Unii Europejskiej na terytorium Polski. Podstawę opodatkowania stanowi zaś co do zasady w takim przypadku, kwota, jaką nabywca jest zobowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe w myśl art. 10 ust.1 pkt.2 ustawy. W sytuacji, gdy zaś nie można jej określić zastosowanie znajdzie przepis ust.5 art. 10, który in fine jednoznacznie stwierdza, że znajduje zastosowanie właśnie w takim przypadku, jakiego dotyczy sprawa.
Odnosząc się do wyznaczenia podstawy opodatkowania, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż ani przepis art. 82 ustawy o podatku akcyzowym, ani też regulacje zawarte w Dziale III tej ustawy ze szczególnym uwzględnieniem jej Rozdziału 4 nie przewidują mechanizmu pozwalającego na określenie podstawy opodatkowania akcyzą , w sytuacji, gdy kwota należna nie jest znana. Oznacza to – w ocenie tego Sądu – że w takiej sytuacji odwołać się należy do regulacji ogólnej zawartej w przepisie art. 10 ust.5 ustawy, który stanowi, iż w sytuacji, gdy nie można określić kwot, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, to podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy.
Sąd pokreślił przy tym, iż treść tego przepisu jest kategoryczna i nie pozostawia organom jakiejkolwiek swobody określenia podstawy opodatkowania oraz, że w sytuacji, gdy kwota należna nie jest znana, bowiem nie została w danym przypadku oznaczona, organy podatkowe mogą ją określić wyłącznie w oparciu o przepis art. 10 ust.5 ustawy o podatku akcyzowym, której to normy nie są władne uzupełniać o regulacje szczególne.
Końcowo Sąd wskazał nadto, iż praktyka konstruowania normy z dwóch różnych regulacji prawnych nie jest dopuszczalna, o ile ustawodawca możliwości takiej wyraźnie nie przewidział.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dzu. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm. / - wskazać na wstępie należy. Iż z mocy art. 190 ostatnio powołanej ustawy – Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zaznaczyć także należy, iż postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2006r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie niniejszej do czasu udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne skierowane do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości / sygn. C-313 / przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie / sygn. IIISA/Wa 679/05 /.
Pytanie to dotyczyło następujących kwestii;
1/ czy przepis art. 25 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską w którym został zawarty zakaz nakładania między Państwami Członkowskimi ceł przywozowych i wywozowych oraz opłat o skutku równoważnym zakazuje Państwu Członkowskiemu stosowania art. 80 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) w sytuacji, kiedy podatek akcyzowy pobierany jest od nabycia każdego samochodu, niezależnie od miejsca jego pochodzenia przed pierwszą rejestracją na terenie kraju?
2/ czy przepis art. 90 zdanie pierwsze Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zgodnie z którym żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe zezwala Państwu Członkowskiemu na nałożenie podatku akcyzowego na samochody używane sprowadzane z innych Państw Członkowskich przy jednoczesnym nieobciążaniu tym podatkiem sprzedaży samochodów używanych zarejestrowanych już w Polsce, w sytuacji kiedy podatek akcyzowy został nałożony na wszystkie samochody niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z treścią art. 80 polskiej ustawy o podatku akcyzowym.
3/ czy przepis art. 90 zdanie drugie Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zgodnie z którym żadne Państwo Członkowskie nie nakłada na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty zezwala Państwu Członkowskiemu na nałożenie podatku akcyzowego według zmiennej stawki procentowej ze względu na wiek pojazdu i pojemność silnika, wyrażonej w polskim rozporządzeniu wykonawczym (§ 7 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego – Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.) na samochody używane sprowadzane z innych Państw Członkowskich, jeżeli według podobnego wzoru obliczany jest podatek dla sprzedaży samochodów używanych w kraju dokonanej przed ich pierwszą rejestracją na terenie kraju i ten podatek wpływa następnie na cenę tego samochodu przy dalszej jego odsprzedaży?
4/ czy przepis art. 28 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską dotyczący, ograniczeń ilościowych w przywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskimi oraz jednocześnie przy uwzględnieniu treści art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania zakazuje Państwu Członkowskiemu utrzymania w mocy art. 81 polskiej ustawy o podatku akcyzowym, zgodnie z którym podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego Naczelnika Urzędu Celnego w terminie pięciu dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego?
Europejski Trybunał Sprawiedliwości w powyższym przedmiocie wydał wyrok w dniu 18 stycznia 2007r., co oznacza, że odpadła podstawa zawieszenia postępowania w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania.
Po jego podjęciu, postanowieniem z dnia 2 marca 2007r., Sąd w pierwszej kolejności uznaje za stosowne – będąc związany dokonaną wykładnią prawa przez Naczelny Sąd Administracyjny – że pozostający poza sporem fakt nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Toyota Celica przez skarżącego na podstawie umowy darowizny z dnia 31 maja 2004r. wywołał po jego stronie obowiązek podatkowy.
W myśl bowiem art. 4 ust.1pkt.5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) – zwanej dalej ustawą akcyzową – opodatkowaniu akcyzą podlega nabycie wewnątrzwspólnotowe i dostawa wewnątrzwspólnotowa, przy czym nabycie wewnątrzwspólnotowe oznacza przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju / art. 2 pkt.11 tej ustawy /, a zatem dotyczy to także nabycia pod tytułem darmym.
Odnosząc się do podstawy opodatkowania wskazać należy, iż organy podatkowe w sytuacji, gdy nabycie przedmiotowego samochodu jako wyrobu akcyzowego nastąpiło w drodze darowizny powinny ją wyznaczyć z uwzględnieniem dyspozycji przepisu art. 10 ust.5 ustawy akcyzowej, który stanowi, iż w sytuacji, gdy nie można określić kwot, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, to podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy.
Niezależnie od powyższego, w toku ponownego rozpoznania sprawy organy podatkowe winny mieć na uwadze powołany wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007r., z którego wynika, iż art. 90 zdanie pierwsze Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowski innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Trybunał też wskazał, iż do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie §7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego ma takie skutki.
Podkreślić w tym miejscu bowiem trzeba, iż Sądy państw członkowskich są zobowiązane stosować przepisy prawa wspólnotowego w znaczeniu ustalonym w orzeczeniach Trybunału, wydanych na podstawie przepisu art. 234 TWE, albowiem celem orzeczeń wydanych w tym właśnie trybie jest zapewnienie jednolitego stosowania prawa wspólnotowego we wszystkich państwach członkowskich. Obowiązek ten dotyczy również innych organów państwa członkowskiego, w tym organów administracyjnych. Dokonywanie oceny przepisów prawa krajowego w świetle postanowień prawa wspólnotowego przez organy administracyjne jest ich obowiązkiem, a uchybienie temu obowiązkowi stanowi poważne naruszenie prawa wspólnotowego, traktowane jako działanie sprzeczne z zasadą lojalności wyrażoną w art. 10 TWE. / por. wyroki ETS w sprawach: Haaga (32/74), Mazzalai v. Ferrovia del Renon (111/75), Von Colson and Kamann v. Land Nordrhein-Westfalen (14/84). Obowiązek dokonywania wykładni polskich przepisów w sposób zgodny z zasadami wynikającymi z prawa wspólnotowego (wykładnia prowspólnotowa) wynika także z art. 9 Konstytucji RP.
Dokonując wymiaru podatku akcyzowego w niniejszej sprawie organy podatkowe zastosowały przepis art. 75 ust. 1 ustawy akcyzowej, określając stawkę podatku akcyzowego w wysokości 65% podstawy opodatkowania, po uwzględnieniu regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.).
Rozporządzenie to w brzmieniu obowiązującym w 2004r. między innymi określało stawki podatku - dla podobnych samochodów używanych i nowych, sprzedawanych w kraju i nabywanych wewnątrzwspólnotowo, uzależniając je od kryterium wieku i pojemności skokowej silnika. Obowiązujący wówczas ust. 2 §7 tego aktu wykonawczego stanowił, iż w przypadku sprzedaży samochodów osobowych, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub ich importu, dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy, stosuje się procentowe stawki akcyzy obliczone według wzoru wskazanego w tym rozporządzeniu, przy czym stawka akcyzy nie mogła być wyższa niż maksymalna - 65 %/ ust.3 /. Dla pojazdów rocznych i dwuletnich stawka ta wynosiła 3,1% lub 13,6% podstawy opodatkowania i była uzależniona jedynie od pojemności silnika.
Jakkolwiek, w świetle ustawy / art. 80 ust.1 / i rozporządzenia akcyzowego / §2 ust.1 i §7 / stawki podatkowe dla podobnych samochodów osobowych sprzedawanych w kraju jako nowe i używane są jednakowe ze stawkami dla nowych i używanych samochodów nabywanych wewnątrzwspólnotowo, to jednak ich równość obowiązuje wyłącznie w stosunku do samochodów mających nie więcej niż dwa lata.
Objęcie zatem zakresem przedmiotowym ustawy wyłącznie samochodów niezarejestrowanych na terenie kraju powoduje, że sprzedawane na terenie kraju używane samochody osobowe nie podlegają opodatkowaniu akcyzą, gdyż były już wcześniej zarejestrowane w Polsce, natomiast sprowadzone z krajów członkowskich UE samochody osobowe obciąża podatek akcyzowy, którego wysokość zależy od wieku pojazdu. Tym samym Rzeczypospolita Polska nałożyła na produkty innych państw członkowskich podatek wewnętrzny wyższy od obciążającego podobne produkty krajowe, co jest niezgodne z postanowieniami TWE, na którą to okoliczność zwrócił uwagę Europejski Trybunał Sprawiedliwości w powołanym wyroku.
Uzależnienie stawki podatku akcyzowego w Polsce od wieku samochodu i pojemności silnika, a nie tylko np. od jego pojemności, doprowadziło do obciążenia produktów nabywanych wewnątrzwspólnotowo stawką do 65%, a podobnych produktów krajowych stawką do 13,6%. Powyższe stanowi zatem dyskryminację bezpośrednią z art. 90 ust. 1 TWE.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nabył wewnątrzwspólnotowo / w drodze darowizny / samochód osobowy marki TOYOTA CELICA wyprodukowany w roku 1990r., a zatem był on "starszy" niż dwa lata. Zgodnie z §7 ust.3 rozporządzenia akcyzowego, podatek akcyzowy został wyliczony według stawki 65% podstawy opodatkowania.
Mając na uwadze, że wyroki Trybunału, wydane na podstawie art. 234 TWE mają moc quasi-prawotwórczą i muszą być uwzględniane przez organy krajowe / nie tylko sądy, ale i organy administracyjne /, należy uznać, iż zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane także z naruszeniem art. 90 TWE.
W toku ponownego rozpoznania sprawy, organy podatkowe – niezależnie od wyżej wskazanych wytycznych w zakresie podstawy opodatkowania – powinny mieć na względzie także – w zakresie określenia wysokości podatku akcyzowego – wykładnię przepisów prawa krajowego uwzględniającą wyrok ETS z dnia 18 stycznia 2007r. /C-313/.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145§1 pkt.1 lit.a ustawy Prawo o postępowaniu administracyjnym orzeczono, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI