I SA/Go 524/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2007-07-24
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowynabycie wewnątrzwspólnotowesamochód osobowyart. 90 TWEdyskryminacja podatkowaETSprawo wspólnotowezwrot podatkunadpłata

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo, uznając, że polskie przepisy dotyczące akcyzy mogą naruszać art. 90 TWE poprzez dyskryminacyjne traktowanie używanych samochodów z UE.

Skarżący domagał się zwrotu zapłaconego podatku akcyzowego od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo, argumentując, że polskie przepisy są dyskryminacyjne w stosunku do art. 90 TWE, ponieważ wyższe podatki nakładane są na auta sprowadzane z UE niż na te kupowane w kraju. Organy celne odmawiały stwierdzenia nadpłaty, powołując się na zgodność przepisów krajowych z prawem UE i brak uprawnień do oceny zgodności prawa krajowego z traktatami. WSA uchylił decyzje, opierając się na orzecznictwie ETS (sprawa C-313/05 Brzeziński), które wskazuje, że podatek akcyzowy od używanych samochodów z UE może naruszać art. 90 TWE, jeśli jest wyższy niż podatek od podobnych pojazdów krajowych.

Skarżący P.P. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego w wysokości 1.483,00 zł, zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Skarżący nabył samochód w Niemczech i zapłacił akcyzę, argumentując, że polskie przepisy są dyskryminacyjne w stosunku do art. 90 TWE, ponieważ nakładają akcyzę na samochody sprowadzane z UE, podczas gdy samochody krajowe nie są objęte tym podatkiem. Podkreślił również, że prawo unijne ma pierwszeństwo przed prawem krajowym. Organy celne odmówiły stwierdzenia nadpłaty, wskazując, że podatek akcyzowy jest zgodny z ustawą i nie narusza Traktatu UE, a organy celne nie są uprawnione do oceny zgodności prawa krajowego z prawem wspólnotowym. WSA w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Sąd uznał, że od 1 maja 2004 roku prawo wspólnotowe, w tym jego normy o bezpośredniej skuteczności i pierwszeństwie przed prawem krajowym, stało się częścią polskiego porządku prawnego. Sąd, związany interpretacją przepisów prawa wspólnotowego zawartą w wyroku ETS z dnia 18 stycznia 2007 roku w sprawie C-313/05 (Maciej Brzeziński v Dyrektor Izby Celnej w Warszawie), stwierdził, że polski podatek akcyzowy od samochodów osobowych, jako część wewnętrznego systemu opodatkowania, powinien być oceniany w świetle art. 90 TWE. ETS w przywołanym wyroku uznał, że podatek akcyzowy może naruszać art. 90 TWE, jeśli kwota podatku nakładanego na używane pojazdy starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa kwotę podatku (tzw. podatek rezydualny) obciążającą podobne pojazdy wcześniej zarejestrowane w państwie nakładającym podatek. Sąd wskazał, że polskie przepisy, które przewidują wzrost stawki akcyzy wraz z wiekiem pojazdu, mogą dyskryminować samochody używane z UE. W związku z tym WSA uchylił decyzje organów celnych i określił, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, nakazując organom podatkowym ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wykładni art. 90 TWE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, polskie przepisy mogą naruszać art. 90 TWE, jeśli kwota podatku akcyzowego nakładana na używane samochody z UE jest wyższa niż podatek od podobnych pojazdów krajowych, co stanowi dyskryminację.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku ETS w sprawie C-313/05 (Brzeziński), który wskazuje, że podatek akcyzowy od używanych samochodów z UE może być niezgodny z art. 90 TWE, jeśli jego wysokość jest wyższa niż podatek rezydualny od podobnych pojazdów krajowych. Wzrost stawki akcyzy wraz z wiekiem pojazdu może prowadzić do dyskryminacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.p.a. art. 80 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 80 § ust. 2

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 90 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

TWE art. 90

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakazuje nakładania na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych wyższych niż na produkty krajowe, aby zapewnić neutralność podatkową i zakazać protekcjonizmu.

Pomocnicze

TWE art. 234

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Podstawa prawna dla sądów krajowych do zwracania się do ETS z pytaniami prejudycjalnymi w celu zapewnienia jednolitej wykładni prawa wspólnotowego.

TWE art. 10

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Wyraża zasadę efektywności prawa wspólnotowego.

TWE art. 292

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 210 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prd

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Finansów art. 7 § ust. 1

Dyrektywa Rady nr 92/12/EWG art. 3 § ust. 3

Dyrektywa Rady 70/50/EWG

Argumenty

Skuteczne argumenty

Polskie przepisy dotyczące akcyzy od używanych samochodów sprowadzanych z UE naruszają art. 90 TWE poprzez dyskryminacyjne traktowanie. Prawo wspólnotowe ma pierwszeństwo przed prawem krajowym i powinno być stosowane bezpośrednio. Wyrok ETS w sprawie C-313/05 (Brzeziński) stanowi podstawę do stwierdzenia niezgodności polskich przepisów z art. 90 TWE.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów celne o zgodności przepisów krajowych z prawem UE i braku dyskryminacji. Argument organów celne, że nie są uprawnione do oceny zgodności prawa krajowego z prawem UE.

Godne uwagi sformułowania

normy prawa wspólnotowego cechują się bezpośrednią skutecznością i mają pierwszeństwo przed normami państw członkowskich w przypadku sprzeczności z normami ich prawa krajowego podatek akcyzowy winien zostać oceniony w świetle art. 90 TWE sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w takim zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa kwotę tego podatku (nazwaną rezydualną) obciążającą podobne pojazdy, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek.

Skład orzekający

Dariusz Skupień

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Juszczyk - Wiśniewska

członek

Alina Rzepecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście polskiego podatku akcyzowego od samochodów osobowych, zwłaszcza używanych, sprowadzanych z UE. Potwierdzenie prymatu prawa wspólnotowego nad krajowym w przypadku sprzeczności."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na konkretnym wyroku ETS (C-313/05), który stanowi kluczową podstawę interpretacyjną. Stawki akcyzy i ich konstrukcja mogły ulec zmianie od 2007 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nabywania samochodów z zagranicy i potencjalnej dyskryminacji podatkowej, co jest interesujące dla wielu obywateli i przedsiębiorców. Wykorzystanie orzecznictwa ETS dodaje jej wagi.

Czy akcyza na samochody z UE była dyskryminująca? WSA powołuje się na wyrok ETS.

Dane finansowe

WPS: 1483 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Go 524/07 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-07-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Alina Rzepecka
Anna Juszczyk - Wiśniewska
Dariusz Skupień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
art. 80 ust. 1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art. 90 ust. 1
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant Asystent sędziego Damian Bronowicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2007r. sprawy ze skargi P.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...]; 2. określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.
Uzasadnienie
Skarżący P.P. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2006 roku nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2006 roku nr [...] odmawiającej stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego w wysokości 1.483,00 złote zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 1996.
Z akt sprawy wynika, że:
Skarżący nabył na terenie Niemiec w/w samochód osobowy za kwotę 500,00 EURO.
W dniu [...] czerwca 2004 roku skarżący złożył deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego, wskazując wysokość podatku akcyzowego na kwotę 1.483,00 złote, którą uiścił.
Po uiszczeniu powyższej kwoty skarżący uzyskał dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju, co do nabytego samochodu osobowego.
Pismem z dnia 18 stycznia 2006 roku skarżący wniósł o zwrot podatku akcyzowego.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż jeżeli państwo członkowskie nakłada na towary importowane wyższe podatki niż na towary krajowe (wskazał na auta używane kupowane w kraju i nie objęte akcyzą) to ze względu na ich dyskryminacyjny charakter osoba uiszczająca ten podatek może domagać się jego zwrotu, na podstawie art. 90 TWE.
Nadto wskazał, iż przepis nakładający na pojazdy sprowadzane z UE akcyzę jest niezgodny z art. 9, art. 87 pkt. 1 i art. 91 pkt. 2 Konstytucji RP, bowiem normy prawa unijnego mają pierwszeństwo przed normami prawa krajowego, toteż stosowanie przepisu nakładającego podatek akcyzowy od samochodów sprowadzanych z krajów UE jako niezgodny z art. 90 TWE i nie powinien mieć zastosowania.
Decyzją z dnia [...] lutego 2006 roku Naczelnik Urzędu Celnego odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego nabytego przez skarżącego.
W uzasadnieniu organ celny wskazał, iż zgodnie z art. 80 ust. 1.2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym, akcyzie podlegają samochody osobowe nie zarejestrowane na terytorium Polski zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, a podatnikami podatku są importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Oznacza to, że podatkowi temu podlegają również samochody wyprodukowane w Polsce i sprzedawane na terenie kraju.
Obowiązek podatkowy w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego powstaje nie później niż z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnik jest obowiązany zapłacić akcyzę nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju.
Zgodnie z art. 72 § 1 pkt. 1 ordynacji podatkowej w przypadku skarżącego nadpłata ta nie wystąpiła, bowiem składając deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu postąpił zgodnie z obowiązującym prawem w zakresie podatku akcyzowego.
Nadto organ podatkowy wskazał, iż w swoim postępowaniu kieruje się zgodnie z art. 120 ordynacji podatkowej, przepisami prawa.
Nadto nakładanie podatków, danin publicznych, określanie podmiotu i przedmiotu opodatkowania oraz stawek podatkowych i zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy.
Tak więc organ podatkowy nie jest uprawniony do rozstrzygania zgodności przepisów prawa krajowego z postanowieniami TWE.
Nadto w uzasadnieniu wskazał na orzeczenia sądów m. in. na wyrok WSA w Lublinie, w których sądy nakazywały zwrot akcyzy.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie, co do istoty sprawy i stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym powtarzając zarzuty i argumenty na ich poparcie zawarte we wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym.
Decyzją z dnia [...] maja 2006 roku Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że wprowadzenie podatku akcyzowego jest zgodne z art. 3 ust. 3 dyrektywy Rady nr 92/12/WEG z 25 lutego 1992 roku w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania, bowiem opodatkowanie samochodów nie spowodowało zwiększenia formalności związanych z przekroczeniem granicy w handlu między Państwami Członkowskimi.
Zarzut stosowania krajowego porządku prawnego zamiast bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego nie zasługuje na aprobatę, bowiem ustawa o podatku akcyzowym jest w RP obowiązującym prawem, wydanym zgodnie z obowiązującymi w Unii zasadami w ramach realizacji obowiązku dostosowania prawa krajowego do standardów wspólnotowych i w ramach delegacji zawartych w odpowiednich aktach prawa europejskiego.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów TWE m.in. art. 23,28,29,30 i 90.
Nie jest zasadny również zarzut, iż obowiązek zapłaty akcyzy powstaje tylko przy imporcie lub nabyciu wewnątrzwspólnotowym tylko samochodów importowanych z wyłączeniem samochodów używanych zakupionych w kraju.
Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym akcyzie podlegają samochody osobowe nie zarejestrowane na terytorium Polski zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, a podmiotami tego podatku są również podmioty dokonujące sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju.
Warunkiem obciążenia samochodu osobowego podatkiem akcyzowym jest brak jego rejestracji na terenie RP dokonanej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym, a nie posiadanie przez niego statusu towaru niekrajowego.
Zdaniem organu podatek akcyzowy i jego wysokość regulowany jest ustawą z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym i rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 roku w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego i jest jednym z elementów powszechnego systemu podatkowego obowiązującego w Polsce toteż sam fakt nakładania akcyzy jak i jej wysokość nie narusza Traktatu.
Oznacza to, że podatkiem tym są również objęte samochody wyprodukowane w Polsce. Warunkiem natomiast obciążenia podatkiem akcyzowym jest brak rejestracji na terenie Polski.
W świetle powyższych wywodów skarżący na skutek nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego stał się płatnikiem akcyzy wobec którego powstał obowiązek podatkowy z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem jak właściciel, nie później niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju.
Organ celny podkreślił, iż organy celne nie są uprawnione do rozstrzygania zgodności przepisów Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską z przepisami krajowymi, bowiem kwestię tę może rozstrzygnąć tylko ETS, stąd nie można podzielić zarzutu naruszenia przez organy celne przepisów TWE i Konstytucji RP.
Odnosząc się natomiast do przywołanych orzeczeń sądów administracyjnych w przedmiocie akcyzy organ celny wskazał, iż wyroki te dotyczą indywidualnych spraw i w związku z tym rozstrzygnięć tych nie można bezkrytycznie przenosić na wszystkie inne podobne sprawy.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył P.P..
Skarżący wskazał, iż zaskarżona decyzja jest niezasadna, bowiem opiera się na przyjęciu, iż istniejące i obowiązujące przepisy podatkowe stwierdzają obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego z chwilą nabycia prawa rozporządzania tym samochodem jak właściciel nie później niż z chwilą rejestracji tego samochodu na terytorium RP.
Nadto organy celne twierdzą, iż normy unijne nie posiadają waloru bezpośredniego obowiązywania i stosowania na terenie państwa członkowskiego, stanowią jedynie postulat w jakim kierunku powinno iść prawo danego kraju. Nadto skarżący zakwestionował to, iż obowiązująca ustawa o podatku akcyzowym nie jest sprzeczna z obowiązującymi w UE zasadami.
Zdaniem skarżącego Polska wstępując do UE wyraziła zgodę na to, iż prawo unijne będzie stosowane wobec podmiotów podlegających państwu polskiemu i będzie miało pierwszeństwo przed polskim ustawodawstwem.
Nadto jeżeli podatek akcyzowy od używanych samochodów osobowych nie występuje w razie ich nabycia na terytorium RP, a występuje w przypadku sprowadzenia takich samochodów z obszaru UE to mamy do czynienia z ewidentnym złamaniem art. 90 TWE: powołując się przy tym na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich.
Błędne jest również przyjęcie, iż dyrektywa 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 roku zezwala na pobieranie akcyzy z tytułu sprowadzenia używanych samochodów osobowych z terenu UE, bowiem art. 3 ust. 3 tej dyrektywy nie ma zastosowania do tej grupy produktów, a wykładnia taka stoi w sprzeczności z przepisem art. 90 TWE i innymi przepisami UE m.in. z dyrektywą Rady 70/50/EWG oraz trendem orzecznictwa ETS.
Skarżący powołał się również w tej mierze na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 maja 2005 roku.
Wskazał również, iż kluczowe znaczenie ma rozstrzygnięcie WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2005 r., który zwrócił się z pytaniem prawnym do ETS w związku z wątpliwościami zgodności z prawem art. 80 ust. 3 pkt 3 polskiej ustawy o podatku akcyzowym.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż od 1 stycznia 1993 roku na obszarze UE obowiązuje system nakładania podatku akcyzowego oparty na wspólnotowym akcie prawnym - Dyrektywie Rady nr 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 roku w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania przepływu oraz kontrolowania (Dz. U. UE L.76/92).
Stosuje się ją do wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, do których należą: oleje mineralne, alkohole i napoje alkoholowe oraz papierosy i przetworzony tytoń.
Kraje członkowskie są upoważnione do nakładania podatku akcyzowego również na produkty, które nie są wyrobem akcyzowym zharmonizowanym przy zastosowaniu zasady, iż daniny takie nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu miedzy państwami członkowskimi.
Tak więc kraje członkowskie mogą unormować zasady opodatkowania wyrobów niezharmonizowanych w tym samochodów i przyjęcie w tym zakresie rozwiązań uznawanych przez polskiego ustawodawcę za najwłaściwsze. Wobec tego, iż unormowanie powyższe nie spowodowało utrudnień związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi spełniono warunek wskazany w w/w dyrektywie.
Organ celny wskazał, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym podatek akcyzowy obejmuje tylko i wyłącznie samochody osobowe, a więc wyłącznie ograniczoną klasę wyrobów, które dodatkowo nie są zarejestrowane w kraju zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym i to bez względu na to czy zostały nabyte w kraju czy też zagranicą, jak i bez względu na to czy mamy do czynienia z nabyciem traktowanym jako import czy też nabyciem wewnątrzwspólnotowym.
Podatek ten nie jest stosowany do wszystkich transakcji lub usług, a będąc naliczany w deklaracji uproszczonej podlega uiszczeniu nie później niż w dniu rejestracji tego pojazdu w kraju. Nie jest to podatek nakładany z powodu faktu przekroczenia przez pojazd granicy kraju członkowskiego, który taki podatek akcyzowy nakłada, ale ze względu na inne obowiązki, to jest pierwszą rejestrację pojazdu w kraju.
Obowiązek podatkowy przy akcyzie powstaje z chwila nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nie później niż z chwilą jego rejestracji na terenie kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, a więc na terenie RP, w związku z czym organ celny nie ma uprawnienia aby uznać za rejestrację w kraju rejestrację dokonaną w innym kraju członkowskim.
Organ celny uznał również za niezasadne zarzuty, co do naruszenia przepisów TWE.
Zgodnie z tymi przepisami żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio jak i również pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe.
Zasady wywiedzione z powyższych przepisów zakazują protekcjonizmu w jakiejkolwiek postaci ze strony państwa członkowskiego jak również konstruuje zasadę równego traktowania produktów krajowych i produktów pochodzących z państw członkowskich w dziedzinie podatków wewnętrznych.
Polskie ustawodawstwo nie dyskryminuje samochodów osobowych pochodzących z innych państw członkowskich w stosunku do takich samych produktów wyprodukowanych w Polsce, co znalazło wyraz w przywołanym wyroku WSA w Lublinie.
Podzielając wniosek o zakazie stosowania opodatkowania dyskryminacyjnego wypływającego z art. 90 TWE organ celny wskazał, iż podatkiem akcyzowym są obciążone zarówno samochody sprzedawane w kraju jak i importowane i nabywane wewnątrzwspólnotowo, tak nowe jak i używane według takich samych stawek, a decydujące znaczenie ma rok produkcji pojazdu i pojemność skokowa silnika oraz fakt, że pojazd nie był jeszcze zarejestrowany w kraju. Tak więc powyższe uregulowanie nie narusza art. 90 TWE.
Organ potwierdził, iż organy podatkowe nie mają uprawnienia do stwierdzenia zgodności przepisów prawa UE z prawem wewnętrznym, a zagadnienie to może rozstrzygnąć ETS, natomiast do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia organy celne są związane normami prawa wewnętrznego.
Nadto organ celny stwierdził, iż prawo wspólnotowe jest stosowane w państwach członkowskich bezpośrednio o ile jego wydanie nie jest uzależnione od wydania aktów prawa wewnętrznego czyli jest bezpośrednie jasne i bezwarunkowe.
TWE nie przewiduje pierwszeństwa tego prawa nad prawem krajowym, natomiast skutek bezpośredni przyznaje jedynie rozporządzeniom.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zdaniem Sądu skarga okazała się uzasadniona.
Z dniem 1 maja 2004 roku, a więc z dniem przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej częścią porządku prawnego obowiązującego w RP stał się system prawa wspólnotowego.
Przy czym normy prawa wspólnotowego cechują się bezpośrednią skutecznością i mają pierwszeństwo przed normami państw członkowskich w przypadku sprzeczności z normami ich prawa krajowego, co oznacza iż w przypadku sprzeczności orzeczenie winno być oparte na prawie wspólnotowym.
Wskazać należy, iż podatek akcyzowy nakładany jest na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 z późn. zm.).
Nadto należy podkreślić, iż Sąd jak również inne organy państwa członkowskiego, jest związany interpretacją przepisów prawa wspólnotowego zawartą w wyroku ETS z dnia 18 stycznia 2007 roku wydanym w sprawie C - 313 / 05 Maciej Brzeziński v Dyrektor Izby Celnej w Warszawie.
Związanie to oparte jest na art. 234 TWE zgodnie z zasadą zapewnienia jednolitej wykładni i stosowania prawa wspólnotowego, jak również na art. 10 TWE wyrażającego zasadę efektywności prawa wspólnotowego.
Nadto państwa członkowskie są zobowiązane zgodnie z art. 292 TWE do poddawania sporów dotyczących wykładni lub stosowania Traktatu tylko procedurze tam przewidzianej.
Wyroki ETS dotyczące wykładni przepisów prawa wspólnotowego są skuteczne wstecz, a więc winny być stosowane do stosunków prawnych powstałych przed ogłoszeniem orzeczenia.
We wspomnianym wyroku C - 313 / 05 Brzeziński ETS stwierdził, że podatek akcyzowy regulowany ustawą z dnia 23 stycznia 2004 roku nie stanowi cła, ani opłaty o równoważnym skutku, bowiem nie jest nakładany na towar w związku z przekroczeniem granicy.
Jako część wewnętrznego systemu opodatkowania towarów podatek ten winien zostać oceniony w świetle art. 90 TWE.
Zgodnie z brzmieniem tego przepisu żadne państwo członkowskie nie może nakładać bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe, jak również podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty.
W związku z tym przedmiotem porównania są samochody osobowe znajdujące się na rynku krajowym i nabyte w innych państwach członkowskich - art. 90 ustęp 1 TWE.
Zgodnie z przepisem prawa krajowego akcyzie podlegają samochody osobowe nie zarejestrowane na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Podatnikami natomiast są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju oraz importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego - art. 80 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym.
Podatek akcyzowy, zgodnie z ustawą jest nakładany zarówno na samochody nowe jak i używane przeznaczone do zarejestrowania w Polsce, niezależnie od tego czy zostały wyprodukowane w Polsce czy też w innych państwach członkowskich UE.
Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 roku w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. nr 87, poz. 825 z późn. zm.) w dniu powstania obowiązku podatkowego (a więc z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym) stawki akcyzy określone w poz. 27 załącznika nr 1 miały zastosowanie do każdej sprzedaży samochodu dokonanej przed jego pierwszą rejestracją na terenie kraju w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 nr 58, poz. 515 z późn. zm.).
W przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych dokonywanego po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy stosowało się procentowe stawki akcyzy obliczone według zmieszczonego tam wzoru z uwzględnieniem akcyzy określonych odpowiednio w poz. 27 załącznika nr 1 przy sprzedaży krajowej i w poz. 21 zał. nr 2 przy sprzedaży wewnątrzwspólnotowej.
Stawki powyższe rosły wraz z wiekiem pojazdu, jednak nie mogły być wyższe niż stawka akcyzy przewidziana w art. 75 ust. 1 ustawy, tj. 65% podstawy opodatkowania.
W poz. 27 zał. nr 1 oraz poz. 21 zał. nr 2 przewidywały analogiczne stawki akcyzy uzależnione od pojemności silnika dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2000 cm3 stawka ta wynosiła 13,6% dla pozostałych samochodów 3,1%.
Wskazać należy, iż przepis art. 90 TWE ma służyć gwarancjom neutralności podatków wewnętrznych ze względu na konkurencję między produktami znajdującymi się już na rynku krajowym, a produktami przywożonymi z zagranicy.
Podatek akcyzowy więc może być uznany za zgodny z art. 90 TWE, gdy jest tak skonstruowany, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych, nie wywołując dyskryminujących skutków.
Oznacza to, zgodnie z treścią uzasadnienia wyroku C - 313 / 05 Brzeziński, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w takim zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa kwotę tego podatku (nazwaną rezydualną) obciążającą podobne pojazdy, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek.
Podatek rezydualny natomiast to podatek, który ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu wraz z obniżaniem się wartości używanego pojazdu.
Tak więc przyjęta przez organy podatkowe wykładnia art. 90 TWE jest nieprawidłowa w świetle wykładni zawartej w w/w wyroku, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem decyzji organów podatkowych.
Podkreślić należy, że zgodnie z dokonaną wykładnią art. 90 ust. 1 TWE kwota podatku winna maleć wraz z obniżaniem się wartości pojazdu, a nie rosnąć.
W związku z powyższym organy podatkowe winny dokonać ustaleń czy nałożony na skarżącego podatek akcyzowy dyskryminuje samochody używane nabywane w krajach UE, a sprowadzane i rejestrowane w Polsce.
W tym celu organ podatkowy winien ustalić czy wzrost stawki podatku wraz z wiekiem pojazdu dotyczy tylko pojazdów używanych pochodzących z innego państwa niż RP, a także czy w przypadku takich pojazdów zarejestrowanych w Polsce jako nowe stawka podatku (rezydualnego) pozostaje niezmienna.
Jednocześnie w przypadku ustalenia, że nastąpiło pobranie opłaty nienależnej, wobec ustalenia, iż wartość podatku (rezydualnego) jest większa, co do pojazdów używanych nabywanych w krajach członkowskich, a sprowadzanych i rejestrowanych w Polsce, od pojazdów wcześniej zarejestrowanych w Polsce, powstanie po stronie skarżącego roszczenia o jej zwrot, którego można dochodzić na podstawie prawa krajowego.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. należało uchylić także decyzję organu I instancji. Zgodnie z art. 152 P.p.s.a Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Sąd nie zasądził zwrotu kosztów postępowania, albowiem strona nie złożyła takiego wniosku - art. 210 § 1 P.p.s.a.
|Asesor WSA |Sędzia WSA |Asesor WSA |
|Alina Rzepecka |Dariusz Skupień |Anna Juszczyk - Wiśniewska |

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI