I SA/Lu 225/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowo nabytego samochodu, uznając, że polskie przepisy dotyczące akcyzy na używane samochody naruszały zakaz dyskryminacji wynikający z art. 90 TWE.
Skarżący domagał się zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego od wewnątrzwspólnotowo nabytego samochodu osobowego, twierdząc, że polskie przepisy naruszają prawo wspólnotowe. Organy celne odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając przepisy krajowe za zgodne z prawem UE. Wojewódzki Sąd Administracyjny, opierając się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, uchylił decyzje organów, stwierdzając, że polska akcyza na używane samochody sprowadzane z UE dyskryminuje je w stosunku do samochodów krajowych, co narusza art. 90 TWE.
Sprawa dotyczyła wniosku W. M. o zwrot podatku akcyzowego zapłaconego od wewnątrzwspólnotowo nabytego samochodu osobowego marki OPEL OMEGA B X z 1998 roku. Skarżący zarzucił organom celnym naruszenie przepisów Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) oraz dyrektyw UE, twierdząc, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego są dyskryminujące. Organy celne, w tym Dyrektor Izby Celnej, utrzymały w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty, argumentując, że polskie przepisy są zgodne z prawem wspólnotowym i że podatek akcyzowy od samochodów niezarejestrowanych na terytorium kraju jest podatkiem wewnętrznym, zgodnym z kompetencjami państw członkowskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po zawieszeniu postępowania w celu uzyskania odpowiedzi od Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) w podobnej sprawie (C-313/05), uznał skargę za zasadną. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku ETS, który stwierdził, że art. 90 TWE sprzeciwia się podatkowi akcyzowemu, jeśli kwota podatku nałożona na używane pojazdy nabyte w innym państwie członkowskim przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych w kraju. Sąd wskazał, że polskie przepisy, które nakładały akcyzę na samochody sprowadzane z UE, a nie na używane samochody już zarejestrowane w kraju, naruszały tę zasadę. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, zasądzając zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Organ będzie musiał ponownie rozpoznać sprawę, uwzględniając wykładnię prawa wspólnotowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, polskie przepisy naruszają zakaz dyskryminacji wynikający z art. 90 TWE, jeśli kwota podatku nałożona na pojazdy używane nabyte w innym państwie członkowskim przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych w kraju.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyroku ETS w sprawie C-313/05, który wyjaśnił, że art. 90 TWE sprzeciwia się podatkowi akcyzowemu, gdy różnicuje on opodatkowanie używanych pojazdów sprowadzanych z UE w stosunku do pojazdów krajowych. Polskie przepisy, które nakładały akcyzę na samochody sprowadzane z UE, a nie na używane samochody już zarejestrowane w kraju, prowadziły do dyskryminacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Pomocnicze
u.p.a. art. 81 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku akcyzowym
Obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej w terminie 5 dni od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.
u.p.a. art. 75 § ust. 1
Ustawa o podatku akcyzowym
Podstawa do ustalenia stawki akcyzy dla pojazdów nabytych wewnątrzwspólnotowo po upływie 2 lat od produkcji.
u.p.a. art. 80 § ust.1
Ustawa o podatku akcyzowym
Kryterium wyznaczające obowiązek uiszczenia podatku akcyzowego od samochodu osobowego jest fakt jego niezarejestrowania na terytorium kraju.
rozp. MF art. 7 § par. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
Stawki akcyzy dla samochodów osobowych w zależności od wieku i sposobu nabycia.
o.p. art. 72 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Definicja nadpłaty jako kwoty nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.
o.p. art. 233 § ust 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2 i § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polskie przepisy dotyczące akcyzy na używane samochody sprowadzane z UE naruszają zakaz dyskryminacji wynikający z art. 90 TWE, ponieważ stawka podatku dla tych pojazdów jest wyższa niż rezydualna kwota podatku zawarta w wartości rynkowej podobnych pojazdów krajowych. Niezgodność polskich przepisów z prawem wspólnotowym, w szczególności z art. 90 TWE.
Odrzucone argumenty
Organy celne argumentowały, że polskie przepisy są zgodne z prawem wspólnotowym, a podatek akcyzowy od samochodów niezarejestrowanych na terytorium kraju jest podatkiem wewnętrznym, zgodnym z kompetencjami państw członkowskich. Argumenty dotyczące zgodności z art. 23, 25 i 28 TWE oraz dyrektywami 70/50/EWG i 92/12/EWG zostały odrzucone przez sąd w kontekście zarzutów skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
nadpłatami są zarówno świadczenia podatkowe nadpłacone – tzn. gdy rzeczywiście dokonana wpłata jest wyższa niż należna kwota zobowiązania podatkowego, jak i nienależnie uiszczone – tzn. gdy podatnik świadczy kwotę pieniężną, mimo, że nie jest do tego zobowiązany lub też gdy w chwili dokonania świadczenia istniał tytuł prawny, lecz został następnie uchylony Artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Takie uregulowanie godzi w zasadę wyrażona w art. 90 ust. 1 TWE.
Skład orzekający
Irena Szarewicz-Iwaniuk
sędzia
Krystyna Czajecka-Szpringer
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Kręcisz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście opodatkowania samochodów używanych sprowadzanych z UE oraz zasada zakazu dyskryminacji podatkowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 2007 roku i specyfiki opodatkowania akcyzą samochodów osobowych w tamtym okresie. Wykładnia prawa wspólnotowego przez ETS jest wiążąca.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dyskryminacji podatkowej w UE i pokazuje, jak orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wpływa na polskie prawo podatkowe.
“Czy polska akcyza na używane auta z UE dyskryminowała kierowców? WSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Lu 225/07 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2007-04-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-03-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Irena Szarewicz-Iwaniuk Krystyna Czajecka-Szpringer /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Kręcisz Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatek akcyzowy Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 29 poz 257 art. 81 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym Dz.U. 2004 nr 87 poz 825 art. 75 ust. 3 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 72 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (spr.), Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Stażysta Magda Gryzek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz W. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Dyrektor Izby Celnej wydaną na podstawie art. 233 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity DZ.U. z 2005 Nr 8. poz. 60 z późno zm.) art. 13 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29 poz. 257 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki OPEL OMEGA B X utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję W uzasadnieniu organ wskazał, że dnia 12 maja 2004r. do Urzędu Celnego wpłynęła deklaracja uproszczona W. M. dotycząca nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki OPEL OMEGA B X 2.5 DT o numerze nadwozia [...], w której zostały zadeklarowany rok produkcji 1998 stawka podatku 65% oraz kwota podatku akcyzowego 8.021.00 zł. Następnie w dniu 23 czerwca 2005r. do Urzędu Celnego wpłynął wniosek Strony o zwrot niesłusznie pobranego podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego w/w samochodu. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego nr [...] po rozpatrzeniu wniosku strony odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wnosiła o jej uchylenie i zwrot niesłusznie zapłaconego podatku akcyzowego. Zarzuciła niezgodność przepisów o podatku akcyzowym z art. 23 art. 25 art. 28 i 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz dyrektywami 70/50/EWG i 92/1 2/EWG. Na poparcie swoich twierdzeń strona przytoczyła również liczne wyroki ETS. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej nie podzielił zarzutów i wniosków w nim zawartych. Wyjaśnił, że przepis art. 72 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zawierający definicję nadpłaty nie może mieć w przedmiotowej sprawie zastosowania, albowiem obowiązujące przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym - Dz.U. Nr 29 poz. 257 z późn. zm. - wyraźnie stanowią, że podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotwego i dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju /art. 81 w/w ustawy/. Ponadto zauważył, że wraz ze wstąpieniem do Unii Europejskiej Polska została związana przepisami wspólnotowymi odnoszącymi się do opodatkowania wyrobów podatkiem akcyzowym, a podstawowym dokumentem określającym zakres przedmiotowy tego podatku jest dyrektywa 92/12/EWG z dnia 2 lutego 1992r. Zgodnie z jej przepisami /art. 3 ust. 1 i 3/ w stosunku do wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych /do których należą samochody osobowe/ Państwa Członkowskie zachowały prawo do dowolnego nakładania lub utrzymywania podatków pod warunkiem, że nie będą one powodowały zwiększenia formalności granicznych w obrocie handlowym między Państwami Członkowskimi. Uregulowanie takie zgodne jest również ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości /sprawa C-343/90/, który stwierdził, że podatek nakładany na wyroby akcyzowe niezharmonizowane jest podatkiem wewnętrznym i należy do wyłącznej kompetencji danego państwa. Także art. 90 TWE pozostawia Państwom Członkowskim swobodę w zakresie kształtowania krajowych przepisów podatkowych, w tym stawek podatku V AT i akcyzy. Nie mogą one jedynie nakładać pośrednio lub bezpośrednio na produkty innych Państw Członkowskich jakiegokolwiek podatku wewnętrznego, który byłby wyższy od podatku nałożonego na podobny produkt krajowy. Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, w polskim ustawodawstwie przypadki dyskryminacji bezpośredniej czy pośredniej nie mają miejsca, gdyż kryterium wyznaczającym obowiązek uiszczenia podatku akcyzowego od samochodu osobowego jest fakt jego niezarejestrowania na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym /art. 80 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym/, niezależnie od tego, czy został on kupiony w kraju, importowany czy też nabyty wewnątrzwspólnotowo. Dyrektor Izby Celnej nie podzielił również zarzutów strony, co do naruszenia pozostałych przepisów TWE, tj. art. 23 i 25. Wyjaśnił, że wprawdzie zgodnie z art. 23 TWE podstawą Wspólnoty jest unia celna, która rozciąga się na całą wymianę towarową i obejmuje zakaz ceł przywozowych i wywozowych między Państwami Członkowskimi oraz wszelkich opłat o skutku równoważnym, jak również przyjęcie wspólnej taryfy celnej w stosunkach z państwami trzecimi, jednakże w/w artykuł zawiera jednocześnie zakaz dyskryminacji dotyczący towarów pochodzących z państw członkowskich oraz towarów importowanych z krajów trzecich, jeżeli te znajdują się w wolnym obiegu w państwach członkowskich, a w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Natomiast art. 25 TWE stanowi, iż cła przywozowe i wywozowe lub opłaty o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskimi i zakaz ten stosuje się również do ceł o charakterze fiskalnym. Tym samym skoro cłem jest nakładana przez Państwo opłata pieniężna pobierana z tytułu przekroczenie przez towar granicy, liczona od jego wartości, ilości lub wagi, a obowiązek zapłaty akcyzy jest związany z pierwszą rejestracją pojazdu na terenie kraju i dotyczy zarówno samochodów krajowych jak i nabywanych wewnatrzwspólnotowo, czy importowanych, powyższy zarzut należy uznać za bezprzedmiotowy. Wyjaśnił, iż powołane przez stronę wyroki ETS pozostają bez wpływu na niniejsze rozstrzygniecie, albowiem odnoszą się do innych stanów faktycznych, niż zaistniały w przedmiotowej sprawie. Zważył też, że organy administracji państwowej są wprawdzie zobowiązane do stosowania prawa wspólnotowego i powstrzymywania się od stosowania sprzecznych z nimi przepisów krajowych, ale tylko, gdy niezgodność taka jest oczywista. Natomiast w razie powstania wątpliwości, organ administracji nie dysponują żadnym instrumentem prawnym umożliwiającym wyjaśnienie kontrowersji wynikających ze sprzecznych dyspozycji przepisów prawa krajowego i unijnego. Na powyższą decyzję W. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając jej bezprawność wobec naruszenia przepisów Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 25, art. 28 i art. 90 oraz postanowień dyrektyw 92/12EWG i 70/50/EWG. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie organowi zwrotu nadpłaconego podatku. W uzasadnieniu skargi wskazywał na walor bezpośredniej stosowalności przepisów prawa wspólnotowego, swobodny przepływ towarów i zakaz dyskryminacji podatkowej towarów podobnych, pochodzących z innych państw członkowskich. Podnosił, że akcyza stanowi dodatkową, niezgodną z ustawodawstwem UE opłatę pobieraną za rejestrację samochodu na terytorium Polski, a obowiązek składania deklaracji uproszczonych do właściwego naczelnika urzędu celnego w zakreślonym terminie 5 dni jest sprzeczny z prawem wspólnotowym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu strony, że nałożenie obowiązku składania deklaracji uproszczonych do naczelnika właściwego urzędu celnego w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem towaru narusza art. 28 TWE, organ stwierdził, że powstanie obowiązku akcyzowego zawsze pociąga za sobą konieczność złożenia deklaracji. Termin złożenia deklaracji jest zależny od przedmiotu opodatkowania. W przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego termin ten wynosi 5 dni i jest on, co prawda krótszy od ogólnego terminu przyjętego w art. 18 ustawy o podatku akcyzowym, ale w ocenie organu w zupełności wystarczający. Organ stwierdził, że wskazany wyżej termin zgłoszenia nabycia wewnątrzwspólnotowego ma jedynie charakter dyscyplinujący, a co za tym idzie nie zwiększa kosztów towaru ani nie utrudnia w istotny sposób transakcji. Ponadto organ podkreślił, że zapewnienie efektywności systemu podatkowego zostało uznane przez ETS za jeden z warunków upoważniających państwo do ustanowienia przepisów utrudniających swobodę przepływu towarów (według formuły Cassis de Dijon). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W sprawie niniejszej do takiego naruszenia doszło i dlatego skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, iż regulacje dotyczące nadpłaty zawarte są w przepisach Rozdziału 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) w przepisach art. 72 – 80. Zgodnie z art. 72 § 1 za nadpłatę uważa się kwotę: 1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, 2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej, 3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, 4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Mając na uwadze treść art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nadpłatę można ogólnie zdefiniować jako nienależne świadczenie podatkowe. Przepis ten uznaje za nadpłatę kwotę podatku nadpłaconego lub zapłaconego nienależnie. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 1255/97, "nadpłatami są zarówno świadczenia podatkowe nadpłacone – tzn. gdy rzeczywiście dokonana wpłata jest wyższa niż należna kwota zobowiązania podatkowego, jak i nienależnie uiszczone – tzn. gdy podatnik świadczy kwotę pieniężną, mimo, że nie jest do tego zobowiązany lub też gdy w chwili dokonania świadczenia istniał tytuł prawny, lecz został następnie uchylony". W niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia 23 czerwca 2005 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego o stwierdzenie nadpłaty i zwrot podatku akcyzowego za samochód marki OPEL OMEGA B X, rok produkcji 1998 nabyty w obrocie wewnątrzwspólnotowym jako pobranego niezgodnie z prawem wspólnoty. Rozpatrując wniosek skarżącego, zarówno organ I instancji, jak i rozpatrujący odwołanie organ II instancji – Dyrektor Izby Celnej, nie uznały jego zarzutów odnośnie naruszenia prawa wspólnotowego za zasadne i tym samym nie znalazły podstaw do stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. Z tego powodu, skarżący korzystając ze swojego uprawnienia, skierował skargę na wydaną w tej sprawie decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc zarzuty błędnego zastosowaniu przepisu art. 80 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym oraz § 7 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego wbrew postanowieniom art. 25, art. 28 i art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnoty Europejskie oraz wbrew postanowieniom Dyrektyw 92/12/EWG i 70/50/EWG. Postanowieniem z dnia 10 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Lu 139/06 (k.19-22), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu udzielenia odpowiedzi przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości w sprawie o sygn. akt C-313/05, która miała za przedmiot wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym i dotyczyła wykładni art. 25, 28 i 90 TWE oraz art. 3 ust. 1 i 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U.L 76, str.1) Następnie, postanowieniem z dnia 1 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 136/06 (k.28), Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie. Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007 r., wydanym w powołanej wyżej sprawie C-313/05, Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w Luksemburgu orzekł, że: 1) Podatek akcyzowy, taki, jak ustanowiony w Polsce ustawą z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, który nie jest nakładany na pojazdy osobowe w związku z przekroczeniem przez nie granicy, nie stanowi cła przywozowego, ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE. 2) Artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie same skutki. 3) Artykuł 28 TWE nie znajduje zastosowania do deklaracji uproszczonej, takiej jak przewidziana w art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, a art. 3 ust. 3 dyrektywa Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania nie sprzeciwia się takiej deklaracji, jeżeli sporne uregulowanie można czytać w ten sposób, że deklarację tę należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w kwestii wykładni lub obowiązywania przepisów prawa wspólnotowego jest wiążące z dniem jego ogłoszenia. W odniesieniu do skutku orzeczenia w czasie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, że orzeczenie interpretacyjne Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wywołuje skutki ex tunc, a zatem sądy państw członkowskich są obowiązane stosować przepis prawa Wspólnot Europejskich w znaczeniu ustalonym przez sąd, także do stanów faktycznych powstałych przed jego ogłoszeniem. Podnieść przy tym należy, iż wyroki Trybunału, wydane na podstawie art. 234 TWE mają moc quasi prawotwórczą i muszą być uwzględniane przez organy krajowe. Dodatkowo przypomnieć należy, iż od 1 maja 2004 r. tj. od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego, na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Wspólnoty Europejskiej, podlega wszelkim normom prawa wspólnotowego (z uwzględnieniem modyfikacji dotyczących tzw. okresów przejściowych, wynikających z załącznika Nr XII do art. 24 Aktu Przystąpienia, będącego integralną częścią Traktatu Akcesyjnego), bez potrzeby ich inkorporacji. Członkostwo w Unii Europejskiej oznacza, iż od 1 maja 2004 r. na terytorium Polski obowiązuje prawo wspólnotowe z całym jego dotychczasowym dorobkiem. Prawo to stanowi część krajowego porządku prawnego, zaś w przypadku kolizji z ustawami państw członkowskich, zgodnie z zasadami: bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności - regulacje prawne prawa wspólnotowego mają pierwszeństwo przed normami krajowymi, co wynika z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP. Podzielając w pełni stanowisko ETS w cytowanym wcześniej wyroku w sprawie C-313/05 i odnosząc powyższe do stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, należy w pierwszej kolejności stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi dotyczących niezgodności przepisów ustawy o podatku akcyzowym określających obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w związku z nabyciem wewnątrzwspónotowym samochodu z art. 25, 28 i 90 TWE. Uznał natomiast za zasadny zarzut skargi, w którym skarżący wyraził stanowisko, iż przyjęta w polskim systemie prawnym regulacja dotycząca podatku akcyzowego różnicuje w sposób nieuzasadniony tego samego rodzaju produkty krajowe i sprowadzone z innego państwa członkowskiego. Co skutkuje naruszeniem wynikającego z art. 90 TWE zakazu dyskryminacji. Jak orzekł ETS w powołanym wyżej wyroku, artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane, starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Jak wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, samochody przed upływem dwóch lat od ich produkcji, opodatkowane były stawką akcyzy w wysokości ustalonej identycznie dla samochodów osobowych sprzedawanych w kraju jak i dostarczanych wewnątrzwspólnotowo, nabywanych wewnątrzwspólnotowo oraz importowanych. Stawka akcyzy od tych pojazdów wynosiła w obu przypadkach dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 m2 – 13,6 % podstawy opodatkowania, dla pozostałych – 3,1 %. Natomiast w przypadku sprzedaży samochodów osobowych, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub ich importu, dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, stawki procentowe akcyzy wzrastały wraz z wiekiem pojazdu, aż do wysokości 65%. Czyli, teoretycznie stawki podatkowe dla podobnych samochodów osobowych sprzedawanych w kraju jako nowe i używane były jednakowe w porównaniu do stawek dla nowych i używanych samochodów nabywanych wewnątrzwspólnotowo. Jednak w związku z uregulowaniami ustawy o podatku akcyzowym, stanowiącymi, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami ustawy o ruchu drogowym, objęcie zakresem przedmiotowym tej ustawy wyłącznie samochodów niezarejestrowanych na terenie kraju spowodowało, że sprzedawane na terenie kraju używane samochody osobowe nie podlegały opodatkowaniu akcyzą (już wcześniej były zarejestrowane). Sprowadzane zaś z państw członkowskich Unii obciążał podatek akcyzowy, którego wielkość zależała od wieku pojazdu. Takie uregulowanie godzi w zasadę wyrażona w art. 90 ust. 1 TWE. W rozpoznawanej sprawie skarżący nabył samochód osobowy marki OPEL OMEGA B X rok produkcji 1998 (a zatem starszy niż dwa lata) i zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym w związku z § 7 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego zapłacił podatek akcyzowy w wysokości 65% podstawy opodatkowania. Biorąc pod uwagę wyrok ETS w sprawie C- 313/05, aby ocenić, czy podatek zapłacony przez skarżącego w wysokości określonej w powołanym rozporządzeniu Ministra Finansów został zapłacony zasadnie, należy porównać kwotę podatku nałożonego na pojazd sprowadzony z innego Państwa Członkowskiego UE i kwotę tego podatku zawartego w cenie podobnego samochodu zarejestrowanego w kraju. Dopiero porównanie kwoty akcyzy nałożonej na auto zakupione poza granicami kraju i "kwoty podatku rezydualnego" z jednoczesnym uwzględnieniem "stawki podatku rezydualnego", będzie mogło prowadzić do ustalenia wysokości nadpłaty. Przy czym podstawę do ustalenia "kwoty podatku rezydualnego" zawartego w cenie podobnego pojazdu krajowego stanowić będzie jego wartość rynkowa. Należy, zatem ustalić wartość rynkową podobnego samochodu używanego w Polsce. Podstawą dla ustalenia podatku akcyzowego dla pojazdów nabytych w Państwie Członkowskim innym niż Polska będzie zadeklarowana przez podatnika wartość transakcyjna pojazdu (cena nabycia). Różnica w wysokości tych podatków będzie stanowić nadpłatę w rozumieniu art. 72 Ordynacji podatkowej i podlegać będzie zwrotowi na rzecz skarżącego. Takie ustalenia poczyni organ ponownie rozpoznając sprawę i stosownie do nich wyda odpowiednią decyzję zgodnie z podaną wyżej wykładnią § 7 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego. Z tych też względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i § 4 powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI