Orzeczenie · 2026-06-24

I SA/Lu 218/26VAT przedawnienie faktury fikcyjne WSA

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2026-06-24
NSAPodatkoweWysokawsa
VATpodatek od towarów i usługprzedawnieniezawieszenie biegu terminu przedawnieniapostępowanie karne skarbowefakturynierzetelne fakturyfikcyjne transakcjeart. 108 ust. 1 u.p.t.u. WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę W. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2019 r. do kwietnia 2021 r. Głównym przedmiotem sporu było ustalenie, czy doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 70 § 6 pkt 1, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia. Podkreślał, że organ nie zbadał należycie instrumentalnego charakteru tego postępowania. Sąd, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym uchwałę I FPS 1/21, uznał, że wszczęcie śledztwa przez Prokuraturę Rejonową w R. w dniu 15 grudnia 2025 r. w sprawie przestępstwa skarbowego skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Sąd podkreślił, że ocena instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego jest ograniczona, zwłaszcza gdy postępowanie to jest wszczynane przez prokuratora, a nie przez organ podatkowy. W ocenie sądu, brak było podstaw do uznania, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Ponadto, sąd potwierdził ustalenia organów obu instancji, że faktury VAT wystawione przez skarżącego na rzecz firmy K. nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Dowody zebrane w sprawie, w tym zeznania stron, wyjaśnienia kontrahenta oraz materiały z kontroli u kontrahenta, wskazywały na fikcyjność transakcji. Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zastosował art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, nakładający obowiązek zapłaty podatku wykazanego na fakturze, nawet jeśli faktura nie odzwierciedla rzeczywistej transakcji. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w związku z postępowaniem karnym skarbowym, a także stosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku fikcyjnych faktur.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte przez prokuratora, a nie organ podatkowy. Interpretacja art. 108 ust. 1 ustawy o VAT jest utrwalona w orzecznictwie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego przez Prokuraturę Rejonową, w sytuacji gdy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego zbliża się ku końcowi, może być uznane za instrumentalne i nie skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wszczęcie postępowania karnego skarbowego przez Prokuraturę Rejonową nie jest uznawane za instrumentalne w rozumieniu uchwały NSA I FPS 1/21, jeśli jest prowadzone przez niezależny organ prokuratury, a nie przez organ podatkowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wszczęcie śledztwa przez prokuratora, jako organu niezależnego od organu podatkowego, nie może być uznane za instrumentalne wykorzystanie instytucji w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do kontroli decyzji procesowych prokuratora. W analizowanej sprawie prokurator dysponował danymi wskazującymi na uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego.

Czy faktury VAT wystawione przez podatnika, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, rodzą obowiązek zapłaty podatku VAT wykazanego na tych fakturach na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, nawet jeśli kontrahent złożył korekty deklaracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wystawca faktury ma obowiązek zapłaty podatku wykazanego na fakturze, nawet jeśli faktura nie odzwierciedla żadnej transakcji, zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT implementuje art. 203 dyrektywy VAT i stanowi, że każda osoba wykazująca VAT na fakturze jest zobowiązana do jego zapłaty. Obowiązek ten powstaje niezależnie od dobrej lub złej woli podatnika, przyczyny wystawienia faktury, czy też późniejszej korekty deklaracji przez kontrahenta. Celem przepisu jest eliminacja oszustw podatkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę podatnika, uznając zasadność stanowiska organów podatkowych co do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz nierzetelności wystawionych faktur VAT.

Przepisy (8)

Główne

o.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Wszczęcie postępowania karnego skarbowego skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

o.p. art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy zawiadamia stronę o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, co skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia.

u.p.t.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Wystawca faktury, w której wykazano kwotę podatku, jest zobowiązany do jego zapłaty, nawet jeśli faktura nie odzwierciedla rzeczywistej transakcji.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i podstawą prawną skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli jest niezasadna.

k.k.s. art. 271a § § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy poświadczania nieprawdy co do okoliczności mających znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej.

k.k.s. art. 62 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy wystawiania nierzetelnych faktur.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wszczęcie postępowania karnego skarbowego przez prokuratora skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Faktury VAT nie dokumentujące rzeczywistych transakcji gospodarczych rodzą obowiązek zapłaty podatku VAT na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. • Kontrahent skarżącego złożył korekty deklaracji VAT, rezygnując z odliczenia podatku naliczonego, co potwierdza fikcyjność faktur.

Odrzucone argumenty

Organ naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 70 § 6 pkt 1, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego było skuteczne. • Organ nie zbadał należycie instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • Uzasadnienie decyzji organu nie spełnia ustawowych standardów, jest ogólnikowe i schematyczne.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób uznać, że do takiego naruszenia doszło • nie mamy uprawnień do kontroli decyzji procesowych prokuratora • nie sposób przyjąć, że miałby on uczestniczyć czy przyczyniać się do 'pozorowanego' czy 'instrumentalnego' prowadzenia sprawy karnoskarbowej • obowiązek zapłaty podatku wykazanego w fakturze nie został powiązany z instytucjami takimi jak obliczenie i wpłacenie podatku za okresy miesięczne • Powstanie tego obowiązku jest niezależne od dobrej lub złej woli podatnika

Skład orzekający

Andrzej Niezgoda

przewodniczący

Jakub Polanowski

sprawozdawca

Marcin Małek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w związku z postępowaniem karnym skarbowym, a także stosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku fikcyjnych faktur."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte przez prokuratora, a nie organ podatkowy. Interpretacja art. 108 ust. 1 ustawy o VAT jest utrwalona w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii podatkowych: przedawnienia zobowiązań i odpowiedzialności za wystawianie fikcyjnych faktur. Wyjaśnia, kiedy wszczęcie postępowania karnego skarbowego ma wpływ na bieg terminu przedawnienia, co jest kluczowe dla wielu podatników.

Fikcyjne faktury VAT i jak prokuratorskie śledztwo ratuje podatników przed przedawnieniem

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst