I SA/Lu 1433/98Użyczenie lokalu nie jest ciężarem darowizny
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła rozstrzygnięcia kwestii podatku od spadków i darowizn w związku z nabyciem przez Jakuba P. prawa do lokalu mieszkalnego w drodze darowizny. Po otrzymaniu darowizny, obdarowany użyczył lokal Barbarze M. Skarżący podnosił, że użyczenie to stanowiło ciężar darowizny, który powinien zostać odliczony od jej wartości przy obliczaniu podatku. Organy podatkowe, w tym Izba Skarbowa w L., utrzymały w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w L., uznając, że użyczenie nie jest ciężarem darowizny w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując sprawę, zgodził się ze stanowiskiem organów. Sąd podkreślił, że umowa darowizny nie zawierała żadnych obciążeń ani zobowiązań wobec osób trzecich, a jedynie zadłużenie lokalu. Oświadczenie obdarowanego o użyczeniu lokalu Barbarze M. nastąpiło po dokonaniu darowizny i stanowiło samodzielną czynność prawną obdarowanego. Sąd rozróżnił polecenie (art. 893 KC) od sytuacji, gdy osoba trzecia staje się wierzycielem obdarowanego (darowizna obciążliwa). Użyczenie, jako stosunek obligacyjny, nie jest ciężarem darowizny podlegającym odliczeniu od jej wartości, w przeciwieństwie do ograniczonych praw rzeczowych czy polecenia. W związku z tym, skarga została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'ciężaru darowizny' w kontekście użyczenia i odróżnienie go od polecenia w podatku od spadków i darowizn.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatku od spadków i darowizn oraz konkretnych przepisów KC i u.p.s.d. z okresu orzekania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy użyczenie lokalu mieszkalnego przez obdarowanego osobie trzeciej, dokonane w tym samym akcie notarialnym co umowa darowizny, stanowi ciężar darowizny podlegający odliczeniu od jej wartości na potrzeby podatku od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, użyczenie lokalu mieszkalnego przez obdarowanego osobie trzeciej nie stanowi ciężaru darowizny podlegającego odliczeniu od jej wartości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że użyczenie jest czynnością obligacyjną obdarowanego, a nie ciężarem darowizny w rozumieniu art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W odróżnieniu od polecenia czy służebności, użyczenie nie tworzy wierzyciela obdarowanego ani nie ogranicza jego prawa w sposób trwały, a jedynie opiera się na umowie między użyczającym a użyczającym.
Czy oświadczenie obdarowanego o ustanowieniu służebności na rzecz darczyńców, zawarte w tym samym akcie notarialnym co umowa darowizny nieruchomości, jest wykonaniem polecenia w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli w jednym akcie notarialnym zawarto umowę darowizny nieruchomości i oświadczenie obdarowanego o ustanowieniu służebności na rzecz darczyńców, należy uznać to za wykonanie polecenia.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, które w takich przypadkach uznaje to za wykonanie polecenia, a nie za sytuację, gdzie osoba trzecia staje się wierzycielem obdarowanego. W niniejszej sprawie jednak nie doszło do ustanowienia służebności, a jedynie do użyczenia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
u.p.s.d. art. 7 § ust. 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Podstawę opodatkowania stanowi tzw. czysta wartość, tj. wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych, po potrąceniu długów i ciężarów.
u.p.s.d. art. 7 § ust. 2
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Pojęcie 'ciężaru' ulega rozszerzeniu o obciążenia z tytułu wykonania polecenia lub zapisu.
Pomocnicze
k.c. art. 893
Kodeks cywilny
Polecenie w umowie darowizny polega na tym, że darczyńca może włożyć na obdarowanego obowiązek oznaczonego działania lub zaniechania, nie czyniąc nikogo wierzycielem.
k.c. art. 710
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące umowy użyczenia.
k.c. art. 716
Kodeks cywilny
Możliwość żądania zwrotu rzeczy użyczonej, gdy stanie się potrzebna użyczającemu.
u.n.s.a. art. 27 § ust. 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
o.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § par. 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
u.p.s.d. art. 16
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Ulga mieszkaniowa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Użyczenie lokalu mieszkalnego przez obdarowanego osobie trzeciej nie stanowi ciężaru darowizny podlegającego odliczeniu od jej wartości na potrzeby podatku od spadków i darowizn.
Odrzucone argumenty
Użyczenie mieszkania Barbarze M. stanowiło ciężar darowizny, który powinien zostać odliczony od jej wartości przy obliczaniu podatku. • Obciążenie mieszkania prawem dożywotniego zamieszkiwania na rzecz Barbary M. istniało przed dokonaniem darowizny i powinno zostać uwzględnione. • Oświadczenie obdarowanego o użyczeniu mieszkania było wykonaniem polecenia darczyńców.
Godne uwagi sformułowania
Gdy wolą darczyńców jest, aby obdarowany spełnił oznaczone świadczenie na rzecz osoby trzeciej, osoba trzecia staje się wierzycielem obdarowanego. W takiej sytuacji nie mamy do czynienia z poleceniem. • Polecenie /przy umowie darowizny/ polega na tym, że darczyńca może włożyć na obdarowanego obowiązek oznaczonego działania lub zaniechania, nie czyniąc nikogo wierzycielem. • Umowa użyczenia /art. 710 i nast. Kc/, łączy bowiem strony węzłem obligacyjnym - znacznie słabszym, niż dzieje się to w przypadku ograniczonych praw rzeczowych /np. służebności/.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'ciężaru darowizny' w kontekście użyczenia i odróżnienie go od polecenia w podatku od spadków i darowizn."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatku od spadków i darowizn oraz konkretnych przepisów KC i u.p.s.d. z okresu orzekania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa wyjaśnia istotne rozróżnienie między poleceniem a użyczeniem w kontekście podatkowym, co jest ważne dla praktyków prawa podatkowego i cywilnego.
“Użyczyłeś mieszkanie? Uważaj na podatek od darowizny – sąd wyjaśnia, co nie jest ciężarem!”
Dane finansowe
WPS: 25 650 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.