I SA/Kr 738/18

I SA/Kr 738/18 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-10-09
Data wpływu
2018-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Urszula Zięba /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III FSK 399/25 - Postanowienie NSA z 2025-06-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
odrzucono skargę, umorzono postępowanie w przedmiocie zażalenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 9 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia : 1. odrzucić skargę, 2. umorzyć postępowanie zażaleniowe wszczęte zażaleniem z dnia 7 października 2019 r. na postanowienie WSA w Krakowie z 3 września 2019 r.
Uzasadnienie
T.L. wniósł o wyłączenie wszystkich pracowników Urzędu Gminy Z. ze względu na udział w wydaniu uchylonej decyzji oraz ze względu na stronniczość.
Postanowieniem z 23 stycznia 2018 r. Wójt Gminy Z. odmówił wyłączenia wszystkich pracowników UG Z.. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone Skarżącemu w dniu 19 lutego 2018 r. wraz z informacją, że nie przysługuje na nie zażalenie.
Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie wskazując, że jest ono oparte na błędzie i nie jest zgodne z prawem. Podał, że wyłączenie z mocy ustawy jest obligatoryjne i nie jest uznaniowe. Przepis jasno stanowi, że podlega wyłączeniu urzędnik, który brał udział w wydaniu bezprawnej (zaskarżonej) decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, postanowieniem z 7 maja 2018 r. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. Organ podał, że zgodnie z art. 236 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), dalej "O.p.", na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Z treści ww. przepisu wynika, że krąg postanowień zaskarżalnych zażaleniem stanowi katalog zamknięty i nie można domniemywać możliwości wniesienia zażalenia. Mając na uwadze, że przepisy nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie wyłączenia pracowników, Kolegium – stosownie do treści art. 228 §1 pkt 1 O.p. – stwierdziło niedopuszczalność zażalenia.
W skardze na postanowienie SKO w Krakowie Skarżący zarzucił, że postanowienie jest oparte na błędzie i tym samym powiela naruszenia prawa w postanowieniu UG Z..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.". Postanowienie SKO w Krakowie nie należy bowiem do żadnej z kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, poprzez orzekanie w sprawach skarg na określone akty i czynności. Art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. zalicza do nich niektóre postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym: na które służy zażalenie; kończące postępowanie; rozstrzygające sprawę co do istoty.
W przypadku pierwszej grupy postanowień, należy wskazać, że mieszczą się tu rozstrzygnięcia wydane w ramach postępowania instancyjnego. Ponieważ kontrola sądowoadministracyjna z zasady nie może wyprzedzać ani zastępować kontroli administracyjnej, przedmiotem skargi w ramach tej grupy postanowień są postanowienia wydane przez organ II instancji, w następstwie złożenia przez stronę postępowania administracyjnego zażalenia w sytuacji, gdy takie zażalenie przysługiwało stronie zgodnie z przepisami prawa. W tym miejscu wymaga zaznaczenia, że zarówno Kodeks postępowania administracyjnego, jak i Ordynacja podatkowa nie przewidują złożenia zażalenia na każde postanowienie, ale jedynie na postanowienia wskazane w ustawie (art. 141 k.p.a. oraz art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej). W doktrynie prawa administracyjnego i podatkowego oraz orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że dopuszczalności zażalenia w postępowaniu regulowanym przepisami wskazanych ustaw, nie można domniemywać. Postanowienia, w stosunku do których ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia nie podlegają, zgodnie z przytoczoną regulacją art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Nie oznacza to, że są one poza kontrolą zarówno administracyjną, jak i sądowoadministracyjną. Przyjmuje się bowiem zgodnie, że strona ma prawo podnieść zarzuty w stosunku do takiego postanowienia w odwołaniu od decyzji kończącej sprawę w I instancji, a także później w skardze do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną, kończącą postępowanie, w ramach którego takie postanowienie zostało wydane.
Należy w związku z powyższym stwierdzić, że postanowienie Wójta Gminy Z. odmawiające wyłączenia wszystkich pracowników Urzędu Gminy Z. jest postanowieniem, na które zażalenie nie przysługuje. Żaden bowiem z przepisów Ordynacji podatkowej nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcie. Przyjęcie w związku z tym stanowiska, że na postanowienie to służy zażalenie oznaczałoby w istocie niedopuszczalne rozszerzenie katalogu zaskarżalnych zażaleniem postanowień, co stałoby w sprzeczności nie tylko z treścią art. 236 §1 O.p., ale także z zasadą szybkości postępowania podatkowego, wyrażoną w art. 125 § 1 O.p.. Wydane zatem w następstwie błędnego wniesienia zażalenia postanowienie stwierdzające jego niedopuszczalność, nie jest postanowieniem kończącym postępowanie drugoinstancyjne w odniesieniu do postanowienia, na które służyło zażalenie (o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Drugą kategorię rozstrzygnięć podlegających kognicji sądów administracyjnych stanowią postanowienia, które kończą postępowanie. Większość postanowień kończących postępowanie to zarazem postanowienia, na które przysługuje zażalenie i które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego właśnie z uwagi na możliwość wniesienia zażalenia, a przedmiotem skargi jest wówczas postanowienie wydane w II instancji. Są jednak postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, a które jednocześnie kończą postępowanie, bowiem zamykają stronie drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Do takich należą postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania czy o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wydanie jednego z powyższych postanowień nie stanowi bowiem rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, ale zamyka drogę do rozpoznania sprawy i kończy postępowanie ad meritum. Nie będą natomiast zaliczane do powyższej kategorii postanowienia, które dotyczą kwestii tzw. wpadkowych. Należy w związku z tym zauważyć, że wydane przez SKO w Krakowie postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy wyłączenia pracowników Urzędu, nie należy do grupy postanowień kończących postępowanie. Postanowienie Wójta Gminy Z. w przedmiocie odmowy wyłączenia pracowników nie wszczyna bowiem żadnego odrębnego postępowania. W związku z tym stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na to postanowienie, które w istocie stanowi odmowę wszczęcia postępowania zażaleniowego w przedmiocie wyłączenia pracowników Urzędu Gminy Z., w żaden sposób nie zamyka drogi do rozpoznania merytorycznego sprawy głównej, w której Skarżący domagał się wyłączenia pracowników. Nie zamyka ono także żadnego postępowania zażaleniowego, bowiem stwierdza właśnie, że próba uruchomienia tego toku była bezskuteczna z uwagi na to, że zażalenie nie przysługuje. Jest to zatem rozstrzygnięcie wydane co prawda przez organ odwoławczy, które jednak nie ma na celu rozpoznania sprawy Skarżącego w drugiej instancji. Tym samym, jakkolwiek zaskarżone postanowienie zapadło na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej, a więc tego samego przepisu, który stanowi podstawę wydania objętych kognicją sądu administracyjnego postanowień o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, to w przeciwieństwie do ww. postanowień, nie kończy ono postępowania i z tego względu nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Jeśli natomiast chodzi o trzecią kategorię postanowień obejmującą postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, to w przypadku zaskarżonego postanowienia oczywiste jest, co wynika także z wcześniejszych uwag, że nie rozstrzyga ono sprawy Skarżącego co do jej istoty – to jest postępowania w sprawie udzielenia ulgi.
Podsumowując Sąd stwierdza, że skierowana przez stronę do WSA w Krakowie skarga dotyczy zatem aktu, który nie został objęty zakresem właściwości sądu administracyjnego. Sąd podkreśla przy tym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie pouczyło Stronę, że na wydane postanowienie przysługuje skarga do WSA w Krakowie. Zawarcie takiego pouczenia co do środka zaskarżenia w żaden sposób nie kreuje uprawnienia strony w tym zakresie, czy obowiązku Sądu skontrolowania prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Jeszcze raz należy podkreślić, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie proceduralne (dotyczące kwestii wynikłej w toku postępowania), niekończące postępowania w sprawie, ani też nierozstrzygające jej co do istoty.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na zasadzie art. 58 §1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. skargę - jako niedopuszczalną - odrzucił (pkt 1 sentencji postanowienia).
Z uwagi na odrzucenie skargi ze względu na jej niedopuszczalność, bezprzedmiotowe stało się rozpatrywanie zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z 3 września 2019 r. o odrzuceniu zażalenia Skarżącego na zarządzenie Sędziego WSA w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2019 r. o pozostawieniu wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi bez rozpoznania. Dlatego postępowanie zażaleniowe należało umorzyć, o czym orzeczono stosownie do treści art. 195 §3 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji postanowienia).