I SA/Kr 573/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi rolnika Z.K. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności ekologicznej w wariancie 5.1 (wymagającym gruntów ornych) oraz nałożeniu sankcji. Rolnik zadeklarował na działkach rolnych E2, D2, A2, F2 płatność w wariancie 5.1 (7,01 ha) i w wariancie 6.1 (23,35 ha). Organy ARiMR ustaliły, że powierzchnia uprawniona do płatności EKO 5.1 wynosi jedynie 2,73 ha, a pozostałe obszary, mimo deklaracji rolnika o przeoraniu i zasiewie mieszanki traw, nadal stanowiły trwały użytek zielony (TUZ). W związku ze znaczną różnicą między powierzchnią zadeklarowaną a uprawnioną, odmówiono płatności 5.1 i nałożono sankcje. Rolnik argumentował, że działał w oparciu o dane z aplikacji eWniosek Plus i systemu LPIS, które wskazywały na grunty orne, a zmiana danych nastąpiła po złożeniu wniosku. Sąd administracyjny oddalił skargę. Sąd uznał, że mimo zmian w systemie LPIS, rolnik miał obowiązek prawidłowo zadeklarować grunty, opierając się na ich faktycznym stanie i przepisach prawa. Stwierdzono, że oranie TUZ i wysiew na nim rośliny pastewnej zielnej nie przerywa jego ciągłości, jeśli nie zostanie zasiana roślina inna niż zielna (np. zboże). Sąd podkreślił, że rolnik powinien był wiedzieć, iż od 2015 roku grunty te stanowiły użytek zielony, a od 2020 roku, zgodnie z przepisami, stały się trwałym użytkiem zielonym. Baza LPIS nie zwalniała rolnika z obowiązku staranności i samodzielnej weryfikacji danych, a zmiany w systemie mogły być dokonywane do określonego terminu. W związku z tym, organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i zastosowały sankcje.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja definicji trwałych użytków zielonych w kontekście płatności ekologicznych, odpowiedzialność rolnika za prawidłowość deklaracji w systemach dopłat, relacja między danymi z systemu LPIS a stanem faktycznym i przepisami prawa.
Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności ekologicznych w ramach PROW 2014-2020. Interpretacja TUZ może być odmienna w innych kontekstach prawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy oranie trwałego użytku zielonego i wysiew na nim rośliny pastewnej zielnej przerywa jego ciągłość i pozwala na zakwalifikowanie gruntu jako ornego dla celów płatności ekologicznej w wariancie 5.1?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oranie TUZ i wysiew na nim rośliny pastewnej zielnej nie przerywa jego ciągłości, o ile nie zostanie zasiana roślina inna niż zielna. Grunty te nadal klasyfikują się jako trwałe użytki zielone.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na definicji TUZ oraz orzecznictwie unijnym, zgodnie z którym ciągłość TUZ nie jest przerywana przez oranie i ponowny wysiew rośliny zielnej. Rolnik powinien był wiedzieć o faktycznym stanie gruntu i przepisach prawa, a nie polegać wyłącznie na danych z systemu LPIS, które mogły ulec zmianie.
Czy rolnik może polegać wyłącznie na danych z systemu LPIS przy składaniu wniosku o płatności, zwłaszcza w sytuacji ich późniejszej zmiany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rolnik ma obowiązek samodzielnej weryfikacji danych i złożenia wniosku zgodnego ze stanem faktycznym i przepisami prawa. Baza LPIS nie zwalnia go z tego obowiązku, a późniejsze zmiany danych nie usprawiedliwiają błędnej deklaracji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że rolnik ma obowiązek deklarowania gruntów zgodnie z ich aktualnym stanem i działaniami na nich dokonywanymi. Aplikacja eWniosek ma ułatwiać składanie deklaracji, ale nie zwalnia z samodzielności i odpowiedzialności za wpisywane dane. Zmiany w systemie LPIS po terminie składania wniosków nie mogą sanować nieprawidłowości wniosku.
Czy nałożenie sankcji pieniężnych jest uzasadnione w sytuacji, gdy rolnik działał w oparciu o dane z systemu LPIS, które okazały się błędne lub zostały zmienione po złożeniu wniosku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sankcje są uzasadnione, jeśli rolnik nie dołożył należytej staranności przy weryfikacji danych i złożeniu wniosku, nawet jeśli dane w systemie LPIS były błędne lub uległy zmianie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rolnik nie wykazał należytej staranności, ponieważ powinien był wiedzieć o faktycznym statusie TUZ swoich gruntów i miał możliwość dokonania korekty wniosku. Błędne dane w systemie LPIS nie zwalniają rolnika z odpowiedzialności za prawidłowość deklaracji.
Przepisy (20)
Główne
rozporządzenie EKO z 2015 r. art. § 2 ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich w latach 2014-2020
rozporządzenie EKO z 2015 r. art. § 11 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich w latach 2014-2020
rozporządzenie EKO z 2015 r. art. § 12 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich w latach 2014-2020
rozporządzenie UE nr 640/2014 art. art. 18, 19
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 czerwca 2014 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków dotyczących odmowy lub wycofania płatności
rozporządzenie wspólnotowe nr 1307/2013 art. art. 4 ust. 1 lit. h
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników w ramach systemów wsparcia objętych wspólną polityką rolną oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 181/2006
rozporządzenie wspólnotowe nr 809/2014 art. art. 17 ust. 5
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. ustanawiające zasady wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do mechanizmu kontroli, przekazywania i archiwizacji informacji oraz monitorowania i kontroli płatności
p.p.s.a. art. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2022 r., poz. 2422 z późn. zm. art. art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Dz. U. z 2022 r., poz. 2422 z późn. zm. art. art. 29 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Pomocnicze
k.p.a. art. 7, 8, 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie EKO z 2015 r. art. § 6
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich w latach 2014-2020
rozporządzenie EKO z 2015 r. art. § 7 ust. 5
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich w latach 2014-2020
rozporządzenie (UE) nr 640/2014 art. art. 15
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 czerwca 2014 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków dotyczących odmowy lub wycofania płatności
p.p.s.a. art. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. art. 145 § 1 pkt. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz 2000 art. art. 7, 8, 12
Argumenty
Odrzucone argumenty
Rolnik argumentował, że działał w zaufaniu do systemu LPIS, który wskazywał na grunty orne, a zmiana danych nastąpiła po złożeniu wniosku. • Rolnik twierdził, że przeoranie działki i wysiew mieszanki traw stanowiły walkę z zachwaszczeniem i powinny być wystarczające do zmiany klasyfikacji gruntu. • Rolnik zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 8, 12) poprzez pominięcie faktu działania w oparciu o dane z aplikacji eWniosek Plus i systemu LPIS oraz brak poinformowania o zmianie danych. • Rolnik podniósł zarzut naruszenia przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz rozporządzenia EKO poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów, co doprowadziło do błędnego ustalenia powierzchni TUZ. • Rolnik kwestionował nałożenie sankcji pieniężnej, twierdząc, że wynikała ona z błędów systemu ARiMR, a nie z jego działania, i że powinny zostać zastosowane przepisy o odstąpieniu od kar (art. 15 rozporządzenia UE nr 640/2014).
Godne uwagi sformułowania
Sama deklaracja nie przesądza o charakterze użytkowania danego gruntu - organy ARiMR w ramach kontroli wniosków sprawdzają prawidłowość deklaracji, a w tym jej zgodność z wymogami danego wariantu płatności. • Wzmiankowana w odwołaniu deklaracja strony za 2022 r. dot. ww. działek rolnych (mieszanka wieloletnia traw z bobowatymi drobnonasiennymi) nie pozwala na uznanie, że na działkach tych nie ma już trwałego użytku zielonego. • Definicje trwałych użytków zielonych, płodozmianu, roślin zielnych i użytków zielonych przynajmniej od 2004 r. i obecnie nie zawierają treści wskazujących na to, aby fakt orania gruntu i obsiania go odmianą pastewnej rośliny zielnej inną niż uprawiana na tym gruncie poprzednio (przed przyoraniem) sam w sobie wykluczał klasyfikacje tego gruntu w dalszym ciągu jako "trwałe użytki zielone". • Zastosowana w niniejszej sprawie ocena jest oparta o wyrok Trybunału UE (druga izba) z dnia 2 października 2014 r. (sprawa C-471/13). • Wobec tego zarzuty co do niedokładnego wyjaśnienia sprawy, nieuwzględnienia interesu strony, naruszenia praworządności czy też zasady proporcjonalności i równego traktowania czy zaufania do organu, nie mogły być uwzględnione.
Skład orzekający
Bogusław Wolas
przewodniczący
Piotr Głowacki
sprawozdawca
Urszula Zięba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji trwałych użytków zielonych w kontekście płatności ekologicznych, odpowiedzialność rolnika za prawidłowość deklaracji w systemach dopłat, relacja między danymi z systemu LPIS a stanem faktycznym i przepisami prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności ekologicznych w ramach PROW 2014-2020. Interpretacja TUZ może być odmienna w innych kontekstach prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między danymi systemowymi (LPIS) a rzeczywistym stanem gruntu i przepisami prawa, co jest częstym problemem w rolnictwie. Wyjaśnia kluczowe pojęcia jak TUZ i płodozmian w kontekście dopłat.
“Czy oranie TUZ i siew traw to już grunt orny? Sąd wyjaśnia, kiedy rolnik straci dopłaty.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.