I SA/Kr 541/25

I SA/Kr 541/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jarosław Wiśniewski /przewodniczący/
Paweł Dąbek /sprawozdawca/
Piotr Głowacki
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję I instancji, umorzono postępowanie podatkowe
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 240 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: WSA Paweł Dąbek (spr.) WSA Piotr Głowacki Protokolant: Specjalista Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2025 r. sprawy ze skargi P. S. i E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 maja 2025 r., nr SKO.Pod/4140/320-321/2025 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. umarza postępowanie podatkowe; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie solidarnie na rzecz skarżących kwotę 714 zł (siedemset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 26 maja 2025 r. znak: SKO.Pod/4140/320-321/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa (dalej: Prezydent) z 16 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia P. S. i E. S. (dalej: Skarżący) po wznowieniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r.
Powyższe decyzje została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Prezydent w związku z prowadzonymi czynnościami w zakresie weryfikacji poprawności i powszechności opodatkowania podatkiem od nieruchomości ustalił, że nieruchomości lokalowe nr: x, y , zlokalizowane w [...] przy ul. [...] są oferowane w systemie dobowym w celach zakwaterowania turystycznego, co oznacza że są one zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, co nie zostało zgłoszone do opodatkowania. Wobec powyższego wezwano Skarżących do złożenia wyjaśnień odnośnie sposobu wykorzystywania przedmiotowych nieruchomości w latach 2019-2024 oraz do przedłożenia kopii umów najmu lub innych dokumentów przekazujących innemu podmiotowi ww. nieruchomości w posiadanie, oraz do przedłożenia wykazu środków trwałych działalności prowadzonej przez Skarżących. Skarżący wyjaśnił, że przedmiotowe lokale są wykorzystywane do najmu krótkoterminowego, z tego tytułu w ramach prowadzonej przez niego działalności odprowadzany jest podatek dochodowy, a koszty związane z tymi lokalami są kosztami uzyskania przychodu. Od tych lokali nie jest naliczana amortyzacja.
Po uzyskaniu powyższej informacji Prezydent postanowieniem z 27 lutego 2024 r. wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną Prezydenta z 2 stycznia 2019 r. nr [...] w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2019. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r.:
- lokale o numerach: x były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i należy je opodatkować według stawki właściwej dla budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej,
- lokale o numerach: y należy opodatkować według stawki właściwej dla budynków mieszkalnych lub ich części,
- udział w gruncie do lokali należy opodatkować według stawki właściwej dla gruntów pozostałych.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z 26 maja 2025 r. Kolegium podzieliło stanowisko Prezydenta w zakresie ustaleń faktycznych i oceny prawnej, wskazując, na wstępie uzasadnienia decyzji, że postępowanie było prowadzone w trybie nadzwyczajnym, tzn. w trybie wznowienia postępowania. Jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 2 stycznia 2019 r. wskazano art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025r. poz. 111 ze zm. – dalej: O.p.). Kolegium oceniło, że słusznie Prezydent przyjął, iż w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania wskazana w tym przepisie.
Biorąc pod uwagę zakres prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej Kolegium wskazało, że bezsprzecznie lokale mieszkalne o numerach: x przy ul. [...] zostały zajęte na działalność gospodarczą prowadzoną przez właściciela w ramach działalności gospodarczej, o czym świadczą m.in. złożone przez Skarżącego wyjaśnienia.
Kolegium zwróciło uwagę na fakt, że powyższe lokale, będące własnością Skarżących zostały zgłoszone do ewidencji obiektów świadczących usługi hotelarskie, niebędących obiektami hotelarskimi oraz [...] na terenie Gminy Miejskiej Kraków prowadzonej przez Prezydenta pod nazwą "[...]" przez przedsiębiorcę P. Powyższy obiekt "[...]" jest oferowany do wynajmu na portalu [...].
Co do lokali o numerach: y przy ul. [...] o łącznej powierzchni użytkowej 104,50 m2 oraz udziału w gruncie Kolegium również podzieliło stanowisko Prezydenta.
Kolegium nie zgodziło się z zarzutem naruszenia zasady zaufania obywateli do Państwa poprzez wydanie decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za rok 2019. Wskazało w tym zakresie, że zgodnie bowiem z art. 68 § 2 ust. 2 O.p. jeżeli podatnik w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1 nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Kolegium zwróciło uwagę, że Skarżący pomimo, że ciążą na nich obowiązki wynikające z art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania, nie wykazali do opodatkowania, iż lokale mieszkalne o numerach: x są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w postaci najmu krótkoterminowego, a decyzja ustalająca podatek od nieruchomości za rok 2019 została doręczona przed upływem 5 lat w którym powstał obowiązek podatkowy.
Skarżący w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze zarzucili decyzji Kolegium naruszenie:
1/ art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. – dalej: k.p.a.), poprzez dokonanie pobieżnej i sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego oraz prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organu, a to przez przyjęcie, że w lokalach o nr x prowadzona jest działalność gospodarcza;
2/ art. 8 k.p.a., poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa poprzez uchylenie decyzji podatkowej z 2019 roku i ustalenie wysokości podatku od nieruchomości w kwocie 653,00 zł;
3/ art. 1a do 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 707 – dalej: u.p.o.l.) poprzez bezzasadne uznanie, że lokale mieszkalne o numerach: x przy ul. [...] w roku 2019 r. były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej;
4/ art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l., poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że za lokal mieszkalny wykorzystywany do celów mieszkaniowych i będący w wyłącznym posiadaniu osoby fizycznej, należy uznać za lokal mieszkalny zajęty do prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżących;
5/ art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 2a oraz w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) u.p.o.l., poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, polegającą na przyjęciu, że za lokal mieszkalny zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej należy uznać lokal mieszkalny (stanowiący własność przedsiębiorcy) wykorzystywany do celów mieszkaniowych i będący w łącznym posiadaniu osoby fizycznej (najemcy), co skutkowało przyjęciem stawki podatku od nieruchomości właściwej dla kategorii gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, tym samym nałożenie na Skarżących obowiązku podatkowego niewynikającego z ustawy; podczas gdy do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się budynków mieszkalnych, które są wykorzystywane (zajęte) na cele mieszkalne, przez co należy rozumieć trwałe zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkaniowych posiadacza lokalu, nawet wówczas, gdy ich oddanie przez podatnika do korzystania osobom trzecim dla realizacji tej funkcji (zajęcie na cele mieszkalne), nastąpiło w ramach gospodarczej działalności podatnika;
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji Prezydenta.
Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i nie odnosząc się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych, które w skardze nie zostały podniesione, zaś są związane z materią zaskarżonego aktu administracyjnego.
Zaskarżoną decyzją, utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta wydana w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania. Odpowiedzi w sprawie wymagało zatem, czy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. jak twierdzi Kolegium, czy też nie miało to miejsca. Z treści tego przepisu wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Jak jednolicie podnosi się w doktrynie oraz orzecznictwie, do wznowienia postępowania na tej podstawie, wymagane jest łączne spełnienie następujących przesłanek: (1) wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych lub dowodów; (2) nowe okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; (3) nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję; (4) nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji.
Prezydent jako uzasadnienie do wznowienia z urzędu postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją z 2 stycznia 2019 r., ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r., wskazał na nową, nieznaną okoliczność, czyli dane pozwalające na zastosowanie wyższej stawki podatkowej w stosunku do przedmiotu opodatkowania (przedmiotowych lokali mieszkalnych). Skarżący nie zgłosili bowiem, że przedmiotowe lokale zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej. Informacje w tym zakresie Prezydent pozyskał dopiero w wyniku przeprowadzonych w 2024 r. czynności sprawdzających. Jak wynika z akt sprawy, informacje takie pozyskane zostały na podstawie informacji ogólnie dostępnych w Internecie o czym świadczą wydruki ze stron internetowych znajdujące się w aktach podatkowych.
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku Kolegium, w sprawie brak było podstaw do wznowienia postępowania, gdyż nie wyszła na jaw istniejąca w dniu wydania decyzji ostatecznej okoliczność, która była nieznana organowi podatkowemu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Prezydent posiadał bowiem w dacie wydawania decyzji wymiarowej w postępowaniu "zwyczajnym" wiedzę o istnieniu przedmiotowych lokali, stanowiących przedmiot opodatkowania. Zaniechał jednak przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego w trakcie którego pozyskałby dane, pozwalające na ustalenie właściwej według niego stawki podatkowej. Sąd nie przesądza w tym miejscu, że Prezydent po wznowieniu postępowania prawidłowo opodatkował przedmiotowe lokale właściwą stawką podatkową, gdyż postępowanie zakończone decyzją wymiarową w ogóle nie powinno zostać wznowione.
Wznawiając postępowanie Prezydent zamierzał bowiem w istocie naprawić swój błąd i uzupełnić materiał dowodowy, choć nic nie stało na przeszkodzie, aby ustalenia takie (faktyczne przeznaczenie lokali) zostały przeprowadzone w trakcie "zwykłego" postępowania wymiarowego. Instytucja wznowienia postępowania podatkowego, nie może jednak służyć organowi podatkowemu do usuwania uchybień popełnionych w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Jeżeli w tracie "zwykłego" postępowania, istniała możliwość przeprowadzenia dowodu, w celu ustalenia istotnej w sprawie okoliczności (np. przesłanek do zastosowania odpowiedniej stawki podatkowej), lecz dowód taki nie został przeprowadzony, nie można w tym celu wznawiać z urzędu postępowania.
Przez "istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne" rozumieć należy takie, które mają być nowe, co oznacza, że nie mogą one wynikać z dotychczas zebranego i znanego organowi materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 25 listopada 2021 r., sygn. akt II FSK 1001/21 – powoływane orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem Prezydent miał w niniejszej sprawie możliwość przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia okoliczności wpływających na zastosowanie wyższej stawki podatkowej, lecz z tej możliwości nie skorzystał, nie może z tego powodu wznowić postępowania i dowód taki przeprowadzić. Okoliczność istnienia przedmiotów opodatkowania, jak już wyżej wskazano była znana Prezydentowi. Sam zaś brak wiedzy w jaki sposób przedmiotowe lokale są wykorzystywane i w związku z tym jaka zdaniem Prezydenta powinna zostać zastosowana stawka podatkowa, wynikał z uchybień popełnionych przed wydaniem decyzji ostatecznej.
Wiedza Prezydenta o istnieniu przedmiotów opodatkowania, powodowała, że powinien on przeprowadzić dowód na okoliczność ustalenia w jaki sposób lokale są wykorzystywane. Naruszenie w postępowaniu "zwyczajnym" przez organ podatkowy art. 187 § 1 O.p., polegające na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania w oparciu o przesłanki podane w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i następnie wydania rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony postępowania (por. wyrok NSA z 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt I FSK 1110/21). Postępowania nadzwyczajne nie mogą bowiem zastępować kontroli instancyjnej oraz ewentualnego badania legalności merytorycznej decyzji ostatecznej w drodze skargi do sądu administracyjnego. Wadliwość postępowania objawiająca się brakiem inicjatywy dowodowej organu podatkowego, mającej swe umocowanie w przepisach art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., obciąża skutkami wyłącznie organ podatkowy, a nie stronę postępowania (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 1840/15).
Przesłanki wznowienia postępowania nie stanowi więc okoliczność, z którą organ podatkowy mógł się zapoznać, ale tego nie uczynił, pominął ją lub zbagatelizował. Spełnienie przesłanki ujawnienia się w późniejszym czasie nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, nieznanych wcześniej organowi podatkowemu, musi więc być oceniane w kontekście kompletności materiału dowodowego, stanowiącego podstawę wydania pierwotnej decyzji wymiarowej (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3974/21). W konsekwencji, jeżeli organ podatkowy w przypadku uprzedniego wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, w nadzwyczajnym postępowaniu wznowieniowym odwołuje się do nieznajomości istotnych dla rozstrzygnięcia podatkowego okoliczności faktycznych, z którymi mógł się zapoznać już w toku postępowania wymiarowego, poprzedzającego wydanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, okoliczności takich nie można uznać za nowe w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W realiach rozpatrywanej sprawy nic nie stało na przeszkodzie przeprowadzeniu odpowiedniej kwerendy dostępnych powszechnie danych i na tej podstawie dokonanie ustaleń, że przedmiotowe lokale wykorzystywane są do najmu okazjonalnego w ramach prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej.
Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do sytuacji, w której organ podatkowy z uwagi na swoje zaniechania w postępowaniu wymiarowym, traktuje instytucję wznowienia postępowania do dalszego prowadzenia postępowania dowodowego i uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie. Nie temu jednak służy wznowienie postępowania. Ustawodawca enumeratywnie określił przesłanki, które mogą stanowić jego podstawę i nie została w nich wymieniona przesłanka korygowania błędów popełnionych przez organ podatkowy przy ustalaniu okoliczności faktycznych, czy też uzupełnienia postępowania dowodowego w celu ustalenia określonych okoliczności, które z uwagi na zaniechanie organu podatkowego nie zostały ustalone. Przesłanki wznowienia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Możliwość podważenia decyzji ostatecznej stanowi bowiem odstępstwo od wyrażonej w art. 128 O.p. zasady trwałości decyzji ostatecznych. Przepis ten stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne, a uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania, mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Zasada trwałości ostatecznej decyzji podatkowej służy nie tylko ochronie praw nabytych, lecz także - i przede wszystkim - ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość ostatecznej decyzji podatkowej pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów podatkowych.
Nie do zaakceptowania jest wobec tego sytuacja, kiedy organ podatkowy nie przeprowadza należycie postępowania dowodowego, zaś w późniejszym czasie, wykorzystując instytucję czynności sprawdzających bądź kontroli podatkowej, dokonuje ustaleń, których uprzednio zaniechał i na ich podstawie wznawia postępowanie w sprawie. Ewentualne błędy, bądź zaniechania organu podatkowego w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, jak już wcześniej wskazano, mogą być korygowane jedynie w toku instancji, lub przez sąd administracyjny. Organ podatkowy wydający decyzję ostateczną, nie może samodzielnie dokonać "autokontroli" prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego, wykorzystując w tym celu instytucję wznowienia postępowania i w konsekwencji przeprowadzić dowody, które mógł i powinien przeprowadzić w toku postępowania zakończonego wydaniem takiej decyzji (por. por. wyrok NSA z 16 listopada 2022 r., sygn. akt III FSK 1646/21). Wadliwość przeprowadzonego postępowania dowodowego w postępowaniu wymiarowym, nie może zatem zostać "naprawiona" w postępowaniu wznowieniowym.
Sąd pragnie podkreślić, że postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, stanowi "zwykłe" postępowanie wymiarowe, w którym obowiązuje i to bez żadnych wyjątków zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p., która nakłada na organ podatkowy obowiązek ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Postępowanie wywołane wznowieniem takiego postępowania nie może zatem służyć "kontynuowaniu" postępowania dowodowego, które powinno być przeprowadzone w toku "zwykłego" postępowania. Ustawodawca w postępowaniu o ustaleniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dopuszcza pewne wyjątki i to pod określonymi warunkami. Organ podatkowy co do zasady nie ma w takich sprawach obowiązku wydawania i doręczania postanowienia o wszczęciu postępowaniu (art. 165 § 5 pkt 1 O.p.), czy też zawiadamiać podatnika o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 2 pkt 1 O.p.). W żadnym jednak miejscu ustawodawca nie zwalnia organu podatkowego od należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia stanu faktycznego.
W tym kontekście przywołać należy wyrok NSA z 5 marca 2024 r., sygn. akt III FSK 4777/21, w którym wskazano, że organ podatkowy podjął ryzyko wydając decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe bez dostatecznej weryfikacji podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i nie powinien wykorzystywać instytucji wznowienia postępowania, aby stwierdzić wadliwość tak wydanej decyzji i naprawić swój błąd. Jakkolwiek ze względu na wyrażoną w art. 6 ust. 6 w związku z art. 6 ust. 3 u.p.o.l. regułę informowania organu podatkowego przez podatników o okolicznościach uzasadniających powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego lub mających wpływ na wysokość opodatkowania organ podatkowy zwolniony jest z obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego przed każdym wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego za dany okres (art. 21 § 5 O.p.), niemniej skorzystanie z tego uprawnienia przez organ podatkowy nie może powodować ograniczenia skuteczności zasady trwałości decyzji ostatecznych, a zwłaszcza nie może pogarszać sytuacji podatników przez pozbawienie ich ochrony wynikającej respektowania zasady trwałości decyzji.
Sąd pragnie również zaznaczyć, że zaprezentowany w niniejszym uzasadnieniu pogląd znajduje odzwierciedlenia w dość jednolitym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Przykładowo, jak wskazano w wyroku NSA z 26 sierpnia 2025 r., sygn. akt III FSK 205/25, przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. nie mogą stanowić okoliczności faktyczne, z którymi organ podatkowy mógł i powinien zapoznać się już w toku postępowania wymiarowego. Także w wyroku NSA z 21 czerwca 2023 r., sygn. akt III FSK 2189/21 słusznie podniesiono, że jeśli organ podatkowy nie przeprowadził postępowania dowodowego przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, w ramach którego mógł ustalić istotne okoliczności, nie może w przypadku zaniechania tej czynności odwoływać się do nieznajomości ważnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych. Podobnie stwierdził NSA w wyroku z 30 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 31/23 wskazując, że wadliwość przeprowadzonego postępowania dowodowego w postępowaniu wymiarowym, nie może zostać "naprawiona" w postępowaniu wznowieniowym. Naruszenie w postępowaniu "zwyczajnym" przez organ podatkowy art. 187 § 1 O.p., polegające na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania w oparciu o przesłanki podane w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i następnie wydania rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony postępowania.
Z tych wszystkich powodów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Ponieważ decyzja Prezydenta dotknięta była tożsamymi wadami, podlegała ona uchyleniu przy zastosowaniu dyspozycji przewidzianej w art. 135 p.p.s.a. Przesądzenie, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i w związku z tym Prezydent nie miał podstaw do wydania postanowienia o którym mowa w art. 243 § 1 O.p., uprawniała Sąd do zastosowania środka o którym mowa w art. 145 § 3 p.p.s.a. i dlatego na tej podstawie postępowanie wznowieniowe zostało umorzone jako bezprzedmiotowe.
Podstawę orzeczenia o kosztach postępowania stanowił art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika Skarżących (480 zł) o wysokości którego orzeczono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.) oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictw (34 zł).