SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną skargę oddala UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2020r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., po rozpatrzeniu zażalenia M. O. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...] stycznia 2020r. nr [...] oddalające skargę na czynności egzekucyjne, działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2020r. poz. 256 dalej-K.p.a.) w zw z art. 18, art. 17, art. 23§2 i §4 oraz art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 1438 ze zm. dalej-u.p.e.a.)-utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Jak wynika z zaskarżonego postanowienia i akt administracyjnych sprawy, Dyrektor Oddziału ZUS w K., jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku M. O. na podstawie własnych licznych tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości z tytułu niezapłaconych składek ZUS. Zawiadomieniami z dnia [...] listopada 2019r. dokonano zajęć wynagrodzenia za pracę w I. (zawiadomienia nr [...], [...], [...], zajęć innych wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku dochodowego, VAT i innych podatków w Urzędzie Skarbowym w M. -zawiadomienia: nr [...], [...],[...], zajęcia rachunku bankowego w P. zawiadomienia nr [...], [...],[...] Zawiadomienia o zajęciach doręczono w dniu [...] grudnia 2019r. Pismami z dnia [...] grudnia 2019r. zobowiązany złożył na każdą z czynności egzekucyjnych skargę podnosząc, że ,,postępowanie wszczyna dyrektor oddziału a nie prezes ZUS. Taka sytuacja jest niedopuszczalna i rażąco narusza prawa dłużnika a dyrektor ZUS Oddział K. nie posiada uprawnień do prowadzenia egzekucji. Zajęcie jest niedopuszczalne również z powodu rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu przedmiotowych tytułów wykonawczych". Dyrektor ZUS Oddział w K., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020r. nr [...] oddalił skargę na czynności egzekucyjne. Zobowiązany, w ustawowym terminie złożył zażalenie powtarzając zarzuty zawarte w pismach z dnia [...] grudnia 2019r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. w pisemnych motywach zaskarżonego postanowienia wskazał, że w myśl art. 54§1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu lub egzekutora. Czynnością egzekucyjną są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Prawo do wniesienia skargi na czynności administracyjne powstaje wówczas gdy strona wzrusza czynności natury wykonawcze, czynności faktyczne podejmowane w toku egzekucji lub postępowania zabezpieczającego. Poprzez wniesienie skargi można kwestionować skutecznie jedynie działania organów administracji podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego lub zabezpieczającego. W postępowaniu w sprawie ze skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, kontrolą objęte są jedynie prawidłowość czynności a nie działania będące podstawą egzekucji. Organ nie rozważał argumentów, które mogą być kwestionowane w innym trybie przewidzianym w przepisach prawa, ocenił natomiast czy dokonane czynności egzekucyjne zgodne są z art. 72 u.p.e.a., art. 80 u.p.e.a., art. 89 u.p.e.a. regulującymi egzekucję z wynagrodzenia za pracę, egzekucję z rachunku bankowego oraz egzekucję z innych wierzytelności pieniężnych. Organ zastosował, zgodnie z art. 7 u.p.e.a. jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Materiał dowodowy potwierdził, że czynności egzekucyjne z dnia [...] listopada 2019r. polegające na zajęciu wynagrodzenia za pracę, zajęciu rachunku bankowego oraz zajęciu innych wierzytelności, zostały dokonane zgodnie z obowiązującą procedurą. Zajęcie wynagrodzenia dokonano zgodnie z art. 72 u.p.e.a. zawiadamiając pracodawcę zobowiązanego o zajęciu tej części wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji. Zawiadomienia zostały doręczone zobowiązanemu. Zajęcie rachunku bankowego w oparciu o art. 80 u.p.e.a. dokonano w sposób prawidłowy, wymogi formalne wymienione w art. 80-art. 86 u.p.e.a. zostały przez organ egzekucyjny spełnione. Zajęcia innych wierzytelności dokonano natomiast wedle art. 89 u.p.e.a. Ustosunkowując się do zarzutu, iż postępowanie wszczyna dyrektor oddziału a nie prezes ZUS to organ nie dopatrzył się naruszenia przepisów. Tytuły wykonawcze zostały wystawione przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w K., Inspektora K. . Organem egzekucyjnym do którego skierowano przedmiotowe tytuły wykonawcze jest Dyrektor Oddziału ZUS w K.. Właściwość rzeczowa i miejscowa Dyrektora Oddziału ZUS jako organu egzekucyjnego wynika z art. 19§4 i art. 22§2 u.p.e.a. natomiast zasięg terytorialny tak określonego organu wynika z przepisów rozporządzeń. W skardze na powyższe, ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., skarżący podniósł, że postanowienie zostało wydane z rażącym naruszenie prawa. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.). Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133§1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd był uprawniony do oceny działań organu w toku postępowania administracyjnego do dnia wniesienia skargi, ale z uwzględnieniem stanu sprawy na dzień orzekania. W przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Przeprowadzona przez sąd kontrola zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji nie wykazała, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd uznał zatem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest prawidłowość dokonanych zajęcie rachunku bankowego oraz zajęcie innej wierzytelności pieniężnej), a w konsekwencji zasadność postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2020r. utrzymującego w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w K. z dnia [...] stycznia 2020r. o oddaleniu skargi strony skarżącej na te czynności egzekucyjne. W punkcie wyjścia należy zaznaczyć, że skarżący podniósł zarzut rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156§1 pkt 2 K.p.a. nie jest każde naruszenie prawa, ale tylko takie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Traktowanie naruszenia prawa jako rażące może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność decyzji. (wyrok NSA z dnia 28 października 2020r. sygn. akt: II OSK 2886/18-CBOSA). W orzecznictwie i piśmiennictwie uznaje się, że oczywisty charakter naruszenia prawa jest warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa; o tym bowiem, czy naruszenie prawa jest rażące, decyduje również ocena skutków społeczno-gospodarczych, wywołanych kontrolowaną decyzją (por. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Komentarz K.p.a., Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2011 s. 895 - 900 i powołane tam orzecznictwo). O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156§1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. W ocenie Sądu, w działaniach organów nie można dopatrzyć się rażącego naruszenia prawa. Skarżący kwestionuje również uprawnienia Dyrektora Oddziału ZUS w K. do prowadzenia egzekucji. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1a pkt 7 u.p.e.a. "organ egzekucyjny" to organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. Zakres uprawnień Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonego przez właściwego ministra do spraw finansów publicznych został określony w art. 19§4 u.p.e.a. Zgodnie z tą regulacją Dyrektor ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. (wyrok NSA z dnia 17 października 2019r. sygn. akt: I GSK 1386/18-CBOSA). ZUS - w zakresie realizacji celów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej-u.s.u.s.) - posiada określone, wyznaczone przepisami prawa kompetencje. Wśród kompetencji ZUS znajdują się te, które obejmują postępowanie rozpoznawcze, prowadzone przez ten organ. Zakład w ramach postępowania rozpoznawczego wydaje m.in. decyzje w zakresie indywidualnych spraw administracyjnych, a dotyczących np. ustalania wymiaru składek i ich poboru (art. 83 pkt 1 ust. 1 u.s.u.s). W sprawach tych od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 83 pkt 1 ust. 2 u.s.u.s). Zakład posiada także normatywne uprawnienia do dokonywania czynności w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji. Na podstawie art. 19§4 u.p.e.a. dyrektor oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do prowadzenia egzekucji m.in. w zakresie należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wymienione w tym przepisie kompetencje egzekucyjne dyrektora oddziału ZUS są ograniczone ale dające niewątpliwie możliwość stosowania określonych środków egzekucyjnych takich jak egzekucja z: wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych. W zakresie kompetencji dyrektora oddziału ZUS, jako organu egzekucyjnego, jest m.in. wydawanie postanowień. Zgodnie z art. 83c ust. 1 u.s.u.s. dla postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez kierownika terenowej jednostki organizacyjnej ZUS działającego jako organ egzekucyjny na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem odwoławczym jest dyrektor izby administracji skarbowej. Powyższe regulacje prawne w zakresie problematyki egzekucyjnej wskazują, że organem rozpoznającym środki zaskarżenia na postanowienia dyrektora oddziału ZUS jako organu egzekucyjnego są także organy administracji publicznej. Tego typu sprawy objęte są kontrolą judykacyjną sądów administracyjnych, a nie kontrolą wykonywaną przez sądy powszechne. Dyrektor Oddziału ZUS skupia kompetencje zarówno wierzyciela, jak i organu egzekucyjnego. Wobec tego po zgłoszeniu przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej organ ten powinien je rozpoznać merytorycznie. Natomiast właściwy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, posiadający na podstawie art. 23§2 u.p.e.a. i art. 83c ust. 1 u.s.u.s. nadzór nad egzekucją administracyjną w stosunku do Dyrektora Oddziału ZUS jest jednocześnie organem odwoławczym od orzeczeń wydawanych przez nadzorowany organ egzekucyjny. Organ ten posiada uprawnienie do oceny zasadności powyższego orzeczenia pod względem merytorycznym. (wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2019r. I GSK 2485/18-CBOSA). Odnotowania wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że przepis art. 19§4 u.p.e.a. wyznacza nie tylko właściwość rzeczową organu egzekucyjnego tam wymienionego, lecz również jego właściwość miejscową, skoro do egzekucji należności pieniężnych uprawniony jest dyrektor tego oddziału ZUS, jako jednostki organizacyjnej Zakładu, który dokonuje wypłat danych świadczeń, a więc i poboru składek. Oczywistym jest, że wierzycielem wymienionych w art. 19§4 ustawy należności pieniężnych jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako państwowa jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną, której w oznaczonym zakresie, przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej (art. 66 ust. 1 i 4 u.s.u.s.). Organem egzekucyjnym jest zaś dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którego kompetencje, zakres i sposób działania wyznaczają przepisy ustawy egzekucyjnej. Dyrektor oddziału ZUS działa jako organ egzekucyjny z mocy samego prawa (art. 19§4 u.p.e.a.). Jego usytuowanie w strukturach organizacyjnych Zakładu w powiązaniu z wypełnieniem obowiązków organu egzekucyjnego powoduje, że jest on podmiotem personifikującym ZUS. Wskazać należy i to, że zgodnie z art. 33§1 pkt 9 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny jednakże jest to odrębne postępowanie. Zarzut, iż niewłaściwy organ prowadzi postępowanie egzekucyjne, nie może być podnoszony w ramach skargi na czynność egzekucyjną. Przechodząc do kwestii zasadniczej w sprawie czyli zasadności skargi na podjęte w sprawie czynności egzekucyjne, stwierdzić należy, że były one prawidłowe. Skargę na czynność egzekucyjną normuje art. 54§1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w §1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54§4 u.p.e.a.). W myśl art. 54§5 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w §1 i §2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54§ 5a u.p.e.a.). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 54§6 u.p.e.a.). Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., II GSK 1377/13-CBOSA). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. W postępowaniu skargowym z art. 54§1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., III SA/Wa 3396/14-CBOSA). Podkreślenia wymaga również, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015r., wyd. VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13-CBOSA). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (tak wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., II GSK 1377/13-CBOSA). Zważywszy na powyższą regulację prawną podnieść trzeba, że - jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego - w ramach prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły wykonawcze obejmujące niezapłacone składki ZUS, zajęto wynagrodzenie za pracę, zajęto rachunek bankowy oraz zajęto inne wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku dochodowego, podatku od towarów i usług i innych podatków. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, sąd uznał że przedmiotowe czynności egzekucyjne odpowiadają prawu. Przedmiotowych czynności egzekucyjnych dokonano na podstawie art. 72, art. 80 i art. 89 u.p.e.a. Zgodnie z art. 72§1 i §4 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wynagrodzenia za pracę przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych, (art. 72§1 u.p.e.a.). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w §1, organ egzekucyjny: 1) zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis wezwania przesłanego do pracodawcy, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób; 2) wzywa pracodawcę, aby: a) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył za okres 3 miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie otrzymanego w tym czasie wynagrodzenia zobowiązanego z wyszczególnieniem wszystkich jego składników, b) składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętego wynagrodzenia, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o to wynagrodzenie oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli; 3) poucza pracodawcę o określonych w art. 71b, art. 168c i art. 168e skutkach niestosowania się do wezwań, o których mowa w pkt 1 i 2, (art. 72§4 u.p.e.a.). W ocenie Sądu, przedmiotowa czynność egzekucyjna odpowiada prawu. W tej sytuacji organ egzekucyjny, wystawiając ww. zawiadomienie oraz przesyłając je do dłużnika wierzytelności przy jednoczesnym wysłaniu jego odpisu do zobowiązanego, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 72§1-3 u.p.e.a. Podstawę prawną egzekucji z innej wierzytelności pieniężnej stanowią przepisy art. 89 - 92 Rozdziału 5, Oddział 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 89 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności (§1). Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w §1. Stosownie do treści art. 89§3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w §1, organ egzekucyjny: 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c) i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem; 3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90§1 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - jak już wyżej wskazano - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Zgodnie z art. 80§1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w §1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80§2 u.p.e.a.). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w §1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (art. 80§3 u.p.e.a.). Zatem czynności egzekucyjne dokonane w niniejszej sprawie były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Kr 467/20
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.