I SA/Kr 116/25

I SA/Kr 116/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Inga Gołowska /przewodniczący/
Jarosław Wiśniewski /sprawozdawca/
Paweł Dąbek
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 120, art. 121, art. 124
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 116/25 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2025 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: sekretarz sądowy Kinga Bryk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi M. S. - zarządcy sądowego nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] i ul. [...] i [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2024 r., nr SKO.OŚ/4170/361/2023 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 19 lipca 2023 r. nr PD-01-7.3139.1642023.ZG Prezydent Miasta Krakowa określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec J.A., J.J., M.S., K.A., R.Ż., S.Ż. i R.F. - współwłaścicieli nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] / ul. [...], stanowiącej działki nr [...] i nr [...] jednostka ewidencyjna [...] w okresie od 1 lipca 2022 r. i nadal - po 4 300,76 zł za każdy miesiąc. Organ I instancji wskazał również, że łączna wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2022 r. do dnia wydania decyzji organu I instancji wynosi 55 909,88 zł plus należne odsetki za zwłokę. Ponadto organ wskazał, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty. Po doręczeniu decyzji, złożenie deklaracji nie jest dopuszczalne, jeżeli nie następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, w tym stawki opłaty (art. 6o ust. 2 i 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Prezydent Miasta Krakowa wskazał również numer rachunku bankowego, na który należy dokonywać wpłaty wraz z odsetkami.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono przebieg postępowania w sprawie, wskazano przepisy mające zastosowanie, w szczególności przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
Ordynacja podatkowa, jak również akty prawa miejscowego obowiązujące na terenie Gminy Kraków.
Wskazano m.in., że ww. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] / ul. [...], stanowiącej działki nr [...] i nr [...] obr. [...] jednostka ewidencyjna [...], objętej księgą wieczystą nr [...]. Nieruchomość jest zabudowana budynkiem mieszkalnym wielolokalowym, który w części stanowi nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.
Organ wskazał również, że R.F., jako jeden ze współwłaścicieli nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] / ul. [...], złożył pierwszą deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w dniu 12 stycznia 2023 r., z datą powstania obowiązku ponoszenia opłaty od 1 lipca 2022 r. Wypełniony został wówczas formularz deklaracji typu DM, czyli deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. W okresie wcześniejszym (tj. przed 1 lipca 2022 r.) w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi została złożona przez osobę sprawującą zarząd nad nieruchomością – M.S., która w wyniku złożonej w styczniu 2023 r. przez zarządcę sądowego deklaracji, z kwotą opłaty wynoszącej 0,00 zł, została wygaszona.
Dalej organ I instancji wyjaśnił, iż aktualnie (od dnia 1 lipca 2022 r.) na terenie Gminy Miejskiej Kraków obowiązuje uchwała nr LXXXIV/2395/22 z dnia 11 maja 2022 r. Rady Miasta Krakowa w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanych przez właścicieli nieruchomości. Opłata wynikająca z obowiązującej od 1 lipca 2022 r. deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, które w części stanowią nieruchomość, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (deklaracja DM), jest naliczana odrębnie dla części zamieszkanej i odrębnie dla części niezamieszkanej, gdzie ostateczna wysokość opłaty stanowi sumę tych dwóch składowych. W przedmiotowej deklaracji Pan R.F., wskazał liczbę 8 osób zamieszkujących w/w nieruchomość, pojemniki oraz częstotliwość dla poszczególnych frakcji, z których odbywa się odbiór odpadów komunalnych dla części niezamieszkanej, przy selektywnej zbiórce odpadów komunalnych.
Organ I instancji wskazał, że z czynności weryfikacyjnych przeprowadzonych przez organ podatkowy wynika, że złożona przez R.F. deklaracja na wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zawiera błędy formalne, polegające na tym, iż deklaracja ta nie została podpisana przez pozostałych współwłaścicieli, ani nie przedstawiono druków pełnomocnictw do reprezentowania pozostałych współwłaścicieli nieruchomości przez R.F. Nie została również zawarta umowa wynikająca z art. 2 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Tym samym organ stwierdził, że złożona nie została wprowadzona do obiegu prawnego.
Z uwagi na powyższe, w dniu 23 stycznia 2023 r. organ podatkowy zwrócił się w formie pisemnej do wszystkich solidarnie zobowiązanych współwłaścicieli do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w odniesieniu do nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] / ul. [...], a następnie szczegółowo przedstawił pisemne wyjaśnienia współwłaścicieli udzielone w odpowiedzi na powyższe wezwania.
Jednakże, Strony, pomimo wystosowanych wezwań, nie dopełniły złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] / ul. [...], w związku z czym organ podatkowy postanowieniem z dnia 23 maja 2023 r. wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec solidarnie zobowiązanych: J.A., J.J., M.S., K.A., R.Ż., S.Ż., i R.F. - współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 60 ust. 1 u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym, w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.
Dalej organ wskazał, że zasady gromadzenia odpadów komunalnych przez właścicieli nieruchomości, rodzaje i minimalne pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych oraz częstotliwość i sposób pozbywania się odpadów komunalnych z nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, zostały określone w uchwale Rady Miasta Krakowa nr LXXXIII/2359/22 z dnia 27 kwietnia 2022 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Kraków, a także w uchwale Rady Miasta Krakowa nr LXXXI11/2356/22 z dnia 27 kwietnia 2022 r. w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy Miejskiej Kraków i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Zgodnie z art. 27 ust. 3 uchwały nr LXXXUI/2359/22 Rady Miasta Krakowa z dnia 27 kwietnia 2022 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Kraków (uchwały), częstotliwość odbioru odpadów komunalnych z nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, została określona:
- niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne powinny być odbierane nie rzadziej niż dwa razy na tydzień, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach (w szczególności w przypadku nieregularnego powstawania odpadów komunalnych na nieruchomości) nie rzadziej niż raz na tydzień,
- selektywne zbierane odpady komunalne (papier i tektura) powinny być odbierane nie rzadziej niż raz na tydzień, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach (w szczególności w przypadku nieregularnego powstawania odpadów komunalnych na nieruchomości) nie rzadziej niż raz na dwa tygodnie,
- selektywne zbierane odpady komunalne (metale, tworzywa sztuczne i opakowania wielomateriałowe) powinny być odbierane nie rzadziej niż raz na tydzień, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach (w szczególności w przypadku nieregularnego powstawania odpadów komunalnych na nieruchomości) nie rzadziej niż raz na dwa tygodnie,
- selektywne zbierane odpady komunalne (szkło i opakowania ze szkła) powinny być odbierane nie rzadziej niż raz na dwa tygodnie, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach nie rzadziej niż raz miesiąc,
- selektywne zbierane bioodpady powinny być odbierane raz na tydzień.
Natomiast zgodnie z uchwałą nr XLV/1197/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 16 września 2020 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty, w przypadku nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi sumę opłat określonych w § 2 (obliczonej zgodnie z § 1) i § 5. Stąd organ podatkowy postanowił określić wysokość opłaty za okres od 1 lipca 2022 r. i nadal - po 4 300,76 zł za każdy miesiąc, w tym:
-dla części zamieszkałej: 216,00 zł (8 osób x 27,00 zł/1 osoba,= 216,00 zł)
-dla części niezamieszkałej: 4 084,76 zł
• jeden pojemnik na odpady zmieszane o poj. 0,77 m3, z częstotliwością odbioru 30,00 tj. 7 odbiorów w tygodniu, na kwotę 2 037,00 zł,
• jeden pojemnik na papier i tekturę o poj. 0,77 m3, z częstotliwością odbioru 13,00 tj. 3 odbiory w tygodniu, na kwotę 882,70 zł,
• jeden pojemnik na metale, tworzywa sztuczne i opakowania wielomateriałowe o poj. 0,77 m3, z częstotliwością odbioru 4,33 tj. jeden odbiór w tygodniu, na kwotę 294,01 zł,
• sześć pojemników na szkło i opakowania ze szkła o poj. 0,12 m3, z częstotliwością odbioru odpadów 4,33 tj. jeden odbiór w tygodniu, na kwotę 825,24 zł,
• jeden pojemnik na bioodpady o poj. 0,12 m3, z częstotliwością odbioru 4,33 tj. jeden odbiór w tygodniu, na kwotę 45,81 zł.
Razem dla części zamieszkałej i niezamieszkałej: 4 300,76 zł (216,00 zł + 4 084,76 zł).
Liczbę mieszkańców, liczbę pojemników oraz wskaźniki częstotliwości odbioru odpadów ustalono na podstawie złożonej deklaracji przez R.F. z datą obowiązywania od dnia 1 lipca 2022 r. oraz informacji uzyskanej od zarządcy sądowego M.S. Liczbę pojemników potwierdza także umowa nr [...] najmu pojemników na odpady komunalne zawarta w dniu 13 sierpnia 2021 r. pomiędzy Miejskim Przedsiębiorstwem Oczyszczania Sp. z o.o. w Krakowie, a zarządcą sądowym nieruchomości przy ul. [...] oraz ul. [...]. - tj. M.S. (pisma w aktach sprawy). Liczbę pojemników znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości potwierdza także protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez pracownika Działu Kontroli Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania Sp. z o.o. w Krakowie, przy udziale funkcjonariusza Straży Miejskiej Miasta Krakowa, w obecności zarządcy sądowego w/w nieruchomości z dnia 6 lipca 2023 r. (pismo w aktach sprawy).
Jak wskazał organ I instancji łączna wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2022 r. do dnia wydania niniejszej decyzji wynosi 55 909,88 zł plus należne odsetki za zwłokę.
Organ wskazał także na zapewnienie Stronom możliwości czynnego udziału w postępowaniu (stosownie do art. 123 Ordynacji podatkowej) oraz umożliwił wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego (zgodnie z art. 200 Ordynacji podatkowej). Jednakże współwłaściciele nieruchomości z tej możliwości nie skorzystali.
Ponadto organ wyjaśnił, że zgodnie z uchwałą Rady Miasta Krakowa nr XLVI/1260/20 z dnia 30 września 2020 r. w sprawie określenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez właścicieli nieruchomości - właściciele nieruchomości położonych na terenie Gminy Miejskiej Kraków uiszczają opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi z góry, comiesięcznie, w terminie do 14 dnia każdego miesiąca kalendarzowego, w którym powstał obowiązek jej uiszczenia. Stąd termin płatności zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie objętym niniejszą decyzją upłynął odpowiednio 14 dnia każdego miesiąca w tym okresie.
Od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożył odwołanie M.S. - zarządca sądowy nieruchomości przy ul. [...] / ul. [...]. Odwołujący zaskarżając w/w decyzję w całości - wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Odwołujący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 63 ustawy zasadniczej - Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 1997 r. nr 78 poz. 483 z późniejszymi zmianami) poprzez nie rozpoznanie petycji złożonej w interesie współwłaścicieli nieruchomości w dniu 28 kwietnia 2023 r. drogą elektroniczną przez zarządcę sądowego - M.S., której celem było uzyskanie profesjonalnie sporządzonego pisma w sprawie złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz w przypadku ich nie złożenia konsekwencji prawnych, co - zdaniem Odwołującego - przełożyło się na arbitralne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy bez należytego jej wyjaśnienia. Odwołujący wskazał, że jako zarządca sądowy działając w interesie przedmiotowej nieruchomości w dniu 28 kwietnia 2023 roku zwrócił się do organu I instancji ze stosowną petycją, opierając się na treści artykułu 63 ustawy zasadniczej, w którym prosił o sformułowanie na piśmie treści, która w sposób obrazowy przedstawiać będzie i uświadamiać współwłaścicielom konsekwencje prawne i faktyczne braku podjęcia odpowiednich działań wnosząc, aby to pismo zostało skierowane wprost z Urzędu. Petycja ta została ponowiona drogą elektroniczną przez zarządcę sądowego w dniu 31 maja 2023 roku. Jednakże organ nie wykazał współpracy w zakresie wnioskowanym petycją i w dniu 19 lipca 2023 r. wydał arbitralnie zaskarżoną decyzję. Zdaniem Odwołującego, gdyby organ I instancji podjął współpracę, prawdopodobnie nie byłoby potrzeby wydawania decyzji, co wpłynęłoby na szybkość i uproszczenie sposobu załatwienia sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 9 grudnia 2024 r. nr SKO.OŚ/4170/361/2023 utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności odniesiono się do legitymacji procesowej wnoszącego odwołanie M.S. - zarządcy sądowego nieruchomości przy ul. [...] / ul. [...].
Zarządca sądowy ustanawiany jest na podstawie art. 203 k.c., przy czym stosuje się do niego odrębne przepisy proceduralne poświęcone zarządowi związanemu ze współwłasnością i użytkowaniem (art. 611 - 616 k.p.c.) oraz - wobec odesłania zawartego w art. 615 k.p.c. - przepisy dotyczące zarządu w toku egzekucji z nieruchomości (art. 931 - 941 k.p.c.). Stosownie do art. 935 § 1 k.p.c. zarządca zajętej nieruchomości obowiązany jest wykonywać czynności potrzebne do prowadzenia prawidłowej gospodarki. Ma on prawo pobierać zamiast dłużnika wszelkie pożytki z nieruchomości, spieniężać je w granicach zwykłego zarządu oraz prowadzić sprawy, które przy wykonywaniu takiego zarządu okażą się potrzebne. W sprawach wynikających z zarządu nieruchomością zarządca może pozywać i być pozywany. W myśl art. 935 § 3 k.p.c. czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu zarządca może wykonywać tylko za zgodą stron, a w jej braku - za zezwoleniem sądu, który przed wydaniem postanowienia wysłucha wierzyciela, dłużnika i zarządcę, chyba że zwłoka groziłaby szkodą.
W świetle art. 203 k.c. oraz przepisów art. 615 k.p.c. w zw. z art. 935 k.p.c. nie budzi wątpliwości okoliczność, że zarządca sądowy ma prawo dokonywać czynności zwykłego zarządu i w tym zakresie działa wyłącznie w imieniu własnym. Z art. 935 § 1 i 3 k.p.c. wynika wyraźnie, że zarządca ma prawo prowadzić sprawy, które przy wykonywaniu zwykłego zarządu okażą się potrzebne, zaś czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu może wykonywać za zgodą stron, a w jej braku - za zezwoleniem sądu (por. Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz, część Ili tom 4 pod red. T. Erecińskiego, Wydanie 3, Lexis Nexis, str. 449, Kodeks cywilny, Komentarz, red. E. Gniewek, wyd. 2, C.H. Beck, str. 339, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 744/18).
Z powyższych regulacji wynika w szczególności, że zarządca nieruchomości obowiązany jest wykonywać czynności potrzebne do prowadzenia prawidłowej gospodarki i ma on prawo pobierać zamiast dłużnika (lub współwłaścicieli) wszelkie pożytki z nieruchomości, spieniężając je w granicach zwykłego zarządu oraz prowadzić sprawy, które przy wykonywaniu takiego zarządu okażą się potrzebne. Czynności zarządcy podejmowane są na rzecz współwłaścicieli, a wiec skutki jego działań lub zaniechań dotyczą współwłaścicieli. Kluczowe w tej sprawie jest spostrzeżenie, że wymienione czynności wykonywane są na rzecz współwłaścicieli, czego nie zmienia fakt, że zarządca sądowy podejmuje je w imieniu własnym (Z. Szczurek (red.): Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz, Currenda 2005, teza 5 do art. 935; H. Dolecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, tom IV, teza 2 do art. 935; K. Piasecki (red.) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Tom II, Warszawa 2000, s. 1199). To współwłaściciele są bowiem beneficjentami czynności zarządcy, składających się na wykonywanie zarządu, na co wskazuje chociażby reguła wyrażona w art.207 k.c., z której wynika, że pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów i w takim samym stosunku ponoszą oni wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 1427/16).
Podnieść również należy, że zgodnie z art. 935 § 1 in fine w sprawach wynikających z zarządu nieruchomością zarządca może pozywać i być pozywany. Przepis przyznaje zatem zarządcy nieruchomości pozycję strony. Konstrukcja taka w prawie procesowym określana jest jako zastępstwo procesowe pośrednie bezwzględne, zarządca jako zastępca pośredni uczestniczy w postępowaniu w imieniu własnym, ale na rzecz dłużnika.
Z tych względów uznać należy, że w niniejszej sprawie Odwołującemu jako zarządcy sądowemu nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] / ul. [...] przysługuje legitymacja procesowa do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 19 lipca 2023 r. nr PD-01-7.3139.1642023.ZG.
Odnosząc się do sprawy organ zauważył, że zgodnie z art. 6m ust. 1 u.c.p.g. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta:
1) właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy;
2) osoby wymienione w art. 1 pkt 1 lit. b, jeżeli rada gminy podjęła uchwałę, o której mowa w art. 2a ust. 1;
3) właściciele nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, jeżeli rada gminy podjęła uchwałę, o której mowa w art. 6c ust. 2, a właściciele nieruchomości nie złożyli skutecznego oświadczenia, o którym mowa w art. 6c ust. 3b.
W myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.
Stosownie do postanowień art. 2 ust. 2a u.c.p.g. jeżeli obowiązki wskazane w ustawie mogą jednocześnie dotyczyć kilku podmiotów spośród wskazanych w ust. 1 pkt 4, obowiązany do ich wykonania jest podmiot lub podmioty faktycznie władające nieruchomością. W takim przypadku podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 4, mogą w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, wskazać podmiot obowiązany do wykonania obowiązków wynikających z ustawy.
Zgodnie z art. 6i ust. 1 pkt 1 ucpg, obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje:
1) w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec;
2) w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne; (...).
Stosownie do treści art. 6o ust. 1 u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Ponadto w świetle art. 6q ust. 1 w/w ustawy w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Stosownie zaś do postanowień art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej - jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Uwzględniając powyższe regulacje prawne zasadnie organ I instancji stwierdził, że wobec braku złożenia prawidłowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu nieruchomości położonej w K., przy ul. [...]/ ul. [...], przez wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, konieczne było określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w drodze decyzji administracyjnej. W tym celu organ I instancji prawidłowo wszczął z urzędu, postanowieniem z dnia 23 maja 2023 r., postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2022 r. do nadal.
W toku prowadzonego postępowania właściwie ustalono wszystkie niezbędne okoliczności dla prawidłowego określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu nieruchomości położonej w K., przy ul. [...]/ ul. [...] oraz zapewniono Stronom czynny udział w postępowaniu.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przeanalizował uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLV/1197/20 z dnia 16 września 2020 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty (Dz. Urz. Woj. Małop. 2020 r. poz. 5946) oraz przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz. U. 2023 r. poz. 1587 ze zm.)
Kolegium stwierdziło, iż organ I instancji prawidłowo określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2022 r. do nadal w odniesieniu nieruchomości położonej w K., przy ul. [...]/ ul. [...]. Liczbę mieszkańców, liczbę pojemników oraz wskaźniki częstotliwości odbioru odpadów ustalono na podstawie złożonej deklaracji przez R.F. z datą obowiązywania od dnia 1 lipca 2022 r. oraz informacji uzyskanej od zarządcy sądowego M.S. Liczbę pojemników na przedmiotowej nieruchomości potwierdza także protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez pracownika Działu Kontroli Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania Sp. z o.o. w Krakowie, przy udziale funkcjonariusza Straży Miejskiej Miasta Krakowa, w obecności zarządcy sądowego w/w nieruchomości z dnia 6 lipca 2023 r. oraz umowa nr [...] najmu pojemników na odpady komunalne zawarta w dniu 13 sierpnia 2021 r. pomiędzy Miejskim Przedsiębiorstwem Oczyszczania Sp. z o.o. w Krakowie a zarządcą sądowym w/w nieruchomości tj. M.S.
W odpowiedzi na zarzuty odwołania organ wyjaśnił, że ustawodawca zobowiązuje organ do określenia wysokości opłaty, jeśli właściciel nieruchomości nie wykonał ciążącego na nim obowiązku samoobliczenia opłaty, a więc gdy nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której zobowiązany był obliczyć należną opłatę, albo też złożył deklarację, ale wyliczona w niej wysokość opłaty jest nieprawidłowa. Podkreślenia przy tym wymaga, że wydania w tym trybie decyzja zastępuje deklarację, której nie złożono, i to niezależnie od przyczyn, jakie legły u podstaw niewywiązania się przez właściciela nieruchomości z obowiązku złożenia deklaracji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 771/22). Zatem niezłożenie przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości prawidłowych deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obligowało organ podatkowy do wydania stosownej decyzji określającej wysokość tejże opłaty.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że odwołanie M.S. - zarządcy sądowego nieruchomości przy ul. [...] / ul. [...] jest nieuzasadnione, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Stanowisko organu I instancji zawarte w zaskarżonej decyzji oparte jest na poprawnie zgromadzonym i przeanalizowanym materiale dowodowym (zgodnie z art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej) oraz jest wystarczające i logiczne. Zaskarżona decyzja zawiera szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne w zakresie ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi we wskazanym okresie. Zdaniem Kolegium, materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest kompletny i tym samym wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się zarządca sądowy składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucił nieustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a w konsekwencji nierozpoznanie istoty sprawy, polegający na naruszeniu także przez Organ II instancji artykułu 63. ustawy zasadniczej - Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez brak uwzględniania petycji złożonej przed organem I instancji w interesie współwłaścicieli nieruchomości w dniu 28 kwietnia 2023 roku drogą elektroniczną przez zarządcę sądowego, której celem było uzyskanie ze strony Urzędu profesjonalnie sporządzonego pisma w przedmiotowej sprawie, które zapewniłoby przed wydaniem decyzji udzielenia współwłaścicielom stosownych wyjaśnień istniejącego stanu faktycznego, obowiązków i możliwych konsekwencji prawem przewidzianych, co przełożyło się na arbitralne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy bez należytego jej wyjaśnienia przez organy obydwu instancji,
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej także jako: "p.p.s.a."), dalej "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku niestwierdzenia takich wad, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Skarga jest nieuzasadniona.
Zarówno w postępowaniu admiracyjnym jak i przed Sadem skarżący zarzuca, że organ nie podjął niezbędnych czynności celem przymuszenia współwłaścicieli nieruchomości do złożenia deklaracji. W zaniechaniu tym upatruję naruszenie przepisów postepowania co mogło mieć wpływ na szybkość i uproszczenie sposobu załatwienia sprawy – możliwość załatwienia sprawy bez wydania decyzji.
Stosownie bowiem do art. 6m ust. 2a u.c.p.g. w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu.
Wedle art. 6m ust. 2b u.c.p.g. w przypadku, gdy właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2a, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję określającą wysokość tej opłaty, stosując wysokość opłaty podaną w zawiadomieniu.
Z kolei przepis art. 6o ust. 1 u.c.p.g. stanowi, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.
Z powołanych powyżej przepisów wynika zatem, że wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalana jest, co do zasady, na podstawie złożonej przez właściciela nieruchomości deklaracji oraz stawki opłaty uchwalonej przez radę gminy. Wyjątkowo natomiast u.c.p.g. przewiduje określenie wysokości tej opłaty w drodze decyzji - może to mieć miejsce bądź w przypadku niezłożenia przez podmiot zobowiązany deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym lub istnienia wątpliwości co do danych zawartych w tej deklaracji (art. 6o u.c.p.g.)
Ustawodawca zobowiązuje zatem organ do określenia wysokości opłaty, jeśli właściciel nieruchomości nie wykonał ciążącego na nim obowiązku samoobliczenia opłaty, a więc gdy nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której zobowiązany był obliczyć należną opłatę, albo też złożył deklarację, ale wyliczona w niej wysokość opłaty jest nieprawidłowa. Podkreślenia przy tym wymaga, że wydania w tym trybie decyzja zastępuje deklarację, której nie złożono, i to niezależnie od przyczyn, jakie legły u podstaw niewywiązania się przez właściciela nieruchomości z obowiązku złożenia deklaracji. (wyrok WSA w Szczecinie z 26 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 771/22).
Jednocześnie dla wyjaśnienia sprawy należy wskazać , że w sprawie występował zarządca sądowy, który jak słusznie wykazał organ odwoławczy jest stroną niniejszego postepowania.
Tut. Sąd w wyroku z 17 sierpnia 2023 sygn. akt I SA/Kr 479/23 stwierdził, że "czynności zarządcy i sposób ich wykonywania podlegają zatem ocenie z punktu widzenia racjonalnej gospodarki nieruchomością. Niewątpliwie opłacenie podatku od nieruchomości przez zarządcę, który uzyskał zarząd nieruchomością w trybie art. 203 kc. jest czynnością zwykłego zarządu, o której mowa w powoływanym przepisie . Czynności zwykłego zarządu to czynności dotyczące bieżących spraw związanych ze zwykłą, normalną eksploatacją rzeczy i utrzymaniem jej wstanie niepogorszonym. Niewątpliwie do takich czynności należy płacenie bieżących podatków od nieruchomości.
Uregulowania wskazane wyżej wskazują na to, że sytuacja zarządcy nieruchomości wyznaczonego przez sąd jest podobna do sytuacji syndyka, zarządcy, czy nadzorcy sądowego powoływanych przez sąd w trybie ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz.498.) lub w trybie ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 243)........ W wyroku z dnia 13 kwietnia 1966 r. sygn. akt II CRN 24/66 (niepublikowany) Sąd Najwyższy wskazał, że zadaniem zarządcy ustanowionego w postępowaniu egzekucyjnym jest strzeżenie interesów osób biorących udział w tym postępowaniu. Zarządca nie jest pełnomocnikiem ani przedstawicielem żadnej ze stron. Do jego obowiązków należy wykonywanie czynności potrzebnych do podtrzymywania prawidłowego gospodarowania i użytkowania nieruchomości. W glosie do tego wyroku E. Wengerka i J. Sobkowskiego wskazano na brak jednolitości stanowisk co do charakteru funkcji zarządcy, stwierdzając, że najwięcej zwolenników ma stanowisko, że zarządca cudzym mieniem, ustanowiony przez sąd dla czuwania nad interesami osób uprawnionych do mienia objętego zarządem, nie jest ani przedstawicielem, ani pełnomocnikiem tych osób. W glosie tej zauważono też, że funkcja zarządcy jest podobna do funkcji syndyka (por. PiP z 1968 r. z 2 s. 332). Z kolei w postanowieniu z dnia 29 stycznia 1987 r. sygn. akt II Cz 3/87 (LEX nr 8805) Sąd Najwyższy uznał, że zarządca jest osobą sprawującą zarząd masy majątkowej, która stanowi mienie dłużnika."
Jako stronę postępowania traktował zarządcę sądowego również organ pierwszej instancji, który w piśmie z 26 kwietnia 2023 r. informował zarządcę o niezłożeniu prawidłowej deklaracji, która w ocenie organu powinna być podpisana przez zarządcę sądowego. Jednocześnie organ poinformował zarządcę, że w brak złożenia deklaracji spowoduje wszczęcie postępowania o określenie zobowiązania w formie decyzji. W odpowiedzi na to pismo zarządca sądowy pismem w formie elektronicznej z 28 kwietnia 2023 r. (k.36 akt sprawy ), wniósł o sformułowanie na piśmie treści, która w sposób obrazowy przedstawiać będzie i uświadamiać współwłaścicielom konsekwencje prawne i faktyczne braku podjęcia odpowiednich działań wnosząc, aby to pismo zostało skierowane wprost z Urzędu. Pismo to nie stanowiło jednak petycji , o której mowa w art. 63 Konstytucji a jedynie zwykła korespondencję z organem w którym zarządca sądowy informował o pewnych trudnościach w kontaktach ze współwłaścicielami nieruchomości. Dlatego tez organ nie miał obowiązku rozpatrywania ww. pisma jako petycję z art. 63 konstytucji albowiem zarówno forma jak treść na to nie wskazywała.
Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, a stosownie do art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Stosownie zaś do art. 121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania.
Organy podatkowe powinny również wyjaśniać stronie zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez stosowania środków przymusu, co wynika z art. 124 Ordynacji podatkowej.
Realizując ww. obowiązki Prezydent Miasta Krakowa zwrócił się pismami z 23.01.2023 r. (k.11-26 akt administracyjnych) do współwłaścicieli nieruchomości o złożenie deklaracji wyjaśniając stan prawny oraz konsekwencje procesowe niezłożenia deklaracji ( wydanie decyzji), oraz karne z art. 10 ust 2b u.u.c.p.g. powołując przepis in extenso " kto wbrew obowiązkowi określonemu w art. 6m ust 1 i 2 nie składa deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi podlega karze grzywny". Dodatkowo poinformowano współwłaścicieli , że niezastosowanie się do niniejszego wezwania może pociągnąć za sobą karę porządkową do 3300 zł zgodnie z art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na to wezwanie pismem z 17 lutego 2023 r. S.Ż. działający również w imieniu R.Ż., M.S. i J.J. wyjaśnił , że nie posiadają odpowiedniej wiedzy do wypełnienia deklaracji, wiedzę taką można pozyskać od R.F. i zarządcy sądowego M.S. Jednocześnie wyjaśniono, że zwracano się do zarządcy o podanie danych do wypełnienia deklaracji, bądź o przyjęcie pełnomocnictw . Sam autor pisma wyjaśnił, że zwrócił się do zarządcy sądowego do złożenia, w imieniu prezentowanych przez niego współwłaścicieli, deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Zatem nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia przepisów postepowania, a to art. 121 § 1 i 2 i art. 124 Ordynacji podatkowej albowiem obowiązki wynikające z ww. przepisów zostały zrealizowany pismami z 23.01.2023 r. zanim z takim wnioskiem wystąpił zarządca. Okoliczność ta została opisana zarówno w decyzji organu pierwszej jak i drugiej instancji. Zgodzić się należy , że w świetle zarzutów odwołania należałoby precyzyjniej, w zaskarżonej decyzji określić treść wezwania z 23.01.2023 r. jako spełniającego treść wniosku zarządcy z 28 kwietnia 2023 r., niemniej jednak w ocenie Sądu naruszenie to nie ma wpływu na prawidłowość wydanej decyzji.
Naruszenie przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., ma miejsce wtedy jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu w całości lub w części, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrócić bowiem należy uwagę, że nie każde naruszenie przepisów postepowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, a tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd (por. uchwała NSA z dnia 25 kwietnia 2005r. sygn. akt FPS 6/04, ONSAiWSA 2005/4/66).
W niniejszej sprawie podnoszone przez stronę naruszenia prawa procesowego nie miały wpływu na wynik sprawy albowiem podnoszone przez stronę okoliczności nie zostały jedynie skarżącemu dostatecznie wyjaśnione, natomiast zasady przekonywania z art. 121 i 124 zostały w niniejszej sprawie zrealizowane.
W zaistniałym stanie faktycznym Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji