Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

I SA/Kr 1102/21

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

I SA/Kr 1102/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Grzegorz Klimek /sprawozdawca/
Urszula Zięba
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Sygn. powiązane
III FSK 752/23 - Wyrok NSA z 2024-03-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 108, art. 116
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 1102/21 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 sierpnia 2022 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Grzegorz Klimek (spr.), Sędzia: WSA Urszula Zięba, Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2022 r., sprawy ze skargi G. T., na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, z dnia 4 czerwca 2021 r. Nr 1201-IEW-2.4123.8.2021.18, w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania spółki w podatku VAT za sierpień i wrzesień 2015, r., - skargę oddala -
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 4 czerwca 2021r. nr 1201-IEW-2.4123.8.2021.18 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej również jako: Organ, Dyrektor, DIAS), po rozpoznaniu odwołania G. T. (dalej również jako: Strona, Podatnik, Skarżący) od decyzji Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie z dnia 31.12.2020r. nr 1271-SEW.4123.55.2020/85344 orzekającej o Jego solidarnej z podmiotem K. sp. z o.o. odpowiedzialności podatkowej jako byłego prezesa zarządu za zaległości podatkowe ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za:
07/2015 r. w wysokości 127.336,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę ustalonymi na dzień wydania zaskarżonej decyzji w wysokości 54.563,00 zł,
08/2015 r. w wysokości 36.250,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę ustalonymi na dzień wydania zaskarżonej decyzji w wysokości 15.287,00 zł,
09/2015 r. w wysokości 43.124,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę ustalonymi na dzień wydania zaskarżonej decyzji w wysokości 17.892,00 zł.
Łączna kwota do zapłaty na dzień wydania zaskarżonej decyzji wynosi 294.452,00 zł,
I. na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm.; dalej jako O.p.) uchylił decyzję Organu pierwszej instancji w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako byłego Prezesa Zarządu ww. Spółki z podmiotem K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. za:
- 07/2015 r. w wysokości 127.336,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę ustalonymi na dzień wydania zaskarżonej decyzji w wysokości 54.563,00 zł,
i w tym uchylonym zakresie umorzył postępowanie,
II. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w pozostałym zakresie, tj. orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako byłego Prezesa Zarządu ww. Spółki z podmiotem K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. za:
- 08/2015r. w wysokości 36.250,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę ustalonymi na dzień wydania zaskarżonej decyzji w wysokości 15.287,00 zł,
- 09/2015r. w wysokości 43.124,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę ustalonymi na dzień wydania zaskarżonej decyzji w wysokości 17.892,00 zł;
utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Przedmiotowe rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
1. Zaległości K. sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług wynikają z nieuregulowanego zobowiązania podatkowego, wykazanego w deklaracji VAT-7 za:
lipiec 2015r. złożonej w dniu 21.08.2015r. w wysokości 2.281,00 zł, natomiast w korekcie deklaracji złożonej w dniu 25.09.2015r. została wykazała kwota do zapłaty w wysokości 127.336,00 zł,
sierpień 2015r. złożonej w dniu 25.09.2015r. w wysokości 36.250,00 zł,
wrzesień 2015r. złożonej w dniu 25.10.2015r. w wysokości 43.124,00 zł.
Spółka K. sp. z o.o. pomimo obowiązku nie dokonała dobrowolnie zapłaty podatku od towarów i usług wynikającego ze złożonych deklaracji podatkowych za ww. okresy. W związku z nieuregulowaniem zaległych zobowiązań w podatku od towarów i usług za ww. okresy zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr:
[...] z dnia 07.09.2015r. obejmujący zaległość z tytułu podatku od towarów i usług w wysokości 2.281,00 zł za lipiec 2015r., który został zmieniony w dniu 05.10.2015 r. w wyniku złożonej korekty deklaracji, która zwiększała zaległość podatkową do kwoty 127.366,00 zł,
[...] z dnia 12.10.2015r. obejmujący zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2015r. w wysokości 36.250,00 zł,
[...] z dnia 17.11.2015r. obejmujący zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2015 r. w wysokości 43.124,00 zł.
Postanowieniem z dnia 24.03.2020r. nr [...] Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone m.in. na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
2. W związku z bezskutecznością egzekucji prowadzonej wobec majątku Spółki K. sp. z o.o. oraz po wystąpieniu pozostałych pozytywnych przesłanek Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie postanowieniem z dnia 30.09.2020r. nr [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie odpowiedzialności Skarżącego jako byłego Prezesa Zarządu K. sp. z o.o. za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2015r., sierpień 2015r. oraz wrzesień 2015r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
Po przeprowadzeniu przedmiotowego postępowania Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie decyzją z dnia 31.12.2020r. nr 1271-SEW.4123.55.2020/85344, orzekł o odpowiedzialności solidarnej Skarżącego ze Spółką K. sp. z o.o. za zaległości podatkowe ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za:
- 07/2015r. w wysokości 127.336,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę ustalonymi na dzień wydania zaskarżonej decyzji w wysokości 54.563,00 zł,
- 08/2015r. w wysokości 36.250,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę ustalonymi na dzień wydania zaskarżonej decyzji w wysokości 15.287,00 zł,
- 09/2015r. w wysokości 43.124,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę ustalonymi na dzień wydania zaskarżonej decyzji w wysokości 17.892,00 zł.
Łączna kwota do zapłaty na dzień wydania zaskarżonej decyzji wynosi 294.452,00 zł.
3. Od decyzji tej Skarżący wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów:
- art. 122, 187 § 1 oraz 191 O.p. poprzez dokonanie przez organ I instancji błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, iż majątek spółki nie jest wystarczający dla zaspokojenia istniejących należności publicznoprawnych,
- art. 122 i 187 O.p. poprzez niepodjęcie przez Organ I instancji wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o niepełny i niezweryfikowany materiał dowodowy,
- art. 188 w zw. z art. 122, art. 180 § 1 i w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez odmowę przeprowadzenia przez Organ I instancji dowodów wskazanych w postanowieniu z dnia 15.12.2020 r. oraz w postanowieniu z dnia 29.12.2020r. tj. dowodu z opinii biegłego ds. księgowości w zakresie tezy tam sformułowanej, pomimo, że dowody te zostały powołane przez odwołującego w celu wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a które to okoliczności na korzyść odwołującego nie zostały wcześniej udowodnione,
- art. 199 w zw. z art. 122, art. 180 § 1 i w zw. z art. 187 § l O.p. poprzez nieprzeprowadzenie przez Organ I instancji dowodu z przesłuchania strony, pomimo że dowód ten był niezbędny w celu wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w szczególności braku winy po stronie odwołującego,
- art. 116 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, w konsekwencji wymierzenie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wskutek przyjęcia, że wystąpiły w sprawie przesłanki pozytywne zastosowania przedmiotowej instytucji oraz nie wskazano przesłanek negatywnych stosowania instytucji, w okolicznościach, gdy skutecznie przedstawiono organowi podatkowemu przesłanki wyłączające ww. odpowiedzialność, tzn. że nawet w przypadku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości niemożliwie było zaspokojenia bieżących roszczeń podatkowych z uwagi na prowadzoną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego egzekucję roszczeń sprzed objęcia funkcji Prezesa Zarządu Spółki przez odwołującego co de facto było niekontrolowanym drenowaniem finansów Spółki podcinającym podstawy jej egzystencji w obrocie gospodarczym, a co może wykazać analiza przepływów pieniężnych w okresie 2014 - 2015.
W oparciu o powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Organowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.
Skarżący wniósł również o:
- rozpoznanie wniosków dowodowych wskazanych w postanowieniach Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie z dnia 15.12.2020r. znak [...] oraz z dnia 29.12.2020r. znak [...[ w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodów w nich wskazanych, a ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie tychże dowodów, wobec faktu ich istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy,
- zwrócenie się do Bank [...] z siedzibą w [...] o udzielenie informacji o zajęciu rachunku bankowego K. sp. z o.o. w banku [...] (obecnie Bank [...]) oraz ściągnięcia z niego kwoty ok. 330.000,00 zł,
- zwrócenie się do Sądu Okręgowego w K. Wydział [...] ul. [...] w K. o odpis aktu oskarżenia do sprawy karnej prowadzonej przez tym Sądem w Wydziale [...] przeciwko M. S. i J. S. do sygn. akt [...].
Skarżący dodatkowo wniósł na wypadek braku podstaw do zastosowania przez Organ odwoławczy art. 233 § 2 O.p. o:
- przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, a to o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków, enumeratywnie wymienionych w odwołaniu na okoliczności związane z powstaniem zaległości podatkowych w Spółce, okoliczności towarzyszących przygotowaniu i podpisaniu umowy restrukturyzacyjnej, formułowania jej treści, etc. zarządzania spółkami K. 1 w szczególności K. sp. z o.o.,
- dowodu z przesłuchania Skarżącego na wszelkie okoliczności związane z zarządzaniem Spółką K. sp. z o.o. i powstaniem zaległości podatkowych;
- dowodów z dokumentów tj. wszystkich dokumentów zajęć aktywów majątkowych spółki K. sp. z o.o. zalegających w aktach postępowań egzekucyjnych prowadzonych przeciwko tej Spółce przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie, kopii porozumienia zawartego w dniu 20.09.2020r. pomiędzy K. sp. z o.o. ze spółką pod firmą T. z siedzibą w K., określające stan wierzytelności Spółki do w/w podmiotu, sprawozdania finansowego Spółki K. sp. z o.o. za rok 2020r. wraz z zestawieniem obrotów na kontach aktywnych za okres: XII 2020; kopii wniosku egzekucyjnego Spółki K. sp. z o.o. z dnia 27.04.2020r., kopii wniosku o ustanowienie zabezpieczenia majątkowego wobec M. S. z dnia 18.01.2021r. wystosowanego do Sądu Okręgowego w K., Wydział [...] w sprawie do sygn. akt [...] - na okoliczność posiadania przez Spółkę K.1 majątku wystarczającego do egzekucji zobowiązań podatkowych;
- dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości - na okoliczności związane z rentownością przedsięwzięcia polegającego na prowadzeniu agencji pracy tymczasowej w 2014 i 2015r. i zdolności do regulowania zobowiązań podatkowych bieżących w konfrontacji do ilości (wysokości) przywłaszczonych przez osoby trzecie środków pieniężnych Spółki,
- dowodu z aktu oskarżenia do sprawy karnej prowadzonej przed Sądem Okręgowym w [...] Wydział [...] przeciwko M. S. i J. S. do sygn. akt [...] - na okoliczność ciążących na oskarżonych zarzutów o wyprowadzenie majątku ze Spółki,
- przesłuchanie w charakterze świadków wskazanych w odwołaniu na okoliczność próby wszczęcia postępowania układowego względem Spółki na co Naczelnik Urzędu nie wyraził zgody.
4. W wyniku rozpoznania odwołania od ww. decyzji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 4 czerwca 2021r.
Organ w uzasadnieniu w pierwszej kolejności zauważył, że zgodnie z art. 22 ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa z dnia 10 września 2015r., do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015r.
Dalej DIAS wskazał, że do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich odnoszą się przepisy Rozdziału 15, Działu III O.p. Następnie przywołał i wyjaśnił treść art. 51, art. 53, art. 107 § 1 i § 2, art. 108 § 1, § 2 i § 3, art. 116 i art. 108 § 2 pkt 3 oraz art. 109 O.p.
Następnie Dyrektor odniósł się do kwestii przedawnienia i stwierdził, że zobowiązanie podatkowe Spółki K. sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za lipiec 2015 r., za które Skarżący miał ponieść odpowiedzialność jako osoba trzecia, wygasło z uwagi na przedawnienie, co również pociąga za sobą wygaśnięcie odsetek od tych zaległości.
Wobec powyższego, Dyrektor uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległość podatkową Spółki w podatku od towarów i usług za lipiec 2015r. wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości podatkowej obliczonymi na dzień 31.12.2020r. - i w tym uchylonym zakresie umorzył postępowanie w sprawie.
Dalej Dyrektor stwierdził, że zobowiązania podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za sierpień 2015r. i wrzesień 2015r. nie uległy przedawnieniu, gdyż zaistniały przesłanki skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań podatkowych. Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie w dniu 15.09.2016r. sporządził zawiadomienie [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności pieniężnej u dłużnika K.2 sp. z o.o. Przedmiotowe zawiadomienie zostało odebrane przez dłużnika zajętej wierzytelności w dniu 19.09.2016r., a zobowiązana Spółka K. sp. z o.o. została zawiadomiona o zastosowaniu środka egzekucyjnego w dniu 20.09.2016r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka z art. 108 § 2 pkt 3 O.p., bowiem wszczęcie postępowania o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe nastąpiło w dniu 30 września 2020r. tj. po uprzednim wszczęciu postępowania egzekucyjnego wobec Spółki.
Następnie Organ przytoczył przepis art. 116 § 1 O.p. i odniósł się do wynikającej z tego przepisu przesłanki bezskuteczności egzekucji wskazując, że z uwagi na nieuregulowanie przez Spółkę przedmiotowych zaległości Naczelnik Urzędu Skarbowego w Krakowie wystawił następujące tytuły wykonawcze: nr [...] z dnia 12.10.2015r. oraz [...] z dnia 17.11.2015r.
Egzekucja prowadzona m.in. na podstawie ww. tytułów wykonawczych wobec majątku Spółki okazała się bezskuteczna. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny, skierował zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych do: Banku, Banku, Banku, Banku, Banku, Banku, Banku, Banku. W konsekwencji nie otrzymano żadnych środków pieniężnych. W toku egzekucji Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie skierował zapytania o rachunki bankowe za pośrednictwem systemu Ognivo. W wyniku uzyskanych odpowiedzi, oprócz znanych rachunków organowi egzekucyjnemu, nie ustalono żadnych innych rachunków. Po sprawdzeniu w dostępnych bazach danych ustalono, że K. sp. z o.o. nie figuruje w systemach dostępnych organowi egzekucyjnemu jako wystawca bądź odbiorca faktur od kwietnia 2018r. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec ww. Zobowiązanej Spółki zostały skierowane zajęcia innych wierzytelności pieniężnych do dłużników zajętych wierzytelności. Z ww. dokonanych czynności egzekucyjnych skutecznymi zajęciami okazały się zajęcia skierowane do: A. sp. z o.o., R. sp. z o.o., N. sp. z o.o., A.1 sp. z o.o. (poprzednie nazwy Spółki: T.1 sp. z o.o., T.2 sp. z o.o, K.2 sp. z o.o., B. sp. z o.o. SP.K, K. sp. z o.o. (czynności dot. zaj. wierzytelności K.3 sp. z o.o.).
W wyniku realizacji zajęć wierzytelności z rachunków bankowych oraz od dłużników zajętych innych wierzytelności ww. Zobowiązanego, uzyskane w toku egzekucji środki pieniężne nie pozwoliły na pełne pokrycie dochodzonych należności.
Organ egzekucyjny nie ustalił innych rachunków bankowych, jak również żadnych innych wierzytelności, z których można by prowadzić skuteczną egzekucję. W toku prowadzonej egzekucji podjęto próby wykonania czynności egzekucyjnych pod adresami rejestracyjnymi, adresami prowadzenia działalności gospodarczej oraz adresami położenia mienia ww. Spółki. Równolegle Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie podjął działania zmierzające do ustalenia, czy Spółka posiada inny majątek, do którego możliwe byłoby skierowanie egzekucji administracyjnej (m.in. nieruchomości, środki transportu). Według Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie wartość nieruchomości jest znacznie mniejsza niż wartości ustanowionych na nich hipotek przymusowych. Stwierdził również, że brak jest jakichkolwiek danych, które świadczyłyby o prowadzeniu działalności gospodarczej przez K. Sp. z o.o., a także o posiadaniu majątku, co do którego możliwe byłoby prowadzenie dalszych, skutecznych czynności egzekucyjnych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych wobec Spółki.
W tych okolicznościach organ egzekucyjny, Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie, postanowieniem z dnia 24.03.2020r. nr [...] umorzył postępowanie z uwagi na bezskuteczność egzekucji, gdyż stwierdził, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Zatem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 116 § 1 O.p. w postaci stwierdzenia bezskuteczności egzekucji.
Organ podniósł, że kolejną przesłanką pozytywną, umożliwiającą wydanie decyzji w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na osobę trzecią jest pełnienie funkcji przez członka zarządu w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego Spółki (art. 116 § 2 O.p.).
Jak wynika z akt sprawy w terminie płatności przedmiotowych, zobowiązań podatkowych zarząd Spółki był jednoosobowy, a Skarżący pełnił w nim funkcję prezesa zarządu K. sp. z o.o. Zgodnie z dokumentami z Sądu Rejonowego dl K. Wydział [...] na stanowisko prezesa zarządu K. spółka z o.o. Skarżący został powołany zgodnie z Uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki pod firmą K. sp. z o.o. z siedzibą w K. z dnia 12.02.2015r. w sprawie powołania Prezesa Zarządu. Informacja ta została ujawniona w KRS Spółki wpisem nr [...] z dnia 16.03.2015r. Natomiast Uchwałą nr [...] z dnia 13.11.2015r. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspolników K. sp. z o.o. z siedzibą w K. Skarżący został odwołany z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu w spółce K. sp. z o.o. - w KRS Spółki informacja ta została dokonana wpisem nr [...] z dnia 08.12.2015r.
W związku z powyższym Dyrektor stwierdził, że przesłanka z art. 116 § 2 O.p. została spełniona.
Zdaniem Organu w niniejszej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki pozytywne umożliwiające przeniesienie na Skarżącego odpowiedzialności za ww. zaległości podatkowe Spółki.
Następnie Dyrektor wymienił przesłanki negatywne wyłączające możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członków Spółki za jej zaległości podatkowe wynikające z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b oraz pkt 2 O.p. Stwierdził, że Skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości, ani że wszczęto postępowanie układowe, także nie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne ani nie zatwierdzono układu w postępowaniu o zatwierdzeniu układu, a tym samym brak jest możliwości uwolnienia Skarżącego od odpowiedzialności jako członka zarządu - na podstawie art. 116 § 1 pkt 1a O.p.
Dalej Dyrektor wskazał, że zgodnie z art. 10 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze w brzmieniu obowiązującym w czasie, kiedy wystąpił właściwy termin do zgłoszenia wniosku o upadłość, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. Niewypłacalność dłużnika istnieje zawsze, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań.
Zdaniem Dyrektora w świetle ww. przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego zarząd Spółki był zobowiązany do złożenia wniosku o upadłość. Z akt sprawy wynika że K. sp. z o.o. posiada zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie prowadził postępowania egzekucyjne na podstawie 30 tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., a najstarsza dochodzona zaległość dotyczyła listopada 2013r. Spółka posiadała zaległości również na rzecz Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie z tytułu:
podatku dochodowego od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2015r., 2016r. oraz 2017r.,
zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za okres styczeń 2016r., luty 2016r. oraz czerwiec 2016r.,
podatku od towarów i usług za okres: wrzesień 2014r., za miesiące od czerwca 2015r. do grudnia 2015r., od stycznia do kwietnia 2016r., od czerwca 2016r. do października 2016r., grudzień 2017r. oraz luty 2018r.,
podatku dochodowego od osób prawnych za 2016r.
Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził, że Spółka zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań podatkowych od listopada 2013r., w związku z tym już od końca grudnia 2013r. stała się niewypłacalna w myśl. art. art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.
Biorąc powyższe pod uwagę, termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe) dla Spółki upłynął co najmniej z początkiem stycznia 2014r. (tj. w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła przesłanka do ogłoszenia upadłości).
Ponadto, mając na uwadze zapisy art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej oraz ww. przepisy ustawy Prawo upadłościowe, Organ I instancji w zaskarżonej decyzji dokonał także analizy kondycji finansowej Spółki. Wskazał, że Spółka w:
- 2013r. osiągnęła zysk w wysokości 85.814,54 zł, co zostało potwierdzone w bilansie porównawczym Spółki za łata 2013 i 2014r. Dodatkowo w ww. bilansie Spółka wykazała, że nie posiada środków trwałych, w tym gruntów (w tym prawo użytkowania wieczystego gruntu), budynków, lokali i obiekty inżynierii lądowej i wodnej, urządzeń technicznych i maszyn, środków trwałych oraz innych środków trwałych. W ww. bilansie Spółka wskazała, że wartość zobowiązań nadzień 31.12.2013r. wynosi 1.283.138,14 zł, a jej rezerwy na zobowiązania i wartość majątku wynosiły 0,00 zł,
- 2014r. osiągnęła stratę w wysokości - 1.473.068,66 zł, co zostało potwierdzone w bilansie Spółki, który został podpisany przez Skarżącego. Dodatkowo w ww. bilansie Spółka wykazała, że nie posiada środków trwałych, w tym gruntów (w tym prawo użytkowania wieczystego gruntu), budynków, lokali i obiekty inżynierii lądowej i wodnej, urządzeń technicznych i maszyn, środków trwałych oraz innych środków trwałych. W ww. bilansie Spółka wskazała, że wartość zobowiązań nadzień 31.12.2014r. wynosi 3.197.911,02 zł, a jej rezerwy na zobowiązania i wartość majątku wynosiły 0,00 zł,
- 2015r. osiągnęła stratę w wysokości - 322.248,83 zł, co zostało potwierdzone w bilansie Spółki. Dodatkowo w ww. bilansie Spółka wykazała, że nie posiada środków trwałych, w tym gruntów (w tym prawo użytkowania wieczystego gruntu), budynków, lokali i obiekty inżynierii lądowej i wodnej, urządzeń technicznych i maszyn, środków trwałych oraz innych środków trwałych. W ww. bilansie Spółka wskazała, że wartość zobowiązań nadzień 31.12.2015r. wynosi 4.982.004,89 zł, a jej rezerwy na zobowiązania wartość majątku wynosiły 0,00 zł.
W kolejnych latach Spółka nadal generowała długi, co zostało wykazane powyżej, a to z kolei potwierdza, że Spółka była niewypłacalna. Dodatkowo w latach 2014-2015 Spółka osiągnęła stratę z prowadzonej działalności gospodarczej.
Podsumowując powyższe Dyrektor tut. Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że istnienie zaległości podatkowych i zaprzestanie ich spłacania świadczy o niewypłacalności Spółki, a tym samym o zaistnieniu obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jednostki.
Dyrektor wskazał, że w czasie kiedy Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki zaistniała podstawa do zgłoszenia wniosku o upadłość, bądź wszczęcia postępowania układowego, czego Skarżący nie uczynił, a tym samym przesłanka uwalniająca, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. nie zaistniała w przedmiotowej sprawie.
Kolejno Organ odniósł się do przesłanki określonej w przepisie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. wskazując, że Skarżący nie wykazał żadnej okoliczności uzasadniającej niemożność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcia postępowania układowego. Tym samym w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki wyłączające odpowiedzialność określone w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p.
Odnosząc się do przesłanki wynikającej z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Dyrektor stwierdził, że dowody przedstawione przez Skarżącego mające potwierdzić istnienie majątku, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, stanowią jedynie polemikę z ustaleniami poczynionymi przez Organ, wynikającą z przedstawionej w środku odwoławczym odmienności ocen w zakresie materiału zebranego w toku postępowania.
W ocenie Organu w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i lit. b i pkt 2 O.p.
Następnie Organ szczegółowo odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów Skarżącego, które uznał za niezasadne.
5.1. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, na ww. decyzję "w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Organu I instancji tj. orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, jako byłego prezesa zarządu, oraz K. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe w podatku VAT za sierpień i wrzesień 2015r". Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 122 O.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów wskazanych przez Skarżącego a mających na celu wykazanie braku winy Skarżącego w zakresie niezgłoszenia wniosku o upadłość Spółki oraz braku możliwości rzeczywistego i efektywnego wykonywania funkcji prezesa zarządu,
- art. 121 O.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez prowadzenie postępowania niebudzący zaufania do organów podatkowych, w szczególności poprzez ocenę materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego, w szczególności poprzez uznanie, iż Skarżący nie wykazał majątku K. sp. z o.o. wystarczającego dla zaspokojenia istniejących należności publicznoprawnych.
W uzasadnieniu skargi, Skarżący przedstawili uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutu i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji organu I oraz poprzedzającej ją decyzję organu I instancji w części utrzymanej w mocy przez Organ II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W skardze zawał również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., uchylenie postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodów wskazanych przez Skarżącego oraz o rozpatrzenie sprawy także pod nieobecność Skarżącego.
5.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
6.1. Odnosząc się na wstępie do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022r. poz. 329; dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
6 .2. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga okazała się niezasadna.
6.3. Na wstępie zaznaczyć należy, że stan faktyczny sprawy, w tym kwoty za które odpowiada Skarżący, ustalone przez organy, opisano szczegółowo w części historycznej wyroku. Przedstawione tam ustalenia organów podatkowych Sąd w pełni akceptuje, przyjmując je za własne.
6.4. Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji zauważyć należy, że – zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 p.p.s.a. – Sąd nie jest związany zarzutami skargi. Mimo, że zarzuty skargi koncentrują się wokół przesłanek negatywnych (brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, wskazanie mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości Spółki) oraz braku możliwości rzeczywistego wykonywania funkcji prezesa zarządu, Sąd jest zobowiązany dokonać kontroli zaskarżonej decyzji (w części w jakiej ją zaskarżono) w granicach sprawy.
W pierwszej kolejności, w zakresie prawa do wydania decyzji, należy zauważyć, że termin na wydanie decyzji, o którym mowa w art. 118 § 1 O.p. (5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa), dotyczy decyzji organu I instancji (zob. wyroki NSA z dnia: 2 grudnia 2021r., III FSK 4366/21; z 22 marca 2022r., III FSK 4813/21; 10 sierpnia 2022r., III FSK 484/22; wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie zaległości podatkowe powstały w 2015r., a decyzję organu I instancji wydano w dniu 31 grudnia 2020r., czyli z zachowaniem ww. 5-letniego terminu. Ponieważ w niniejszej sprawie organ odwoławczy częściowo uchylił decyzję i umorzył postępowanie w sprawie, a w pozostałej części – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie warunek przewidziany w art. 118 § 1 O.p. został zachowany.
6.5. Zgodnie z brzmieniem art. 108 § 2 pkt 3 O.p., w przypadku o którym mowa w § 3, tj. w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie), postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Postępowanie egzekucyjne w zakresie zaległości za sierpień i wrzesień 2015r. wszczęto na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 12.10.2015r. i z dnia 17.11.2015r. (postępowanie egzekucyjne umorzono postanowieniem z dnia 24.03.2020r.). Natomiast postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej wszczęto w niniejszym przypadku postanowieniem z dnia 30.09.2020r. W konsekwencji warunek przewidziany w art. 108 § 2 pkt 3 O.p. również został spełniony w niniejszej sprawie.
6.6. Spełnione zostały również dwie przesłanki pozytywne odpowiedzialności członka zarządu.
Po pierwsze, stwierdzić należy, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki w okresie od 12 lutego 2015r. do dnia 13 listopada 2015r. Natomiast termin płatności zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług zaległości za sierpień i wrzesień 2015r. przypadał odpowiednio we wrześniu i październiku 2015r. W konsekwencji spełniona została przesłanka wynikająca z art. 116 § 2 O.p., zgodnie z którym odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.
Niezasadne są w tym zakresie zarzuty Skarżącego, że mimo pełnienia nie miał on możliwości rzeczywistego i efektywnego wykonywania funkcji członka zarządu z uwagi na bezprawne ograniczenie mu dostępu do podstawowych informacji przez księgową.
W orzecznictwie podnosi się, że odpowiedzialność jest wyłączona, gdy członek zarządu, mimo pełnienia formalnie tej funkcji, obiektywnie (podkreślenie Sądu) nie ma żadnych możliwości kierowania jej sprawami. Zaznaczyć jednak należy, że chodzi tutaj o obiektywne, niezależne od członka zarządu czynniki, np. związane ze stanem zdrowia, które obiektywnie uniemożliwiają mu możliwość kierowania spółką.
Okolicznością taką nie jest z pewnością brak współpracy ze strony księgowej. Należy bowiem zaznaczyć, że to zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę (art. 201 § 1 k.s.h.). Prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Prawa członka zarządu do reprezentowania spółki nie można ograniczyć ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich (art. 204 k.s.h.).
Odmowa ze strony księgowej udzielenia informacji nie jest taką obiektywną przeszkodą uniemożliwiającą kierowanie spółka. W razie odmowy – prezes zarządu spółki miał bowiem możliwość rozwiązania z taką księgową stosunku pracy (w razie zatrudnienia na podstawie umowy o pracę) i zatrudnienia innej księgowej lub zerwania współpracy (w razie współpracy na podstawie umowy cywilnoprawnej) i nawiązania współpracy z innym biurem księgowym.
Ponadto zauważyć należy, że pełnienie funkcji członka zarządu jest dobrowolne. W razie zaistnienia zatem jakichś czynników uniemożliwiających mu – jak twierdzi Skarżący – pełnienie funkcji, powinien złożyć rezygnację. W przeciwnym razie to on jako członek zarządu (a nie księgowa lub inny pracownik Spółki, jej pełnomocnik itd.) będzie ponosił odpowiedzialność na zasadzie art. 116 O.p. Z tego faktu Skarżący doskonale zdawał sobie sprawę. Jak bowiem wynika z treści odwołania, na pytanie osoby pełniącej przed nim funkcję członka zarządu Spółki udzielił jej informacji, że to ona, jako członek zarządu (a nie pełnomocnik Spółki), będzie ponosiła odpowiedzialność za zaległości Spółki wobec ZUS i Urzędu Skarbowego na podstawie art. 116 O.p. i art. 299 k.s.h.
Również wszelkie inne "wewnętrzne stosunki" w Spółce nie mają znaczenia dla ponoszenia odpowiedzialności przez członka zarządu. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że nawet wewnętrze podziały obowiązków wśród członków zarządu (w przypadku zarządu wieloosobowego) nie uprawniają do zwolnienia się któregoś z nich z odpowiedzialności, którą ponoszą wszyscy członkowie zarządu – solidarnie. Tym bardziej w przypadku zarządu jednoosobowego, nie może on zwolnić się z odpowiedzialności ze względu na stosunki wewnętrzne panujące w Spółce,
6.7. Po drugie, spełniona została również przesłanka pozytywna wynikająca z art. z art. 116 § 1 O.p., tzn. egzekucja z majątku spółki okazała siew całości bezskuteczna. Potwierdza to postanowienie Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie z dnia 24.03.2020r. nr [...] umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone m.in. na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
W jego uzasadnieniu opisano szereg czynności, które podjęto w toku postępowania egzekucyjnego, które okazały się jednak bezskuteczne, nie przyniosły efektu w postaci zaspokojenia wierzyciela.
6.8. W zakresie przesłanek egzoneracyjnych (zwalniających z odpowiedzialności) Skarżący wskazywał na istnienie mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części (przesłanka egzoneracyjna określona w art. 116 § 1 pkt 2 O.p.) w postaci: trzech nieruchomości oraz wierzytelności Spółki wobec M. S. i J. S. z tytułu obowiązku naprawienia szkody wobec Spółki (w tej sprawie toczy się postępowanie karne w sprawie o wyprowadzenie majątku ze Spółki, w którym Spółka występuje jako oskarżyciel posiłkowy).
W tym zakresie wskazać należy na ugruntowane poglądy orzecznictwa, które Sąd w niniejszym składzie podziela, przyjmując je z własne.
Przykładowo w wyroku NSA z dnia 16 grudnia 2021r., III FSK 452/21, wskazano, że majątek spółki, wskazanie którego uwalnia od posiłkowej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki kapitałowej powinien realnie istnieć (a nie być przyszły, czy iluzoryczny) i w znacznej części umożliwiać rzeczywiste zaspokojenie roszczeń podmiotu uprawnionego z tytułu podatku.
Wskazanie mienia spółki, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p., powinno nastąpić poprzez wskazanie konkretnego składnika majątkowego, nadającego się do efektywnej egzekucji. W zakresie wierzytelności przyjmuje się, że tylko wierzytelności spółki, które są stwierdzone i pewne w dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy, tzn. wynikają z orzeczenia sądu, zawartej ugody sądowej czy uznania długu, mogą być dochodzone w ramach prowadzonej egzekucji (wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021r., III FSK 4518/21).
Tylko realnie istniejące mienie, dokładnie zidentyfikowane i istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełnia przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 2 o.p. (wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021r., III FSK 4634/21).
W tym zakresie, w przypadku dwóch pierwszych wskazanych nieruchomości należy zauważyć, że:
1) księga wieczysta nr [...] jest prowadzona dla nieruchomości położonej w D., stanowiącej grunty orne o powierzchni 0,15 ha. Natomiast w dziale lV widnieje wpis hipoteki przymusowej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. na kwotę [...] zł,
2) księga wieczysta nr [...] jest prowadzona dla nieruchomości położonej w D., stanowiącej grunty orne o powierzchni 0,09 ha. Natomiast w dziale IV widnieją wpisy hipoteki przymusowej na rzecz Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. na łączną kwotę [...] zł.
Te dwie nieruchomości były znane organowi egzekucyjnemu w toku egzekucji. Z akt sprawy wynika (notatka służbowa), że pracownicy organu egzekucyjnego udali się w dniu 27.11.2019 r. pod adres ww. nieruchomości będących własnością Spółki. W trakcie wizji w terenie ustalono, że ww. działki nie są zabudowane oraz zagospodarowane. Brak jest do nich utwardzonej drogi dojazdowej. Dodatkowo nie stwierdzono, aby do działek były doprowadzone media. Organ egzekucyjny podjął ustalenia orientacyjnej wartości działek budowlanych i rolnych znajdujących się w miejscowości D. za pośrednictwem internetu (portal [...]) oraz informacji od rzeczoznawców majątkowych. W jej toku przeanalizowano ceny działek rolnych oraz budowlanych.
Według tychże ustaleń wartość pierwszej z ww. nieruchomości (przy założeniu, że ww. działka w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego będzie ujęta jako działka budowlana – a na ówczesny czas była działką rolną) wynosi nie więcej niż 195.000,00 zł. Natomiast w przypadku drugiej – wartość ta wynosiła 117.000,00 zł.
Zatem wartość hipotek kilkukrotnie przewyższała wartość działek wynikającą z dokonanej analizy i to nawet przy uwzględnieniu cen dla działek budowlanych, a nie rolnych (a taki status te działki posiadały).
W konsekwencji należy zgodzić się ze stanowiskiem Organu, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny kieruje się zasadą celowości wyrażoną w art. 7 § 2 u.p.e.a., która stanowi, że "organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego". Organ egzekucyjny powinien uwzględniać zasady postępowania egzekucyjnego zawarte w ww. przepisie, z których wynika, że obrany sposób prowadzenia egzekucji winien uwzględniać nie tylko możliwości zastosowania danego środka egzekucyjnego, ale także jego kosztowność. Celem prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest wyegzekwowanie należności dochodzonych na podstawie tytułów wykonawczych, a nie generowanie w nieskończoność kosztów egzekucyjnych oraz wydatków egzekucyjnych, które dodatkowo obciążają już zadłużonego Zobowiązanego.
Słusznie zatem – zdaniem Sądu – organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne, mimo istnienia ww. nieruchomości obciążonych tak znacznymi hipotekami, znacznie przekraczającymi wartość nieruchomości wynikającą z ww. wstępnej analizy. Jednocześnie mienie to nie spełnia warunku określonego w art. 116 § 1 pkt 2 O.p.
W zakresie trzeciej z nieruchomości wskazywanych przez Skarżącego zawarto umowę sprzedaży z dnia 04.12.2019r., akt notarialny Rep. [...], z którego wynika, że umowa ta dotyczy sprzedażny warunkowej nieruchomości położonej w województwie [...], powiat [...], gmina[..], miejscowość A., dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w J. Wydział [...] nr [...], obejmująca grunty orne o powierzchni 0,10 ha. Z treści ww. umowy sprzedaży warunkowej wynika, że Spółka nabędzie ww. nieruchomość pod warunkiem, że Lasy Państwowe posiadające prawo pierwokupu nie skorzystają ze swojego przywileju.
Z treści księgi wieczystej w czasie prowadzenia postepowania podatkowego w niniejszej sprawie, nie wynikało aby Spółka była wpisana do treści księgi jako właściciel nieruchomości.
W konsekwencji mienie to nie spełniało warunku określonego w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., gdyż nie nadawało się do egzekucji, nie stanowiło mienia z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Warunku tego nie spełnia również wierzytelność Spółki wobec panów M. S. i J. S. z tytułu obowiązku naprawienia szkody wobec Spółki. Jak wynika z treści skargi w tej sprawie toczy się postępowanie karne w sprawie o wyprowadzenie majątku ze Spółki, w którym Spółka występuje jako oskarżyciel posiłkowy. Skoro postępowanie nadal się toczy, to wierzytelność ta jest czysto hipotetyczna. Brak prawomocnego wyroku sądu powoduje, że wierzytelność ta nie spełnia definicji z art. 116 § 1 pkt 2 O.p., gdyż nie stanowi mienia z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
6.9. W zakresie przesłanek egzoneracyjnych dot. niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie oraz braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, Skarżący podnosi w treści skargi, że Skarżący zmierzał do wykazania, iż nie ponosi winy za zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Na skutek dynamiki procesów wewnątrz Spółki Skarżący stopniowo zdobywał wiedzę o stanie rzeczy, w tym o stanie jej zadłużenia a także o możliwościach zażegnania kryzysu w finansach Spółki. Z pewnością istotną kwestią było planowane dofinansowanie Spółki w kwocie ok 1 mln złotych, które to finansowanie wydawało się realne w momencie objęcia przez Skarżącego funkcji. Fakt, niewywiązania się z zaciągniętego zobowiązania przez poprzedniczkę Skarżącego nie powinien go obciążać. Z pewnością bowiem dofinansowanie na planowanym poziomie umożliwiłoby zapłatę należności publicznoprawnych Spółki. Ponadto wskazał na istniejące utrudnienia w ocenie stanu majątkowego Spółki w okresie, gdy pełnił funkcję członka zarządu, które wynikały przede wszystkim z odmowy udzielania informacji przez księgową Spółki.
Odnosząc się do tych zarzutów należy stwierdzić, że członek zarządu to nie zwykły pracownik spółki. Posiada szerokie uprawnienia, ale i ciąży na nim wielka odpowiedzialność. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że członkowi zarządu powinien na bieżąco być znany stan finansów Spółki. Obejmując funkcję członka zarządu kandydat powinien zapoznać się z sytuacją majątkową spółki, a jeśli występują w tym zakresie jakieś przeszkody – powinien nie decydować się na objęcie tej funkcji, gdyż w przeciwnym razie naraża się na odpowiedzialność z art. 116 i art. 299 k.s.h.
Skarżący – jak twierdzi – stopniowo zdobywał wiedzę o stanie zadłużenia Spółki. Nie można jednak nie zauważyć, że Skarżący jeszcze przed objęciem funkcji zdawał sobie sprawę z zadłużenia Spółki wobec ZUS i Urzędu Skarbowego, co wynika z powoływanej już rozmowy z osobą pełniącą przed funkcję członka zarządu Spółki, w toku której udzielił jej informacji, że to ona, jako członek zarządu (a nie pełnomocnik Spółki), będzie ponosiła odpowiedzialność za zaległości Spółki wobec ZUS i Urzędu Skarbowego na podstawie art. 116 O.p. i art. 299 k.s.h.
Zatem już w momencie objęcia funkcji członka zarządu Skarżący miał świadomość o zaległościach Spółki, nawet jeśli były one niepełne. Fakt, że – jako prezes zarządu – nie potrafił wyegzekwować udzielenia pełnych informacji od księgowej nie jest w tej sytuacji żadną "okolicznością łagodzącą". Wszelkie wewnętrzne stosunki w spółce – jak już wspomniano przy omawianiu przesłanki pozytywnej – nie mają znaczenia dla ponoszenia odpowiedzialności przez członka zarządu.
Skarżący nie ponosi oczywiście odpowiedzialności za zaległości podatkowe, których termin płatności przypadał przed objęciem funkcji. Ale – jak ustaliły organy – już przed objęciem funkcji członka zarządu przez Skarżącego – Spółka posiadała liczne zaległości m.in. wobec ZUS i organów skarbowych. Zaległości te systematycznie narastały.
Zatem termin właściwy na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości przypadał zanim Skarżący objął funkcje członka zarządu. Fakt, że poprzedni zarząd nie zgłosił takiego wniosku, nie zwalnia Skarżącego od zgłoszenia takiego wniosku. Jak już wspomniano – obejmując funkcję – powinien uprzednio zorientować się w sytuacji majątkowej Spółki. A w sytuacji jaka zaistniała w niniejszej sprawie (wystąpienie przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przed objęciem funkcji przez Skarżącego i brak złożenia takiego wniosku przez poprzedni zarząd) Skarżący powinien zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie 14 dni od objęcia funkcji członka zarządu.
Z odpowiedzialności nie zwalnia również fakt, że Skarżący liczył na dofinansowanie Spółki w kwocie ok 1 mln złotych, które to finansowanie wydawało się realne w momencie objęcia przez Skarżącego funkcji.
Wystąpienie przesłanki do ogłoszenia upadłości zobowiązuje członków zarządu do zgłoszenia takiego wniosku. W orzecznictwie podnosi się wprawdzie, że nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jeśli jednak zarządzający spółką takie ryzyko podejmuje, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, sam będzie musiał ponieść subsydiamą odpowiedzialność finansową (wyroki NSA: z dnia: 22 czerwca 2021r., III FSK 62/21; z dnia 23 września 2020r., II FSK 1392/18; z dnia 4 grudnia 2012r., I FSK 110/12; wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 marca 2012r., I SA/Kr 127/12; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 października 2012r., I SA/Gd 558/12; wyrok NSA).
W konsekwencji zarzuty Skrżącego w zakresie przesłanek z art. 116 § 1 pkt 1 O.p. należy uznać za bezzasadne.
6.10. Niezasadne są również zarzuty dotyczące odmowy przeprowadzania dowodów wnioskowanych przez Stronę.
Okoliczności na jakie mieli być przesłuchani świadkowie i Strona nie mają znaczenia dla odpowiedzialności osób trzecich. W tym zakresie istotne są przede wszystkim ww. przesłanki odpowiedzialności. Dla zakresu tej odpowiedzialności nie ma natomiast znaczenia sposób powstania zaległości, w tym kto i w jakim stopniu przyczynił się do ich powstania, czy powstały one z winy członka zarządu, z winy osób trzecich, czy też w sposób obiektywnie niezawiniony przez nikogo. Kwestia winy z zakresie odpowiedzialności członka zarządu ma znaczenie jedynie w zakresie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a nie w zakresie "przyczynienia się" do powstania tychże zaległości.
Również przygotowywanie umowy restrukturyzacyjnej nie ma wpływu na tę odpowiedzialność. Jak już wspomniano zarząd ma prawo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości i próbę "naprawy" spółki, ale ryzyko niepowodzenia tej operacji spoczywa na zarządzie.
Natomiast dokumenty z postępowania egzekucyjnego znajdują się w aktach sprawy.
Również kwestia rentowności prowadzonej przez Spółkę działalności w żaden sposób nie wpływa na zakres odpowiedzialności członka zarządu, zatem powoływanie biegłego na tę okoliczność jest zupełnie bezzasadne.
Dokumentacja z prowadzonej sprawy karnej przeciwko panom S. także nie ma znaczenia. Dopóki Skarżący nie wskaże prawomocnego wyroku nadającego się do egzekucji, wierzytelność wobec oskarżonych jest tylko hipotetyczna, zatem – jak już wskazano – nie spełnia warunku przesłanki egzoneracyjnej.
Brak wyrażenia zgody przez Naczelnika US na wszczęcie postępowania układowego wobec Spółki, jak też prowadzenie przez Naczelnika US egzekucji wobec Spółki również nie ma żadnego wpływu na zakres odpowiedzialności członka zarządu, zatem ww. wniosek dowodowy nie ma żadnego znaczenia dla sprawy.
6.11. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.