I SA/Kr 1102/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi G. T., byłego prezesa zarządu spółki K. sp. z o.o., na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2015 r. wraz z odsetkami. Łączna kwota zaległości wynosiła ponad 294 tys. zł. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 122, 187, 191, 188, 199 oraz 116, poprzez błędne ustalenia faktyczne, nieprzeprowadzenie niezbędnych dowodów (np. z opinii biegłego, przesłuchania strony) oraz niewłaściwe zastosowanie art. 116 O.p. Podnosił, że nie ponosi winy za niezgłoszenie wniosku o upadłość, a spółka posiadała majątek pozwalający na zaspokojenie należności. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy. Potwierdził, że skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu w okresie, gdy przypadał termin płatności zaległości podatkowych (sierpień i wrzesień 2015 r.), co spełniało pozytywną przesłankę odpowiedzialności z art. 116 § 2 O.p. Sąd uznał również, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, co potwierdza postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, spełniając tym samym kolejną przesłankę pozytywną z art. 116 § 1 O.p. Odnosząc się do przesłanek negatywnych, sąd uznał, że skarżący nie wykazał istnienia majątku spółki, który realnie umożliwiałby zaspokojenie zaległości podatkowych. Wskazane przez skarżącego nieruchomości były obciążone hipotekami znacznie przewyższającymi ich wartość, a wierzytelność wobec osób fizycznych była czysto hipotetyczna z uwagi na toczące się postępowanie karne. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność członka zarządu jest obiektywna i nie zwalnia go brak współpracy ze strony księgowej czy nadzieja na przyszłe dofinansowanie. Sąd uznał również, że skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, wskazując, że już przed objęciem funkcji miał świadomość zadłużenia spółki, a termin do zgłoszenia wniosku o upadłość upłynął jeszcze przed objęciem przez niego stanowiska.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności solidarnej członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście przesłanek pozytywnych i negatywnych, a także obiektywnego charakteru tej odpowiedzialności.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w danym okresie. Należy uwzględniać ewentualne zmiany legislacyjne i orzecznicze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy były prezes zarządu spółki może ponosić solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a spółka nie złożyła wniosku o upadłość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, były prezes zarządu może ponosić odpowiedzialność, jeśli spełnione są przesłanki pozytywne (pełnienie funkcji w okresie powstania zaległości, bezskuteczność egzekucji) i nie wykaże przesłanek negatywnych zwalniających z odpowiedzialności (np. wykazanie majątku spółki pozwalającego na zaspokojenie należności, wykazanie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący pełnił funkcję prezesa w okresie powstania zaległości, egzekucja była bezskuteczna, a skarżący nie wykazał majątku spółki pozwalającego na zaspokojenie należności ani braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Podkreślono obiektywny charakter odpowiedzialności członka zarządu.
Czy brak możliwości uzyskania informacji od księgowej spółki przez prezesa zarządu może stanowić przesłankę zwalniającą go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak współpracy ze strony księgowej nie jest obiektywną przeszkodą uniemożliwiającą kierowanie spółką i nie zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności. Prezes zarządu ma obowiązek zapewnić sobie dostęp do informacji i może rozwiązać umowę z księgową lub zatrudnić inną.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że odpowiedzialność członka zarządu jest obiektywna, a wewnętrzne problemy w spółce, takie jak brak współpracy ze strony księgowej, nie wpływają na jego odpowiedzialność. Prezes zarządu powinien sam zadbać o dostęp do informacji lub zrezygnować z funkcji.
Czy wskazanie przez członka zarządu nieruchomości obciążonych hipotekami znacznie przewyższającymi ich wartość może stanowić przesłankę zwalniającą z odpowiedzialności za zaległości podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wskazane mienie musi realnie istnieć i w znacznej części umożliwiać rzeczywiste zaspokojenie roszczeń. Nieruchomości obciążone hipotekami przewyższającymi ich wartość nie spełniają tego warunku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wskazane przez skarżącego nieruchomości, obciążone hipotekami znacznie przekraczającymi ich wartość, nie nadawały się do efektywnej egzekucji i nie spełniały warunku z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Podobnie wierzytelność wobec osób fizycznych była czysto hipotetyczna.
Przepisy (12)
Główne
O.p. art. 108 § 2 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
O.p. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki pozytywne (bezskuteczność egzekucji) i negatywne (wykazanie majątku, brak winy w niezgłoszeniu upadłości) odpowiedzialności członków zarządu.
O.p. art. 116 § 2
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków.
Pomocnicze
O.p. art. 118 § 1
Ordynacja podatkowa
Termin 5 lat na wydanie decyzji organu I instancji od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli jest niezasadna.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami skargi.
O.p. art. 233 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
O.p. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji i w tym zakresie umarza postępowanie.
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. Prawo upadłościowe i naprawcze art. 10
Dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. Prawo upadłościowe i naprawcze art. 11 § 1 i 2
Definicja niewypłacalności dłużnika.
k.s.h. art. 201 § 1
Kodeks spółek handlowych
Zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę.
k.s.h. art. 204
Kodeks spółek handlowych
Prawa członka zarządu do reprezentowania spółki nie można ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spełnienie przesłanek pozytywnych odpowiedzialności członka zarządu (pełnienie funkcji w okresie powstania zaległości, bezskuteczność egzekucji). • Niewykazanie przez skarżącego przesłanek negatywnych zwalniających z odpowiedzialności (np. brak majątku spółki, brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość). • Obiektywny charakter odpowiedzialności członka zarządu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przez organy podatkowe. • Argumenty o braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość z uwagi na brak informacji od księgowej i nadzieję na dofinansowanie. • Argumenty o istnieniu majątku spółki pozwalającego na zaspokojenie należności.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność jest wyłączona, gdy członek zarządu, mimo pełnienia formalnie tej funkcji, obiektywnie (podkreślenie Sądu) nie ma żadnych możliwości kierowania jej sprawami. • Okolicznością taką nie jest z pewnością brak współpracy ze strony księgowej. • Pełnienie funkcji członka zarządu jest dobrowolne. W razie zaistnienia zatem jakichś czynników uniemożliwiających mu – jak twierdzi Skarżący – pełnienie funkcji, powinien złożyć rezygnację. • Wskazanie mienia spółki, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p., powinno nastąpić poprzez wskazanie konkretnego składnika majątkowego, nadającego się do efektywnej egzekucji. • Członek zarządu to nie zwykły pracownik spółki. Posiada szerokie uprawnienia, ale i ciąży na nim wielka odpowiedzialność.
Skład orzekający
Bogusław Wolas
przewodniczący
Grzegorz Klimek
sprawozdawca
Urszula Zięba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności solidarnej członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście przesłanek pozytywnych i negatywnych, a także obiektywnego charakteru tej odpowiedzialności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w danym okresie. Należy uwzględniać ewentualne zmiany legislacyjne i orzecznicze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej byłego prezesa za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Podkreśla znaczenie należytej staranności w zarządzaniu i konsekwencje zaniechań.
“Czy możesz stracić majątek przez błędy poprzedniego zarządu? Sąd wyjaśnia odpowiedzialność prezesa za długi spółki.”
Dane finansowe
WPS: 294 452 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.