I SA/KR 108/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. Sp. z o.o. Sp.k. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od lipca 2019 r. do września 2020 r. Spółka odliczyła podatek naliczony z faktur wystawionych przez trzy firmy: P. Sp. z o.o., Z. Sp. z o.o. i A. Sp. z o.o. Organy podatkowe zakwestionowały te odliczenia, uznając, że faktury te nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych, a spółki wystawiające faktury nie prowadziły faktycznej działalności gospodarczej. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i analizę rachunków bankowych, doszedł do wniosku, że spółka skarżąca miała świadomość udziału w procederze wystawiania tzw. "pustych faktur". Sąd podkreślił, że kluczową rolę w podejmowanych przez spółkę działaniach odgrywał M. P., a przedstawione przez niego wyjaśnienia dotyczące współpracy z kwestionowanymi podmiotami były nielogiczne i sprzeczne. Sąd uznał, że spółka nie może skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, ponieważ faktury te nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W związku z tym, że spółka miała świadomość udziału w oszukańczym procederze, sąd uznał za zasadne ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100% podatku naliczonego, zgodnie z art. 112c ustawy o VAT. Skarga spółki została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie odpowiedzialności podatnika za odliczenie VAT z pustych faktur, gdy miał świadomość udziału w oszukańczym procederze. Podkreślenie znaczenia rzeczywistego zdarzenia gospodarczego jako podstawy odliczenia VAT.
Dotyczy sytuacji, w której podatnik miał świadomość udziału w oszukańczym procederze. Nie dotyczy sytuacji, gdy podatnik działał w dobrej wierze i dochował należytej staranności, a mimo to został oszukany przez kontrahenta.
Zagadnienia prawne (4)
Czy spółka miała świadomość udziału w procederze wystawiania tzw. "pustych faktur" VAT, co skutkowałoby utratą prawa do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka miała świadomość udziału w procederze wystawiania tzw. "pustych faktur" VAT.
Uzasadnienie
Sąd uznał wyjaśnienia spółki za nielogiczne i sprzeczne, a działania jej reprezentanta (M. P.) za świadczące o wiedzy o nieprawidłowościach. Brak było rzeczywistych transakcji gospodarczych, a spółki wystawiające faktury nie prowadziły działalności.
Czy spółka dochowała należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów wystawiających faktury VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nawet gdyby dochowała, nie miałoby to znaczenia, ponieważ spółka miała świadomość udziału w oszukańczym procederze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet jeśli spółka sprawdzała kontrahentów, to fakt, że umowy były podpisywane przez osoby nieuprawnione, a wyjaśnienia dotyczące współpracy były nielogiczne, świadczy o braku rzeczywistej weryfikacji lub świadomej akceptacji ryzyka.
Czy faktury dokumentujące usługi budowlane, wystawione przez podmioty nieprowadzące faktycznej działalności, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Uzasadnienie
Prawo do odliczenia VAT przysługuje tylko w odniesieniu do podatku naliczonego związanego z faktycznie dokonanymi czynnościami opodatkowanymi. Sama faktura nie tworzy prawa do odliczenia, jeśli nie towarzyszy jej rzeczywiste zdarzenie gospodarcze.
Czy zasadne jest ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100% podatku naliczonego w przypadku świadomego udziału podatnika w oszukańczym procederze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 112c ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Przepis ten przewiduje ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100% w przypadku, gdy nieprawidłowość wynika z celowego działania podatnika lub jego kontrahenta, o którym podatnik miał wiedzę, i dotyczy faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane.
Przepisy (11)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 112c § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100% podatku naliczonego wynikającego z faktury stwierdzającej czynności, które nie zostały dokonane, w części dotyczącej tych czynności, jeżeli nieprawidłowość była skutkiem celowego działania podatnika lub jego kontrahenta, o którym podatnik miał wiedzę.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej - organ podatkowy jest obowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika.
u.p.t.u. art. 112b
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dotyczy przypadków, w których nieprawidłowość wynika z celowego działania podatnika lub jego kontrahenta.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji i postępowania.
k.c. art. 647 § § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność inwestora za wynagrodzenie podwykonawcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka miała świadomość udziału w procederze wystawiania pustych faktur VAT. • Faktury wystawione przez P. Sp. z o.o., Z. Sp. z o.o. i A. Sp. z o.o. nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. • Spółki wystawiające faktury nie prowadziły faktycznej działalności gospodarczej. • Nielogiczne i sprzeczne wyjaśnienia reprezentanta spółki (M. P.) świadczą o wiedzy o nieprawidłowościach. • Brak rzeczywistych transakcji gospodarczych uniemożliwia odliczenie podatku naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. • Ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100% jest zasadne w przypadku świadomego udziału w oszukańczym procederze (art. 112c u.p.t.u.).
Odrzucone argumenty
Transakcje zawierane przez Spółkę miały wymiar rzeczywisty i rzeczowy. • Wynajęci pracownicy rzeczywiście wykonywali prace za stawki rynkowe. • Spółka nie miała wiedzy o nieuczciwej działalności kontrahentów. • Sezonowość pracy uzasadniała wynajem pracowników zamiast ich zatrudnianie. • Spółka dochowała należytej staranności w weryfikacji kontrahentów. • Wpis członka zarządu do KRS ma charakter deklaratoryjny. • Spółka nie miała obowiązku weryfikowania zatrudnienia wynajmowanych pracowników. • Brak formalnego zgłoszenia podwykonawcy nie oznacza braku jego działania. • Spółka prowadziła faktyczną działalność gospodarczą i nie wyprowadzała środków z ZUS. • Wyrok TSUE C-537/22 nakazuje, że nie jest wymagana dogłębna weryfikacja kontrahenta. • Brak powiązań osobowych i kapitałowych między M. P. a T. G. i innymi spółkami. • Spółka nigdy nie wykonywała zawyżonych przelewów do ZUS z rachunku VAT.
Godne uwagi sformułowania
Spółka miała świadomość udziału w oszukańczym procederze wystawiania tzw. "pustych faktur". • Faktura nie tworzy prawa do odliczenia podatku, jeśli nie towarzyszy jej rzeczywiste zdarzenie gospodarcze. • Prawo do odliczenia dotyczy wyłącznie tych czynności, które faktycznie zostały dokonane. • Wyjaśnienia M. P. wynikają mało wiarygodne powody dla których wszedł on we współpracę z przedmiotowymi spółkami. • Znamienne jest również to, że po kilku miesiącach współpraca z jedną firmą często przy tych samych czynnościach kończyła się, mimo braku zastrzeżeń co do rzekomej pracy tych firm.
Skład orzekający
Piotr Głowacki
przewodniczący
Paweł Dąbek
sprawozdawca
Jarosław Wiśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie odpowiedzialności podatnika za odliczenie VAT z pustych faktur, gdy miał świadomość udziału w oszukańczym procederze. Podkreślenie znaczenia rzeczywistego zdarzenia gospodarczego jako podstawy odliczenia VAT."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, w której podatnik miał świadomość udziału w oszukańczym procederze. Nie dotyczy sytuacji, gdy podatnik działał w dobrej wierze i dochował należytej staranności, a mimo to został oszukany przez kontrahenta.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu pustych faktur VAT i oszustw podatkowych, pokazując, jak sądy oceniają świadomość podatnika i jego odpowiedzialność. Jest to temat niezwykle istotny dla przedsiębiorców i księgowych.
“Puste faktury VAT: Czy Twoja firma może stracić prawo do odliczenia, nawet jeśli działała w dobrej wierze?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.