I SA/Ke 64/25

I SA/Ke 64/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący/
Magdalena Stępniak /sprawozdawca/
Mirosław Surma
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1539
art. 92 c,art. 92b,  art. 92a ust. 1, 7, art. 87 ust. 3, 4, art. 87,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 34 ust. 3, 5, 5 lit. b ppkt (ii), (iii), (iv),
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Surma, Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 grudnia 2024 r. nr BP.501.2389.2024.2462.WA7.651547 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 16 grudnia 2024 r.
nr BP.501.2389.2024.2462.WA7.651547 utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 3 października 2024 r.
nr MA.8140.127.2024.VII1215.TD o nałożeniu J. K. kary pieniężnej
w wysokości 900 zł.
Organ ustalił, że 24 kwietnia 2024 r. przeprowadzono kontrolę drogową na drodze krajowej nr [...] w miejscowości B., samochodu ciężarowego marki M. o nr rej. [...] Pojazdem kierował B. R.. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy z miejscowości S.-K. do miejscowości C.. Kontrolowany przewóz wykonywany był na rzecz i w imieniu strony. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli
nr [...] Organ stwierdził, że kierowca nie okazał dokumentu związanego z przewożonym ładunkiem. Obowiązek posiadania takiego dokumentu przez kierowcę wykonującego przewóz drogowy rzeczy wynika
z art. 87 ust. 3 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. z 2024 r., poz. 1539) dalej "u.t.d." Niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa
w art. 87 jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 500 zł – lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d.
Organ ustalił ponadto, że kierowca nie spełnił wymogu ręcznego wprowadzania danych w okresach 3.04.2024 - 4.04.2024, 05.04.2024 - 08.04.2024, 08.04.2024 - 09.04.2024, 09.04.2024 - 10.04.2024, 12.04.2024 - 15.04.2024, 19.04.2024-22.04.2024, 22.04.2024 - 23.04.2024, 23.04.2024-24.04.2024. Łącznie kierowca nie dokonał 8 wpisów manualnych. Obowiązek w powyższym zakresie wynika z art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym
i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1) dalej "rozporządzenie 165/2014". Przepis lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje karą 50 zł niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy za każdy wpis. Z uwagi na to kara w tym zakresie wynosi 400 zł.
Organ stwierdził, że z analizy całości materiału dowodowego nie wynikają okoliczności pozwalające na zastosowanie art. 92b oraz art. 92c u.t.d. Podkreślił, że to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające
z tego przepisu. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, mogących obalić ustalenia organu I instancji. Wszystkie okoliczności sprawy były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. Wpływ przedsiębiorcy przejawia się w braku kontroli nad kierowcą, oraz braku reakcji na popełniane przez niego naruszenia. Przedsiębiorca nie wskazał wystąpienia żadnych innych okoliczności na które nie miał wpływu, lub których nie mógł przewidzieć.
Organ wskazał, że art. 92b u.t.d. może mieć zastosowanie wyłącznie
w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie zostały zaś stwierdzone.
Na powyższą decyzję J. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzuciła naruszenie: art. 92c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i nałożenie kary pieniężnej w wysokości 900 zł, podczas gdy w niniejszej sprawie stwierdzone niedopatrzenia wynikały jedynie z racji wieku kierowcy, który znajduje się w wieku przedemerytalnym, zaś z akt sprawy bezspornie wynika, że brak zapisów jest jedynie skutkiem niedopatrzenia, a co za tym idzie uchybienia te należy potraktować jako czyn o znikomej społecznej szkodliwości i odstąpić od ukarania, a następnie umorzyć postępowanie.
W ocenie skarżącej kierowca B. R. nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł on przewidzieć. Uchybienia, za które ponosi odpowiedzialność skarżąca potraktować należy jako czyn o znikomej społecznej szkodliwości i odstąpić od ukarania, a następnie umorzyć postępowanie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.)
i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2024, poz. 935), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady- związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że stan faktyczny znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do powołanej regulacji sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron
w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku, nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę organ zawarł wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Pełnomocnik skarżącej, któremu doręczono to pismo procesowe, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy w ww. terminie.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 900 zł za naruszenie obowiązków przewozu drogowego, o których mowa w przepisach ustawy o transporcie drogowym i rozporządzeniu nr 165/2014 Naruszenie wymienionych przepisów zostało stwierdzono podczas kontroli drogowej. Nakładając kary określone w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ jednocześnie stwierdził brak przesłanek wyłączających odpowiedzialność przewoźnika za stwierdzone naruszenia (art. 92c u.t.d).
Organ prawidłowo wskazał na podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1 u.t.d. Przepis ten przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia
w tym zakresie. Zgodnie z powołaną regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od
50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł (art. 92a ust. 3).
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego
i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d.
Skarżąca nie kwestionowała w toku postępowania oraz w skardze stwierdzonych przez organ podczas kontroli drogowej naruszeń.
Przeprowadzając w tym zakresie kontrolę z urzędu sąd stwierdził, że organ dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie naruszeń obowiązków przewozu drogowego.
Wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 87 ust. 3 u.t.d. kierowca nie okazał dokumentu związanego z przewożonym ładunkiem, pomimo tego że wykonywał transport drogowy rzeczy (ziemi). Stosownie natomiast do powołanej regulacji podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego,
z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem.
W konsekwencji organ prawidłowo zakwalifikował powyższe naruszenie do poz. l.p. 1.12 załącznika nr 3 do ut.d. – niewyposażenie kierowcy w dokumenty,
o których mowa w art. 87 u.t.d. – za każdy dokument. Kara za to naruszenie wynosi 500 zł.
Nie budzi również wątpliwości fakt zaistnienia naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy. Zgodnie z art. 34 ust. 3 rozporządzenia 165/2014 bowiem jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv): a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf. Kierowcy: a) zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu; b) obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów (art. 34 ust. 5). Organ ustalił, że skarżący nie dokonała 8 wpisów manualnych. Prawidłowo zatem za to naruszenie nałożył kare 400 zł (8 × 50). Stosownie bowiem do lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. kara za niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy wynosi 50 zł za każdy wpis.
Powyższych ustaleń organ dokonał na podstawie prawidłowo zgromadzonego i rozpatrzonego materiału dowodowego (protokół kontroli, dane cyfrowe). Prawidłowo następnie, stosownie do wykazu naruszeń zawartego w załączniku nr 3 do ustawy
o transporcie drogowym nałożył kary za te naruszenia. Powyższe okoliczności zostały szczegółowo przedstawione i omówione przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, których ocenę dokonaną przez organ należy w pełni zaakceptować, jako spełniającą wymogi z art. 80 K.p.a.
Wymaga wyjaśnienia, że określone w załączniku nr 3 do ustawy kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana w załączniku. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. Pierwszy
z przepisów odnosi się jedynie do naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. W niniejszej sprawie naruszeń w tym zakresie nie stwierdzono.
Z kolei art. 92c u.t.d. odnosi się generalnie do wszystkich naruszeń, za które grozi przewidziana w art. 92a ust. 1 kara. Z przepisu art. 92c u.t.d. wynika, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia,
a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wprowadza zatem wymogi bardziej rygorystyczne niż art. 92b ust. 1 u.t.d. Do tego by uwolnić się od odpowiedzialności nie wystarczy już by podmiot wykonujący przewozy wykazał właściwą dyscyplinę pracy i poprawny system wynagradzania. Musi on bowiem wykazać okoliczności wskazujące, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (obie przesłanki spełnione muszą być kumulatywnie). Tylko wówczas postępowania
w sprawie nałożenia kary nie wszczyna się, a wszczęte umarza.
Trafnie organy oceniły, że takich okoliczności skarżąca nie wykazała. Skarżąca eksponuje, że stwierdzone niedopatrzenia wynikały z racji wieku kierowcy, który znajduje się w wieku przedemerytalnym, a brak zapisów jest jedynie skutkiem niedopatrzenia. W ocenie skarżącej stwierdzone uchybienia należy potraktować jako czyn o znikomej społecznej szkodliwości.
Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. W konsekwencji powoływanie się w realiach niniejszej sprawy na znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu nie może odnieść oczekiwanego przez skarżąca skutku.
Niewątpliwie wykonywanie przewozu przez kierowcę zazwyczaj odbywa się
z wyłączeniem sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, jednakże nie oznacza to zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Ze specyfiki pracy kierowcy wynika to, że z reguły jest on sam w pojeździe. Dlatego też to rolą przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie kontroli nad nim, które pozwoli na eliminowanie naruszania przez niego przepisów. Przedsiębiorca nie może pozostać bierny wobec dokonywanych przez kierowcę naruszeń. Do przedsiębiorcy należy wybór osób, z którymi współpracuje, a zatem to przedsiębiorcę obciążają kwestie niewłaściwego doboru osób. W przypadku kierowców zawodowych, przedsiębiorca powinien dobierać do współpracy takich kierowców, którzy dają rękojmie należytego wykonywania powierzonych czynności. To do obowiązków przedsiębiorcy należy dbałość o dobór właściwej kadry kierowców, kierowców, którzy będą odpowiedzialni za swoje postępowanie i którzy posiadają właściwą wiedzę i umiejętność jej stosowania. Samo pouczenie takich kierowców o zasadach prawidłowego wypełniania wykresówek jest niewystarczające do uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za naruszenia przepisów dokonane przez tych kierowców.
Trudno zatem uznać, że skarżąca nie mogła przewidzieć, że kierowca B. R. dopuści się omawianego naruszenia, skoro jak sama podaje, główną przyczyną powstałych naruszeń był "przedemerytalny" wiek kierowcy. Argumentacja skarżącej zatem jedynie potwierdza stanowisko organu o braku wystąpienia w sprawie okoliczności egzoneracyjnych uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary i umorzenia postępowania.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.