I SA/Ke 504/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności składkowych dla J. J. Skarżąca wniosła o umorzenie składek z powodu stanu zdrowia i trudnej sytuacji majątkowej, wskazując na niskie dochody, zasiłek z pomocy społecznej oraz współwłasność mieszkania, którego nie może sprzedać. ZUS odmówił umorzenia, argumentując, że należności nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu był zawieszany przez postępowania egzekucyjne i upadłościowe. Organ podkreślił również, że skarżąca wkrótce osiągnie wiek emerytalny, co może poprawić jej sytuację finansową, a umorzenie byłoby przedwczesne. Sąd uznał jednak, że ZUS naruszył przepisy postępowania administracyjnego. Przede wszystkim, organ nie zbadał w sposób wystarczający kwestii przedawnienia poszczególnych należności, nie przedstawiając dowodów na brak przedawnienia w odniesieniu do wszystkich okresów. Ponadto, ZUS nie przeprowadził wnikliwej analizy sytuacji materialnej i socjalnej skarżącej, pomijając kluczowe wydatki życiowe i nie oceniając realnie jej możliwości spłaty. Sąd wskazał, że organ powinien dokładnie zbadać aktualną sytuację majątkową, uwzględniając minimum socjalne i egzystencji, a także dowody dotyczące niemożności zbycia udziału w mieszkaniu. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaProceduralne aspekty rozpatrywania wniosków o umorzenie składek ZUS, w szczególności konieczność badania przedawnienia i dokładnej analizy sytuacji materialnej wnioskodawcy.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i interpretacji przepisów dotyczących umorzenia składek ZUS.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ rentowy prawidłowo ocenił, czy należności składkowe uległy przedawnieniu, uwzględniając wszystkie zdarzenia zawieszające i przerywające bieg terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie zbadał tej kwestii w sposób wystarczający i nie przedstawił dowodów potwierdzających brak przedawnienia dla wszystkich należności.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ nie wykazał w sposób przekonujący, że należności składkowe nie uległy przedawnieniu, pomimo długiego okresu ich powstania i potencjalnych zdarzeń przerywających bieg terminu. Brak wystarczających ustaleń i dowodów w aktach sprawy.
Czy organ rentowy prawidłowo ocenił sytuację materialną i rodzinną wnioskodawczyni przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie należności składkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie przeprowadził wnikliwej analizy sytuacji materialnej i socjalnej skarżącej, pomijając kluczowe wydatki i nie oceniając realnie jej możliwości spłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie uwzględnił wszystkich niezbędnych wydatków życiowych skarżącej (np. wyżywienie, odzież) i nie ocenił jej sytuacji w kontekście minimum socjalnego i egzystencji. Rozważania o przyszłej emeryturze były przedwczesne.
Czy decyzja odmawiająca umorzenia należności składkowych spełnia wymogi formalne uzasadnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie decyzji było niewystarczające i nie zawierało przekonującej argumentacji, co narusza przepisy postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że uzasadnienie decyzji negatywnej musi być szczególnie szczegółowe i zawierać rozważania indywidualizujące, czego zabrakło w analizowanej decyzji ZUS.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.u.s. art. 24 § 4, 5, 5a - 5f
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § 3 pkt 3, 5 lub 6
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § 3a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 31
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 32
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie art. 3 § 1 pkt 1
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
rozporządzenie art. 3 § 1 pkt 2
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
rozporządzenie art. 3 § 1 pkt 3
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
Ordynacja podatkowa art. 59 § 1 pkt 8 i 9
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
ustawa nowelizująca art. 27 § 1 i 2
Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez ZUS przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a. • Niewystarczające zbadanie przez ZUS kwestii przedawnienia należności składkowych. • Niewłaściwa ocena sytuacji materialnej i socjalnej skarżącej przez ZUS. • Brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez ZUS.
Godne uwagi sformułowania
Przedawnienie objętych wnioskiem kwot z tytułu należności składkowych uniemożliwia zatem prowadzenie postępowania o ich umorzenie i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, skutkuje koniecznością umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. • Ustalenia, co do istnienia należności składkowych, powinny być poczynione w pierwszej kolejności i wyprzedzać analizę przesłanek dopuszczających umorzenie zaległości z tytułu składek w rozumieniu art. 28 u.s.u.s. oraz przepisów rozporządzenia. • Rolą organu jest bowiem badanie aktualnej na datę orzekania sytuacji majątkowej skarżącej i ocena tego stanu w kontekście możliwości spłacania zaległych należności.
Skład orzekający
Mirosław Surma
przewodniczący
Magdalena Chraniuk-Stępniak
sprawozdawca
Artur Adamiec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpatrywania wniosków o umorzenie składek ZUS, w szczególności konieczność badania przedawnienia i dokładnej analizy sytuacji materialnej wnioskodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i interpretacji przepisów dotyczących umorzenia składek ZUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są procedury i dokładne badanie dowodów w sprawach dotyczących zobowiązań publicznoprawnych, nawet gdy wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji życiowej.
“ZUS odmówił umorzenia składek, ale sąd wskazał na kluczowe błędy proceduralne. Czy przedawnienie uratuje dłużnika?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.