I SA/Ke 309/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2022-09-15
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowykara pieniężnawyciek paliwabezpieczeństwo ruchu drogowegoochrona środowiskakontrola drogowaKodeks postępowania administracyjnegoustawa o transporcie drogowymusterka niebezpieczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wyciek paliwa z autobusu, uznając, że organ nie ocenił należycie dowodów strony dotyczących braku wpływu na powstanie usterki.

Skarżąca M. G.-S. wniosła skargę na decyzję Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za wykonywanie przewozu autobusem z wyciekiem paliwa. Organ uznał, że wyciek stanowił usterkę niebezpieczną zagrażającą bezpieczeństwu ruchu drogowego i środowisku. Skarżąca argumentowała, że usterka powstała nagle i nie miała na nią wpływu, a pojazd był wcześniej sprawdzany. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania przez organ, który nie ocenił wyczerpująco dowodów strony dotyczących braku wpływu na powstanie naruszenia.

Sprawa dotyczyła skargi M. G.-S. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego autobusem z wyciekiem paliwa. Organ pierwszej instancji stwierdził, że wyciek paliwa z silnika stanowił usterkę niebezpieczną, kwalifikowaną jako naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zagrażającą bezpieczeństwu ruchu i środowisku. Skarżąca podnosiła, że autobus wyjechał z bazy sprawny technicznie, a usterka w postaci dziurki w plastikowym przewodzie paliwowym powstała nagle i nie miała na nią wpływu. Twierdziła, że pojazd był regularnie serwisowany, a kierowca nie zauważył wycieku. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadnił to naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Sąd wskazał, że organ nie ocenił należycie przedłożonych przez stronę oświadczeń kierowcy i mechanika, które mogły mieć znaczenie dla zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. (wyłączenie odpowiedzialności w przypadku braku wpływu na powstanie naruszenia). Sąd odrzucił argumentację skarżącej dotyczącą niezastosowania przepisów k.p.a. o karach pieniężnych, uznając, że art. 92c u.t.d. stanowi odrębną regulację wyłączającą stosowanie przepisów k.p.a. w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ naruszył przepisy postępowania, nie oceniając należycie dowodów strony (oświadczeń kierowcy i mechanika) w kontekście przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego, w tym oświadczeń strony, które mogły wskazywać na brak wpływu skarżącej na powstanie usterki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (29)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Pomocnicze

u.t.d. art. 92

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 7

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 93 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 66 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 9 § ust. 1 pkt 9

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego § pkt 8.4.1 załącznika 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego § § 6 ust. 6

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189a § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189a § § 2 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189d

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" art. 29

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie ocenił należycie dowodów strony dotyczących braku wpływu na powstanie usterki (wyciek paliwa). Naruszenie przepisów postępowania przez organ.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej o niezastosowaniu przepisów k.p.a. o karach pieniężnych. Argumentacja skarżącej o naruszeniu zasady nullum crimen sine lege przez umieszczenie znamion naruszeń w załączniku do ustawy.

Godne uwagi sformułowania

nie wszystkie zarzuty skargi są zasadne nie ma racji skarżąca twierdząc, że została ukarana za naruszenia stypizowane poza ustawą załączniki te zawierają wykaz naruszeń przepisów u.t.d., stanowią element składowy samej ustawy w rozpatrywanej sprawie nie znajdował zastosowania art. 189f k.p.a. brak oceny treści ww. oświadczeń stanowi naruszenie powyższych wymogów zasada przekonywania wyrażona w art. 11 k.p.a.

Skład orzekający

Mirosław Surma

przewodniczący

Ewa Rojek

sprawozdawca

Andrzej Mącznik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźnika za usterki pojazdu, ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym, stosowanie przepisów k.p.a. w kontekście ustaw szczególnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wycieku paliwa i interpretacji art. 92c u.t.d. oraz przepisów k.p.a. o karach pieniężnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów przez organy administracji i jak mogą one wpłynąć na wynik postępowania, nawet w sprawach dotyczących kar pieniężnych.

Wyciek paliwa z autobusu: czy kara była zasadna? Sąd wskazuje na błędy organu.

Dane finansowe

WPS: 2000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 309/22 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2022-09-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Andrzej Mącznik
Ewa Rojek /sprawozdawca/
Mirosław Surma /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92, art. 92a, art. 92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 6,7, 8 par.1, 11, 77 par.1, 107, 189a , 189f,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2022 r. sprawy ze skargi M. G.-S. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia 30 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Inspektor Transportu Drogowego na rzecz M. G.-S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
1.1 Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: inspektor) decyzją z 30 maja 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 13 października 2021 r. nr [...] o nałożeniu na M. G.-S. kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
1.2 Organ wyjaśnił, że podczas przeprowadzonej 15 września 2021 r. w O. kontroli drogowej autobusu marki MAN o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował W. B., stwierdzono naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna, naruszenie określone w Ip. 9.2 załącznika nr [...] do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140), dalej: u.t.d. Kierujący wykonywał krajowy transport drogowy osób na linii regularnej O. - O. w imieniu przedsiębiorcy M. G.–S. , prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: P. "O. " M. G. - S. z siedzibą w O.. Podczas kontroli ustalono, że z silnika pojazdu stale wycieka paliwo.
Strona wyjaśniła, że skontrolowany autobus w dniu kontroli wyjechał z bazy przedsiębiorstwa sprawny technicznie. Natomiast usterka ujawniona podczas kontroli musiała powstać w czasie wykonywania przewozów do lub z O..
1.3 Organ wskazał podstawy prawne decyzji, w tym art. 66 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, § 9 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), dalej: rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r., pkt 8.4.1 załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 2141 ze zm.), dalej: rozporządzenia z 5 listopada 2019 r., oraz art. 92a ust. 1 i 3 i ust. 7 pkt 1 u.d.t. Na podstawie dokumentacji fotograficznej organ stwierdził, że wyciek był stały, bowiem podczas kontroli powstało kilka plam z wyciekającego paliwa. Były to plamy różnej wielkości. Natomiast według przepisu § 9 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r., pojazd uczestniczący w ruchu drogowym ma być tak utrzymany, aby nie występowały wyraźne wycieki w postaci spadających kropel płynów eksploatacyjnych. W skontrolowanym pojeździe stwierdzono stały wyciek kropli paliwa, więc pojazd ten nie spełniał minimalnego wymogu określonego w tym przepisie. W przepisie pkt 8.4.1 załącznika 1 do rozporządzenia z 5 listopada 2019 r. stałe powstawanie kropli z wyciekających płynów eksploatacyjnych zostało określone jako usterka niebezpieczna. Przepis § 6 ust. 6 wymienionego rozporządzenia wskazuje również, że usterki niebezpieczne są usterkami powodującymi bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszającymi wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu. Oznacza to, że skontrolowany przewóz drogowy był wykonywany autobusem, który stanowił zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i naruszał wymagania ochrony środowiska.
Uwzględniając powyższe organ nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości
2.000 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.d.t. i lp. 9.2 załącznika nr 3 do tej ustawy.
1.4 Odnosząc się do zarzutów strony organ wyjaśnił, powołując się na art. 66 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 9 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r., że pojazd uczestniczący w ruchu drogowym ma być tak utrzymany, aby nie stwarzał zagrożenia dla ruchu drogowego. Skontrolowany pojazd takie zagrożenie stwarzał, bowiem plamy powstałe na jezdni po wyciekającym z silnika pojazdu paliwie mogły spowodować utratę kontroli nad pojazdem przez kierowców innych pojazdów, którzy wjechaliby w taką plamę. Takie plamy paliwa stanowią także naruszenie wymagań ochrony środowiska. Ponadto paliwo spływające po rozgrzanych elementach silnika mogło spowodować pożar pojazdu, co zagrażało życiu kierowcy oraz pasażerów.
1.5 W ocenie organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do zastosowania art. 92c u.d.t. Powołany przepis pozwala na uniknięcie odpowiedzialności, wówczas gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący czynności związane z tym przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć. Na podstawie dokumentacji fotograficznej nie można stwierdzić, że paliwo wyciekało z przewodu paliwowego, jak twierdzi strona. Paliwo ściekające po silniku mogło wyciekać zarówno z przewodu paliwowego, jak i z innego elementu - osprzętu silnika. Jednak bez znaczenia jest to, z jakiego konkretnie elementu paliwo wyciekało, gdyż powodowało to zagrożenie dla życia i zdrowia pasażerów. Ponadto wyciek paliwa nie jest okolicznością nadzwyczajną, której nie można przewidzieć. Profesjonalny przewoźnik może tego typu usterkę przewidzieć. Można jej zapobiec, dokonując oględzin elementów silnika i wymieniając profilaktycznie nawet nie uszkodzone pod wpływem czasu i temperatury elementy gumowe - jak przewód paliwowy. Wyciek ten podczas kontroli utworzył kałużę, z której później powstały plamy pod pojazdem. Zatem usterka ta, nawet jeśli nie istniała przed wyjazdem w trasę, była możliwa do przewidzenia. Tym samym brak jest podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania.
1.6 Organ wskazał również, że kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.d.t., a treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.d.t. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia wskazane w załączniku nr 3 do u.d.t. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
2.1 Na powyższą decyzję M. G.-S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie, tj.:
1. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. w zw. z Ip. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy poprzez nałożenie na przewoźnika kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przewoźnik nie mógł przewidzieć;
2. art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. w zw. z § 29 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" do ustawy w sytuacji, gdy w załączniku do ustawy zamieszcza się w szczególności wykazy, wykresy, wzory, tabele i opisy o charakterze specjalistycznym, natomiast znamiona naruszeń powinny zostać uregulowane w ustawie, zgodnie z konstytucyjną zasadą nullum crimen sine lege, która odnosi się również do administracyjnych kar pieniężnych.
2.2 W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że obowiązujące w przedsiębiorstwie procedury pozwalają na sformułowanie twierdzenia, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W dniu kontroli autobus wyjechał z bazy sprawny technicznie, bez żadnych wycieków, po wykonaniu czynności obsługi codziennej przez kierowcę, tj. sprawdzeniu świateł, płynów, napięcia pasków, itd. W dniu kontroli kierowca pojazdu miał do wykonania kurs na linii regularnej z O. do O. 6:15 i powrót z O. do O. 6:40, a następnie kurs na trasie O.-O. przez S. o godz. 7:15. Kierowca nie był świadomy wystąpienia usterki, ponieważ od momentu wyjazdu o 6:15, z autobusu wysiadł dopiero w O. o godzinie 7:05, gdzie został zatrzymany do kontroli przez funkcjonariuszy Inspekcji Transportu Drogowego. Jak się później okazało, w plastikowym przewodzie paliwowym zrobiła się dziurka (wielkości od ukłucia szpilką), przez którą pod ciśnieniem skraplał się olej napędowy. Możliwe, że przewód był wadliwy, natychmiastowo został też wymieniony na nowy. Plama po paliwie na placu szkolnym została usunięta.
2.3 W dniu poprzedzającym kontrolę autobus przeszedł szczegółowy przegląd wykonany przez mechanika i kierowcę pod względem układu pneumatycznego, paliwowego, oświetlenia, był też myty oraz tankowany. Mechanik nie zgłosił żadnych zastrzeżeń co do pojazdu. Kierowca z pewnością zauważyłby jakikolwiek wyciek lub poczuł zapach paliwa przed wejściem do pojazdu. Ponadto, skoro przegląd układu paliwowego został wykonany i nie wskazał usterek, to brak jest podstaw do twierdzenia, iż wyciek wystąpił i był możliwy do zauważenia wcześniej.
W dniu kontroli na placu szkolnym w O. skontrolowano jeszcze trzy autobusy należące do strony i przeszły one kontrole bez naruszeń. W związku z tym strona wniosła o potwierdzenie powyższego poprzez włączenie do akt sprawy odpowiednich dokumentów, notatek, itp. z w/w kontroli. Gdyby usterka pojawiła się rano przed wyjazdem z bazy, to pojazd autobus zostałby zatrzymany na bazie, a kierowca wykonał kursy w tym dniu autobusem rezerwowym do czasu usunięcia usterki. W przedsiębiorstwie przewoźnika obowiązują procedury, które powinny zapobiec powstaniu naruszenia takiego jak stwierdzone w trakcie kontroli. Przewoźnik zatrudnia własnego mechanika, dysponuje własną bazą eksploatacyjną, na której mogą być wykonywane przeglądy i naprawy. Tym samym poziom staranności przewoźnika był bardzo wysoki.
2.4 Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją organu, jakoby zastosowania w sprawie nie miały znaleźć art. 189e i art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia, z powodu uregulowania tych kwestii odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym. Wskazała na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 roku sygn. akt III OPS 1/21, która, mimo że dotyczy przepisów ustawy śmieciowej, to jednak wydaje się być zasadnym, że przepisy k.p.a. dotyczące kar pieniężnych powinny być stosowane w drodze analogii do ustaw zawartych w całym systemie prawa administracyjnego zawierających administracyjne kary pieniężne w sytuacji, kiedy ich regulacja w zakresie przesłanek wymierzania i nakładania kar nie jest kompletna w rozumieniu art. 189a § 1 k.p.a.
2.5 Naruszenie, które zostało przypisane skarżącej, zostało określone w załączniku do ustawy. Zgodnie z § 29 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w załącznikach do ustawy zamieszcza się w szczególności wykazy, wykresy, wzory, tabele i opisy o charakterze specjalistycznym. Wobec powyższego umieszczenie opisu naruszeń (ich znamion) oraz wysokości grożących kar w załączniku do ustawy, a nie w samej ustawie, jest błędem nie tylko legislacyjnym, ale narusza normy konstytucyjne i powoduje, że podmiot nie powinien być karany za naruszenia stypizowane poza ustawą - w załączniku do niej, bowiem załącznik znajduje się poza hierarchią źródeł prawa.
3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił ponadto, że oświadczenia kierowcy pojazdu oraz mechanika z 24 września 2021 r. nie są ze sobą spójne, bowiem kierowca wskazuje, że zjechał na bazę i wjechał na kanał z uwagi na swoje podejrzenia związane z nieprawidłowością koła i w tym zakresie został pojazd sprawdzony przez mechanika. Natomiast sam mechanik oświadczył, że dokonał o wiele szerszej kontroli. Gdyby tak było, to kierujący pojazdem również wskazałby w swoim oświadczeniu na szerszą kontrolę pojazdu, niż tylko kontrola zgłoszonego problemu z kołem. Z tego samego oświadczenia kierowcy nie wynika wcale, że codziennie sprawdzał stan pojazdu także pod kątem ewentualnych wycieków. Jak wskazuje sprawdzał: działanie świateł, poziom płynów, stan pasków, wyposażenie autobusu oraz dokumentacji. To zaś jest zgodne z formularzem "Zakresem obowiązków kierowcy" (pkt III) przesłanym przez stronę. Natomiast co do kwestii wycieków wskazuje jedynie, że ich nie zauważył, co nie znaczy, że ich nie było.
4.1 W piśmie procesowym z 5 września 2022 r. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario, art. 189d k.p.a. oraz art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar pieniężnych i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych przez organy na podstawie ustawy u.t.d., a które to przepisy pozwalają miarkować kary i od nich odstępować lub poprzestać na pouczeniu, i które to przepisy zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1- 6 art. 189a § 2 k.p.a., przede wszystkim kwestii odstępowania od nałożenia kary, przez co koniecznym jest w przypadku przepisów u.t.d. odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
5.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
5.2 Rozpoznając niniejszą sprawę sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, choć nie wszystkie zarzuty skargi są zasadne.
5.3 W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, że nie ma racji skarżąca twierdząc, że została ukarana za naruszenia stypizowane poza ustawą – bo w załączniku do tej ustawy. Zgodnie z § 29 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 283 ze zm.) ustawa może zawierać załączniki; odesłania do załączników zamieszcza się w przepisach merytorycznych ustawy (ust. 1). W załącznikach do ustawy zamieszcza się w szczególności wykazy, wykresy, wzory, tabele i opisy o charakterze specjalistycznym (ust. 2).
Powyższe zasady techniki prawodawczej zostały w pełni spełnione w przypadku u.d.t.: po pierwsze, zgodnie z § 29 ust. 1 rozporządzenia, odesłania do załączników zamieszczono w przepisie merytorycznym ustawy – w art. 92 ust. 2 do załącznika nr 1, w art. 92a ust. 7 do załącznika nr 3 i w art. 92a ust. 8 do załącznika nr 4. Po drugie, zgodnie z § 29 ust. 2 rozporządzenia, załączniki te zawierają wykaz naruszeń, obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w poszczególnych przepisach u.d.t. To zaś oznacza, że załączniki nr 1, nr 3 i nr 4 zawierające wykaz naruszeń przepisów u.t.d., stanowią element składowy samej ustawy i nie są autonomicznymi aktami normatywnymi. Odesłania do załączników znajdują się w przepisach art. 92 i 92a ust. 7 i 8 u.t.d., które integralnie kształtują zasady odpowiedzialności na gruncie u.t.d. Nie można wobec powyższego zasadnie twierdzić, że wymierzenie kary w oparciu o załącznik do u.t.d. stanowi pozakonstytucyjne nałożenia sankcji bez ustawowego umocowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 5 kwietnia 2022 r. II SA/Rz 1842/21, lex nr 3341766).
5.4 Zaskarżona decyzja nie została również wydana z naruszeniem przepisów działu IV k.p.a. poprzez niezastosowanie zawartych w nim regulacji do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. Zgodnie z treścią art. 189a § 1 k.p.a., w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. Przepis art. 189a § 2 k.p.a. stanowi, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej
- przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
Z kolei art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
W ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie, przepis art. 92c ust. 1 u.d.t., jako odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a., reguluje zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c u.d.t. w praktycznym wymiarze ma bowiem w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana. Dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych. Nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2021 r. II GSK 248/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie znajdował zastosowania art. 189f k.p.a. W konsekwencji nie można uznać, że treść uchwały wydanej w sprawie III OPS 1/21 ma prawne skutki w przedmiotowej sprawie. Zarzuty skargi i pisma procesowego wskazujące na naruszenie przepisów działu IV k.p.a. są zatem bezzasadne.
5.5 W decyzji naruszono natomiast przepisy prawa procesowego. Jak wynika z akt sprawy, 28 września 2021 r. skarżąca przedłożyła do organu dwa oświadczenia: kierowcy W. B. i mechanika M. C.. Oświadczenia te nie zostały poddane analizie w zaskarżonej decyzji. Uczyniono to dopiero w odpowiedzi na skargę, należy jednak podkreślić, że rozważania zawarte w tym piśmie nie mają znaczenia dla legalności wydanego rozstrzygnięcia administracyjnego. Odpowiedź na skargę ma bowiem charakter jedynie pomocniczy i treści w nim zawarte mają jedynie stanowić dodatkowe wyjaśnienie motywów postępowania organu.
Wymaga wyjaśnienia, że zgodnie z treścią przepisu art. 6 k.p.a, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące jego podstawę powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 k.p.a., w tym w § 3 tego artykułu. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną jej część. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Ma ono przy tym kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada ta sprowadza się do wyjaśnienia stronie, że adresowana do niej decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym sprawy wydanie innej decyzji było niemożliwe. Innymi słowy, istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2010 r. I OSK 124/10, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
5.6 Brak oceny treści ww. oświadczeń stanowi naruszenie powyższych wymogów. Tymczasem należy zauważyć, że oświadczenia te mogą mieć znaczenie w kontekście zastosowania powołanego w punkcie 4.4 niniejszego uzasadnienia przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Organ nie dokonał analizy, czy twierdzenia kierowy i mechanika mogły wskazywać, że skarżąca faktycznie nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć.
5.7 Podsumowując, organ naruszył treść art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. W ponownie zaś prowadzonym postępowaniu wyda decyzję, w której dokona oceny ww. oświadczeń w kontekście przesłanek wynikających z treści art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
5.8 Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 135 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI