I SA/Ke 300/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2021-09-30
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowyprzewóz osóbkierowcabadania lekarskiebadania psychologicznekara pieniężnaprzewóz okazjonalnyaplikacja mobilnaustawa o transporcie drogowym

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kierowcy na karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganych badań lekarskich i psychologicznych, uznając, że obowiązek ten dotyczy również osób wykonujących przewozy okazjonalne na własną rzecz za pośrednictwem aplikacji.

Skarżący M. B. został ukarany karą pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania ważnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Kwestionował ten obowiązek, twierdząc, że nie prowadzi działalności gospodarczej i wykonywał jedynie jednorazowy przewóz okazjonalny za pośrednictwem aplikacji. Sąd uznał, że obowiązek posiadania badań dotyczy również kierowców wykonujących przewozy okazjonalne na własną rzecz, nawet jeśli nie są zarejestrowani jako przedsiębiorcy. Oddalono skargę, potwierdzając prawidłowość nałożenia kary.

Sprawa dotyczyła skargi M. B. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego utrzymującą w mocy karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania ważnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący argumentował, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a jedynie jednorazowy przewóz okazjonalny za pośrednictwem aplikacji, przez co nie podlegał tym obowiązkom. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, stwierdzając, że obowiązek posiadania badań lekarskich i psychologicznych wynika z ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.) i dotyczy nie tylko przedsiębiorców, ale także innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, w tym kierowców wykonujących przewozy okazjonalne na własną rzecz. Sąd podkreślił, że wykonywanie przewozu drogowego, nawet okazjonalnego i odpłatnego za pośrednictwem aplikacji, jeśli jest wykonywane we własnym imieniu i na własną rzecz, podlega przepisom u.t.d. Sąd odrzucił również zarzut podwójnego karania, wskazując, że kary nałożone na podstawie różnych przepisów i załączników ustawy, nawet jeśli wynikają z tej samej kontroli, nie stanowią naruszenia art. 92a ust. 10 u.t.d., jeśli dotyczą różnych naruszeń. Uznano, że odpowiedzialność ma charakter obiektywny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek posiadania badań lekarskich i psychologicznych wynika z ustawy o transporcie drogowym i dotyczy również osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, w tym kierowców wykonujących przewozy okazjonalne na własną rzecz, niezależnie od posiadania statusu przedsiębiorcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek posiadania badań wynika z art. 39a, 39j, 39k i 39m ustawy o transporcie drogowym i dotyczy każdej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. Wykonywanie przewozu drogowego, nawet okazjonalnego i odpłatnego za pośrednictwem aplikacji, jeśli jest wykonywane we własnym imieniu i na własną rzecz, podlega przepisom ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.t.d. art. 39a § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39a § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39j § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39k § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39m

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § 8

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § 7

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 4 § 11

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § 10

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 18 § 4b

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek posiadania badań lekarskich i psychologicznych dotyczy również kierowców wykonujących przewozy okazjonalne na własną rzecz za pośrednictwem aplikacji, nawet jeśli nie są zarejestrowani jako przedsiębiorcy. Wykonywanie przewozu drogowego, nawet okazjonalnego i odpłatnego za pośrednictwem aplikacji, jeśli jest wykonywane we własnym imieniu i na własną rzecz, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym. Nałożenie kar pieniężnych na podstawie różnych przepisów i załączników ustawy, nawet jeśli wynikają z tej samej kontroli, nie stanowi naruszenia art. 92a ust. 10 u.t.d., jeśli dotyczą różnych naruszeń.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie podlegał obowiązkowi posiadania badań lekarskich i psychologicznych, ponieważ nie prowadził działalności gospodarczej i wykonywał jedynie jednorazowy przewóz okazjonalny. Nałożenie kar pieniężnych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, ale na podstawie różnych przepisów i załączników, stanowi naruszenie zakazu podwójnego karania. Organ nie zbadał należycie okoliczności posiadania przez skarżącego statusu przedsiębiorcy oraz charakteru wykonywanych czynności.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Podzielenie zarzutu skarżącego w powyższym zakresie prowadziłoby do absurdalnej sytuacji, w której każdy, kto faktycznie wykonuje transport drogowy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym ale nie jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, nie podlegałby odpowiedzialności administracyjnej.

Skład orzekający

Mirosław Surma

przewodniczący

Magdalena Chraniuk-Stępniak

sprawozdawca

Danuta Kuchta

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku posiadania badań lekarskich i psychologicznych przez kierowców wykonujących przewozy okazjonalne za pośrednictwem aplikacji, nawet jeśli nie są przedsiębiorcami. Interpretacja przepisów dotyczących podwójnego karania w transporcie drogowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kierowcy wykonującego przewozy okazjonalne za pośrednictwem aplikacji, ale jego argumentacja ma szersze zastosowanie do interpretacji przepisów o transporcie drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnych aplikacji do przewozu osób i wyjaśnia obowiązki kierowców w kontekście przepisów transportowych, co jest istotne dla wielu osób.

Czy jeździsz dla Ubera lub Bolta? Sprawdź, czy masz ważne badania lekarskie i psychologiczne!

Dane finansowe

WPS: 2000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ke 300/21 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2021-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Danuta Kuchta
Magdalena Chraniuk-Stępniak /sprawozdawca/
Mirosław Surma /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 2735/21 - Wyrok NSA z 2024-02-22
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 par 1, art. 134 par 1, art. 145 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4, art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1, art. 39k ust. 1, art. 39m, art. 92a ust. 1, 2, 8 i 10, art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędzia WSA Danuta Kuchta Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] znak: [...] G. I. T. D. w W., po rozpoznaniu odwołania M. B., utrzymał w mocy decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] znak: [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 złotych.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że w wyniku przeprowadzonej 17 maja 2019 r. i udokumentowanej protokołem kontroli drogowej pojazdu marki Renault o nr rej. [...], którym kierował skarżący, odpłatnie przewożąc pasażera z ul. [...] na ul. [...] w K., organ pierwszej instancji stwierdził:
- wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz
- wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Z tytułu naruszeń ujawnionych w protokole kontroli organ pierwszej instancji wydał [...] decyzję, od której strona wniosła odwołanie.
W wyniku rozpoznania odwołania organ drugiej instancji przywołał przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.) dalej jako "u.t.d.", w szczególności art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1-3, art. 39k ust. 1-3, art. 39m, art. 92a ust. 1, 2, 7, 8 i 10 u.t.d. oraz lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. określające w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów tej ustawy.
Zdaniem organu odwoławczego z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz osób we własnym imieniu oraz był osobą o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Z okazanych przez kierowcę dokumentów oraz jego zeznań wynikało, że na dzień kontroli nie posiada ważnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Pismem z 17 maja 2019 r. poinformowano stronę o możliwości przedłożenia ważnych na dzień kontroli ww. orzeczeń lekarskiego i psychologicznego celem uniknięcia odpowiedzialności za ich brak. Do dnia wydania decyzji strona nie przedłożyła ważnych badań – lekarskiego i psychologicznego.
Z zeznań skarżącego złożonych podczas kontroli wynika, że wykonywał przewóz pasażera w oparciu o aplikację [...] z osiedla [...] do hotelu [...] w K.. Podał, że pracuje dla E. Sp. z o.o. ("Spółka") na podstawie umowy zlecenia i tytułem której ma otrzymywać wynagrodzenie za wykonywanie przewozu osób. Oświadczył nadto, że nie prowadzi działalności gospodarczej, zaś przewozy w oparciu o aplikację B. wykonuje od 9 maja 2019 r. i w tym czasie wykonał ok. 50 przewozów osób. Dodał, że wszystkie koszty związane z utrzymaniem pojazdu ponosi sam i wyjaśnił, że nie musi przyjmować wszystkich zleceń przez aplikację [...]. Nadto, z zeznań pasażera P. G. wynika, że w dniu kontroli zamówił usługę przewozu z ul. [...] na ul. [...] w K. za pomocą aplikacji [...] i nie zawierał z kierowcą ani żadnym innym podmiotem umowy dotyczącej usługi przewozowej, ani też nie wnosił opłaty przed rozpoczęciem przewozu.
Jak ocenił organ odwoławczy, również z postanowień umowy zlecenia zawartej przez skarżącego ze Spółką w dniu 9 maja 2019 r. wynika, że skarżący wykonuje przewóz osób w sposób samodzielny, bez nadzoru ze strony Spółki, nie pozostając wobec niej w stosunku podległości służbowej. Zadaniem Spółki jest przekazywanie skarżącemu wynagrodzenia za zrealizowane usługi. Zdaniem organu rolą Spółki nie było zatem organizowanie i wykonywanie kontrolowanego przewozu okazjonalnego, lecz wyłącznie rozliczanie danego przewozu z uwzględnieniem prowizji Spółki i innych kosztów oraz przekazanie skarżącemu wynagrodzenia. Okazana przez skarżącego licencja nr 5 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielona została Spółce, która pismem z 18 czerwca 2019 r. wyjaśniła, że skarżący świadczy dla niej usługi od 15 maja 2019 r. i w dniu 17 maja 2019 r. wykonywał przejazd pojazdem, na który Spółka ma podpisaną umowę najmu.
Dalej organ drugiej instancji podkreślił, że bezspornie na dzień kontroli tj. 17 maja 2019 r. strona nie posiadała ważnych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Nie stanowi zadość powyższemu obowiązkowi przedłożenie kopii przebiegu konsultacji psychologicznej nr [...] z 20 listopada 2017 r.
Prawidłowo zatem nałożono na stronę karę pieniężną, albowiem była podmiotem świadczącym przewóz drogowy w rozumieniu u.t.d. bez ważnych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Odnosząc się do argumentów odwołania organ powołując art. 92a ust. 10 u.t.d. wskazał, że odstąpienie od ukarania na podstawie załącznika nr 4 u.t.d. w sytuacji popełnienia naruszenia określonego w załączniku nr 3 do u.t.d., warunkowane jest uznaniem, że dane zachowanie podmiotu wyczerpuje znamiona naruszenia określonego tak w załączniku nr 3 jak i w załączniku nr 4 do u.t.d. Wyjaśnił, ze ukaranie tej samej osoby na podstawie l.p. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. i jednocześnie na podstawie l.p. 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d. byłoby więc klasycznym przykładem podwójnego karania za to samo naruszenie.
Zdaniem organu odwoławczego postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności wypełniono obowiązek wynikający z art. 7, 77 § 1 k.p.a. gromadząc dowody konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuszczając jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.
Nadto organ podkreślił, że w sprawie wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej . W stanie faktycznym sprawy przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków.
Końcowo organ drugiej instancji stwierdził brak przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. Podkreślił, że ciężar udowodnienia istnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d. spoczywa na stronie postępowania, zaś w realiach przedmiotowej sprawy strona nie przedłożyła żadnych wiarygodnych dowodów na potwierdzenie, że w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję M. B. zarzucił naruszenie:
1.art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
2. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia; tj. art. 92 a ust 1, art. 92a ust 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem;
5. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 92a ust 10 u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4 w/w ustawy, podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12.000 zł zgodnie z decyzją z dnia [...]., w sprawie o sygn. akt [...];
6. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
7. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji o nazwie [...]
8) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że przedstawił orzeczenie lekarskie nr [...] które potwierdza wykonanie badań lekarskich i brak przeciwskazań zdrowotnych do podjęcia pracy na stanowisku Przedstawiciel handlowy — prowadzenie samochodu w celach służbowych (kat. B). Przedstawił także wynik konsultacji psychologicznej nr [...], która - zdaniem organu - nie jest orzeczeniem psychologicznym wymaganym przez u.t.d.
Wskazał w szczególności, że nie posiadał statusu przedsiębiorcy, a nadto wykonywane przez niego czynności, stwierdzone protokołem kontroli, nie miały cech wykonywania działalności gospodarczej. Podkreślił, że nie otrzymał wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Zapłata za przejazd odbywa się bowiem na rzecz platformy [...] z tytułu skojarzenia kierowcy i pasażera, nie zaś na rzecz kierowcy. Wskazał, że zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez aplikację [...], karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przewozie. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu kierowca.
Zdaniem skarżącego, z samego faktu, że wykonał jednorazowy przejazd na określonej trasie, za którą pasażer miał uiścić opłatę (zresztą nie na rzecz skarżącego) w żaden sposób nie wynika, że wykonywane przez niego czynności nosiły znamiona ciągłości czy zorganizowania - elementów niezbędnych by uznać je za czynniki świadczące o wykonywaniu działalności gospodarczej. Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy pominął jego wyjaśnienia, że przejazd w dniu kontroli wykonywany był na zlecenie [...] Sp. z o.o., co doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenia.
Konsekwencją stwierdzenia, że nie wykonywał on krajowego transportu drogowego oraz nie wykonywał ani nie wykonuje pracy na stanowisku kierowcy musi być uznanie, że nie podlega obowiązkom posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Cytowane przez organ przepisy, dające podstawę do nałożenia kar objętych zaskarżoną decyzją nie mogą być przeto adresowane do skarżącego w ustalonym przez organ stanie faktycznym sprawy i wskazują na zupełne niezrozumienie istoty oraz funkcji tychże przepisów w systemie prawnym.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. art. 92a ust 10 u.t.d. podał, że ŚWITD zaskarżoną decyzją nałożył na niego karę pieniężną w kwocie 2.000 zł., natomiast decyzją w sprawie o sygn. akt [...] nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 12.000 zł.
Wskazane wyżej decyzje, zostały wydane w związku z naruszeniami stwierdzonymi podczas jednej kontroli w dniu 17 maja 2019 roku - udokumentowanej jednym protokołem kontroli. Tym samym organ powinien ograniczyć wymierzenie kary, wyłącznie do kary określonej w załączniku nr 3 do u.t.d.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodność z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja z [...] G. I. T. D. w W. utrzymująca w mocy decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] o nałożeniu na M. B. kary pieniężnej w wysokości 2.000 złotych.
Kara ta została nałożona na skarżącego – będącego kierowcą – w oparciu o przepisy u.t.d. za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań odpowiednio zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że obowiązek posiadania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego przez kierowcę wykonującego przewóz drogowy wynika wprost z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. Zgodnie z art. 39j ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Stosownie do art. 39k ust. 1 u.t.d. ww. kierowca podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Stosownie natomiast do art. 39m u.t.d., wymagania wskazane w art. 39a - 39l ustawy stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.
Podkreślić należy, na co trafnie zwrócił uwagę organ, że skarżący w sprawie niniejszej został ukarany nie jako przedsiębiorca (tj. na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d.), ale jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie zaś z tym przepisem, zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2 000 zł za każde naruszenie. Oznacza to, że skarżący jako osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (kierowca), zgodnie z art. 39m u.t.d. był zobowiązany legitymować się stosownymi orzeczeniami lekarskimi lub psychologicznymi.
Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (art. 92a ust. 8 w zw. z lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.). Natomiast wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (art. 92a ust. 8 w zw. z lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.).
Wbrew zarzutom skargi, strona w dniu kontroli tj. 17 maja 2019 r. wykonywała przewóz osób (przewóz okazjonalny) we własnym imieniu, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego.
Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 11 ustawy, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w ustawie o transporcie drogowym, dla prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia wymusza sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny, wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 2009 r., s. 8). Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., sygn. I OSK 1361/06).
Analiza akt sprawy wykazuje, że skarżący swoją działalność wykonywał w dniu kontroli w sposób odpłatny i oparty na nadarzających się okazjach zainicjowanych i zaplanowanych. Świadczy o tym sposób, w jaki doszło do ujawnionego przewozu. Skarżący jak i jego pasażer posiadali zainstalowane w telefonach komórkowych aplikacje kojarzące kierowcę z pasażerem, co wypełnia przesłankę okazjonalności w wyżej wskazanym rozumieniu. Przewóz ten miał niewątpliwie charakter odpłatny. Nie podważa tego ustalenia okoliczność, że należność za przejazd została pobrana z karty płatniczej pasażera po wykonanym kursie. Skarżący, jak wynika z protokołu przesłuchania strony, wykonywał podobne kursy jak kontrolowany od 9 maja 2019 r., których było ok. 50. Powyższe czynności wykonywał na podstawie umowy zlecenia od której miał otrzymać wynagrodzenie. Cykliczność (co jakiś czas) lub nawet nieregularność przelewania wynagrodzenia, tzn. nie za każdy kurs oddzielnie, jak również wypłacanie wynagrodzenia za pomocą aplikacji internetowej nie są przeciwwskazaniem do przyjęcia cechy odpłatności.
Słuszny jest także wiosek organu płynący z analizy treści umowy zlecenia z 9 maja 2019 r., że skarżący wykonywał przewozy osób w sposób samodzielny, bez nadzoru ze strony Spółki, nie pozostając wobec niej w stosunku podległości służbowej. Rolą Spółki było jedynie rozliczanie danego przewozu z uwzględnieniem prowizji i innych kosztów oraz przekazanie wynagrodzenia.
Podniesienia wymaga, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 434/15) przedstawił analizę charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Taxify. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.
W tych okolicznościach sprawy należy przyjąć, że skarżący korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z aplikacji skarżący uzyskał wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. W konsekwencji skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego, przy czym świadczył je we własnym imieniu i na swoją rzecz.
Nadto w kontekście zarzuconego w skardze braku badania okoliczności posiadania przez skarżącego statusu przedsiębiorcy podnieść należy, że dla odpowiedzialności skarżącego za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego wskazywana okoliczność nie ma znaczenia. Wykonywanie bowiem transportu drogowego, podlegające sankcji, jest działaniem faktycznym polegającym na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadającym transportowi drogowemu. Czynności wykonywane przez skarżącego, aby zostały zakwalifikowane jako wykonywanie transportu drogowego, nie muszą stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarcze, a co za sobą niesie posiadania statusu przedsiębiorcy, w tym ewidencjonowanej (zobacz: wyrok NSA sygn. akt II GSK 701/17). Stanowisko powyższe w orzecznictwie sądów administracyjnych jest od lat jednolite. Wykonywanie transportu drogowego zachodzi nawet wtedy, gdy podmiot wykonujący nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadające definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. (zob. wyroki: WSA w Poznaniu sygn. III SA/Po 422/16 i WSA w Opolu sygn. II SA/Op 529/12). Podzielenie zarzutu skarżącego w powyższym zakresie prowadziłoby do absurdalnej sytuacji, w której każdy, kto faktycznie wykonuje transport drogowy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym ale nie jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, nie podlegałby odpowiedzialności administracyjnej.
Reasumując słusznie organy w realiach kontrolowanej sprawy wywiodły, że wbrew uregulowanym w przepisach u.t.d. obowiązkom, wykonując przewóz drogowy jako kierowca, skarżący nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Jakkolwiek skarżący złożył do akt sprawy kopię wyniku przebiegu konsultacji psychologicznej nr [...] z 20 listopada 2017 r., to stwierdzić należy, że dokument ten nie można uznać za równoważny wymaganemu przez przepisy prawa orzeczeniu psychologicznemu.
Zdaniem Sądu nie doszło w sprawie do naruszenia przepisu art. 92a ust. 1 u.t.d. ponieważ ten przepis nie miał w sprawie zastosowania. Kara została nałożona na podstawie m.in. art. 92a ust. 2 u.t.d. Nie doszło też do naruszenia art. 92 ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp.4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., ponieważ przepis ten obejmuje inne sytuacje, gdyż dotyczy kierowców niezatrudnionych przez przedsiębiorcę ale faktycznie wykonujących przewozy drogowe na jego rzecz. Skarżący natomiast dokonywał przewozu drogowego we własnym imieniu i na swoją rzecz świadcząc czynności związane z przewozem.
Nie zasługuje również na uwzględnienie podnoszony w skardze zarzut niedopuszczalnego "podwójnego karania" za ten sam czyn.
Zgodnie z art. 92a ust. 10 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.
Niniejsze postępowanie odnosi się do kary administracyjnej w łącznej kwocie 2000 zł, nałożonej na skarżącego jako inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy.
Dokonując oceny omawianego zarzutu, skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 30 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 824/20., zgodnie z którym ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4, nie wyklucza możliwości wszczęcia, wobec tej samej strony, postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy.
Bezspornym jest, że wobec skarżącego została również w dniu 10 lutego 2020 r. wydana decyzja (utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 12 lipca 2019 r.), którą organ nałożył karę pieniężną w wysokości 12 000 zł na podstawie art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. za naruszenie, stwierdzone podczas tej samej kontroli przeprowadzonej 17 maja 2019 r. polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4b u.t.d. (skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem tutejszego Sądu z 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 419/20 – wyrok nieprawomocny).
Zauważyć jednak należy, że pomimo tego, iż stwierdzone naruszenia zostały ujawnione podczas jednej kontroli (jednego czynu w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d.), to nie stanowią jednocześnie tych samych naruszeń, o jakich mowa w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d.
W art. 92a ust. 10 u.t.d. chodzi o to, aby wyłączyć możliwość nałożenia na ten sam podmiot kary pieniężnej za te same naruszenia, jeśli są one uregulowane i usankcjonowanie jednocześnie w dwóch załącznikach do ustawy: nr 3 i nr 4. Sytuacje objęte dyspozycją art. 92a ust. 10 to takie zatem, gdy jeden czyn wypełnia znamiona naruszeń z dwóch załączników. W ocenie Sądu, normy zawartej w tym przepisie nie można odczytywać jako generalnego zakazu nałożenia kary za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia, przewidziane w załączniku nr 3 i nr 4, bez względu na rodzaj tych naruszeń. Takie wnioskowanie jest błędne chociażby dlatego, że ustanowiony w art. 92a ust. 10 nakaz nałożenia jednej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 (a więc opisanej w załączniku nr 3 do u.t.d.), w określonych w tym przepisie sytuacjach, odnosi się wyraźnie do tożsamości stwierdzonych naruszeń, a nie do tożsamości zdarzenia (w tym przypadku kontroli), będącego podstawą do stwierdzenia tych naruszeń. To nie okoliczność jednej kontroli (jednego czynu) wyłącza możliwość nałożenia kar pieniężnych przewidzianych w dwóch załącznikach, ale stwierdzenie, że czyn ten stanowi naruszenie opisane jednocześnie w załączniku nr 3 i nr 4. Przykładowo, brak licencji stwierdzony podczas kontroli przewozu, o jakim mowa w załączniku nr 3 lp. 1.1 oraz nieokazanie i niewyposażenie kierowcy w licencję podczas tej samej kontroli, o czym mowa w załączniku nr 4 lp. 1.1, wynikają z tego samego naruszenia, a zatem zgodnie z art. 92a ust. 10 u.t.d. nie można ukarać za brak licencji i za jej nieokazanie, bowiem brak licencji pochłania to drugie naruszenie. Tego rodzaju "kumulacji" naruszeń w załącznikach nr 3 i 4 jest więcej, np. naruszenia z l.p. 4.5, 5, 11-13, 15.1 i 15.2 opisane w załączniku nr 4, stanowią odpowiednio naruszenia z l.p. 6.3.3., 8, 5.4 pkt 3 i pkt 4, 5.5 pkt 3, 9.1 i 9.2 załącznika nr 3.
Żadna z opisanych wyżej sytuacji nie zachodzi w sprawie. Ograniczeniem dla organu co do wysokość kary nałożonej w trakcie jednej kontroli drogowej przeprowadzonej 17 maja 2019 r., był w tej sytuacji art. 92a ust. 3 u.t.d.– w przypadku naruszeń określonych w załączniku nr 3 (kara nie może przekroczyć 12 000 zł) oraz art. 92a ust. 4 – jeśli stwierdzone naruszenia wyczerpują te, które zostały opisane w załączniku nr 4 (kara nie może wówczas przekroczyć 3 000 zł). Łącznie, w czasie tej kontroli drogowej, organ nie mógł nałożyć kary wyższej niż 15 000 zł. W stanie faktycznym sprawy przepisy te nie zostały naruszone.
Końcowo podkreślenia wymaga, że odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący przewóz okazjonalny osób zobowiązany był do przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów.
Brak dopełnienia tych obowiązków oraz niewykazanie wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność za ten brak, jak również prawidłowe niestwierdzenie wystąpienia tych przesłanek przez organ z urzędu, skutkował nałożeniem kary.
Przedstawiona wyżej argumentacja czyni bezzasadnymi zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów k.p.a. Organ wyjaśnił bowiem wszystkie okoliczności mające znaczenie w sprawie i nadał im właściwe znaczenie prawne. Prawidłowo również zastosował do ustalonego stanu faktycznego przepisy prawa materialnego, czemu dał wyraz w wyczerpującym uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI