I SA/KE 203/24

I SA/Ke 203/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-06-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Chraniuk-Stępniak
Magdalena Stępniak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92a ust. 1, 7, art. 4 pkt 6a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 15 marca 2024 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie (dalej "GITD"), po rozpoznaniu odwołania M. G. - S., utrzymał w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 30 maja 2022 r. nr WITD.DI. [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w wyniku ustaleń zawartych w protokole kontroli z 23 marca 2022 r., której przedmiotem było przestrzeganie przez stronę prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą M. G. Przewozy Pasażerskie "[...]" w O. obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.), zwanej dalej "u.t.d.". Kontrolą objęto okres od 8 marca 2021 r. do 8 marca 2022 r. Organ pierwszej instancji za podstawę faktyczną nałożonej kary pieniężnej wskazał:
1) niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis;
2) niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku - o czas do 1 godziny;
3) nieumieszczenie na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych;
4) wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd;
5) naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę;
6) naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd;
7) niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi;
8) niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części;
9) nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy.
Z tytułu naruszeń ujawnionych w protokole kontroli organ pierwszej instancji wydał ww. decyzję, od której strona wniosła odwołanie.
Rozpoznając powyższe odwołanie, organ drugiej instancji wskazał w szczególności na art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, ust. 5, ust. 7, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 u.t.d. Nadto organ odwoławczy podał, że art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a
§ 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie i wyjaśnił, że zastosowanie ma norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 k.p.a., zgodne z którą w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych, w tym odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.
Ad. 1) Odnośnie do naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy GITD wskazał, że lp. 6.3.8 załącznika nr [...] do u.t.d. sankcjonuje karą pieniężną w wysokości [...] złotych - za każdy wpis. Analiza okazanych do kontroli danych cyfrowych wykazała, że we wskazanych w zaskarżonej decyzji dniach kierowcy: W. B., K. C., J. F., R. F., M. G., S. G., H. J., M. K., Z. M., W. M., A. S., A. W., nie wprowadzili na swoją kartę symbolu państwa, w którym rozpoczynają dzienny okres pracy oraz w którym kończą dzienny okres pracy. Nadto analiza okazanych do kontroli danych cyfrowych wykazała, że K. C. nie wprowadziła manualnie na swoją kartę kierowcy wymaganych okresów aktywności kierowcy, tj. od godz. 14:01 dnia 27.08.2021 r. do godz. 14:32 dnia 27.08.2021 r. oraz W. M. nie wprowadził manualnie na swoją kartę kierowcy wymaganych okresów aktywności kierowcy, tj. od godz. 00:00 dnia 4.08.2021 r. do godz. 06:19 dnia 4.08.2021 r.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy GITD stwierdził, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Ad. 2) Odnośnie do naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku GITD wskazał, że lp. 5.6.1, lp. 5.6.2 oraz lp. 5.6.3 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje: o czas do 1 godziny karą pieniężną w wysokości 100 złotych, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin karą pieniężną w wysokości 200 złotych i za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin karą pieniężną w wysokości 350 złotych.
Analiza danych cyfrowych z karty kierowcy M. K., po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia wykazała, że 11.09.2021 r. o godzinie 04:31 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 8 godzin i 57 minut, tj. od godziny 19:34 dnia 11.09.2021 r. do godziny 04:31 dnia 12.09.2021 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 minuty. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Analiza danych cyfrowych z karty kierowcy W. M., po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia wykazała, że w dniu 25.09.2021 r. o godzinie 04:45 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 8 godzin i 33 minuty, tj. od godziny 20:12 dnia 25.09.2021 r. do godziny 04:45 dnia 26.09.2021 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 27 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Zdaniem GITD zasadne jest zatem utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d.
Ad. 3) Odnośnie naruszenia polegającego na nieumieszczeniu na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczeniu na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych GITD wskazał, że lp. 6.3.14 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 50 złotych - za każdy brak wpisu, nie więcej niż 500 zł za jedną wykreskówkę lub jeden wydruk.
Analiza okazanych do kontroli wykresówek kierowcy W. M. z dni: 2, 3 i 5.08.2021 r. pokazała, że nie zawierają wpisu daty zakończenia używania wykresówki oraz symbolu państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Analiza okazanych do kontroli wykresówek kierowcy W. G. z dni: 1, 4, 12, 20 oraz 21.07.2021 r. pokazała, że nie zawierają wpisu symbolu państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Z kolei analiza okazanych do kontroli wykresówek kierowcy M. K. z dni: 25.07.2021 r., 16, 25, 26 i 27.08.2021 r. pokazała, że nie zawierają wpisu symbolu państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Okazane do kontroli wykresówki kierowcy - przedsiębiorcy M. G. - S. z 23.07.2021 r. pokazały, że nie zawierają wpisu symbolu państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Analiza okazanych do kontroli wykresówek kierowcy S. S. z dni: 23/24.07.2021 r., 1 i 11.08.2021 r. nie zawierają wpisu symbolu państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadne jest, zdaniem GITD, utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.3.14 załącznika nr 3 do u.t.d.
Ad. 4) Odnośnie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd GITD wskazał, że lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd karą pieniężną w wysokości 2.000 zł.
Analiza dowodu rejestracyjnego, a także danych z systemu CEPIK wykazała, że następujące pojazdy we wskazanych okresach nie posiadały aktualnych badań technicznych i w okresie objętym kontrolą wykonywały przewóz drogowy bez aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego:
- autobusu IRISBUS o nr rej. [...] od 22.07.2021 r. do 31.07.2021 r.;
- autobusu MERCEDES-BENZ nr rej. [...] od 16.05.2021 r. do 17.05.2021 r.;
- autobusu VOLKSWAGEN o nr rej. [...] od 11.09.2021 r. do 13.09.2021 r.;
- autobusu FORD o nr rej. [...] od 22.07.2021 r. do 31.07.2021 r.;
- autobusu IRISBUS o nr rej. [...] od 10.08.2021 r. do 30.08.2021 r.;
- autobusu VOLKSWAGEN o nr rej. [...] od 4.08.2021 r. do 7.08.2021 r.;
- autobusu IRISBUS o nr rej. [...] od 26.07.2021 r. do 31.07.2021 r.;
- autobusu MAN o nr rej. [...] od 28.02.2021 r. do 7.05.2021 r.
- autobusu MAN o nr rej. [...] od 26.08.2021 r. do 30.08.2021 r.
- autobusu marki MAN o nr rej. [...] od 26.08.2021 r. do 30.08.2021 r.;
- autobusu IRISBUS o nr rej. [...] od 18.08.2021 r. do 30.08.2021 r.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy GITD uznał, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 9.1 załącznika nr [...] do u.t.d.
Ad. 5) Odnośnie naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę GITD wskazał, że lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje kara pieniężną w wysokości 500 złotych.
Analiza okazanych podczas kontroli odczytów z karty kierowcy S. G. wykazała, że pomiędzy odczytami danych wykonanymi 30.06.2021 r. oraz 6.10.2021 r. minęło 36 dni zarejestrowanej działalności kierowcy. Odczyty z karty kierowcy Z. M. wykazały, że pomiędzy odczytami danych wykonanymi 30.06.2021 r. i 6.10.2021 r. minęło 35 dni zarejestrowanej działalności kierowcy.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadne jest, zdaniem GITD, utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 1.000,00 złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d.
Ad. 6) Odnośnie naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd GITD wskazał, że lp. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 500 złotych.
Analiza danych cyfrowych okazanych podczas kontroli wykazała, że pomiędzy odczytami danych z tachografu cyfrowego autobusu marki 1RISBUS o nr. rej. TOP3V81 wykonanymi 30.08.2021 r. i 3.03.2022 r. upłynęło 167 dni zarejestrowanej działalności pojazdu. Dane cyfrowe okazane wykazały nadto, że pomiędzy odczytami danych z tachografu cyfrowego autobusu marki MAN o nr rej. TOP07889 wykonanymi 30.08.2021 r. oraz 21.12.2021 r. upłynęło 101 dni zarejestrowanej działalności pojazdu.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy GITD uznał za zasadne utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d.
Ad. 7) Odnośnie naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze łub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi GITD wskazał, że lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 5000 złotych.
Analiza okazanych do kontroli danych cyfrowych z autobusu o nr rej. [...], danych z systemu CEPIK, a także złożonych przez kontrolowanego przedsiębiorcę wyjaśnień wykazała, że kierowca F. C. nie rejestrował na karcie kierowcy przejazdu pomiędzy godz. 08:55 a 11:14 dnia 31.08.2021 r. Jak wynika z systemu CEPIK we wskazanej dacie i czasookresie w pojeździe wykonywane były badania techniczne pojazdu, jednakże kierujący wykonując przejazd celem wykonania badań technicznych nie użył w tachografie pojazdu karty kierowcy. W złożonych wyjaśnieniach przedsiębiorca wyjaśnia, że przejazd ten kierowca zarejestrował odręcznie na wykresówce z pojazdu o nr rej. [...], na dowód czego wykresówka ta została dołączona. Z kolei analiza okazanych do kontroli danych cyfrowych z autobusu o nr rej. [...], a także złożonych przez kontrolowanego przedsiębiorcę wyjaśnień wykazała, że kierowca A. S. nie rejestrował na karcie kierowcy przejazdu pomiędzy godz.13:29 a 13:54 dnia 12.09.2021 r. Jak wynika z wyjaśnień przedsiębiorcy, kierowca wykonywał w tym dniu przejazd okazjonalny z Tarłowa do Świniar. Kierowca wykonując przejazd we wskazanym okresie nie rejestrował go na karcie kierowcy. Strona poinformowała, że informacje w tym zakresie uzyskała po przeanalizowaniu danych z tachografu pojazdu. Kierowca złożył wyjaśnienia w tym zakresie i został ukarany, na co dowód stanowi załączona do kontroli dokumentacja. Analiza okazanych do kontroli danych cyfrowych z autobusu o nr rej. [...], a także złożonych przez kontrolowanego przedsiębiorcę wyjaśnień wykazała, że kierowca - przedsiębiorca M. G. - S. nie rejestrowała na karcie kierowcy przejazdu pomiędzy godz. 08:15 a 08:25 dnia 5.08.2021 r. W złożonych wyjaśnieniach przedsiębiorca wyjaśnia, że przejazd ten został zarejestrowany odręcznie na wykresówce z pojazdu o nr rej. [...], który uległ awarii był podmieniony.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy GITD stwierdził, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Ad. 8) Odnośnie naruszenia polegającego na nieudostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy GITD wskazał, że lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 500 złotych.
W toku kontroli przedsiębiorca wezwany został do przedstawienia wykresówek oraz danych cyfrowych z kart kierowców i tachografów cyfrowych pojazdów z okresu od 1.07.2021 r. do 30.09.2021 r. Jednakże do kontroli nie przedstawiono wykresówki kierowcy J. F. z dnia 23.08.2021 r. Przedsiębiorca wskazał, że wykresówka została zgubiona.
Zdaniem GITD, zasadne jest zatem utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d.
Ad. 9) Odnośnie naruszenia polegającego na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części GITD wskazał, że lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje kara pieniężną w wysokości 12000 zł.
W toku kontroli organ wzywał przedsiębiorcę do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących wykonywania przewozów drogowych pojazdami bez załogowanej do tachografu karty kierowcy. W odpowiedzi strona 22.03.2022 r. przesłała pismo z wyjaśnieniami, jednakże w następujących przypadkach nie wskazała, którzy kierowcy wykonywali przewozy:
- autobusem o nr rej. [...] w dniu 30.08.2021 r. bez załogowanej do tachografu karty kierowcy w okresie od godz. 12:38 do godz. 13:37;
- pojazdem o nr rej. [...] w dniu 30.08.2021 r. bez załogowanej do tachografu karty kierowcy w okresie od godz. 14:00 do godz. 15:19;
- pojazdem o nr rej. [...] w dniu 30.08.2021 r. bez załogowanej do tachografu karty kierowcy w okresie od godz. 13:54 do godz. 15:19;
- pojazdem o nr rej. [...] w dniu 4.03.2021 r. bez załogowanej do tachografu karty kierowcy w okresie od godz. 13:37 do godz. 15:20.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Organ odwoławczy podkreślił, że łączna kara za stwierdzone naruszenia wynosi [...] złotych, jednakże z uwagi na treść art. 92a ust. 5 pkt 2 u.t.d., została ograniczona do kary pieniężnej w wysokości [...] złotych.
Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących naruszenia lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy powołał się na treść art. 34 ust. 7 rozporządzenia (UE) 165/2014 i wyjaśnił, że od dnia 2 lutego 2022 r. kierowca na początku pierwszego postoju po przekroczeniu granicy państwa członkowskiego wprowadza również symbol państwa, do którego wjechał. W przypadku, gdy przekraczanie granicy państwa członkowskiego odbywa się na promie lub w pociągu, kierowca wprowadza symbol państwa w porcie lub na stacji przybycia. Z powyższej regulacji wynika, iż obowiązek wprowadzania symboli państwa rozpoczęcia i zakończenia dziennego okresu pracy dotyczy wszystkich kierowców wykonujących przewozy drogowe. Wskazał, iż bez znaczenia dla ustalonego w sprawie stanu faktycznego pozostaje podnoszona przez stronę okoliczność, że kierowcy wykonywali przewozy drogowe osób na liniach do 50 km, bowiem strona zdecydowała się wyposażyć pojazdy w urządzenia rejestrujące, a kierowcy na polecenie przedsiębiorcy rejestrowali wszystkie przewozy, co oznacza, że mieli obowiązek przestrzegać w całości przepisów rozporządzenia (UE) 165/2014, w tym obowiązku wynikającego z art. 34 ust. 7 ww. rozporządzenia. Wskazał nadto, iż przywołany przepis dotyczy również kierowców wykonujących wyłącznie krajowy transport drogowy. Bezzasadne jest zatem przekonanie strony, że skoro strona wybrała stosowanie przez kierowców kart kierowców w celu umożliwienia pełnienia skutecznego nadzoru nad prawidłowością wykonywanych kursów oraz ułatwienia w rozliczaniu kierowców z odbytych przejazdów, to strona może wybiórczo stosować przepisy rozporządzenia (UE) 165/2014. Jeżeli kierowca używa karty kierowcy, jest to dowód na to, że wykonuje przewozy podlegające pod przepisy rozporządzenia (WE) 561/2006. Ponadto skarżąca musiała przedstawić harmonogramy pracy oraz zaświadczenia o nieprowadzeniu, czego nie zrobiła. Strona okazała rozkłady czasu pracy wyłącznie za marzec 2022 r. Organ odwoławczy wskazał również, iż organ pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że jak wykazała analiza przedstawionych danych z tachografów pojazdów, żaden z tachografów zainstalowanych w pojazdach będących w dyspozycji przedsiębiorcy, nie spełnia wymagań określonych w przepisie art. 8 ust. 1 rozporządzenia (UE) 165/14. Nadto art. 34 ust. 7 rozporządzenia (UE) 165/2014 wprost stanowi, że kierowcy nie muszą wprowadzać informacji, o których mowa w akapicie pierwszym, jeśli tachograf rejestruje automatycznie dane dotyczące lokalizacji zgodnie z art. 8, nie budzi zatem żadnej wątpliwości, że odesłanie do art. 8 rozporządzenia 165/2014 dotyczy akapitu pierwszego przepisu art. 34 ust. 7 ww. rozporządzenia, który stanowi, iż kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Tym samym wykładnia przedstawiona przez stronę w odwołaniu jest nietrafiona.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej, że naruszenia polegające na niewprowadzeniu manualnie przez kierowcę na swoją kartę kierowcy wymaganych okresów aktywności kierowcy wynikły wyłącznie z nieuwagi kierowców GITD wskazał, iż strona ponosi odpowiedzialność za zachowania podległych kierowców. Na przypisanie odpowiedzialności przedsiębiorcy transportowemu za naruszenia nie wpływa incydentalny charakter naruszeń. Nadto wystąpienie ww. naruszeń świadczy, że wprowadzone przez skarżącą procedury są niewystarczające. Strona nie udowodniła, że naruszenie nastąpiło na skutek nadzwyczajnych okoliczności, których nie mogła przewidzieć.
W odniesieniu do zarzutów strony dotyczących naruszenia lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD wskazał, że na podstawie okazanych danych cyfrowych ustalono, że wskazanymi w opisie naruszenia pojazdami wykonano przejazdy po drogach publicznych w celu wykonania badań technicznych w okresie, kiedy nie posiadały już aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego zdatność do ruchu drogowego. Żaden przepis prawa nie dopuszcza zaś możliwości wykonania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nieposiadającym ważnego okresowego badania technicznego potwierdzającego zdatność do ruchu drogowego w celu wykonania ww. badania. Tym samym ustalony w tej sprawie stan faktyczny w pełni potwierdza wystąpienie naruszenia opisanego pod lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Strona podnosi odnośnie stwierdzonych przypadków naruszenia lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d., iż naruszenie dotyczące kierowcy M. K. w dniach 11-12.09.2021 r. wynikło z błędnego obliczenia przez kierowcę dziennego czasu pracy oraz naruszenie dotyczące kierowcy W. M. w dniach 25-29.09.2021 r. wynikło z powodu wypadku drogowego oraz braku możliwości objazdu. Odnosząc się do powyższego GITD stwierdził, iż strona ma obowiązek zaplanować kierowcy zadanie transportowe zgodnie z przepisami dotyczącymi norm czasu jazdy, przerw i odpoczynków. Strona bezzasadnie próbuje przerzucić odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie na kierowcę. Gdyby zaś skarżąca właściwie opracowała zlecenie kierowcy M. K. w dniach 11-12.09.2021 r., to kierowca ten nie musiałby dopuszczać się naruszenia przepisów. Nie podlegają również uwzględnieniu zarzuty dotyczące ww. naruszenia popełnione przez W. M. w dniach 25-29.09.2021 r., bowiem strona miała obowiązek okazać wydruk z urządzenia rejestrującego sporządzony na okoliczność odstępstwa od przestrzegania przepisów rozporządzenia (WE) 561/2006 z powodów wskazywanych przez stronę. Powołując się na treść art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006, GITD podkreślił, że przedstawiony do kontroli dokument "Kontrola tygodniowa czasu pracy" z opisem kierowcy, z którego wynika, że naruszenie spowodowane było wypadkiem drogowym oraz brakiem możliwości objazdu nie może zastąpić dowodu w postaci wydruku z urządzenia rejestrującego, bo tylko taki dowód przewidują przepisy prawa.
Skarżąca zarzuca niezasadne nałożenie kary pieniężnej za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w części wskazując, że nałożenie kary na stronę za nieprzekazanie określonych informacji w sytuacji, w której strona nie była w posiadaniu tych informacji i nie była w stanie ich uzyskać jest sprzeczne z wykładnią lp. 1.6 zał. nr 3 do u.t.d., strona bowiem nie ma możliwości sprostać oczekiwaniu organu, nie można więc jej za to karać. Zdaniem skarżącej organ powinien zastosować lp. 6.3.16 zał. nr 3 do u.t.d., tj. nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego. Strona podnosi, iż przepis ten sankcjonuje nieudostępnienie informacji (dowodu), w którego posiadaniu strona była bądź cały czas jest. Skarżąca wskazuje, że skoro za nieudostępnienie informacji z karty kierowcy lub wykresówki, którą przedsiębiorca posiada i którą jest w stanie udostępnić, obwarowane jest karą zaledwie 500 zł, to sprzeczne z zasadą proporcjonalności byłoby nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł, który pomimo dobrych chęci nie jest w stanie przekazać tych danych. Odnosząc się do przedstawionej argumentacji organ odwoławczy stwoerdził, iż organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., bowiem strona nie wskazała na żądanie organu, którzy kierowcy wykonywali przewozy bez załogowanej karty kierowcy w stwierdzonych przypadkach, co skutkowało uniemożliwieniem przeprowadzenia przez organ kontroli w części. Organ odwoławczy wskazał, że bezzasadna jest argumentacja skarżącej, że posiada i jest w stanie udostępnić informacje z karty kierowcy lub wykresówki, gdyż stwierdzono przypadki przejazdów bez załogowanej karty kierowcy w tachografie cyfrowym, co oznacza, że jazdy te nie zostały zarejestrowane na karcie kierowcy. Z przedstawionej argumentacji natomiast nasuwa się wniosek, że skarżąca jednak wie, którzy konkretnie kierowcy wykonali sankcjonowane przejazdy bez załogowanej karty kierowcy, lecz celowo w trakcie kontroli zataiła wymagane dla przeprowadzenia kontroli w całości informacje. Przewozy te powinny być ewidencjonowane pod kątem przepisów o czasie pracy kierowców, zatem i z tego powodu argumentacja dotycząca niewiedzy przedsiębiorcy jest bezzasadna i świadczy jedynie o niedbałym wykonywaniu działalności gospodarczej.
Zdaniem GITD, nie podlegają uwzględnieniu wyjaśnienia strony dotyczące naruszenia lp. 6.3.17 oraz lp. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d., bowiem przedsiębiorca ma obowiązek tak zorganizować pracę przedsiębiorstwa, aby zapewnić terminowe wczytywanie danych z karty kierowcy oraz jednostki pojazdowej. Ujawnione naruszenia dowodzą, iż strona nie wprowadziła w przedsiębiorstwie skutecznych procedur terminowego pobierania danych. Skarżąca próbuje zaś przenieść odpowiedzialność za ujawnione w protokole kontroli naruszenia na podległych kierowców podnosząc, że naruszenie polegające na nierejestrowaniu przejazdu przez A. S. w dniu 12.09.2021 r. wynikło z błędnego postępowania kierowcy oraz naruszenie polegające na nieudostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki kierowcy J. F. z dnia 23.08.2021 r. wynikło z nieuwagi kierowcy, który ww. wykresówkę zagubił. Organ odwoławczy wskazał, iż podnoszone okoliczności nie zwalniają strony z odpowiedzialności za powstałe naruszenia, a strona nie udowodniła, że dochowała należytej staranności, aby naruszenia nie wystąpiły.
Strona powołuje się na wprowadzone w przedsiębiorstwie procedury, jednakże nie przedstawia żadnych dowodów mogących uprawdopodobnić, że naruszenia powstały z powodu nadzwyczajnych zdarzeń i okoliczności, których nie mogła uniknąć. GITD podkreślił, iż w wyniku kontroli przedsiębiorstwa ujawniono, że sam przedsiębiorca dopuścił się naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na karcie kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, które tłumaczy awarią pojazdu i zapomnieniem karty kierowcy. Nadto nie uznał wyjaśnień skarżącej odnośnie nierejestrowania aktywności kierowcy przez [...] [...]. Przedstawione przez skarżącą okoliczności powstania stwierdzonych przypadków nierejestrowania jazd na karcie kierowcy nie mogą zostać uwzględnione, bo zarówno podlegli stronie kierowcy, jak i sama strona postępowali niezgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia (UE) 165/2014.
GITD ocenił, że z przedstawionej argumentacji wynika luźny stosunek skarżącej do obowiązku właściwego rejestrowania aktywności kierowcy oraz przyzwolenie na takie ich postępowanie. Skarżąca w odwołaniu niedopuszczalnie bagatelizuje stwierdzone przypadki naruszenia lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Sumując, na gruncie kontrolowanej sprawy GITD nie znalazł podstaw do zastosowania wyłączenia odpowiedzialności strony za stwierdzone naruszenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję organu odwoławczego M. G. - S. zarzuciła temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędne zastosowanie, tj.:
1) art. 92a u.t.d. w zw. z Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nałożenie na przewoźnika kary za niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia na kartę kierowcy symbolu państwa, w którym rozpoczynał lub kończył on dzienny okres pracy w sytuacji, w której umieszczenie takiego wpisu nie było wymagane;
2) art. 92a u.t.d. w zw. z Ip. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nałożenie na przewoźnika kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego w sytuacji, w której nie był wykonywany przewóz, a pojazdy po okresie dwumiesięcznego nieużytkowania kierowane były na wykonanie okresowego badania technicznego;
3) art. 92a u.t.d. w zw. z Ip. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nałożenie na przewoźnika kary za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części w sytuacji, w której przewoźnik w pełni współpracował z organem i składał obszerne wyjaśnienia oraz przekazywał materiał dowodowy, a nieprzekazanie wskazanych przez organ informacji wynika wyłącznie z tego powodu, że przewoźnik informacji tych nie posiada;
4) art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. art. 92a u.t.d. w zw. z Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nałożenie na przewoźnika kary za niewprowadzenie manualnie przez kierowcę na swoją kartę kierowcy wymaganych okresów aktywności kierowcy w sytuacji, w której okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przewoźnik nie mógł przewidzieć;
5) art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. art. 92a u.t.d. w zw. z Ip. 5.6.1 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nałożenie na przewoźnika kary za niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku w sytuacji, w której okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przewoźnik nie mógł przewidzieć;
6) art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. art. 92a u.t.d. w zw. z Ip. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nałożenie na przewoźnika kary za nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki która została zagubiona przez kierowcę w sytuacji, w której okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przewoźnik nie mógł przewidzieć,
7) art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. art. 92a u.t.d. w zw. z Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nałożenie na przewoźnika kary za niewłaściwą obsługę sprawnego technicznie tachografu polegającą na nierejestrowaniu przez kierowcę na karcie kierowcy przejazdu w sytuacji, w której okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przewoźnik nie mógł przewidzieć, a kierowca został ukarany za to naruszenie;
8) art. 92a ust. 1, ust. 5 pkt 2 i ust. 7 u.t.d. w zw. z Ip.: 6.3.8, 5.6.1, 6.3.14, 9.1, 6.3.17, 6.3.18, 6.2.1, 1.6 i 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nałożenie na stronę jednej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za kilka różnych naruszeń, a nie odrębnych kar za te naruszenia, czyli wymierzenie kary nieprzewidzianej przez ustawę o transporcie drogowym, która wymaga dokonania odrębnych w sensie materialnoprawnym rozstrzygnięć odnoszących się do każdego ze stwierdzonych naruszeń z osobna;
Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 10 § 1 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez wydanie decyzji administracyjnej bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co pozbawiło stronę możliwości obrony jej praw i odniesienia się do kwestii istotnych z punktu widzenia możliwości i zasadności nałożenia kary;
2) art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy u.t.d., a zostały przez organy pominięte, pomimo że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a. Ocena, czy w sprawie nie występują przesłanki do odstąpienia od ukarania stanowi obligatoryjny element postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, którego pominięcie wywołuje konieczność uchylenia tak podjętej decyzji,
3) art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, w której waga zarzucanego naruszenia była znikoma, naruszenie to nie miało najmniejszego wpływu na bezpieczeństwo wykonywania przewozów drogowych, a strona po przeprowadzonej kontroli wdrożyła niezbędne środki naprawcze mające na celu przeciwdziałać podobnym naruszeniom w przyszłości, zaprzestając i zapobiegając naruszaniu prawa, w związku z czym kara pieniężna w wysokości [...] zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna.
W uzasadnieniu skargi jej autorka przedstawiła argumentację na poparcie stawianych zarzutów, w oparciu o które wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca wniosła również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie 27 czerwca 2024 r. nikt się nie stawił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.
Kontrolując zaskarżoną decyzję w zakreślonych wyżej granicach, należało uznać, że skarga nie może zostać uwzględniona, ponieważ ujawnione w sprawie naruszenia prawa nie miały, ani nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (obecnie t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2201, dalej u.t.d.), podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Artykuł 92a ust. 5 pkt 2 u.t.d., zastrzega przy tym, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć: 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 7 u.t.d.). Zgodnie zaś z art. 93 ust. 1 u.t.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z uwzględnieniem ust. 4-6.
Zgodnie z lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego jest sankcjonowane karą w wysokości 2 000 zł za każdy pojazd.
Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny w zakresie powyższego naruszenia nie budzi wątpliwości.
Analiza dowodów rejestracyjnych pojazdów wykorzystywanych w przedsiębiorstwie przez skarżącą wykazała, że w okresie objętym kontrolą pojazdy te wykonywały przewozy drogowe bez aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Organy wskazały okresy, w których pojazdy nie posiadały aktualnych badań technicznych. Takich przewozów drogowych pojazdami nie posiadającymi aktualnych badań technicznych ujawniono 11 przypadków. Strona w toku postępowania administracyjnego, a obecnie w skardze przyznała, że autobusami wykonane zostały przewozy w celu wykonania badań technicznych. Skarżąca w 9 przypadkach wskazała, że pojazdy o nr rej. [...] wykonały tylko przejazdy na badania techniczne. Przejazdy te, jak wynika z ustaleń organów, ale także wyjaśnień skarżącej, odnosząc je do dat ważności poprzednio przeprowadzonych badań, wykonywane były niespornie w dniach, kiedy pojazdy te nie miały już ważnego okresowego badania technicznego. Odnośnie przejazdu pojazdu nr rej. [...] strona wskazuje, że autobus przeszedł przegląd techniczny, nie oświadczając jednoznacznie, że pojazdem wykonano przejazd celem wykonania badań technicznych w dniu 17 maja 2021 r. Organ wyjaśnia, że w okresie od dnia 16 maja 2021 r. do dnia 17 maja 2021 r. pojazd nie posiadał aktualnych badań technicznych. Organ ustalił, w oparciu o dane cyfrowe okazane podczas kontroli, że w okresie objętym kontrolą także ten pojazd wykonywał przewóz drogowy bez aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, czemu w skardze strona nie zaprzeczyła. Podobnie w przypadku pojazdu nr rej. [...] strona podnosi, że rano 13 września 2021 r. między godziną 8.30 a 9.30 został zrobiony przegląd i od godz. 9.50 pojazd jeździł na linii O. – O. Ś. (co potwierdza wydruk – k. 443 tom II akt adm.). Zatem w 11 przypadkach wykonano przejazdy drogowe bez aktualnego okresowego badania technicznego, przy czym nałożona została kara pieniężna w wysokości [...] zł za każde naruszenie, co przy sumie tych kar wynosi [...] zł. Wysokość wymierzonej kary administracyjnej została w tej sprawie ograniczona – mocą art. 92a ust. 5 pkt 2 u.t.d. do [...] zł. O zasadności nałożenia omawianych kar pieniężanych przesądza analiza poniżej powołanych przepisów obowiązującego prawa.
Ustawa o transporcie drogowym sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego. Zgodnie z art. 4 pkt 6a, przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006". Z kolei transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również:
a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,
b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy,
c) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób.
Natomiast niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi.
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Wynika z powyższych regulacji prawnych, że każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego działalności gospodarczej stanowi przewóz drogowy, przy czym przejazd taki przy spełnieniu warunków określonych ustawą może mieć niezarobkowy charakter. Przejazd wykonywany pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej prowadzonej przez podmiot musi być zatem związany z wykonywaną przez ten podmiot działalnością gospodarczą w jakikolwiek, chociażby w minimalny sposób (zob. wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1201/22, lex nr 3510334). Charakter pomocniczy oznacza, iż przejazd służy wyłącznie przedsiębiorcy, a koszty z nim związane powinny być pokryte również przez przedsiębiorcę (zob. wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA 72/17, lex nr 2408893).
Nie może być wątpliwości, że przejazdy ww. pojazdów w ramach działalności prowadzonej przez skarżącą - w celu wykonania okresowych badań technicznych - wykonywane były pomocniczo dla tego przedsiębiorcy i na potrzeby prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Spełniają one cechy przewozu drogowego. Bez znaczenia jest to, czy przewozy te miały charakter zarobkowy czy też niezarobkowy, skoro ustawa sankcjonuje wykonywanie każdego przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego, a więc także przejazdu drogowego wykonywanego przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej.
Ponadto zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. l ustawy o transporcie drogowym, użyte w ustawie określenie obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznacza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Przepis art. 71 ust. 1 zd. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym wskazuje, że dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Z treści art. 71 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym wynika, że wykonywanie przejazdów po drogach jest możliwe tylko pojazdem dopuszczonym do ruchu. Dopuszczenie pojazdu do ruchu potwierdza spełnianie przez ten pojazd warunków określonych w art. 66 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Dowodem potwierdzającym dopuszczenie pojazdu do ruchu jest wpis w dowodzie rejestracyjnym pojazdu dokonywany po przeprowadzonym okresowym badaniu technicznym pojazdu. Obowiązek dopilnowania przeprowadzenia tego badania spoczywa na właścicielu pojazdu, co wynika z art. 81 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Jak wynika z okoliczności sprawy, skarżąca zdawała sobie sprawę z braku ważnych badań technicznych autobusów wykorzystywanych do jej działalności i wyrażała zgodę na wykonywanie tymi pojazdami przejazdów drogowych w celu wykonania tych badań. Z tych powodów nałożenie na stronę kar pieniężnych w łącznej kwocie [...]zł za tę grupę naruszeń przepisów o transporcie drogowym jest zasadne i wystarczające do uznania, że skarga nie jest zasadna, skoro suma kar nałożona ostatecznie na stronę w rozstrzygnięciu decyzji wynosi [...] zł z uwagi na ograniczenie jej wysokości na podstawie art. 92a ust. 5 pkt 2 u.t.d.
Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, niezależnie od ilości uchybień oraz wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o transporcie drogowym za poszczególne uchybienia, kara orzeczona w wyniku jednej kontroli ma określoną górną granicę i nie może przekroczyć kwoty określonej w ustawie. Nie chodzi więc o wiele spraw i wiele pojedynczych kar, tylko o jedną sprawę, spowodowaną niekorzystnym dla strony wynikiem kontroli oraz jedną karę za wszystkie stwierdzone uchybienia. Sposób obliczenia wysokości tej kary ustawodawca określa w ustawie: stanowi ona sumę kar za poszczególne naruszenia, ale nie może przekraczać wysokości granicznych dla danego rodzaju kontroli (zob. wyrok NSA z 11 kwietnia 2017 r., II GSK 1516/15, lex nr 2301519). Zatem jeżeli mimo stwierdzenia niezasadności jednej czy kilku kar dotyczących naruszeń stwierdzonych przez organ podczas kontroli przedsiębiorcy nie skutkuje tym, że osnowa decyzji stanowiąca o nałożeniu na stronę kary (równej także ograniczonej kwotowo sumie kar) wymaga zmiany, wówczas nie istnieje potrzeba uchylenia decyzji (por. wyrok NSA z 28 maja 2014 r., II GSK 566/13, lex nr 1579408).
Kolejna grupa naruszeń (lp. 6.3.8., l.p. 5.6.1, l.p. 6.3.14., l.p. 6.3.17., l.p. 6.3.18., l.p. 6.2.1., l.p. 6.3.16.) związana jest - ogólnie ujmując - z niewłaściwym użytkowaniem tachografu, kart kierowców i wykresówek, nieudostępnieniem wykresówek i danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego oraz z dziennym okresem odpoczynku.
Odnośnie tych naruszeń należy wskazać, że zgodnie z art. 3 lit. a rozporządzenia 561/2006, rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami używanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km. Z kolei stosownie do art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Jeżeli, jak wskazuje skarżąca, pojazdy w ramach jej przedsiębiorstwa obsługują Ilnie regularne do 50 km, a na to mogą wskazywać zgromadzone i znajdujące się w aktach sprawy przez organ zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów w krajowym transporcie drogowym, to niewątpliwie organy winny były poczynić dodatkowe ustalenia, czy skarżąca wykonuje przewozy osób na liniach regularnych do 50 km, a w szczególności, czy naruszenia, za które skarżąca została ukarana, przewozów na takich liniach dotyczą. W niniejszej sprawie nie zostało to dostatecznie wyjaśnione. Twierdzenie organu odwoławczego, że skoro strona zdecydowała się wyposażyć pojazdy w urządzenia rejestrujące, a kierowcy na polecenie przedsiębiorcy rejestrowali wszystkie przewozy, to oznacza, że mieli obowiązek przestrzegać w całości przepisów rozporządzenia (UE) 165/2014, w tym obowiązku wynikającego z art. 34 ust. 7 ww. rozporządzenia nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja skarżącej o zainstalowaniu w autobusach obsługujących linie regularne do 50 km urządzeń rejestrujących bez wyraźnego ustawowego obowiązku nie może skutkować odpowiedzialnością administracyjną w razie stwierdzenia naruszeń wynikających z nieprzestrzegania przepisów dotyczących użytkowania tachografów, kart kierowców i wykresówek, chyba że organ wykaże, że taki obowiązek wynika z określonych przepisów prawa. Zgodnie bowiem z art. 92a u.t.d., karze pieniężnej podlega podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Jeżeli przepisy prawa związane z omawianą grupą naruszeń nie nakładały na skarżącą obowiązków wynikających z rozporządzeń nr 561/2006 i 165/2014, to nałożenie na nią kar pieniężnych z tego tytułu stanowiłoby o naruszeniu prawa materialnego przez organy. Wystarczających ustaleń faktycznych w tym zakresie zabrakło, w każdym razie ich dokonania nie potwierdza uzasadnienie decyzji. Natomiast to dopiero prawidłowe ustalenia faktyczne determinują zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego, zwłaszcza w zakresie ewidencjonowania czasu pracy kierowców. Ponadto nie może pozostawać w gorszej sytuacji prawnej przedsiębiorca, który instaluje urządzenie cyfrowe w pojeździe, choć takiego prawnego obowiązku nie nakładają na niego przepisy, od przedsiębiorcy, który w ogóle takich urządzeń nie instaluje w swoich pojazdach, przy czym obydwaj wykonują przewozy drogowe osób na liniach regularnych do 50 km (art. 32 Konstytucji RP).
Niemniej powyższe naruszenie prawa procesowego nie mogło mieć wpływu istotnego na wynik sprawy, skoro jak już wyżej podniesiono, nałożenie kary w kwocie [...]zł. uzasadniało naruszenie prawa związane z wykonywaniem przewozów drogowych pojazdami bez ważnych okresowych badań technicznych, o czym mowa wyżej.
Sąd nie podziela także oceny prawnej organów dokonanej w związku z niewskazaniem przez skarżącą, którzy kierowcy wykonywali przewozy - autobusem o nr rej. [...] w dniu 30.08.2021 r. bez załogowanej do tachografu karty kierowcy w okresie od godz. 12:38 do godz. 13:37; pojazdem o nr rej. [...] w dniu 30.08.2021 r. bez załogowanej do tachografu karty kierowcy w okresie od godz. 14:00 do godz. 15:19; pojazdem o nr rej. [...] w dniu 30.08.2021 r. bez załogowanej do tachografu karty kierowcy w okresie od godz. 13:54 do godz. 15:19; pojazdem o nr rej. [...] w dniu 4.03.2021 r. bez załogowanej do tachografu karty kierowcy w okresie od godz. 13:37 do godz. 15:20 – naruszeniem zakwalifikowanym jako niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. Jak celnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, aby można było mówić o "niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli", konieczne jest podjęcie przez podmiot kontrolowany określonych działań, zmierzających do uchylenia się od kontroli, a więc odmowa poddania się kontroli, bądź świadome i ukierunkowane na uniknięcie kontroli zachowanie, którego ostatecznym efektem jest uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. W katalogu tego rodzaju zachowań wymienić można ukrycie dokumentacji w całości lub w części, niewskazanie na wezwanie organu miejsca przechowywania dokumentów mających istotne znaczenie, uniemożliwienie kontaktu, odmowę dopuszczenia pracowników organu do siedziby przedsiębiorstwa, w przypadku gdy czynności kontrolne mają zostać podjęte w miejscu prowadzenia działalności (zob. wyrok WSA w szczecinie, sygn. akt II SA/sz 1120.18, lex nr 2629718).
Nie ma racji w tej sprawie organ uwzględniając okres objęty kontrolą, zakres tej kontroli, rozmiar prowadzonego przez skarżącą przedsiębiorstwa, ilość wykonywanych przejazdów drogowych, aby niepodanie informacji o czterech przejazdach drogowych stanowić miało o uniemożliwieniu, a nawet utrudnieniu przeprowadzenia kontroli. Zresztą strona wyjaśniła powody braku wiedzy o tych przejazdach. Organ tych argumentów w zasadzie skutecznie nie podważył. Niemniej jednak nawet przy przyjęciu, że skarżąca nie powzięła wszystkich wystarczających środków, aby ustalić brakujące dane, to i tak zakres tych danych jest nieporównywalnie niewielki do tych przez nią udostępnionych. Z tych powodów nałożenie kary pieniężnej za naruszenie opisane w załączniku nr 3 do u.t.d. (l.p. 1.6) należy uznać za niewłaściwe.
Nie ma jednak podstaw do kwestionowania stanowiska organu o braku przesłanek do zastosowania regulacji z 92b i art. 92c u.t.d. W niniejszej sprawie nie ma okoliczności ani dowodów wskazujących na to, by skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Przedstawienie pojazdu do badania technicznego należy do obowiązków skarżącej, bowiem jest ona właścicielem lub użytkownikiem skontrolowanych pojazdów, więc przed upływem terminu ważności badań powinna dopilnować przeprowadzenia tego badania. Nie zwalnia strony od odpowiedzialności za omawiane naruszenia ewentualnie brak wiedzy o zakazie wykonywania przewozu drogowego nieprzebadanym pod względem technicznym pojazdem. Taki przewóz zagraża bezpieczeństwu innych użytkowników dróg. Tymczasem od profesjonalnego przedsiębiorcy wymaga się znajomości przepisów prawa, zwłaszcza tych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, jak tu – na dość znaczną skalę. Pojazdy winny zostać przetransportowane do stacji kontroli technicznej np. na lawecie. Przedsiębiorca poniesie koszty holowania pojazdów, ale tylko w sytuacji, gdy nie zapewni przeprowadzenia tych badań przed upływem terminu ich ważności. Również wszelkie argumenty skarżącej dotyczące dopuszczenia się naruszeń przepisów o transporcie drogowym przez kierowców z uwagi na ich własne zaniedbania, na które sama skarżąca nie miała wpływu nie zasługują na uwzględnienie. Sformułowane w związku z tymi argumentami w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługują zatem na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba nadto wskazać, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 k.p.a. Kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zastosowania nie znajdzie również art.189f k.p.a., który reguluje przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia, albowiem kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w Dziale IVa k.p.a.
Nie sposób także stwierdzić, że strona była pozbawiona udziału czynnego w postępowaniu. Nie tylko w czasie trwania kontroli, ale także po niej mogła składać wyjaśnienia i wnioski, w każdym razie Sąd nie stwierdził w tym względzie naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.