I SA/Ke 195/10 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2010-04-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-03-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Dorota Pędziwilk-Moskal Maria Grabowska /przewodniczący/ Mirosław Surma /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatek akcyzowy Sygn. powiązane I GSK 569/10 - Wyrok NSA z 2011-10-12 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 29 poz 257 art.2 pkt 11, art. 4 ust.1 pkt 4 i 5, art. 80 ust.1, art. 80 ust. 2 pkt 2,art. 80 ust.3 pkt 3, art. 82 ust.3, art.82a. Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art.191, art. 229. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal,, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 26 stycznia 2010r. nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę. Uzasadnienie Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia 26 stycznia 2010r., nr (...)utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 22 października 2009r., nr (...) określającą M. K. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości 6153 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 15 września 2008r. do Urzędu Celnego w K. wpłynęła Deklaracja Uproszczona Nabycia Wewnątrzwspólnotowego wyrobu akcyzowego niezharmonizowanego w postaci samochodu osobowego marki J. W.. Do deklaracji dołączono kserokopię faktury z dnia 9 czerwca 2008r. ze wskazaną ceną w wysokości 8000 USD, dowód rejestracyjny oraz dokument odprawy celnej. W związku z art. 82a ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, po stwierdzeniu, iż zadeklarowana przez stronę podstawa opodatkowania samochodu osobowego znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ wezwał M. K. do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej pojazdu. M.K. i wskazał, iż niska cena pojazdu jest odzwierciedleniem jego stanu technicznego. W związku ze znaczną różnicą wartości kwoty deklarowanej przez podatnika (21 686 zł), a kwotą ustaloną przez organ podatkowy (44 952 zł) wszczęto postępowanie podatkowe w sprawie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki J. W., w wyniku którego określono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w wysokości 6 153 zł. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy wskazał na art. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym, zgodnie z którym akcyzie podlegają wyroby określone w załączniku nr 1 do ustawy. W pozycji 59 ww. załącznika ujęte są samochody osobowe. Ponadto wskazał, że w przedmiotowej sprawie miało miejsce nabycie wewnątrzwspólnotowe zgodnie z art. 2 pkt 11 ww. ustawy rozumiane jako przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy wymienia nabycie wewnątrzwspólnotowe jako czynność podlegającą opodatkowaniu akcyzą. Zgodnie z normą zawartą w art. 80 ust. 1 ustawy akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów są m.in. importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy). Organ odwoławczy przytoczył także treść art. 82a ust. 1 ustawy o akcyzie i wyjaśnił, iż nie kwestionuje dokumentów zakupu pojazdu lecz odnosi się do średniej wartości rynkowej samochodu osobowego na rynku krajowym. Zauważył, iż wartość rynkowa brutto podobnego samochodu osobowego ustalona w oparciu o system Eurotax wynosi 62 700 zł. Po odliczeniu podatków cena netto pojazdu samochodowego tej marki i typu wynosi: 45 241 zł. Obciążenie podatkiem akcyzowym nałożonym w kraju przed I rejestracją pojazdu samochodowego tej marki i typu wynosi 45 241 x 13,6 % = 6 153 zł Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że dokonując wyceny przedmiotowego pojazdu, w celu urzeczywistnienia wartości rynkowej pojazdu, przyjęto stan zły pojazdu wynikający z jego eksploatacji. W celu obliczenia wartości rynkowej pojazdu, stanowiącej podstawę do obliczenia nadpłaty podatku, posłużono się nie tylko oszacowaniem czy wyceną samochodu, lecz również ustalonymi skalami, opierającymi się o obiektywne kryteria takie jak wiek, przebieg, stan ogólny, rodzaj napędu, marka lub model. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że średnia cena katalogowa samochodu o określonym roku produkcji i przebiegu, uwzględnia stan pojazdu wynikający z jego eksploatacji. Wskazał, iż obniżenie wartości pojazdu z uwagi na jego uszkodzenia czy usterki, może nastąpić jedynie w przypadku wystąpienia uszkodzeń nadzwyczajnych np. powypadkowych, czyli takich które są uwzględniane w średniej cenie katalogowej auta. W związku z tym przy wycenie pojazdu nie uwzględniono ceny późniejszej odsprzedaży pojazdu, czy wartości za jaką podatnik nabył pojazd. Wartość ta jest niezależna od tego czy podatnik kupił towar w "okazyjnej" cenie. Opłacalność zakupu samochodu lub jej brak jest kwestią indywidualnej oceny podatnika i nie może mieć wpływu na podstawę opodatkowania pojazdu. Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w której wniósł o uchylenie wydanych decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie: art. 10 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 29, poz. 257 ze zm., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 maja 2004 roku do dnia 28 lutego 2009 roku poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie w sprawie; art. 82a ww. ustawy poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że ustalenie podstawy opodatkowania w prawidłowej wysokości wyczerpuje się wraz z momentem wskazania średniej wartości rynkowej samochodu osobowego notowanej na rynku krajowym; art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, przez nieuwzględnienie przedstawionych przez skarżącego dokumentów zakupu przedmiotowego pojazdu, które uznane zostały w trakcie odprawy celnej przez niemiecką administrację celną; art. 120, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego rozpoznania całego materiału dowodowego i w rezultacie jego dowolną ocenę, wynikającą w faktu ustalenia średniej wartości rynkowej przedmiotowego pojazdu tylko za pomocą informacji uzyskanych z informatora Eurotax, art. 229 Ordynacji podatkowej poprzez brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym w celu uzupełnienia materiału dowodowego w niniejszej sprawie, i w związku z tym nieuwzględnienie przedstawionych przez skarżącego zdjęć przedmiotowego samochodu, potwierdzających zły stan techniczny pojazdu i jego niekompletność. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 10 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym. Zgodnie z tym przepisem podstawą opodatkowania jest kwota, jaka nabywca zobowiązany jest zapłacić. Skoro zapłata określonej kwoty za nabycie prawa do rozporządzania samochodem, stanowiącym następnie przedmiot nabycia wewnątrzwspólnotowego, a więc czynność uprzednia, w stosunku do przywozu (importu) pojazdu na terytorium państwa członkowskiego, nastąpiła nie na terytorium tego państwa, lecz na terytorium państwa trzeciego, to ponad wszelką wątpliwość kwota ta stanowi, w rozumieniu powołanych wyżej przepisów ustawy o podatku akcyzowym, kwotę (lub jej element), jaką nabywca zobowiązany jest zapłacić. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczył wyrok sądu administracyjnego. Skarżący, jak wskazał, nie kwestionuje prawa organów podatkowych do realizowania kompetencji określonych w art. 82 a ww. ustawy, jednak jego zdaniem organy uczyniły to w sposób dowolny i niezgodny z prawem. Dokonując bowiem wykładni tego przepisu, a następnie stosując w przedmiotowej sprawie, zupełnie pominęły treść zasad naczelnych postępowania podatkowego, wynikających z art. 120, zwłaszcza art. 122 Ordynacji podatkowej. Realizacji zasady prawdy obiektywnej służą inne reguły postępowania. W art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nałożono na organy podatkowe obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w art. 191 tej ustawy obowiązek oceny całego materiału dowodowego celem wykazania, czy dana okoliczność została udowodniona. Natomiast w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej wprowadzony został tzw. "otwarty system dowodów", polegający na tym, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W opinii skarżącego w przedmiotowej sprawie powyższe przepisy zostały naruszone. Zdaniem Skarżącego, "ustalenie" podstawy opodatkowania w prawidłowej wysokości nie wyczerpuje się wraz z momentem wskazania "średniej wartości rynkowej samochodu osobowego notowanej na rynku krajowym". Nie ma bowiem jakichkolwiek podstaw, aby za jedyne źródło wiedzy w tym zakresie, uznać jakikolwiek informator (np. Eurotax, czy Info - Ekspert itp.). W sprzeczności z powyższym jednoznacznie stoi treść przepisów ustaw: o podatku akcyzowym oraz Ordynacji podatkowej. W art. 82a ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym, ustawodawca wprost wskazuje na możliwość przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Organy podatkowe powinny więc rozważyć potrzebę zasięgnięcia opinii biegłego. Ponadto skarżący wskazał, że uwzględniając konsekwencje obowiązywania art. 122 Ordynacji podatkowej ustalenie prawidłowej wysokości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego, musi być zindywidualizowane i zdeterminowane konkretnymi okolicznościami sprawy. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczył wyrok sądu administracyjnego. W ocenie skarżącego o wadliwości ustaleń faktycznych organów podatkowych świadczy także fakt, iż wbrew wyżej wskazanym zasadom postępowania, organy nie wykazały, że w zakresie odnoszącym się do ustalenia podstawy opodatkowania w prawidłowej wysokości, nie jest możliwe uwzględnienie takich parametrów porównawczych, istotnych z punktu widzenia wartości pojazdu, jak wyposażenie i stan techniczny. Wprawdzie organy podatkowe wskazały, iż dokonując wyceny przedmiotowego samochodu, w celu urzeczywistnienia wartości rynkowej pojazdu, przyjęły zły stan pojazdu wynikający z jego eksploatacji, jednakże nie znalazło to odzwierciedlenia w ustalonej wysokości podstawy opodatkowania. Zdaniem skarżącego na organach podatkowych spoczywał obowiązek podjęcia wszelkich działań w celu określenia rzeczywistego wyposażenia oraz stanu technicznego pojazdu, które mogą mieć decydujący wpływ na właściwe określenie wartości rynkowej pojazdu. Jednakże organy podatkowe ograniczyły się jedynie do sprawdzenia cen zbliżonych pojazdów w programie komputerowym Eurotax, dając wiarę zamieszczonym tam informacjom i nie uwzględniając dokumentów przedłożonych przez skarżącego w postaci faktury zakupu samochodu, dokumentacji odprawy celnej sporządzonej przez niemiecki urząd celny, czy zdjęć przedmiotowego samochodu, potwierdzających rzeczywistą wartość tego konkretnego pojazdu ze względu na jego stan techniczny i wyposażenie. W ten sposób organy podatkowe naruszyły także art. 121 Ordynacji podatkowej, tj. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Ponadto skarżący dodał, że Dyrektor Izby Celnej, rozpatrując sprawę w II instancji nie przeprowadził dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji, pomimo istnienia wyraźnie takiej potrzeby, co stanowi naruszenie art. 229 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy w prawidłowej wysokości została określona podstawa opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, a w konsekwencji czy organ w prawidłowej wysokości określił zobowiązanie w podatku akcyzowym. Na początku rozważań należy wskazać, że na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm.), dalej jako ustawa o podatku akcyzowym, opodatkowaniu akcyzą podlega zarówno import wyrobów akcyzowych, jak i ich wewnątrzwspólnotowe nabycie (art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5), przy czym nabyciem wewnątrzwspólnotowym jest przemieszczenie towarów akcyzowych na terytorium kraju z terytorium państwa członkowskiego (art. 2 pkt 11). Stosownie zaś do regulacji zawartej w art. 80 ww. ustawy, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (ust. 1), podatnikami tego podatku są podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (ust. 2 pkt 2), obowiązek podatkowy w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (ust. 3 pkt 3). Należy zgodzić się ze skarżącym, że w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, zasadą jest, że podstawę opodatkowania stanowi kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić (art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym). Jeżeli jednak wysokość tak ustalonej podstawy opodatkowania znacznie odbiega - bez uzasadnionej przyczyny - od średniej wartości rynkowej danego samochodu organ podatkowy wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmian wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn uzasadniających podanie jej zaniżonej wysokości organ podatkowy określa wysokość podstawy opodatkowania. Do zastosowania wyżej opisanej procedury upoważnia organy podatkowe art. 82a ustawy o podatku akcyzowym, który wprowadzony został w życie z dniem 19 lipca 2008r. art. 8 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. nr 118, poz. 745). Celem wprowadzenia tej regulacji było urealnienie kwoty deklarowanych wartości samochodów osobowych sprowadzanych z innych państw członkowskich lub sprzedawanych w kraju, poprzez odniesienie się do wartości rynkowych. Analiza treści tego przepisu prowadzi do wniosku, że ustawodawca wyróżnia dwa etapy postępowania. Po pierwsze, jeśli organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej stwierdzi, że wysokość podstawy opodatkowania w przypadku sprzedaży na terytorium kraju albo nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (art. 82 a ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym). Przy czym średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy (art. 82 a ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym). Po wezwaniu, o którym mowa w art. 82a ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, inicjatywa procesowa przerzucona zostaje na podatnika, który albo zmieni wysokość podstawy opodatkowania, albo wskaże przyczyny dla których przyjął, że samochód osobowy przedstawia wartość niższą od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego. Po drugie, w sytuacji, gdy podatnik nie udzieli odpowiedzi, nie dokona zmiany wysokości podstawy opodatkowania bądź gdy nie wskaże przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej uprawniony jest podjąć kolejną czynność, tj. określić wysokość podstawy opodatkowania (art. 82a ust.2 ustawy o podatku akcyzowym). Z powyższego wynika, że wysokość podatku akcyzowego jest ustalana na podstawie określonych kryteriów, tj. na podstawie średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. Natomiast średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy (art. 82a ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organy miały pełne prawo, czego skarżący nie kwestionuje, do zastosowania procedury wynikającej z cytowanego wyżej art. 82a ustawy o podatku akcyzowym. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, co jest bezsporne, wynika, że nastąpiło nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego przemieszczonego z Niemiec na terytorium Polski. Skoro zaś zadeklarowana przez skarżącego wartość samochodu osobowego marki J. W. (21 686 zł), znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej (44 952 zł) organ uprawniony był do wystąpienia do podatnika o wyjaśnienia. W wezwaniu z dnia 17 września 2008r. M. K. został zobowiązany do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu. Jednocześnie organ wskazał, że w przypadku wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej pojazdu należy przedłożyć wszelkie dokumenty potwierdzające wysokość zadeklarowanej przez podatnika podstawy opodatkowania. Pouczono również podatnika, że konsekwencją niezastosowania się do wezwania będzie określenie wysokości podstawy opodatkowania przez organ oraz zacytowano przepis art. 82a ust.1 ustawy o podatku akcyzowym. W odpowiedzi na to wezwanie M. K. wyjaśnił, że niska cena samochodu jest odzwierciedleniem jego stanu technicznego, a samochód został zakupiony jako niekompletny. Dodał, że wartość auta była weryfikowana przez niemieckich celników przy odprawie w B.. W ocenie Sądu, tak ogólne i lakoniczne wyjaśnienia podatnika, w szczególności w aspekcie jego wiedzy, co do ewentualnych dalszych konsekwencji procesowych, o czym pouczono go w wezwaniu, uprawniały organ do wszczęcia postępowania podatkowego celem określenia wysokości podstawy opodatkowania (postanowienie organu z 8 stycznia 2009r.). W tym miejscu należy podkreślić, że konstrukcja dyspozycji art. 82a ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, nie pozostawia wątpliwości, że to podatnik powinien wykazać w sposób przekonywujący oraz rzetelny zadeklarowaną wysokość podstawy opodatkowania i to odnosząc ją do średniej wartości rynkowej pojazdu. Ta wartość, wyznacza bowiem wysokość obciążeń publicznych z tytułu podatku akcyzowego. To podatnik zaś jest dysponentem wiedzy, jakie okoliczności powodują, że wartość nabytego auta odbiega od średniej wartości rynkowej. W niniejszej sprawie znikoma aktywność podatnika: niepodanie żadnych konkretnych okoliczności faktycznych mogących stanowić obiektywne i uzasadnione przyczyny odbiegania wysokości podstawy opodatkowania od średniej wartości rynkowej (tu: na rynku europejskim) prawidłowo stała się podstawą dla zastosowania dyspozycji art. 82a ust.2 ustawy o podatku akcyzowym. W kolejnym etapie postępowania, tj. etapie określenia przez organ wysokości podstawy opodatkowania M. K. wyjaśnił, że przedmiotowy samochód był niekompletny, został okradziony z wielu elementów – zderzaki, maska, koła, sztywny dach, tylna kanapa, reflektory. Poza tym podatnik wskazał, że wpływ na niską cenę auta miał rekordowo niski kurs USD oraz dołączył jak stwierdził "archiwalne zdjęcia pojazdu". Wyjaśnienia te, wbrew twierdzeniom skargi, czemu dał wyraz zarówno organ I jak i II instancji w uzasadnieniu decyzji, zostały uwzględnione przy określeniu wysokości podstawy opodatkowania. Ustalając wartość rynkową samochodu i posługując się katalogiem Eurotax organ przyjął stan pojazdu jako zły, uwzględniając wiek, przebieg, stan ogólny, rodzaj napędu oraz model. Należy zgodzić się więc z organem, że w ten sposób przyjęta cena katalogowa uwzględnia stan pojazdu. W ocenie Sądu też taki sposób postępowania, w szczególności w świetle złożonych przez podatnika wyjaśnień zasługuje na akceptację. Przychylić się też należy do twierdzeń organu, że nie każde uszkodzenia, czy też braki wyposażenia pojazdu nakazują odejść od średnich cen katalogowych. Przedstawione zaś przez podatnika okoliczności, mające jego zdaniem wpływ na wartość pojazdu, zasadnie organ uznał za nienadzwyczajne i dokonał wyceny katalogowej. Jednocześnie należy zgodzić się, że stosowana przez organy procedura jako jedyny miernik wartości uznaje średnią wartość rynkową. Tym samym, przeciwnie do zarzutów skargi, organom nie można zarzucić dowolności w ustaleniu podstawy opodatkowania. Nie można też zgodzić się ze skarżącym, że to wyłącznie organ winien gromadzić dowody dla ustalenia stanu faktycznego. To strona ma bowiem interes faktyczny i prawny, aby przedstawić dowody dla poparcia korzystnych dla siebie twierdzeń. Wyrazem tego jest też przysługująca jej w każdym stadium postępowania inicjatywa dowodowa. W niniejszej sprawie strona zarzuca, że organ skorzystał wyłącznie z katalogu Eurotax zamiast przeprowadzić dowód z opinii biegłego. W ocenie Sądu, wobec braku inicjatywy dowodowej skarżącego i w świetle złożonych wyjaśnień organ, co już wyżej wykazano, nie był zobowiązany do szerszej weryfikacji wartości przedmiotowego samochodu i wyjścia poza wycenę opartą o dane z katalogu EUROTAX. Przy czym katalog ten jest wyspecjalizowanym katalogiem motoryzacyjnym, służącym m. in. do obliczania należnych zobowiązań podatkowych, celnych czy z zakresu ubezpieczeń cywilnych. Jego dane pozwoliły również organowi wartość początkową samochodu skorygować o elementy związane ze stanem technicznym pojazdu powodujące obniżenie tej wartości. Natomiast z art. 82a ustawy o podatku akcyzowym nie wynika, aby organ w każdej sprawie (niezależnie od okoliczności faktycznych) miał przeprowadzać dowod z opinii biegłego. Nie można też, jak chce tego skarżący, a limine odrzucać danych z katalogu stanowiącego specjalistyczne źródło wiedzy. Organ ustosunkował się również prawidłowo do nieuwzględnienia, przy ustalaniu podstawy opodatkowania, m.in. dokumentów przedstawionych przez skarżącego tj. faktury zakupu samochodu, dokumentów odprawy celnej wskazując, że przy ustalaniu średniej wartości nie ma znaczenia fakt czy skarżący kupił towar po okazyjnej cenie. Wskazane w ustawie kryterium ustalania podstawy opodatkowania jest jasne i odnosi się do średniej wartości rynkowej. Nabywca jest w stanie skalkulować opłacalność zakupu. Jest to jednak, jak słusznie zauważył organ, kwestia indywidualnej oceny podatnika i nie może mieć wpływu na podstawę opodatkowania pojazdu. W związku z powyższym chybiony jest również zarzut skarżącego naruszenia naczelnych zasad postępowania podatkowego. Organy podjęły bowiem niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, zgromadziły wystarczające dowody do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a ich ocena mieści się w granicach dyspozycji art. 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie została również naruszona zasada zaufania do organów państwa. To zaś, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organ podatkowy różni się od tej dokonanej przez podatnika nie może stanowić podstawy do formułowania zarzutów o naruszeniu obowiązujących zasad prowadzonego postępowania podatkowego. Wbrew także twierdzeniom skargi organ odwoławczy nie naruszył art. 229 Ordynacji podatkowej, gdyż w sprawie nie zaistniała konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Wyraz oceny materiału dowodowego znalazł natomiast swe odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Ke 195/10
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.