I SA/KE 120/23

I SA/Ke 120/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /sprawozdawca/
Andrzej Mącznik
Artur Adamiec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 189a par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 988
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2016 poz 2022
par. 3 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2023 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Magdaleny Łukawskiej sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2023 r. [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 11 stycznia 2023 r. [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej też jako "GITD") utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "ŁWITD") z 20 grudnia 2021 r. nr [...] o nałożeniu na J. S. prowadzącego działalność pod firmą P.H.U. [...] J. S. kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Organ drugiej instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny w sprawie.
W dniu 8 września 2021 r. w P. T. przy ul. [...] na wysokości ul. [...] w ciągu drogi krajowej [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z 3-osiowego ciągnika samochodowego marki Volvo o nr rej. [...] i 3-osiowej naczepy marki Broshuis o nr rej. TKI [...] Pojazdem członowym kierował P. J., który wykonywał przewóz drogowy z ładunkiem belki betonowej T27 (ładunek niepodzielny) w imieniu J. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: P.H.U. [...] J. S.. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli drogowej nr [...] z 8 września 2021 r.
Pismem z dnia 10 września 2021 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem decyzji dnia 20 grudnia 2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł, od której strona złożyła odwołanie.
Organ drugiej instancji zważył, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Jak wyjaśnił organ, kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zastosowania nie znajdzie również art. 189e k.p.a. oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia, albowiem kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w Dziale IVa k.p.a.
Następnie organ odwoławczy zwrócił uwagę na treść art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 i 2 , a także art. 92c ust. 1 i art. 4 pkt 15 i pkt 22 lit. l ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 2201, zwana dalej "u.t.d."). Organ powołał również przepisy ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 988 - zwanej dalej "P.r.d.") tj. art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 140aa ust. 1 P.r.d. Podniósł, że stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm.), długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego 16,50 m, z zastrzeżeniem ust. 16 (zgodnie z ust. 16, wymiary, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i ust. 6, mogą być przekroczone o 0,15 m w przypadku pojazdu członowego lub naczepy przewożących jeden lub więcej załadowanych lub niezaładowanych kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m), w operacjach transportu intermodalnego). Z kolei jak stanowi § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton, z wyjątkami opisanymi w decyzji. GITD przypomniał, że zgodnie z § 57 ust. 3 ww. rozporządzenia stanowi, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. może wynosić 42 tony. Jednak w tym przypadku ciągnik samochodowy nie był po raz pierwszy zarejestrowany przed dniem 13.03.2003 r. W związku z powyższym dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu członowego wynosiła do 40 t.
W dniu kontroli strona wykonywała przejazd drogowy pojazdem członowym z ładunkiem niepodzielnym (jedną belką betonową T27). W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono naruszenie dopuszczalnych norm:
rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego 47,30 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 7,30 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 18,25 %),
długość pojazdu członowego z ładunkiem 31,2 m (bez odjęcia 1 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) - przekroczenie o 14,7 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 89,09 %).
Organ drugiej instancji przywołał przy tym treść § 1 ust. 1 zarządzenia nr 35/2020 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 sierpnia 2020 r., w sprawie zmiany zarządzenia zmieniającego zarządzenie w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz. Urz. GITD z 2020 poz. 35) oraz § 29d ust. 5 i § 30 ust. 3 i 4 zarządzenia nr 32/2020 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 lipca 2020 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz. Urz. GITD poz. 32). Podniósł, że zapisy ww. zarządzenia nr 35/2020 należało stosować w sprawie.
GITD wskazał, że kierowca okazał do kontroli zezwolenie kategorii IV nr 121/KI/2021 na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 6 miesięcy od 09.06.2021 r. do 09.12.2021 r., który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, masy nacisków osi, określone w pozycji nr 4 tabeli. Strona przesłała nadto zezwolenia kategorii IV: nr 68/KI/2021 na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 6 miesięcy od 31.03.2021 r. do 30.09.2021 r. oraz nr 86/KI/2021 na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 6 miesięcy od 09.06.2021 r. do 09.12.2021 r. Dodatkowo strona przesłała zezwolenie kategorii V nr 485/Ł/2021 na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego wydane 9 września 2021 r., a więc już po kontroli drogowej.
W świetle lp. 4 załącznika nr 1 do P.r.d. organ odwoławczy stwierdził, że ujawniona podczas kontroli długość pojazdu członowego z ładunkiem wynosiła 31,2 m, a zatem przekraczała dopuszczalną wartość 30 m dla zezwolenia kategorii IV.
Zgodnie z art. 64ea P.r.d., w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii V z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Dlatego, jak stwierdził organ, kontrolowany przewóz drogowy nie odbywał się zgodnie z okazanym zezwoleniem kategorii IV, a zatem podstawą do wyznaczenia wielkości przekroczenia dopuszczalnej normy były wartości dopuszczalne określone w powszechnie obowiązujących przepisach tj. 40 ton w przypadku pomiaru rzeczywistej masy całkowitej i 16,50 m w przypadku długości pojazdu członowego.
GITD podniósł więc, że zgodnie z lp. 10.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 10 % i mniej niż 20 %, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 zł. Natomiast jak stanowi lp. 10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 zł.
Organ odwoławczy ponownie podkreślił, że treść art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. wprost wyłącza stosowanie całego działu IVa kpa, w sytuacji uregulowania w odrębnych przepisach przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. Takie przesłanki zostały uregulowane zarówno w przepisach Prawa o ruchu drogowym tj. w art. 140aa ust. 4 jak i w przepisach ustawy o transporcie drogowym tj. w art. 92b i 92c. Zgodnie z przepisami prawa, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie 3 września 2018 r., następuje niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia. Wprowadzenie tej regulacji wynika z konieczności dostosowania przepisów krajowych do wymogów rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22 WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.3.2016, str. 8) i ma to związek z koniecznością kwalifikowania i ewidencjonowania naruszeń określonych w załączniku I do ww. rozporządzenia, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego.
Wobec powyższego organ wskazał, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego (jak) bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym. Obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym.
Organ nie podzielił stanowiska strony, że wykonując przewóz drogowy trzema pojazdami członowymi, należało stwierdzić, iż wszystkie trzy pojazdy członowe podlegały jednej kontroli. Organ dodał, że nie sposób przyjąć argumentację skarżącego, zgodnie z którą w przypadku przewozów drogowych wykonywanych przez kilka pojazdów członowych, poruszających się w tzw. kolumnie i w sytuacji, gdyż każdy z tych pojazdów wymagał uczestnictwa pilota, to wykonując przewóz w tzw. kolumnie wystarczał jeden pilot.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 92c ust. 1 u.t.d. W treści pisma z 10 września 2021 r. organ I instancji poinformował stronę o treści art. 92c ust. 1 u.t.d. i wezwał do przedstawienia dowodów poświadczających, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Strona w toku postępowania przed organem I instancji pismem z 27 września 2021 r. złożyła wyjaśnienia, które nie stanowią dowodów świadczących, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. podmiot wykonujący przewóz dysponował informacją o długości ładunku tj. belki, co wynika z dokumentu - protokół wydania WZ nr 2348 WZ/2021 z 7 września 2021 r., a zatem mógł przy użyciu dostępnych miar długości zweryfikować parametry pojazdu członowego z ładunkiem, lecz tego nie uczynił. Z treści zeznań kontrolowanego kierowcy P. J., przesłuchanego w charakterze świadka podczas kontroli, wynika, że pojazd członowy po załadunku nie był mierzony. W związku z powyższym, strona wykonując przewóz drogowy, nie miała podstaw, by przyjąć, że odbywa się on zgodnie z zezwoleniem kategorii IV.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu drugiej instancji, brak jest podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d., ze względu na fakt, że do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Ciężar dowodu w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d spoczywa na stronie postępowania. Błędnym jest pogląd, iż to wyłącznie na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zgromadzenia dowodów, które świadczą na korzyść strony i mogą być podstawą do zmniejszenia lub uchylenia kary pieniężnej. W tej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przewóz. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji wypełnił obowiązki wynikające z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
W skardze wywiedzionej przez J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach strona, zaskarżając powyższą decyzję w całości, zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji tj.:
- art.189f § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, art. 8 § 1 k.p.a., art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz.U.2003.42.364), art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz.U.1977.38.167), art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i wynikającej z tych przepisów zasady ne bis in idem poprzez wszczęcie wobec przewoźnika dwóch postępowań prowadzących do nałożenia dwóch kar za to samo zarzucone zachowanie (tożsamość czynu), tj. kary z ustawy o transporcie drogowym i kary z ustawy prawo o ruchu drogowym, w sytuacji gdy podmiot nie powinien być karany dwukrotnie za jedno zarzucone zachowanie, która to reguła ma zastosowanie również do sankcji administracyjnych o charakterze prewencyjnym lub represyjnym będących karami pieniężnymi, bowiem postępowanie karne na gruncie konwencyjnym i konstytucyjnym rozumiane jest szerzej niż na gruncie krajowym (patrz wyrok ETPCz w sprawie Engel, skarga nr 5100/71),
- art. 62 ust. 4, art. 64 ust. 1 i 2 i 4b, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, art. 92a ust. 1, 7 pkt 2 u.t.d. w zw. z Ip. 10.2.3, Ip. 10.3.3 zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym oraz art. 4 ust. 3 i art. 10e Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym w zw. z art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz załącznika nr I pkt. 4 do tego rozporządzenia dotyczącego grupy naruszeń przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE (przepisy dotyczące masy i wymiarów) poprzez nałożenie na przewoźnika kary za delikt dotyczący przekroczenia dopuszczalnej masy i wymiarów pojazdów na podstawie ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji gdy na przewoźnika wcześniej została nałożona kara za to samo naruszenie sklasyfikowane w ustawie Prawo o ruchu drogowym, w sytuacji gdy naruszenia stypizowane w dwóch ustawach (p.r.d. i u.t.d.) dotyczą tego samego zachowania ("idem") i ich wspólnym źródłem jest Dyrektywa Rady 96/53/WE, którą wdraża PRD i do której odwołuje się rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 stanowiące podstawę wprowadzenia w polskim porządku prawnym (w ustawie o transporcie drogowym) deliktów dotyczących mas i wymiarów pojazdów, a jednocześnie przedmiot ochrony obydwóch aktów prawa unijnego jest tożsamy i stanowi go ochrona konkurencji w zakresie działalności transportowej oraz bezpieczeństwo w ruchu drogowym, co naruszyło zasadę ne bis in idem
- art. 8 § 1 k.p.a. i art. 12 ustawy – Prawo przedsiębiorców i wyrażonej w tych przepisach zasady proporcjonalności poprzez nieodstąpienie od nałożenia na stronę kary w sytuacji, gdy w trakcie kontroli ustalono, że długość pojazdu wynosiła 31,2 m (po korekcie - 30,58 m), a zatem miała zostać przekroczona względem długości dopuszczonej zezwoleniem kategorii IV, które posiadała strona, o 1,2 m (po korekcie o 0,58 m), a zatem o 4 % (po korekcie o 1,93 %), a tym samym nałożenie surowych kar wynoszących po kilkadziesiąt tysięcy złotych jest nieproporcjonalnie wysokie w stosunku do zarzuconego naruszenia,
- art. 92a ust. 3 u.t.d. poprzez błędną wykładnię pojęcia "jednej kontroli drogowej" i w konsekwencji powyższego nałożenie łącznie trzech kar, w sytuacji gdy pojazdy poruszały się w jednej kolumnie, została przeprowadzona jedna kontrola drogowa jednego przedsiębiorcy, a zatem nie powinny zostać nałożone trzy osobne kary, co stanowi nieproporcjonalnie wysoką sankcję,
- art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 11 ust. 1 ustawy - Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 92a ust. 3 u.t.d. poprzez nierozstrzygnięcie ewentualnych wątpliwości prawnych dotyczących pojęcia "jednej kontroli drogowej" na korzyść strony i w konsekwencji powyższego nałożenie łącznie trzech kar, w sytuacji gdy pojazdy poruszały się w jednej kolumnie, została przeprowadzona jedna kontrola drogowa jednego przedsiębiorcy, a zatem nie powinny zostać nałożone trzy osobne kary, co stanowi nieproporcjonalnie wysoką sankcję,
- art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (Dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy u.t.d., a zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań Działu IVa k.p.a.,
- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestanie na pouczeniu w sytuacji, w której waga zarzucanego naruszenia jest znikoma, strona zaprzestała naruszania prawa, a kara w wysokości 10.000 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach, w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. w zw. z Ip. 10.2.3. oraz !p. 10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nałożenie na stronę jednej kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za dwa różne naruszenia, a nie dwóch odrębnych kar za te naruszenia w wysokości po 5.000 zł, czyli wymierzenie kary nieprzewidzianej przez ustawę o transporcie drogowym, która wymaga dokonania odrębnych w sensie materialnoprawnym rozstrzygnięć odnoszących się do każdego ze stwierdzonych naruszeń z osobna.
W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu, a także o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym następującej treści:
"czy art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie grupy naruszeń przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE dotyczących masy i wymiarów pojazdów którymi wykonywane są przewozy oraz załącznika nr I pkt 4 do tego rozporządzenia dotyczącego grupy naruszeń przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE (przepisy dotyczące masy i wymiarów) oraz art. 4 ust. 3 i art. 10e Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym należy interpretować w ten sposób, że art. 50 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz oczywista dla TSUE i przez niego uznawana zasada ne bis in idem sprzeciwia się temu, by Państwa Członkowskie stosowały wobec jednego podmiotu za jeden przewóz dwie sankcje administracyjne - kary pieniężne, jedną za przejazd pojazdu nienormatywnego (przekraczającego dopuszczalne wymiary lub masę) z ładunkiem lub bez ładunku bez zezwolenia na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym i drugą za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej lub wymiarach które zostały przekroczone (są nienormatywne) - na podstawie ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji gdy jedno naruszenie (przejazd) zawiera się w drugim (przewóz - którego częścią jest przejazd)."
W obszernym uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumentację na poparcie zgłoszonych zarzutów i złożonych wniosków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
W piśmie procesowym z 29 marca 2023 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci decyzji wydanych w pozostałych sprawach wszczętych na podstawie kontroli z 8 września 2021 r. (które szczegółowo wymienił i załączył do pisma) oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie w trybie zdalnym.
W trybie art. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") swój udział w sprawie zgłosił Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach Magdalena Łukawska.
Na rozprawie 11 maja 2023 r. Prokurator wniósł o oddalenie skargi. Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku skarżącego zawartego w piśmie datowanym na dzień 29 marca 2023 r. o uzupełnienie materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez sąd kontrola sądowoadministracyjna we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który skutkowałby koniecznością wyeliminowania tej decyzji, czy też także decyzji organu I instancji z obrotu prawnego. Stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te sąd podziela, uznając je za niewadliwe.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja GITD z 11 stycznia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję ŁWITD o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przede wszystkim przepisy art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 2 u.t.d. Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. (w brzmieniu z daty ujawnienia delikty administracyjne) określał, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie zaś z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych. Z kolei stosownie do art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 załącznika nr 3 do ustawy.
Nie były w sprawie sporne ustalenia dokonane w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej 8 września 2021 r. co do długości i masy całkowitej zespołu pojazdów (ciągnik samochodowy marki Volvo i naczepa marki Broshius nr rej. [...]) wykonującego przewóz w imieniu skarżącego jako przedsiębiorcy. Zespołem pojazdów kierował P. J. - pracownik skarżącego. Do kontroli okazano zezwolenie kat. IV wydane 8 czerwca 2021 r., nr [...] r. na okres od 9 czerwca 2021 r. do 9 grudnia 2021 r., zezwalające na przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego. Przedmiotowy przewóz drogowy nie spełniał jednak obowiązków lub warunków wynikających z przepisów Prawa o ruchu drogowym, tj. wymagań zezwolenia kat. IV. Zgodnie bowiem z lp. 4 załącznika nr 1 do P.r.d. zezwolenie kategorii IV jest wydawane na przejazd pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej o długości nieprzekraczającej 30 m - dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach, o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m oraz o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t. Tymczasem wyniki przeprowadzonej kontroli bezspornie wykazały długość skontrolowanego pojazdu członowego z ładunkiem wynoszącą 31,2 m i masę całkowitą tego pojazdu - 47,30 t.
Przekroczenie dopuszczalnych parametrów technicznych określonego dla zezwolenia kategorii IV słusznie skutkowało więc uznaniem tego przejazdu przez organy inspekcji transportu drogowego za wykonywany bez zezwolenia (art. 64ea P.r.d.). W konsekwencji prawidłowo organy te uznały, że do oceny, czy przedmiotowy przewóz drogowy wykonywany był z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego (art. 92a ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 22 u.t.d.), konieczne jest odniesienie do dopuszczalnych maksymalnych parametrów określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm., dalej jako "rozporządzenie"). Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu w przypadku zespołu pojazdów złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy wynosi 40 t. Zgodnie zaś z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego 16,50 m. Prawidłowo więc ustalono, że doszło do przekroczenia powyższych norm, skoro wyniki przeprowadzonej kontroli wykazały, że:
- rzeczywista masa całkowita wynosiła 47,30 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), a więc przekroczenie dopuszczalnej wartości dla tego parametru o 7,3 t, czyli o 18,25 %,
- długość pojazdu członowego z ładunkiem - 31,2 m (po odjęciu 1 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) – przekroczenie o 14,7 m dopuszczalnej długości (czyli o 89,09 %).
W rezultacie w niniejszej sprawie organy prawidłowo stwierdziły, że doszło do naruszeń, o których mowa w lp. 10.2.3. załącznika nr 3 u.t.d. (dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 10% i mniej niż 20% oraz w lp. 10.3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. (dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20%), łącznie kara pieniężna w kwocie 10.000 zł.
Całkowicie nieuzasadniony jest przy tym zarzut, że na stronę nałożono jedną karę pieniężną w wysokości [...] zł za dwa różne naruszenia, a nie dwie odrębne kary za te naruszenia w wysokości po [...] zł, skoro z uzasadnienia decyzji jednoznacznie wynika, że nałożona kara wynosząca [...] zł. jest sumą kar po [...] zł. za wyraźnie wskazane i opisane w decyzjach naruszenia prawa.
Sąd uznał za chybione także wszystkie te zarzuty skargi, które dotyczą nałożenia kar pieniężnych z powodu przewozu drogowego wykonywanego przez każdy z trzech zespołów pojazdów, choć – zdaniem strony - przeprowadzono jedną kontrolę drogową. Pojazdy przewożące w imieniu skarżącego ładunki niepodzielnie poruszały się bowiem w kolumnie pojazdów i z tego powodu – w opinii przedsiębiorcy - powinna zostać nałożona na stronę jedna kara pieniężna. Jednakże zgodnie z art. 92a u.t.d., karze pieniężnej w określonych w tym przepisie sytuacjach podlega podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Pojęcie przewozu drogowego definiuje art. 4 pkt 6a u.t.d., zgodnie z którym przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006". Z kolei zgodnie z art. 4 pkt 3 u.t.d., transport drogowy to m.in. krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy. Krajowy przewóz drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 1 u.t.d.).
Nie ma wątpliwości, że w niniejszym przypadku wykonywany był krajowy transport drogowy. Transport taki wykonywać może w świetle przywołanych przepisów prawa pojazd jak i zespół pojazdów. Zespół pojazdów składa się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy. Nie stanowi więc zespołu pojazdu kolumna pojazdów, o której stanowi art. 32 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zatem nie ma podstaw prawnych, aby ruch trzech zespołów pojazdów poruszających się w dniu kontroli w kolumnie uznać za jeden przewóz drogowy objęty jedną kontrolą drogową w rozumieniu art. 92a ust. 3 u.t.d. Ubocznie tylko wypada podnieść, że dopuszczenie możliwości nałożenia na przewoźnika wykonującego transport drogowy z wykorzystaniem kolumny pojazdów (zespołów pojazdów), wśród których wszystkie lub niektóre pojazdy (zespoły pojazdów) poruszałyby się z naruszeniem obowiązków i warunków przewozu drogowego rodziłoby pole do znacznych nadużyć z powodu ograniczeń wysokości kary pieniężnej stwierdzonej w trakcie jednej kontroli drogowej wynikających z art. 92a ust. 3 i 4 u.t.d.
Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącego o naruszeniu wskazanych w zarzutach skargi przepisów prawa krajowego i unijnego, a przez to naruszeniu zasady ne bis in idem poprzez nałożenie na przewoźnika dwóch kar za to samo naruszenie, tj. na podstawie ustawy o transporcie drogowym i na podstawie ustawy – Prawo o ruchu drogowym z tego powodu, że podmiot nie powinien być karany dwukrotnie za jedno zarzucone zachowanie. Przypisane stronie naruszenia podlegały ocenie na podstawie reżimów dwóch różnych ustaw. Znamiona penalizowanych na gruncie tych aktów prawnych deliktów nie są jednak w sensie prawnym jednorodne.
W tej mierze należy z całą pewnością porównać przedmiotowe zakresy zastosowania obu powyższych aktów prawnych, które zostały określone w art. 1 ust. 1 P.r.d. (zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu; zasady i warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, a także działalność właściwych organów i podmiotów w tym zakresie; wymagania w stosunku do innych uczestników ruchu niż kierujący pojazdami; zasady i warunki kontroli ruchu drogowego) i art. 1 u.t.d. (zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego).
W doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie zajmował się dopuszczalnością zastosowania dwóch sankcji za ten sam czyn, zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa. W orzecznictwie TSUE przyjmuje się, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 4 marca 2022 r., sygn.. III SA/Po 1196/21, dost. na www.orzeczenia.nsa.gov.pl i tam: wyrok TSUE z 9 marca 2006 r. w sprawie C-436/04, publ. ZOTSiS 2006/3A/I-2333). Istotne znaczenie ma więc ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne.
W ocenie Sądu, kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Natomiast kary wymierzane za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych ustawą o transporcie drogowym i służyć mają ochronie dobrej reputacji przez przedsiębiorców transportu drogowego lub zarządzającego transportem. Inny jest zatem cel obu regulacji.
Jak wyjaśnił NSA w wyroku z 28 września 2021 r., II GSK 248/21, (lex nr 3266857), wprowadzone ustawą nowelizującą z dnia 5 lipca 2018 r. zmiany ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym wynikały z konieczności wypełnienia przez Polskę zobowiązań nałożonych przez rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady - w zakresie unormowań dotyczących kwalifikacji naruszeń dotyczących przewozu drogowego, a zmiana - aktualnej do czasu uchwalenia wymienionej ustawy - treści załączników do ustawy o transporcie drogowym była konieczna do prawidłowej transpozycji rozporządzenia (UE) 2016/403 do polskiego ustawodawstwa, to jednak nie można jednocześnie tracić z pola widzenia następującej okoliczności. Mianowicie, z uzasadnienia projektu przywołanej ustawy nowelizującej wynika również, że "(...) w ust. 7 art. 92a przewiduje się rozgraniczenie wymienionych w wykazie załącznika nr 3 do utd naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i wysokości kar pieniężnych za te naruszenia, przewidzianych dla podmiotu wykonującego przewóz drogowy - lp. 1-9 wykazu oraz dla przewoźnika drogowego - lp. 10 wykazu", a co więcej, że "(...) Kierunkowe zmiany zaproponowane w załącznikach do utd polegają na dostosowaniu brzmienia poszczególnych naruszeń do postanowień załącznika nr I do rozporządzenia (UE) 2016/403, określeniu kwalifikacji poszczególnych naruszeń (tj. poważne naruszenie - PN, bardzo poważne naruszenie - BPN, najpoważniejsze naruszenie - NN) zgodnie z postanowieniami załącznika nr I do rozporządzenia (UE) 2016/403 oraz dostosowaniu wysokości kary do wagi naruszenia, przy uwzględnieniu m.in. wpływu na wzrost bezpieczeństwa ruchu drogowego, bezpieczeństwo publiczne, ochronę interesów pasażerów, zwalczanie nieuczciwej konkurencji." Z kolei z ustawy - Prawo o ruchu drogowym - a jej zakres normowania obejmuje: zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu; zasady i warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, a także działalność właściwych organów i podmiotów w tym zakresie; wymagania w stosunku do innych uczestników ruchu niż kierujący pojazdami; zasady i warunki kontroli ruchu drogowego (art. 1 ust. 1) - wynika, że na jej gruncie karze pieniężnej podlega przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia (art. 140aa ust. 1), a kara ta nakładana jest, między innymi, na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1). W rozumieniu tej ustawy, "pojazd nienormatywny", to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach tej ustawy. Natomiast z art. 64 ust. 1 przywołanej ustawy - do którego odsyła art. 140aa ust. 1 - wynika, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu oraz zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, określa zaś tabela stanowiąca załącznik nr 1 do ustawy.
Zmiana brzmienia załącznika nr 3 do u.t.d. miała więc na celu dostosowanie treści przepisów do postanowień rozporządzenia 2016/403 w taki sposób, aby były one koherentne z kwalifikacją i pogrupowaniem naruszeń przewidzianymi w ww. przepisach wtórnego prawa unijnego (zob. cyt. wyrok WSA w Poznaniu). Zatem wszystkie zaproponowane zmiany w załącznikach są niezbędne do prawidłowej implementacji prawa Unii Europejskiej.
Reasumując należy stwierdzić, że odrębne, a co za tym idzie różne zakresy normowania przywołanych powyżej ustaw (u.t.d. i P.r.d.), co jasno i wyraźnie wynika z zestawienia ich przepisów – nie mogą pozostawać bez wpływu na wniosek, że ustawy te realizują odrębne cele oraz chronią inne dobra i interesy prawne. Kategoria dóbr chronionych przez u.t.d. i P.r.d. skutkuje możliwością nakładania odrębnych kar za naruszenia, mimo że stwierdzonych podczas jednej kontroli i ujętych w jednym protokole kontroli (por. wyroki NSA z 28 września 2021 r. w sprawach o sygn. II GSK 375/21 i II GSK 248/21, dost. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W oparciu o powyższe, zdaniem sądu, w niniejszej sprawie odpowiedzialność za delikt administracyjny przypisany skarżącemu nie jest tożsama z odpowiedzialnością za delikt usankcjonowany karą pieniężną nałożoną na podstawie P.r.d. Wobec tego nie doszło do naruszenia prawa, jakie zarzucono w skardze.
Z tych powodów sąd - na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. – oddalił na rozprawie wniosek dowodowy o dopuszczenie jako dowód w sprawie dokumentów w postaci decyzji GITD oraz decyzji ŁWITD, które potwierdzać mają równoczesne ukaranie skarżącego w związku z tą samą kontrolą 8 września 2021 r. w oparciu o przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym z tytułu wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kat. IV, skoro przeprowadzenie tego dowodu nie było dla wyniku tej sprawy konieczne. Sąd zapoznał się z tymi dokumentami, traktując je jako załączniki do stanowiska skarżącego wyrażonego w skardze.
Sąd podziela wyrażany w judykaturze pogląd, że w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje (por. wyrok WSA w Lublinie z 7 stycznia 2021 r., sygn. III SA/Lu 499/20, wyrok WSA w Warszawie z 27 czerwca 2019 r., sygn. VIII SA/Wa 299/19, wyrok WSA w Gdańsku z 24 września 2020 r., sygn. III SA/Gd 160/20, wyrok NSA z 1 lipca 2020 r. sygn. II GSK 330/20, dostępne j.w.).
W związku z powyższym – zdaniem sądu - nie zachodzi w tej sprawie potrzeba skierowania pytania prawnego do TSUE zgodnie z wnioskiem skargi w zakresie dopuszczalności karania przewoźnika na podstawie u.t.d. i P.r.d., gdyż w rozpoznawanej sprawie nie wyłoniły się kwestie, które nie mogłyby być rozstrzygnięte samodzielnie przez sąd, a byłyby niezbędne dla wydania wyroku w tej sprawie. Zauważyć można przy tym, że Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie podkreśla, że pytanie prawne nie może być traktowane jako środek służący do usuwania wątpliwości co do wykładni przepisów, których treść nie ma jednoznacznej interpretacji w praktyce ich stosowania. Trybunał Konstytucyjny nie może też rozstrzygać wątpliwości prawnych związanych ze sprawowaniem przez sądy wymiaru sprawiedliwości (zob. cyt. wyrok WSA w Poznaniu i tam: postanowienie TK z 22 października 2007 r., sygn. akt P 24/07). W świetle treści art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2) Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym m.in. o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje Wspólnoty i EBC.
W przypadku, gdy pytanie z tym związane zostanie podniesione przed sądem jednego z krajów członkowskich, to w sytuacji, gdy właściwy sąd uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku, może zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania. Sąd na tle rozpatrywanej sprawy nie powziął wątpliwości co do treści przepisów prawa mających w sprawie zastosowanie.
Sąd nie podziela również wszystkich zarzutów skarżącego związanych z naruszeniem przez organy orzekające w postępowaniu administracyjnym art. 8, art. 189a § 1 i 2, art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. i nieodstąpieniem od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Z art. 189a § 2 k.p.a. jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych w § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (zob. cyt. wyrok NSA II GSK 248/21 i tam: A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021). Stosowanie art. 92c utd w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a dla przyjęcia, że przepisy Działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. też wyrok NSA z 28 września 2021 r., sygn. II GSK 717/21, dost. j.w.). Z przedstawionych powodów zarzuty oparte o naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. należało uznać za nieusprawiedliwione.
W konsekwencji zarzuty skargi okazały się nieskuteczne. Organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, spełniających warunki określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Końcowo dodać należy, że wyrok WSA w Kielcach sygn. akt I SA/Ke 358/22 został wydany w odmiennym od zaistniałego tu stanie faktycznym.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.